Skip to main content

Full text of "Anthologia latina : sive poesis latinae supplementum"

See other formats 


Gougle 


This  is  adigital  copy  of  a  biK)k  ihal  was  presLTVvd  for  guiiLTalions  on  library  sIil-Ivl-s  ru-lbre  il  was  carefully  scaniiL'd  by  Googlu  as  parl  of  a  projccl 

to  makc  thc  world's  books  discovcrablc  onlinc. 

Il  has  survivcd  long  L-nough  for  llu-  copyrighl  lo  cspirc  and  thc  book  to  cntcr  thc  public  domain.  A  public  domain  book  is  onc  that  was  ncvcr  subjccl 

to  copyrighl  or  whosc  lcgal  copyrighl  Urrn  has  cxpircd.  Whcthcr  abook  is  in  thc  public  dornaiii  may  vary  country  tocountry.  Publicdomain  books 

arc  our  gatcways  to  thc  past.  rcprcscnting  a  wcalth  of  history.  culturc  and  knowlcdgc  thafs  oftcn  dillicult  to  discovcr. 

Marks.  notations  and  othcr  margiiialia  prcscnt  in  thc  original  volumc  will  appcar  in  this  lilc  -  a  rcmindcr  of  this  book's  long  journcy  from  thc 

publishcr  to  a  library  and  linally  to  you. 

Usage  guidelines 

Googlc  is  proud  to  partncr  with  librariL-s  u>  digili/L-  public  doniain  niaUTials  and  niakL-  Uiltii  widcly  acccssiblc.  Public  doniain  books  bclong  to  thc 
public  and  wc  arc  mcrcly  llu-ir  cuslodians.  Nl-vltiIil-Il-ss.  this  work  is  cxpcnsivc.  so  in  ordcr  to  kccp  providing  ihis  rcsourcc.  wc  havc  takcn  stcps  lo 
prcvcnt  abusc  by  coninicrcial  parlics.  iiicIliJiiil:  placing:  lcchnical  rcstrictions  011  automatcd  qucrying. 
Wc  alsoasklhat  you: 

+  Make  non-commerciai  u.se  ofthefilvs  Wc  JcsigncJ  Googlc  Book  Scarch  for  usc  by  individuals.  and  wc  rcuucst  thal  you  usc  thcsc  filcs  for 
pcrsonal,  non-commcrcial  purposcs. 

+  Refrain  from  mttomutvil  qtterying  Donot  scnd  autoniatcd  uucrics  of  any  sort  to  G(K>glc's  systcni:  If  you  arc  conducting  rcscarch  on  machinc 
translation.  optical  charactcr  rccognition  or  othcr  arcas  whcrc  acccss  to  a  largc  aniount  of  tcxt  is  hclpful.  plcasc  contact  us.  Wc  cncouragc  thc 
uscofpublic  domain  matcrials  for  thcsc  purposcs  and  may  bc  ablc  to  hclp. 

+  Maintain  attribittion  Thc  Googlc  "watcrniark"  you  scc  on  cach  lilc  is  csscntial  for  inforiiiiiig  pcoplc  about  this  projcct  and  hclping  thcm  lind 
additional  maturials  ihrough  Googk'  Uook  Scarch.  Pk-asL-  do  not  rcmovc  it. 

+  Keep  it  legal  Whatcvcr  your  usc.  rcmcmbcr  that  you  arc  rcsponsiblc  for  cnsuring  that  what  you  arc  doing  is  lcgal.  Do  not  assumc  that  just 
bccausc  wc  bclicvc  a  b(K>k  is  in  thc  public  domain  for  uscrs  in  thc  Unitcd  Statcs.  that  thc  work  is  also  in  thc  public  domain  for  uscrs  in  othcr 
courilrics.  Whclhcr  a  book  is  slill  in  copyrighl  varius  from  counlry  lo  counlry.  and  wl-  can'l  offcr  guidancL'  on  wliclhcr  any  spucilic  lisl'  of 
any  spccilic  biK>k  is  allowcd.  PkasL-  do  not  assumc  that  a  b(K>k's  appL-arancL-  in  Googlu  Book  Scarch  mcans  it  can  bc  uscd  in  any  manncr 
anywhcrc  in  thc  world.  Copyrighl  iiilriiigciiicnl  liability  can  bc  quitc  scvcrc. 

About  Google  Book  Search 

GooglL-'s  niission  is  lo  organi/c  thc  world's  information  and  to  makc  it  univL-rsally  accL-ssibk-  and  lisl-1'uI.  Googlc  Book  Scarch  hclps  rcadcrs 
discovLT  Uil'  world's  books  wlulc  liclpniL!  amhors  aiid  publishurs  ivacli  ncw  audiuncus.  You  cau  scaivli  Lhrough  llic  liill  lc\l  of  ihis  book  on  llic  wcb 
al|--.:.  :.■■-:  /  /  bQQkj  .  qooqle  .  com/| 


1  « 

•  I 


s 


k 


rr 


t 


ANTHOLOGIA  LATINA 

SIVE 

POESIS  LATINAE  SVPPLEMENTVM 

EDIDERVNT 

FRANCISCVS  BVECHELER  et  ALEXANDER  RIESE 


i     •     • 


PABS  PRIOR: 

CARMTNA  m  CODICIBVS  SCRIPTA 

BBCBNSVIT  - • 

ALEXANDEB  EIESE 


•  »o  »  t 


•     •  •  • 


*    •  •        • J* 


*  J  J  •  J 


FASCICVLVS  I:  -'    

LIBRI    8ALMASIANI    ALIORVHft.Vj5    0*RMlrf\, 


•  i «  •  • 


V  '  N    »• 


EDITIO  ALTERA  DENVO  RKCO0N1TA  ♦ 


* 


•    *  • 


•  4 


•    •         • 


•  ••' 


LIPSIAE  .   . 

IN   AEDJBVS   B.  G.  TEVBN9R* 

MDCCCLXXXXIIII. 

_  *  ■* 


• 

• 

•     1     • 

•           • 

• 

• 

<•: 

••.. 

*   Q 

•  •  •  •• 

.#.  J 

•          • 

• 

•  •  • 

•  •••• 

•  •••• 

• 
• 

•  •     • 

•    •     • 

•  •  • 

•  •  •  •  • 

••• 

•  •  ••  • 

•  •• 

•  • 

• 

•  ••  •  • 

•  •  ••  • 

•  •  • 

*  • 

<:•: 

«  •  •  •  • 

•••• 

••- 

•  • 

•••< 

•  •  • 

•  • 
•  • 

• 

•  • 

•  • 

•  •  •  • 

•  •    •  1 
•     •• 

•  ••      • 

•••: 

a  • 
•  • 

•  •  •  •  • 

•  ••  •  • 

•  • 

••••• 

•  • 

•••• 

•  •  •  •• 

•••••• 

•  •• 

•  • 
•  • 

•  • 
• 

•  •     • 

•  *     • 

•  •  • 

••• 
••• 

•  • 

•  •••  • 

•••••• 

•  •  •  •  • 

•  • 

•  •  •   • 

•  •  • 

• 
• 

>• 

• 
•  •  •  • 

•  •  •• 

• 

• 
•  ■  «  » 

'••• 

v.  \ 

e.\ 


..   LIPSIAK:    TYPU  B.  O.  TBVBKIRI 


PRAEFATIO1) 


Novam  Anthologiae  quae  dicitur  Latinae  editionem 
qui  parare  instituit,  eum  hoc  primum  docere  oportet, 
quas  in  eo  opere  raliones  sequi  sibi  proposuerit.  Quas 
meas  rationes  ita  demonstrabo,  ut  primum  quae  car- 
mina  quoque  ea  ordine  in  anlhologiam  recipienda  sint 
indicem.  Notum  enim  est,  eam,  si  totam  rem  spectes, 
nulla  antiquorum  auctoritate  niti  Antbologiae  Graecae 
instar  in  codice  Palatino  traditae,  sed  nostris  demum 
saeculis  e  diversis  fontibus  nullo  certo  ordine  binc 
illinc  conglutinatam  esse.  Etenim,  ut  exiguas  G.  Fabricii 
et  Cl.  Bineti  collectiones  taceam,  primus  Iosephus 
Scaliger  in  appendice  Vergiliana  veterum  poetarum 
%catalecta  poematia9  Lugduni  1573  (repetita  Lugd. 
Bat  1595;  1617)  edidit;  quem  maioribus  copiis  usus 
secutus  est  Petrus  Pithoeus  cum  * Epigrammata  et 
poematia  vetera,  quorum  pleraque  nunc  primum  ex 
antiquis  codicibus  et  lapidibus,  alia  sparsim  antehac 
errantia,  iam  undecunque  collecta  emendatiora  edun- 
s  tur9  Parisiis  a.  1590  publici  iuris  faceret,  repetita 
Lugduni  1596;  Genevae  1619.  Sed  uterque  opera  satis 
tomultuaria,  id  quod  et  ipsi  cum  temporis  angustiarum 
excusatione   confitentur,   cum    egregie    multa    agerent, 

1)  [Praefationem  quae  est  in  editione  priore  ita  denuo 
imprimendam  curavi,  nt  in"  ipsis  verbis  qnaedam  tacite  de- 
lerem  sed  nihil  fere  ant  mutarem  aut  novi  adderem.  Quae 
addenda  erant,  nncis  inclusa  adnotavi.] 

a* 


IV  PRAEFATIO 

alia  quoque  licentius  instituerunt,  cum  et  fontes  suos 
fere  nusquam  indicarent  et  poetarum  nomina  carmini- 
bus  &8t67c6toig  audacter  adponerent  et  multa  ab  anti- 
quitate  aliena  perperam  admiscerent,  saepe  etiam  in 
verbis  poematum  a  fonlibus  suis  tacite  discederent. 
Quod  eo  magis  dolendum  est,  quia  eorum  qui  deinde 
anlhologiam  ediderunt  {Petrum  Burmannum  Secundum 
dico,  cuius  opus  Amstelodami  a.  1759  et  1773  duobus 
voluminibus  prodiit,  et  Henricum  Meyerum  Turicensem 
qui  Lipsiae  a.  1835  duobus  tomis  edidit)  neuter  is 
erat,  qui  errorum  fundamenta  et  strenue  et  sagaciter 
detegeret,  sed  opibus  paratis  parum  utentes  prioresque 
editiones  magis  quam  par  erat  repetentes  *augendi' 
praecipue  studio  per  se  laudabili  avehebantur  in  eis 
quoque  partibus,  quae  potius  ut  minuerentur  efflagita- 
bant.  Accedit  quod  in  verbis  constituendis  modo  tra- 
ditae  in  editionibus  lectionis  iusto  tenaciores  erant, 
modo  vero  —  praecipue  Burmannus,  N.Heinsii  felix  inter- 
dum  imitator  —  liberrime  mutantes  ad  Augusteae 
aetatis  elegantiam  omnia  revocare  temptabant.  Ordinem 
hae  editiones  adhibent  eundem,  quem  in  inscriptionum 
syllogis  nuper  demum  relictum  videmus,  a  rebus  in 
carminibus  tractatis  desumptum,  e.  c.  Burmanni  liber 
primus  hisce  partibus  cDe  diis,  de  deabus;  heroes  et 
heroides'  constat,  secundus  'Viri  illustres  vel  docti*  in- 
scribitur,  tertius  qui  inscriptione  caret  de  singulis  rebus 
carmina  complectitur  similiterque  quintus  'Miscellanea' 
et  *De  animalibus'  continens,  sextus  denique  Priapeis 
constat  Luxoriique  carminibus.  Nec  liber  quartus,  quo 
inscriptiones  metricae  leguntur,  fontium  magis  quam 
rerum  rationem  habet.  Neque  aliter  Meyerus  egit,  nisi 
quod  certorum  auctorum  carmina  ordine  temporis 
adhibito  conlecta  reliquis  praemisit,  duas  rationes 
miscens.  Mihi  vero  neque  a  temporibus  neque  a  rebus 
ordo  inslituendus  videtur,  cum  ille  in  longe  plurimis 
omnino  non  possit  adhiberi,  hic  et  nullius  fere  usus 
sit,  praesertim  cum  index  rerum  in  fine  operis  totius 


PRAEFATIO  V 

addeodus  sit,  et  ne  ipse  quidem  ubique  adhiberi  possit, 
aliis  carminibus  in  nulla,  aliis  in  plura  horum  argu- 
mentorum  quadrantibus.  Sed  quem  ordinem  sequamur? 
Eum  ni  fallor,  quem  ipsius  rei  natura  atque  indoles 
iodicat.  Nulli  enim  alii  usui  hoc  corpus  nostris  de- 
mum  ut  diximus  saeculis  institutum  inservire  potest, 
nisi  ut  carmina  minora  dispersa  et  errantia,  quo  minus 
e  memoria  hominum  labantur,  sub  uno  conspectu  com- 
ponantur:  est  igitur  tamquam  supplementum  quoddam 
poesis  Latinae1),  eodem  quo  illa  modo  edendum.  Sicut 
igitur  Horatium  editurus  non  amatoria  carmina  vel 
sympotica  vel  didactica  a  ceteris  separabis,  sed  codi- 
cum  ordinem  sequeris,  sic  in  noslra  quoque  re  in 
librorum  manu  scriptorum  auctoritate  ita  nitendum 
erit,  ut  singulorum  codicum  (quos  temporum  ordine 
quantum  fieri  potest  adhibito  se  excipere  par  est)  car- 
mina  eo  ordine  quo  in  antiquissimis  quibusque  libris 
extant  proponamus.  Id  quod  mullis  nominibus  utile 
esse  paulatim  elucebit.  [Alium  carminum  ordinem 
Baehrensius  instituit,  de  quo  infra  dicam.]8) 

Ex  ea  vero  quam  descripsi  Anthologiae  indole  hoc 
quoque  certo  efficitur,  quae  in  universum  carmina 
sint  recipienda:  non  recipienda  sunt  et  maiora  omnia 
et  minora  ea,  quae  in  scriptorum  editionibus,  ad  quas 
quidem  iuste  pertinent,  facile  parantur:  recipienda,  quae- 
cunque  praeter  illa  restant.  Sic  Christianorum  quoque 
minora  tantum  carmina  hic  illic  sparsim  errantia  recepi. 

1)  Hoc  equidem  nomine  opus  appellare  malim,  quod 
omni  modo  aptius  est  quam  usitatum  illud  f Anthologiae' ; 
&vfhj  8ane  non  pauca  insunt  talia,  qualia  oi  &vdoloyo$vres 
intacta  relinquere  quam  decerpere  malint.  Cf.  iudicium 
Fr.  Passovii  in  rVermischte  Schriften,  p.  76sqq.  vel  in 
Erschii  et  Gruberi  Encyclop.  ser.  I  tom.  IV  p.  262 — 268. 

2)  [In  Jahresbericht  d.  klass.  Philol.  1878,  II,  259  ipsos 
codices  non  saeculorum  sed  rerum  ratione  habita  ordinan- 
dos  censui,  ut  codices  Ausonii,  Vergilii,  astronomicon  sqq. 
se  exciperent:  quod  tamen  ne  ipsum  quidem  plene  planeque 
fieri  potest.] 


^*,    **%v  ^wnditt  Jf«I  Burmannum  Meyerumve 

*.«^:*   ,««Om^*|W  r«w«*«$  ductus  omiserim,  hoc  in 

^,^  fe*.  v  jiL  »nwi*i*«e  singillatim  exponetur.    In- 

%*  »«   h*,  wt*yc*^  saflicial,  [libri  Salmasiani  carmina 

v^    .utuiift   *w*f«$*%   in  ceteris]  me   omnia  omisisse, 

<v,*  -,»  ^www*  aSuode  nojorum  (e.  c.  Ennii  Lucilii 

x\*t-*i«cv    >***,  **1    ut   integra    carmina   vel    partes 

vtniMM»  *  <<****$  antiquitatis  scriptore  citantur,  e.  c. 

t  vN*rvii*«  S**iouio,   scriptoribus  hist.  Aug.,   gram- 

^H.vt0  ^m^  *x  supplemento  nostro  litterarum  Latina- 

;^tn  >£vt<*r*a  exclusa  volumus,  quod  in  illis  fontibus 

tfcittfttftt  W^tmlur.     De  Senecae  autem  et  Petronii  quae 

4is**l*r  cartuinibus  illa  conferenda  sunt  quae  in  Fleck- 

^^m  wuwtibus  philologicis  disputavimus  [ann.  philol. 

lA^  ^  583  sqq.] 

fmuinum  carminibus  eligendis  sexti  p.  Chr.  saeculi 
tattu  constitui,  cum  hoc  ad  antiquitatem  licet  in- 
rmiam  lotum  pertineat,  septimo  vero  in  Italia  et  Galiia 
\*$tt£la  rei  poeticae  extent  nulla,  in  Britannia  vero  et 
Htbernia  tunc  demum  carminibus  pangendis  indulserint 
anliquos  quidem  hi  quoque  imitantes,  sed  tempore 
locoque  ab  eis  prorsus  separati.  Nullus  tam  certus  in 
Hispania  terminus  est,  quare  latius  evagari  quam  artius 
adstringi  ibi  malui.  —  Hoc  denique  cavendum  est,  ne 
in  reiciendis  carminibus  ullo  modo  rationibus  elegan- 
tiae  et  venustatis  ducamur:  cui  vitio  incidit  et  Dueb- 
nerus,  qui  in  libri  Meyeriani  recensione  ceterum  saga- 
citer  inslituta(Ztschr.  f.  althswiss.  1837  p.  1 — 42)  carmina 
mutila  reicienda  dicit,  et  Luc.  Muellerus,  cum  mus. 
rli.  XVIII  432  sq.  centones  Vergilianos  excludi  inscriptio- 
nesque  non  nisi  pulcriores  recipi  iubet.  Quanto 
rectius  et  tpikoXoymxeQov  Lessingius  de  Anonymo  qui 
Neveleti  dicitur  disserens:  'Ich  schSme  mich  nicht  zu 
bekennen,  dass  ich  seibst  einer  von  denen  bin,  die 
durcbaus  nicbts  wollen  unlergehen  lassen,  was  auf  sehr 
altem  Pergamen  (obsoletissimis  membranis)  stehet,  wenn 
es  auch  schon  noch  ein  wenig  schlechter  ist  als  die 


PRAEFATIO  VII 

angefuhrten  Zeilen  doch  wirklich  nicht  sind/  'Antho- 
logiae'  nomine  illi  in  pravam  opinionem  ducti  sunt, 
quod  nomen  a  Burmanno  exortum  huic  operi  ut  dixi 
baudquaquam  aptum  est. 

Omnino  igitur  huius  Anthologiae  ratio  baec  erit,  ut 
volumen  prius  carmina  contineat  in  libris  manu  scriptis 
servata,  quos  quantum  potero  ex  saeculorum  ordine 
collocabo.  Prioris  autem  fasciculi  pars  maxima  Sal- 
masiani  libri  carminibus  occupatur,  qui  syllogae  anti- 
quitus  iam  institutae  imaginem  prae  se  ferens  optimo 
iure  pro  fundamento  operis  habendus  est.  Altero  buius 
voluminis  fasciculo  carmina  in  aliis  libris  inde  a  sae- 
culo  nono  servata  comprehendentur,  ibique  illa  quoque, 
quorum  nullus  hodie  codex  scriptus  superest  quaeque 
dubia  adeove  spuria  iudicanda  sunt,  ponentur  vel  illu- 
strabuntur.  Indices  praeterea  locupletissimos,  qui  illam 
quoque  utilitatem  omnem  praebebunt,  quam  ordine 
carminum  a  rebus  desumpto  priores  edilores  assecuturi 
erant,  fasciculus  ille  habebit.  [Cum  liber  meus  a.  1869 
et  1870  duobus  fasciculis  prodiisset,  postea  Aemilius 
Baehrens  ePoetarum  Latinorum  minorum'  corpus  com- 
posuit,  in  cuius  tomis  a  primo  (1879)  usque  ad  quin- 
tum  (1883),  maxime  vero  in  quarto  (a.  1882)  huius 
anthologiae  carmina  insunt  Is  vero  temporum  ordine 
servato  poematum  ordinem  institui  vult.  Qui  ordo  cum 
in  permuitis  eorum  prorsus  incertus  sit,  ubi  via  ac 
ratione  nihil  profecit,  ad  arbitrium  et  libidinem  pro- 
gressus  est.  Accedit  quod  Salmasiani  libri  carmina 
temporum  ordine  neglecto  una  serie  posuit,  ita  tamen 
ut  quaedam  (e.  c.  Pervigilium  Veneris)  ex  sua  serie 
excepta  in  alienos  locos  detruderet.  Sic  ordine  car- 
minum  ad  libidinem  et  inslituto  et  corrupto  nil  docuit 
nisi  eum  temporum  ordinem  recte  fieri  non  posse.] 

lam  nunc  vero  gratias  agere  viris  doctissimis  huius 
fasciculi  adiutoribus  licet:  Alfredo  Holder  amico 
Badeusi,  qui  indefessa  et  opera  et  amicitia  codices 
Durlacensem  F.  36  et  Vossianos  fol.  111  et  quart.  86 


VHI  PRAEFATIO 

et  Valencenensem  389  meum  in  usum  contulit;  deinde 
Gastoni  Boissier  Parisino  et  Ernesto  Martin 
Friburgensi  [nunc  Slratisburgensi],  [et  Maximiliano 
Bonnet  amico  optimo],  qui  quosdam  librorum  Parisi- 
norum  locos,  io  quibus  roea  adnotata  non  sufflciebant, 
contulerunt;  Gulielmo  du  Rieu  Leidensi,  qui  car- 
mina  5  et  6  ex  libro  Vossiano  q.  9  offlciose  mibi  de- 
scripsit:  Guignardio  denique  bibliothecario  Divionensi, 
qui  de  bibliothecae  suae  copiis  interrogalus  officiose 
mihi  respondit  [etWustmanno  qui  codicem  Lipsiensem 
pelenti  huc  misit.  Novae  editionis  plagulas  iam  prelo 
subieclas  Iulius  Ziehen  collcga  et  doctrina  et  comi- 
tatc  insignis  mecum  legit  et  utilissima  quaedam  invenil, 
quae  suis  locis  adnotavi.] 

Allerius  voluminis,  quo  inscriptiones  metricae  con- 
ligentur,  edendi  curam  in  se  suscepit  Franciscus 
Buecheler,  cuius  [sylloga  brevi  in  lucem  prodibit]. 
[Ut  haec  altera  iam  edilio  recognita  paretur,  id  flt 
propter  bibliopolae  honestissimi  voluntatem,  qui  a  me 
petivit,  ut  nunc  quidem  fasciculum  priorcm  retracta- 
rem:  cui  obsecutus  sum.] 

II 

Antiquissimam  sed  eam  non  optimam  anthologiae  ex 
variis  poetis  apud  Romanos  compositae  memoriam  mihi 
videor  repperisse  (nam  apud  Graecos  hic  usus  antiquior 
erat  [cf.  Plato  Legg.  VII  811  a]:  Meleagri  Gadarensis 
Zhitpavov  [et  Philippi  Zxitpavov  cum  Agathiae  SvX- 
Aoyjf,  quorum  ^praefationes5  in  quarto  Anthologiae  Pa- 
latinae  libro  invenies]  memoro)1).  Est  ea  apud  Catul- 
lum.  Qui  cum  c.  14  Calvo  amico  iocose  queratur: 
Nam  quid  feci  ego  quidve  sum  locutus, 

6  Cur  me  tot  male  perderes  poetis? 

1)  [Cf.  Inscriptionum  sylloga  Polemonis  apud  Ath. 
X  486  d,  442  e;  Diogeniani  apud  Suid.  8.  v.  &v&oX6yiov  im- 
yQccfifidzcov;  Stratonie  Sardiani  Movca  ncatiuiri  qua  constat 
liber  XII  Anthologiae  Palatinae;  denique  haec  ipea.  Pli- 
nium  H.  N.  20,  77  et  21,  13  testem  citare  noli.] 


PRAEFATIO  IX 

Isti  di  mala  multa  dent  deaeque, 

Qui  tantum  tibi  misit  impiorum! 

Quod  si,  ut  suspicor,  hoc  novum  ac  repertum 

Munus  dat  tibi  Sulla  litterator  .  . 

tot  poetas  in  uno  eodemque  libro  fuisse  monstrant 
▼.  12sqq. 

Di  magni,  horribilem  et  sacrum  libellum! 
Quem  tu  scilicet  ad  tuum  Catullum 
Misti,  continuo  ut  die  periret. 

Sed  isto  anthologiae  exemplo  statim  valere  iusso  hoc 
commemoro,  [Atticum  poemata  de  Amalthea  collegisse, 
Cic.  ad  Att.  I  16,  18,  et]  Florum  quendam  (Horatii 
amicum,  si  Porpbyrioni  ad  Hor.  epp.  II  2  init  creden- 
dum)  'Electa  ex  Ennio  Lucilio  Varrone',  i.  e.  saturarum 
anthologiam,  edidisse.  Amicorum  autem  carmina  suis 
ipsorum  adiuncta  non  raro  tunc  temporis  vel  poetae 
edidere  vel  post  poetarum  mortem  amici  edenda  cura- 
vere;  testis  est  sylloga  Tibulliana.  Priapea  quoque 
tempore  satis  vetusto  concinnata  esse  videntur.  Hulto 
saepius  florilegia  talia  confecla  esse  mihi  quidem 
verisimile  videtur,  quorum  memoria  postea  evanuerit. 
Ausonius  quoque  carminibus  suis  aiia  quoque  inseruit: 
*versum  sine  auctore'  quem  ipse  refellit  et  fQ.  Cicero- 
nis  versus*  idem  argumentum  tractantes  quod  ipse  sibi 
proposuerat;  qui,  si  codicis  antiquissimi  Vossiani  fol.  111 
verba  consideramus,  non  possumus  dubitare,  quin  ab 
ipso  Ausonio  inserti  sint.  Denique  vero  ultima  regum 
Vandalorum  aetate  ea  sylloga  instituta  est,  quae  in 
codice  Salmasiano  ad  nostram  aetalem  pervenit.  De 
qua  cum  nunc  dicendum  sit,  pauca  tamen  de  car- 
minibus  in  libris  etiam  vetustioribus  servalis  (c.  I — 6A) 
praemittam. 

[Omnium  primum  ponenda  erant  carminis  de  bello 
Actiaco  quae  supersunt  in  papyro  Herculanensi  ante 
a.  79  scripto;  quae  cum  in  ed.  pr.  suo  tempore  locoque 
exhibere  neglexissem,   ad  alterum  tunc  fasciculum  de- 


Vni  PRAEFATIO 

et  Valencenensem  389  meum  in  usum  conlulit;  deinde 
Gastoni  Boissier  Parisino  et  Ernesto  Martin 
Friburgensi  [nunc  Slratisburgensi],  [et  Maximiliano 
Bonnet  amico  optimo],  qui  quosdam  librorum  Parisi- 
norum  locos,  io  quibus  roea  adnotata  non  sufflciebant, 
contulerunl;  Gulielmo  du  Rieu  Leidensi,  qui  car- 
mina  5  et  6  ex  libro  Vossiano  q.  9  offlciose  mihi  de- 
scripsit:  Guignardio  denique  bibliothecario  Divionensi, 
qui  de  bibliothecae  suae  copiis  interrogalus  officiose 
mihi  respondit  [etWustmanno  qui  codicem  Lipsiensem 
pelenti  huc  misit.  Novae  editionis  plagulas  iam  prelo 
subieclas  Iulius  Ziehen  collcga  et  doctrina  et  comi- 
tate  insignis  mecum  legit  et  utilissima  quaedam  invenit, 
quae  suis  locis  adnotavi.] 

Allerius  voluminis,  quo  inscriptiones  melricae  con- 
ligentur,  edendi  curam  in  se  suscepit  Franciscus 
Buecheler,  cuius  [sylloga  brevi  in  lucem  prodibit]. 
[Ut  haec  altera  iam  editio  recognita  paretur,  id  fit 
propter  bibliopolae  honestissimi  voluntatem,  qui  a  me 
petivit,  ut  nunc  quidem  fasciculum  priorem  retracta- 
rem:  cui  obsecutus  sum.] 

II 

Antiquissimam  sed  eam  non  optimam  anlhologiae  ex 
variis  poetis  apud  Romanos  compositae  memoriam  mihi 
videor  repperisse  (nam  apud  Graecos  hic  usus  antiquior 
erat  [cf.  Plato  Legg.  VII  811  a]:  Meleagri  Gadarensis 
Jjzlqxtvov  [ct  Philippi  Uriqxxvov  cum  Agathiae  EvX- 
Aoyfc  quorum  epraefationes5  in  quarto  Anthologiae  Pa- 
latinae  libro  invenies]  memoro)1).  Est  ea  apud  Catul- 
lum.  Qui  cum  c.  14  Calvo  amico  iocose  queratur: 
Nam  quid  feci  ego  quidve  sum  locutus, 

6  Cur  me  tot  male  perderes  poetis? 

1)  [Cf.  Inscriptionum  sylloga  Polemonis  apud  Ath. 
X  436  d,  442  e;  Diogeniani  apud  Suid.  s.  v.  &v&oX6yiov  ini- 
yoccpiiccTcov ;  Stratonis  Sardiani  Moftccc  ncadinri  qua  constat 
liber  XII  Anthologiae  Palatinae;  denique  haec  ipsa.  Pli- 
nium  H.  N.  20,  77  et  21,  13  testem  citare  noli.] 


PRAEFATIO  IX 

Isti  di  mala  multa  dent  deaeque, 

Qui  tantum  tibi  misit  impiorum! 

Quod  si,  ut  suspicor,  hoc  novum  ac  repertum 

Hunus  dat  tibi  Sulla  lilteralor  .  . 

tot  poetas   in   iino    eodemque   libro   fuisse   monstrant 
▼.  12sqq. 

Di  magni,  horribilem  et  sacrum  libellum! 
Quem  tu  scilicet  ad  tuum  CatuIIum 
Misti;  continuo  ut  die  periret. 

Sed  isto  anthologiae  exemplo  statim  valere  iusso  hoc 
commemoro,  [Atticum  poemata  de  Amalthea  collegisse, 
Cic.  ad  Att  I  16,  18,  et]  Florum  quendam  (Horatii 
amicum,  si  Porpbyrioni  ad  Hor.  epp.  II  2  init  creden- 
dum)  'Electa  ex  Ennio  Lucilio  Varrone',  i.  e.  saturarum 
anthologiam,  edidisse.  Amicorum  autem  carmina  suis 
ipsorum  adiuncta  non  raro  tunc  temporis  vel  poetae 
edidere  vel  post  poetarum  mortem  amici  edenda  cura- 
vere;  testis  est  sylloga  Tibulliana.  Priapea  quoque 
tempore  satis  vetusto  concinnala  esse  videntur.  Hulto 
saepius  florilegia  talia  confecta  esse  mihi  quidem 
verisimile  videtur,  quorum  memoria  postea  evanuerit. 
Ausonius  quoque  carminibus  suis  alia  quoque  inseruit: 
\ersum  sine  auctore*  quem  ipse  refellit  et  fQ.  Cicero- 
nis  versus*  idem  argumentum  tractantes  quod  ipse  sibi 
proposuerat;  qui,  si  codicis  antiquissimi  Vossiani  fol.  111 
verba  consideramus,  non  possumus  dubitare,  quin  ab 
ipso  Ausonio  inserti  sint.  Denique  vero  ultima  regum 
Vandalorum  aetate  ea  sylloga  instituta  est,  quae  in 
codice  Salmasiano  ad  nostram  aetatem  pervenit.  De 
qua  cum  nunc  dicendum  sit,  pauca  tamen  de  car- 
roinibus  in  libris  etiam  vetustioribus  servatis  (c.  I — 6*) 
praemiltam. 

[Omnium  primum  ponenda  erant  carminis  de  bello 
Actiaco  quae  supersunt  in  papyro  Herculanensi  ante 
a.  79  scripto;  quae  cum  in  ed.  pr.  suo  tempore  locoque 
exhibere  negleiissem,   ad  alterum  tunc  fasciculum  de- 


X  PRAEFATIO 

trudere  coactus  eram.  Primus  edidit  idque  accurate 
Nicolaus  Campittius  in  Voluminum  Herculanensium 
tomo  II  Neapoii  a.  1809  edito;  maiore  etiam  cum  cura 
Ioannes  Hayterus  Anglus  et  descripsit  et  tabulas  aeri 
incidendas  curavit,  ad  quarum  exemplar  Baehrensius 
Poet  Lat.  min.  I  212  sqq.  quem  sequor,  carmen  edidit. 
Litteris  uncialibus  scriptum  est;  verba  punctis,  sen- 
tentiae  vel  lineis  vel  post  v.  37,  51,  64  gravioribus 
signis  separatae  sunt.  Pleraque  feliciter  Ciampittius, 
alia  Hayterus,  quaedam  Kreyssigius,  qui  in  appendice 
Sallustianae  disputationis  Misenae  a.  1835  uberrimo 
commentario  carmen  instruxit,  pauca  alii  emenda- 
verunt.  Quis  carmen  scripserit,  non  constat  (cf.  adn. 
p.  1);  quod  Rabirium  multi  auctorem  putant,  innititur 
Senecae  verbis  qui  M.  Antonium  apud  Rabirium  poe- 
tam,  cum  —  videai  sibi  nihil  reliclum  praeter  ius 
mortis,  dicit  exclamare:  Hoc  habeo  quodcumque  dedi. 
Quibus  tamen  verbis  probatur  nihil.] 

Tum  monosticba  et  decasticba  posui  et  tetrasticha 
quaedam  iibris  Vergilianis  in  codicibus  non  paucis  prae- 
missa,  quia  ex  parte  in  libro  R  (Romano  Vat.  3867 
saeculi  V  vel  VI)  inveniuntur.  Huius,  ut  etiam  codi- 
cum  bcy,  lectiones  ex  Vergilii  Ribbeckiani  tom.  III 
p.  369  sqq.  deprompsi.  C  ipse  contuli,  E  et  X  Hol- 
dero  debeo.  Baehrensius  VZ  atque  E  quoque  contulit 
E  est  liber  praestantissimus  Ausonii,  qui  in  his  car- 
minibus  lectiones  saepe  a  reliquis  libris  diversas  et 
eas  non  nunquam  meliores,  hic  illic  autem  minus  bonas 
praebet:  accuratius  describetur  in  praefatione  fasciculi 
alterius.  Praefationes  ad  c.  1  et  2  R  omittit;  nec  ta- 
men  ideo  suspectae  sunt,  cum  habeant  eas  et  E  et 
alii:  auctor  quoque  ficto  in  his  se  nomine  infert,  qui 
Ovidius  Naso  cluere  gestit.  Ceterum  ^Ovidius*  ille  se 
ipsum  si  dis  placet  versibus  primis  *Vergilius  magno 
quantum9  sqq.  imitatur;  sic  enim  in  Remediis  amoris 
395  sq.  legitur:  Tantum  se  nobis  elegi  debere  fatentur, 
Quantum  Vergilio  nobile   debet  epos.  —  Monosticha, 


PEAEPATIO  XI 

hucusque  separatim  edita,  codices  R  aliosque  secutus 
cum  decastichis  coniunxi. 

In  carmine  3  edendo  Ribbeckium  secutus  sum.  Ab 
huius  libri  consilio  certe  non  est  alienum. 

Carmen  4  [cuius  v.  57—62  et  106—109  iam  Sal- 
masius  ediderat]  primus  a.  1867  edidit  Leopoldus  De- 
lisle  (biblioth.  de  1'^cole  des  chartes  ser.  VI  tom.  III 
p.  297  sqq.)  ex  codice  Prudentiano  saeculi  V  inter 
Parisinos  8084,  cuius  folia  tria  ultima  misere  afflicta 
tenet,  saeculo  ut  videtur  sexto  Prudentio  additum.  Inde 
sumpsi,  verborum  emendationes  partim  Delislii,  partim 
meae  sunt.  Sed  primis  editionis  meae  foliis  iam  prelo 
subiectis,  poema  codice  denuo  examinato  edidit  C.  Morel 
(revue  archeol.  1868  p.  451  sqq.)  [qui  optime  locos 
quosdam  emendavit.  Hunc  secutus  est  P.  Kruegerus 
qui  quam  accuratissime  descripsit  codicem;  cuius  col- 
latione  et  Hauptii  emendatione  usus  Mommsenus  car- 
men  et  retractavit  et  adnotavit  Herm.  IV  350  sqq. 
Quaedain  praestiterunt  de  Rossi,  Ellis,  Maehly,  Baeh- 
rens.  Ubi  viri  docti  in  codicis  lectione  enotanda 
discrepant,  quod  raro  accidit,  Kruegerum  solum  sequi 
satis  habui.]1) 

Carmina  5.  6  ex  libro  Vossiano  quart.  9  saec.  VI 
a  me  rogatus  benigne  descripsit  Gulielmus  du  Rieu. 
Bandinius  catalogi  bibl.  Laur.  tom.  III  p.  35  sqq.  77  sq. 
e  codice  saec.  XIII  (Laurentiano  73,  16)  edidit  et  in 
cod.  s.  XI  (Laur.  73, 41)  extare  docuit;  sed  nil  novi 
fructus  inde  percepi.  Schneiderus  ex  cod.  Vratisla- 
viensi  bibl.  univers.  III  F  19  saec.  XI  edidit.  In  his 
libris  quaedam  Antonio  Musae  et  Apuleio  adscripta, 
medici  praecipue  generis,  inveniuntur;  Apuleianam,  id 
est  Plautinam  (cf.  c.  712)  rei  metricae  formationem 
haec  quoque  carmina  prae  se  ferunt.    Quae  emendare 

1>  [v.  31  Sic  Iovis  87  Sihanus  custos  96  quid  rapta 
Proserpina  matri:  has  Morelii  coniecturas  commentario  si 
placet  adde.] 


XII  PRAEFATIO 

ea  maxime  re  difOcile  fuit,  quia  certo  apparet,  ea  ante- 
quam  in  codices  nostros  transcriberentur,  ab  bominibus 
sensu  poetico  destitutis  in  formam  prosae  orationi  simi- 
liorem  hic  illic  iam  detorta  fuisse.  [Frustra  aggressus 
est  rem  Maur.  Scbmidt  in  progr.  hiberno  Ienensi  a.  1874.] 

III 

Primarium  autem  syllogae  nostrae  fundamentum  est 
A  (A)  codex  olim  Salmasianus  nunc  Parisinus  10318 
(olim  supplementi  latini  685),  quem  inde  ab  initio 
saeculi  XVII  multi  et  inspexerunt  et  ex  parte  tran- 
scripserunt1),  nemo  autem  ita  descripsit,  ut  aliqua  sal- 
tem  codicis  imago  inde  possit  animo  formari.    Equidem 

1)  Apographa  quorum  aliquam  mentionem  accepi  haec 
composui:  Antiquissimum  a  Fr.  Iureto  Burgundione  (f  a.  1626) 
factum,  cuius  in  bibliotheca  Parisina  [17904]  (n.  160  fundi 
Buheriani)  hodie  Bervati  Quicheratius  meminit  bibl.  d.  l'£c. 
d.  chart.  ser.  I  tom.  II  p.  130,  s.  III  t.  I  p.  206.  —  Apo- 
graphum  N.  HeinBii,  inter  annos  1631  et  1649  descriptum, 
quo  Burmannu8  usus  est;  hodie  extat  Heidelbergae  cf. 
p.  XV.  —  Codex  Vossianus  oct.  16,  quo  A  inde  a  p.  46 
descriptuB  est,  recenti  manu  (iam  Baeculo  XV  incredibiliter 
adscribit  Duebnerus)  f  vitiosissime  scriptus':  i.  e.  omnia 
libri  A  vitia  accurate  reddere  videtur:  hunc  ego  inde  novi, 
•quod  Burmannus  apographi  Heinsiani  margini  lectiones 
eius  addidit.  Vossianus  etiam  Salmasii  emendationeB  ad- 
scriptas  continet.  Ex  eo  c.  70.  91.  92.  93.  162.  241.  280. 
281  primus  edidit  L.  MuelleniB  muB.  rh.  XVIH  p.  436  sqq. 
—  Vossianus  oct.  63,  Is.  Vossii  manu  scriptus,  continet  A 
p.  1—46:  item  ex  Burmanno  eum  novi.  [Ex  his  Vossianis 
Baehrens  suam  Hbri  A  notitiam  hausit.]  —  Luxorii  fere  LX 
libri  A  carminum  cod.  Guelferbytanus  sive  Gudianus  187 
cf.  Lessingius  IX  p.  184  sqq.  ed.  Lachm.  —  Antonii  Cle- 
mentii  apographum,  [unde  Guperus  quaedam  excerpsit  in 
codice  Cuperiano  Q.  21  Hagae  Comitum  servato.]  —  Schedae 
Divionenses,  quas  saeculo  XVI  scriptas  Parisiis  hodie  ser- 
vari  Duebnerus  dicit  ztschr.  f.  althswiss.  1837  p.  8;  eed  cf. 
p.  XIV.  —  Schedae  Divionenses,  quibus  Burmannus  usus  est 
quaeque  hodie  Heidelbergae  extant;  de  quibus  statim  di- 
cam.  —  Apographum  Burmannianum  L.  Muellerus  memorat 
ann.  phil.  1867  p.  802. 


PRAEFATIO  XHI 

primus  librum  a.  1865  contuli,  [a.  1869  quosdam  locos 
iterum  inspexi].  Quare  eum  describere  nunc  conabor. 
Liber  [S  apud  Baehrensium,  qui  non  ipsum,  sed  apo- 
grapha  Vossii  contuiit]  est  membranaceus,  in  forma 
qaae  dicitur  quarta  maior,  una  manu  ab  initio  ad  finem 
scriptus  ab  eademque  ut  videtur  [vel]  ad  alius  libri 
fidem  (Al)  [vel  ad  ipsum  exempiar,  a  quo  iam  aber-  A1 
raturus  erat,  inter  scribendum]  emendatus,  et  vix  uliam 
praeterea  ante  Salmasii  tempus  corrigentis  manum 
passus.  [Singulae  paginae  sunt  vicenorum  octonorum 
novenorumve  versuum.]  Exaratus  est  litteris  uncialibus, 
[quarum  formae  specimine  in  Wattenbachii  et  Zange- 
meisteri  Exemplis  codicum  latt.  tabula  46  exhibito 
monstrantur].  Singulae  voces  plerumque  interse  con- 
tinuantur;  puncta  saepe  ita  satis  recte  posita  inveniun- 
tur,  ut  vei  caesuram  vel  versus  finem  vei  minus  ali- 
quod  vocis  intervallum  significent.  Inscriptiones  omnes 
et  secundi  cuiusque  versus  litterae  primae  rubro  co- 
lore  pictae  sunt,  qua  re  species  quaedam  exoritur, 
quasi  omnia  distichts  conscripta  essent,  quae  eo  auge- 
tur,  quod  secundi  versus  sub  secundis  demum  tertiisve 
priorum  versuum  litteris  incipiunt.  Scriptus  est  liber 
saeculo  septimo  vel  (ineunte)  octavo,  ut  censent  Dueb- 
nerus,  Silligius,  Hauptius  opusc.  I  p.  218;  ad  octavum 
referunt  Quicheratius  et  Leopoldus  Delisie  (bibl.  de 
i'6cole  des  chartes  s.  III  U  I  p.  205;  s.  V  t  III  p.  506); 
ad  nonum  inepte  Avezacius.  Ubi  scriptus  sit  quibusve 
in  locis  per  medium  aevum  et  amplius  latuerit,  igno- 
tum  est  Vesligium  quoddam  sed  incertum,  eum  in 
Gallia  iam  olim  fuisse,  ex  c.  364,  4  cognosci  olim,  sed 
falso,  putavi.  [Sannazario  (c.  a.  1500)  notum  fuisse 
neque  Baehrens  PLM  IV  9  neque  Schenkl  Stud.  Vin- 
dobon.  I  59  sqq.  probarunt:  licet  enim  cod.  Vindob.  9041 
ab  illo  scriptus  multas  habeat  lectiones  cum  A  con- 
gruentes,  tamen  nulla  in  eo  insunt  carmina  nisi  quae 
insunt  in  B  quoque:  unde  veri  fit  similius,  libri  B 
archetypum  qui  adhuc  propius  ab  A  distaret,  non  A 


XIV  PRAEFATIO 

ipsum  illi  -notum  fuisse.  —  In  bibliotbeca  monasterii 
Cluniacensis,  quod  sane  his  regionibus  proximum  erat,  , 
codicem  duodecimo  quidem  saeculo  non  fuisse,  Gasto 
Boissier  docuit  revue  crit.  1869  p.  201.]  Primo  inno* 
tuit,  cum  *Jean  Lacurne,  bailli  d'Arnai  le  Duc'  Claudio 
Salmasio  codicem  dedit1),  quod  ante  a.  1609  non  potuit 
fieri,  quo  anno  Salmasius  Heidelberga  Divionem  rediit 
Nec  Scaliger  (a.  1573) 2)  nec  Pitboeus  (a.  1590)  de  eo 
quidquam  compertum  habebant  Salmasius  autem,  cuius 
nomen  summo  primae  paginae  margini  ita  inscriptum 
legitur:  CC1;  Salmafij-*—',  et  in  scriptoribus  bistoriae 
Augustae  a.  1620  et  in  exercitationibus  Plinianis  a.  1629 
ab  eo  editis  nonnulla  ex  eo  publici  iuris  fecit;  idemque 
omnibus  fere  carminibus  signa  et  emendationes  suas 
adscripsit.  Deinde  [cf.  Burmannus  ad  111111]  Salma- 
sius  postquam  a.  1631  Lugdunum  Batavorum  migravit, 
ibi  Petro  Scriverio  codicem  commodavil8)  (et  quidem 

1)  eEx  veteri  libro,  cuius  nobis  copiam  fecit  eruditisei- 
mus  et  ingeniosissimus  castissimique  mdicii  vir  Iohannes 
Lacurnaeue,  quem  honoris  caussa  nomino'  Salmas.  ad  scriptt. 
hist.  Aug.  p.  44.  cf.  Menagianorum  t.  III  (a.  1716)  p.  14.  81 
et  Burmannu8  in  anthol.  tom.  I  praef.  p.  XLYI  sqq.  qui 
multa  de  his  rebus  sed  incondite  disserit. 

2)  ln  notis  tamen  Scaligeri  manu  ad  Pithoeanae  poema- 
tiorum  et  epigrammatum  editionis  exemplar,  quod  in  biblio- 
theca  YindobonenBi  (cf.  Burm.  I  p.  XXXVIII  sq.)  extat,  ad- 
scriptis,  quarum  apographum,  in  Burmanni  usum  a  Swieteno 
factum,  Heidelbergae  nunc  adservatur  (cf.  infra),  nonnullae 
lectioneB  ex  V.  (T.  vel  vet.  cod.  exhibentur,  quae  in  nullo 
praeter  A  libro  extant,  e.  c.  ad  c.  103,  7.  111,  6.  113,  5. 
131,  7.  166,  7.  183,  1.  6.  Quod  quamquam  non  habeo  quo 
satis  explicem,  tamen  non  hoc  inde  efBcio,  Scaligerum  no- 
visse  librum  A,  cuius  notitiae  praeterea  nec  vola  nec  vesti- 
gium  extat;  sed  in  illam  potiuB  sententiam  inclino,  non 
Scaligeranas  solum  sed  aliorum  quoque  notas  in  margine 
libri  vindobonensis  extare,  quas  omnes  is,  qui  apograpnon  ' 
fecit,  Scaligero  perperam  adtribuerit;  quode  iudicent,  qui 
librum  illum  suis  oculis  viderint. 

8)  Scriveriu8  quidem  iam  in  'Collectaneis  yeterum  tra- 

§*corum'  p.  187  sqq.  quae  Lugd.  Bat.  a.  1620  prodierunt, 
edeae  tragoediae  (c.  17)  partem  priorem  (v.  1 — 134)  ex  A 


PRAEFATIO  XV 

* 

ante  a.  1637,  cf.  Salmasii  epistolae  ed.  Clementii  I 
p.  205),  qui  in  'Dominici  Baudii  amoribus'  a.  1638 
Pervigilium  Veneris  aliaque  inde  edidit.  Porro  apud 
Scriverium  vidit  ab  eoque1)  accepit  codicem  Nicolaus 
Heinsius,  qui  et  in  Ovidii  Ciaudianique  editionibus 
(Ovidium  primum  edidit  a.  1652,  Claudianum  a.  1650) 
eum  tangit  et  ipse  apograpbum  codicis  sibi  confecit, 
quod  Burmanno  praesto  erat  et  inde  ab  a.  1867  Heidel- 
bergae  in    bibliotheca  Palatina  servatur2).     Sed  et  aiii 

desumptam  edidit.  Nec  tamen  inde  hoc  efficitur,  Scrive- 
rium,  qui  e  Batavia  Bua  nunquam  egressus  est,  codicem  tunc 
ipsum  vidisse.  Sic  enim  ipse  p.  190  'Lectori'  indicat:  r  Vetus 
ea  Tragoedia  . .  .  extat  penes  eruditissimum  Claudiutn  Sal- 
masium,  magnum  GaUiae  suae  ornamentum;  propediem  forte 
ex  vetustissimis  membranis  in  lucem  emittenda,  cum  aliis 
antiquis  monumentis  compluribus,  hactenus  ineditis.  quorum 
svem  nobis  facit  in  notis  ad  Historiae  Augustae  scriptoresS 
Hinc  iaan  videmus,  eum  tunc  ex  apo^rapho  aliquo  a  Sal- 
mafiio  ad  se  misso,  quo  ille  exemph  loco  nanc  priorem 
Medeae  partem  ei  descripsit,  centonem  nosse,  non  ex  ipso 
codice.  Id  quod  ea  quoque  re  firmatur,  quod  in  Senecae 
tragoediarum,  quas  Scriverius  a.  1621  edidit,  praef.  fol.  2 
v.  sqq.  carmina  282,  236,  287  (Senecae)  ut  rex  schedis 
Pithoeanis  deprompta'  affert  neque  ea  in  A  extare  indicat; 
quod  profecto  fecisset,  si  ipsum  iam  tunc  codicem  vidisset. 
Salmasius  autem  quae  promiserat,  ex  parva  tantum  parte 
a.  1629  praeatitit  —  In  Gallia  apud  Salmasium  Balzacius 
codicem  viderat  et  c.  86  et  239  exscripserat,  cf.  eius  opp. 
(ed.  Parie.  1665)  tom.  I  p.  610  sq. 

1)  Kon  a  Salmasio  [cuius  iam  anno  1646  erat  rhostis 
capitalis']:  cf.  Bunn.  1.  c.  p.  XLVIII. 

2)  Hunc  apographorum  fasciculum,  quo  Burmannus  in 
anthologia  edenda  utebatur  quique  a.  1867  ex  Badinck 
antiquarii  Amstelodamensis  auctione  meo  rogatu  a  biblio- 
theca  Heidelbergensi  emptus  est,  accuratius  paulo  descri- 
bendum  puto.  Incipit  a  Salmasiani  apographo  fN.  Heinsii 
manu  scripto*  ut  Burmannus  addidit,  satis  diligenter  nec 
tamen  prorsus  ad  amussim  facto,  quem  nonnullis  in  locis 
cum  mea  collatione  non  inutiliter  comparavi.  Neque  solum 
rBurmannus  Heinsianis  schedis  saepe  deceptus'  est  (Meyer. 
tom.  H  ad  c.  894),  sed  multo  saepius  bonam  eius  lectionem 
neglegenter  et  vitiose  exscripsit.  Eo  continentur  Salm. 
c.  7—16.  18—21.    17.  22—98    (c.  99—106   Burmannus    ex 


XVI  PRAEFATIO 

codicem  dum  io  Batavia   commoratur  viderunt  et    ex 
parte,  nullus  vero  totum,  descripserunt;  cf.  p.  XII  actn. 


cod.  Voss.  oct.  15  supra  commemorato  addidit,  c.  107 — 198 
(omisBO  carmine  197).    Hic  undecim  folia  iniecta  sunt,   in 
quibus  Burm.  ex  cod.  Vosaiano  c.  198,  88—89.  c.  380—382. 
201—276  (omis8i8  c.  203.  217.  219  aliis)  descripsit;  quem 
rursus  Heinsius  c.  277—285  et  287—379  scribens  sequitur. 
Heinsius  etiam  Salmasii  emendationes,  Burmannus  codicum 
Leidensium  (Voss.  oct.  63  a  Vossio  scnpti  et  oct.  16,  de  qui- 
bus  vide  p.  XII,  1)  scripturas  in  mg.  addiderunt.  —  Sequuntur 
'Epigrammata  ex  codice  Diyionensi  descripta'  manu  Gal- 
lica,  de  quibus  et  infra  et  in  ann.  philol.  1868  p.  698  sqq. 
disputavi.  —  rEpigrammata  quaedam  vetusta  ex  codice  u.  c. 
Iohannis  Gerardi  Vossii  descripta.'    Godicem  non  potui  in- 
dagare,   Bed  recentissimus  est,   ut  cui  etiam  rPii  Papae' 
(Aeneae  Silvii)  carmina  insint.     Aliqua   ex   eo  cod.  Leid. 
bibl.  publ.  78  (cf.  Naekii  Val.  Cato  p.  869  sqq.)  continet,  non 
omnia.   Vt  haec,  ita  et  rVarias  lectiones  in  quaedam  vetera 
Epigrammata  ex  antiquo  codice  qui  olim  fuit  Scaligeri  toO 
(uscHaQttov'  N.  Heinsius  sua  manu  scripsit.    Carmina  ex  eis 
sunt  quae  ad  rem  astronomicam  et  similia  spectant.  —  Se- 
quitur  Calculi  Dionysiani  (in  A  p.  189 — 195)  apographum, 
Salmasiani  scripturae  in  carminibus  quibusdam  iam  ab  aliis 
editis  et  supra  praetermiseis ,  etiam  in  Symphosio:  omnia 
itidem  Heineii  manu,  sed  a  Burmanno  neglecta.    Sequuntur 
rInedita  in  t.  c.  Vossiano  [quart.  86]  catalecta',  cEpigramma 
ad  Christum  ex  u.  c.  bibl.  Leid  '    'Marbodii  poema'  (Burm. 
I  105.  M.  640)  et  varia  minuta  huc  non  quadrantia,   inter 
quae  ex   cod.  Leid.  quodam   inter   prosodiae   exempla  ex 
Flaviano,  Livio,  Numitore,  Caesare,  Gratio  etiam  c.  181, 
v.  8  ut  rex  Sophocle'  laudatur;  lectiones  Petaviani  codicis; 
variae  lectiones  Cl.  Salmasii   manu  adscriptae  appendicis 
Vergilianae   margini;   Vossiani  oct.  15  (saec.  XIII)  variae 
lectiones  (cuius  ut  codici  B  simillimi  ex  eoque  ni  fallor  de- 
scripti  nullam  rationem  habui)  —  manibus  diversis  omnia 
mihique  ignotis  scripta  —  rExcerpta  ex  libro  adversariorum 
mss.  Iosephi  Scaligeri  qui  est  penes  u.  cl.  Tiberium  Hemster- 
husium',  in  quibus  cod.  Vosb.  q.  86  multo  curatius  quam 
supra  descriptus  est,  et  tamen  ne  ibi  quidem  plene  habe- 
tur.   —    Albini    versus.     Scaligeri   emendationes    in    libri 
Pithoeani  margine  scriptae  (cf.  p.  XIV  sq.  adn.  2).    Ruhn- 
kenii  apographum  codicis  Salm.  c.  198,  83  —  c.  276  (eius 
Bcilicet  codicis  partis  quam  aut  Heinsius  praetermiserat  aut 
Burmannu8  ab  illo  non  habuit),  nitide  sed  non  satis  accurate 


PBAEFATIO  XVII 

Deinde  Salmasio  a.  1653  mortuo  in  Galliam  liber  rediit, 
ubi  filius  eius  Claudius  Salmasius  iunior  possedit  et 
inde  ab  a.  1661,  quo  ille  mortuus  est,  I.  B.  Lantinus 
parliamenti  Divionensis  consiliarius  [non  Burmanni  ille 
Philibertus  de  la  Mare,  cf.  Delisle,  Cabinet  des  mss. 
de  la  bibi.  imp.  I  362  sq.]  (cf.  Lessing.  opp.  IX  185 
Lachm.  et  Henagiana  tom.  III  p.  14  ap.  Burm.  1.  c). 
Hic  filio  reliquit,  qui  et  in  munere  ei  successit  Man- 
sitque  codex  in  familiis  Divionensibus,  quae  cla  noblesse 
de  la  robe'  cluebant,  si  quidem  etiam  a.  1726  Dor- 
villio  philologo  Batavo  Divione  in  itinere  'praeses  Bou- 
herius  et  senator  Bazinus  videndum  exhibuerunt'.  Parisiis 
cum  nondum  fuerit  anno  1744,  quo  catalogo  biblio- 
thecae  regiae  sine  eius  commemoratione  finis  impositus 
est,  ibi  erat  a.  1756;  tunc  enim  Ruhnkenius  Burmanni 
gratia  multa  in  Heinsii  apographo  omissa  Parisiis  ex  eo 
descripsit  et  apographo  suo  addidit:  cnuper  admodum 
a  Salmasii  heredibus  in  Burgundia  emptus\  [Cf.  Boissier 
I.  c.  Delisle,  1.  c.  426.]  Per  saeculum  fere  Divione 
fuerat  codex;  inde  *Divionensis'  non  raro  tunc  prae- 
cipue  nominabatur.  Etiam  'schedae  Divionenses',  de 
quibus  agam  infra,  eo  saeculo  ex  codice  descriptae 
sunt.  Inde  autem  in  Parisina  iam  bibliotheca  extat, 
numero  olim  685  supplementi  Latini,  nunc  10318 
totius  fundi  Latini  signatus.  [Librum  pretiosissimum 
contuli  a.  1865,  quaedam  iterum  inspexi  a.  1869.  ln 
Studemundi  exemplari  anthologiae  Burmannianae,  in 
cuius  margine  doctus  nescio  quis  collationem  addidit, 
cum  quaedam  a  mea  collatione  discrepare  animadver- 
tissem,  M.  Bonnetus  a  me  rogatus  officiose  ut  adsolet 
hos  codicis  locos  iterum  contulit.  Unde  quae  a  me 
errata  esse  non  multa  didici,  ea  in  ann.  philol.  1880, 

8criptum.  Pithoei  in  euae  editionis  exemplari  ab  ipso 
scripta  addenda  et  corrigenda  permulta.  Item  ab  anonymo 
in  ezemplari  feibliothecae  Rohaneae  scripta.  Denique  car- 
men  recens,  de  quo  cf.  Burm.  tom.  II  p.  384,  eiua  qui  ad 
Lipsium  miait  manu  scriptum. 

Anthol  lat.  L  b 


XVI  PRAEFATIO 

codicem  dura  io  Batavia   commoratur  viderunt  et    ex 
parte,  nullus  vero  totum,  descripserunt;  cf.  p.  XII  adn. 

cod.  Voss.  oct.  16  supra  commemorato  addidit,  c.  107 — 198 
(omisso  carmine  197).  Hic  undecim  folia  iniecta  sunt,  in 
quibus  Burm.  ex  cod.  Vossiano  c.  198,  88—89.  c.  880—382. 
201—276  (omissiB  c.  208.  217.  219  aliis)  descripsit;  quem 
rursus  Heinsius  c.  277~-285  et  287—879  scribens  sequitur. 
Heinsius  etiam  Salmasii  emendationes,  Burmannus  codicum 
Leidensium  (Vo8s.  oct.  63  a  Vossio  scripti  et  oct.  16,  de  qui- 
bua  vide  p.  XII,  1)  scripturaB  in  mg.  addiderunt.  —  Sequuntur 
r£pigrammata  ex  codice  Divionensi  de6cripta'  manu  Gal- 
lica,  de  quibuB  et  infra  et  in  ann.  philol.  1868  p.  698  sqq. 
disputavi.  —  rEpigrammata  quaedam  vetuBta  ex  codice  u.  c. 
Iohannis  Gerardi  Vossii  descripta.'  Codicem  non  potui  in- 
dagare,  sed  recentissimus  est,  ut  cui  etiam  rPii  Papae' 
(Aeneae  Silvii)  carmina  insint.  Aliqua  ex  eo  cod.  Leid. 
bibl.  publ.  78  (cf.  Naekii  Val.  Gato  p.  869  sqq.)  continet,  non 
omnia.  Vt  haec,  ita  et  rVarias  lectiones  in  quaedam  vetera 
Epigrammata  ex  antiquo  codice  qui  olim  fuit  Scaligeri  toO 
luxnccQhov'  N.  Heinsius  sua  manu  scripsit.  Carmina  ex  eis 
8unt  quae  ad  rem  astronomicam  et  similia  epectant.  —  Se- 
quitur  Calcuii  Dionysiani  (in  A  p.  189 — 195)  apographum, 
Salmasiani  scripturae  in  carminibus  quibusdam  iam  ab  aliia 
editis  et  supra  praetermissis ,  etiam  in  Symphosio:  omnia 
itidem  Heinsii  manu,  sed  a  Burmanno  neglecta.  Sequuntur 
'Inedita  in  v.  c.  VosBiano  [quart.  86]  catalecta',  cEpigramma 
ad  Christum  ex  u.  c.  bibl.  Leid  '  *Marbodii  poema*  (Burm. 
I  105.  M.  640)  et  varia  minuta  huc  non  quadrantia,  inter 
quae  ex  cod.  Leid.  quodam  inter  proBodiae  exempla  ex 
Flaviano,  Livio,  Numitore,  Caesare,  Gratio  etiam  c.  181, 
v.  8  ut  fex  Sophocle'  laudatur;  lectiones  Petaviani  codicis; 
variae  lectiones  Cl.  Salmasii  manu  adscriptae  appendicis 
Vergilianae  margini;  Vossiani  oct.  15  (saec.  XIII)  variae 
lectiones  (cuius  ut  codici  B  simillimi  ex  eoque  ni  fallor  de- 
scripti  nullam  rationem  habui)  —  manibus  diversis  omnia 
mihique  ignotis  scripta  —  rExcerpta  ex  libro  adversariorum 
mss.  Iosephi  Scaligeri  qui  eat  penes  u.  cl.  Tiberium  Hemster- 
husium',  in  quibus  cod.  Voss.  q.  86  multo  curatius  quam 
supra  de8crintus  est,  et  tamen  ne  ibi  quidem  plene  habe- 
tur.  —  Albini  versus.  Scaligeri  emendationes  in  libri 
Pithoeani  margine  scriptae  (cf.  p.  XIV  sq.  adn.  2).  Ruhn- 
kenii  apographum  codicis  Salm.  c.  198,  83  —  c.  276  (eius 
scilicet  codicis  partis  quam  aut  Heinsius  praetermiserat  aut 
Burmannu8  ab  illo  non  habuit),  nitide  sed  non  satis  accurate 


PEAEFATIO  XVII 

Deinde  Salmasio  a.  1653  mortuo  in  Galliam  liber  rediit, 
ubi  Olius  eius  Claudius  Salmasius  iuoior  possedit  et 
inde  ab  a.  1661,  quo  ille  mortuus  est,  I.  B.  Lantinus 
parliamenti  Divionensis  consiliarius  [non  Burmanni  ille 
Philibertus  de  la  Mare,  cf.  Delisle,  Cabinet  des  mss. 
de  la  bibl.  imp.  I  362  sq.]  (cf.  Lessing.  opp.  IX  185 
Lachm.  et  Henagiana  tom.  III  p.  14  ap.  Burm.  1.  c). 
Hic  filio  reliquit,  qui  et  in  munere  ei  successit.  Man- 
sitque  codex  in  familiis  Divionensibus,  quae  (la  noblesse 
de  ia  robe'  cluebant,  si  quidem  etiam  a.  1726  Dor- 
villio  philologo  Batavo  Divione  in  itinere  'praeses  Bou- 
herius  et  senator  Bazinus  videndum  exhibuerunt'.  Parisiis 
cum  nondum  fuerit  anno  1744,  quo  catalogo  biblio- 
thecae  regiae  sine  eius  commemoratione  finis  impositus 
est,  ibi  erat  a.  1756;  tunc  enim  Ruhnkenius  Burmanni 
gratia  multa  in  Heinsii  apographo  omissa  Parisiis  ex  eo 
descripsit  et  apographo  suo  addidit:  cnuper  admodum 
a  Salmasii  heredibus  in  Burgundia  emptus'.  [Cf.  Boissier 
1.  c.  Delisle,  L  c.  426.]  Per  saeculum  fere  Divione 
fuerat  codex;  inde  'Divionensis'  non  raro  tunc  prae- 
cipue  nominabatur.  Eliam  'schedae  Divionenses',  de 
quibus  agam  infra,  eo  saeculo  ex  codice  descriptae 
sunt.  Inde  autem  in  Parisina  iam  bibliotheca  extat, 
numero  olim  685  supplementi  Latini,  nunc  10318 
totius  fundi  Latini  signatus.  [Librum  pretiosissimum 
contuli  a.  1865,  quaedam  iterum  inspexi  a.  1869.  ln 
Studemundi  exemplari  anthologiae  Burmannianae,  in 
cuius  margine  doctus  nescio  quis  collationem  addidit, 
cum  quaedam  a  mea  collatione  discrepare  animadver- 
tissem,  M.  Bonnetus  a  me  rogatus  officiose  ut  adsolet 
hos  codicis  locos  iterum  contulit.  Unde  quae  a  me 
errata  esse  non  multa  didici,  ea  in  ann.  philol.  1880, 

ecriptum.  Pithoei  in  euae  editionis  exemplari  ab  ipso 
Bcripta  addenda  et  corrigenda  permulta.  Item  ab  anonymo 
in  exemplari  feibliothecae  Rohaneae  scripta.  Denique  car- 
men  recens,  de  quo  cf.  Burm.  tom.  II  p.  384,  eius  qui  ad 
Lipsium  miflit  manu  scriptum. 

Antbol  lat.  L  b 


XVni  PBAEFATIO 

259  sqq.  correcta  edidi.]  [Praeter  maoum  scribae  raro 
inveoitur  alia  quam  saeculo  IX  Bonnetus  tribuit,  raris- 
simeque  tertia  saeculi  fortasse  XII.  Tum  saeculo  XVI 
pauca  adscripta,  saeculo  XVH  cum  alii  passim  tum  per 
omnia  fere  carmioa  paucis  exceptis  Salmasius  ut  supra 
dixi  verba  poetarum  emendavit:  cuius  emendationes 
a  ubi  attuli,  siglam  apposui  a.] 

Et  haec  quidem  bactenus;  iam  age  codicem  descri- 
bamus.  Incipit  hodie  a  quaternione  duodecimo,  id  quod 
inde  patet,  quod  in  imo  margine  p.  16  a  prima  manu 
adpositum  XII  legitur,  pag.  32  XIII,  p.  48  XIIII, 
p.  64  XV,  p.  80  XVI,  p.  94  XVII,  p.  108  XIII  [sic] 
(horum  duorum  quaternionum  singula  folia  post  p.  99 
et  100  excisa  sunt  antequam  codex  scribebatur,  ut 
nulla  existat  lacuna),  p.  124  XIIII  [sic],  p.  140  XX, 
p.  156  XXI,  p.  172  XXII,  p.  188  XXIII,  p.  204 
XX II II,  deinde  p.  234  XXVI  (nam  post  p.  204  la- 
cuna,  inter  206  et  207  folium  excisum,  numerus  autem 
XXV  omissus  est),  p.  250  XXVII,  p.  266  XXVIII, 
p.  270  XXX,  p.  274  XXXI,  p.  290  XXVIIII.  nam 
etiam  post  p.  268  et  272  singula  folia  excisa  sunt  et 
p.  275 — 290  inter  p.  266  et  267  collocandae  fuerant. 
Folium  p.  205  sq.  post  p.  217  sq.  suum  habet  locum. 
Ultimum  igitur  codicis  folium  illud  est,  quod  nunc  (id 
quod  a  Salmasii  ipsius  ut  videtur  manu  in  toto  codice 
factum  est)  paginarum  numeris  273/274  insignitum 
est,  ut  codex  a  fine  pariter  atque  ab  initio  mutilus  sit. 

Codex  igitur  hodie  ab  Anthologia  incipit,  cui  post- 
quam  p.  188  his  verbis 

Epigramaton  •  expli  •  feliciter  £>  & 
finis  est  impositus,   statim   sequitur   (uncialibus   haec 
quoque  omnia  litteris  scripta  sunt) 

Incip.  calculus.  Dionisi.  episeopi  Alexandrini. 
decemnovemnalis  c  •  I  • 
cui  in  ima  paginarum  192 — 193  parte  adduntur 

c  II  Versus  domni  Petri  Referendarii  (c.  380 
-382); 


PRAEPATIO  XIX 

deinde  p.  196 

III  Brevis  pimenioru  [lege  pigm.]  q;  indomo 
esse  debeant  ut  condimentis  nihil  desit 

et  [IV] 

Apici  excerpta  a  Vinidario  vir  infut. 

cui  libello  p.  203  fin.  ita  subscriptum  est: 
Explubrevis  ciborum. 
Pag.  204  nil  nisi  [V]  inscriptionem  Incipit  de 
ponderibus  habet.  Tunc  post  folium  excisum  [VI] 
p.  207  de  Honorio  scholastico  narratiunculae  incipiunt, 
quas  Hauptius  [opusc.  III  150  sqq.]  edidit.  IniUum 
deest,  in  margine  numeri  a  VII  ad  X  adscripti  sunt. 
Sequitur  p.  211 

XI  Postolatio  muneris,  carmen  ut  ex  codd.  BV 
manifestum  fit,  ad  anlhologiam  pertinens,  in  qua  A 
p.  116  praetermisit  (c.  216). 

XII  Incipit  sententie.  sci.  Syxti  epi  e  filosophi, 
paginis  212—218,  205—206,  219—228. 

P.  228  ex.:  [XIII  in  margine  nunc  abscisso  erat] 

Incip.   Luci    Anei  Senice    monita.     Licil   cunctorum 
poetarum  carmina  sqq.    In  ima  p.  238  accuratius  de- 

scribitur:  Luci  Anei  Senece  ad  Gallionem  fralrem  de 

remediis  fortuitoru  expl. 

P.  238:  XII II  Incipit  cronica  Iulii  Cesaris.  Iulio 
cfsare  ei  marco  antonino  consulibus  omnis  orbis  sqq. 
[quae  inde  edidi  in  Geographis  latinis  minoribus  p.21  sqq.]. 

P.  262:  XV  Incipit  de  remediis  salutaribus  (p.  262 
—266,  275—290,  267—273),  quae  ex  Plinii  libro 
XIX  sumpta  esse  recens  manus  adnotavit;  edidit  Silii- 
gius  ed.  Plin.  tom.  V  p.  XXII  sqq.  Cf.  Detlefsenus  ed. 
Plin.  t  III  p.  3. 

P.  273:  Apulei.  Platonice.  explicit  de  remediis 
salutarib;  feliciter.  XVIII  [sic]  Incipit  uersos  de  sin- 
gulis  causis  sunt  uer  LXX  (c.  383—388):  p.  273 
— 274,  ubi  fine  codicis  decurtati  praematuro  abrum- 
puntur.  — 

b* 


XX  PRAEFATIO 

Numeris  igitur  insiguita  sunt  opuscula  post  antho- 
logiam  omnia,  quorum  duo  (II  el  XI;  fortasse  XVI 
quoque)  ad  eandem  pertinent.  Sed  ipsa  anthologia  bos 
numeros  praecedit.  Hinc  fortasse  effici  potest,  illam 
tamquam  primarium  codicis  argumentum  fuisse,  reliqua 
cum  per  membranorum  spatia  ascribi  multa  liceret, 
addita  esse;  unde  sequi,  eam  primam  codicis  partem 
tenuisse  totam  eiusque  quaterniones  undecim  deperdi- 
tos,  quae  paginis  constabant  176,  versuum  fere  quinque 
miliibus  anthologiam  nostram,  si  mansissent,  ditaturos 
fuisse.  [Miro  casu  accidit  ut  ex  catalogo  monasterii  S. 
Nazarii  Laurishamensis  saec.  X  scripto  compertum  ba- 
beamus,  *Epitaphia  seu  ceteros  versus  in  quaternio- 
nibus  VIII9  in  ea  bibliotheca  fuisse,  cf.  A.  Wilmanus 
mus.  rhen.  XXIII  392:  quae  num  pars  codicis  A  iam 
dudum  lacerati  fuerit,  sane  poterit  quaeri.] 

Iam  ipsa  quoque  libri  A  sylloga  [cui  antiquitus 
libri  Epigrammaton  inscriptum  fuit:  cf.  adn.  ad  c.  200. 
(287.)  379]  in  capita  vel  libros  divisa  est;  quod  cum 
nemo  adhuc  observaverit1),  tamen  non  est  nullius  mo- 
menti.  Post  centones  igitur  Vergilianos  (p.  1—46) 
aliaque  in  ima  p.  47  rubro  itidem  colore  a  prima 
manu  in  margine  adscriptum  est  VIII  Deinde  post 
longum  illud  carmen  declamatorium  21 2)  et  alia  quae- 
dam  et  versus  serpentinos  p.  66  ad  Porfiri  anacyclica 
numerus  X  legitur,  p.  67  ad  versus  de  tabula  XI, 
ibidem  ad  carmen  Didonis  ad  Aeneam  missum  XII,  ad 
carmen  de  rosis  p.  73  XIII  Sequuntur  permulta  ad 
genus  intdstxrtxbv  maxima  ex  parte  pertinentia;  p.  108 

1)  Quod  DuebneniB  1.  c.  p.  7sq.  dicit:  pich  lege  um 
so  mehr  Gewicht  auf  dieae  Ordnung  [carminum  in  codice], 
weil  sie  einigemal,  durch  beigesetzte  Nummern,  zu  ver- 
steben  gibt,  dass  mehrere  bis  ietzt  anonyme  Epigramme 
einem  wirklich  angegebenen  Dicnter  gehOren',  non  recte  de 
borum  numerorum  usu  iudicavit. 

2)  [Ad.  c.  22,  1  p.  58  rubro  scriptum  erat  IX  sed  era- 
8um  est  —  unde  corrige  quae  in  eius  adn.  dixi  — ;  non  igi- 
tur  debuit  huic  loco  adscribi.] 


PRAEFATIO  XXI 

legitur  Liber  gramaton  explicit  XVI':  incipit  •  per- 
virgUiu  •  Veneris.  Pagina  118  ad  Coronati  'thema  Vergi- 
lianum'  adscriptus  est  numerus  XX:  p.  121  ad  Senecae 
versus  Dumerus  XXI;  in  reliquis  talia  non  occurrunt, 
nisi  qnod  p.  156  Luxori  liber  epigrammaton  incipere 
dicitur.  Numeros  enim  nonnullos  omissos  esse  non 
est  mirum,  cum  codex  quamquam  antiquissimus  tamen 
procul  ab  anthologiae  archetypo  non  quidem  tempore 
absit  sed  librariorum  socordia  deflexerit.  Qui  et  car- 
mina  tota  omiserunt:  quorum  unum  (v.  supra)  p.  212 
in  A  postea  additum  est. 

lam  quae  horum  anthologiae  Salmasianae  librorum 
sive  capitum  indoles  ac  ratio  fuisse  mihi  videatur,  paucis 
describam  [ita  tamen  ut  ultra  obvia  non  procedam 
neque  cum  Baehrensio  c.  20 — 37  pleraque  Octaviani, 
38—80  Luxorii,  217.  219—221.  224  Felicis  esse  etc. 
harioler]: 

Lib.  I — V  in  hoc  quidem  codice  deperditi  sunt. 

VI  Centones  Vergiliani  p.  1 — 46. 

VII  *Praefatio'  et  carmen  p.  46  sq.1) 

VIII  Carmen  declamatorium  cum  aliis  quibusdam 
p.  47-61. 

IX  Versuum  serpentinorum  disticha  p.  61—66. 

X  Carmina  anacyclica,  quorum  unum  tantum  nunc 
servatum  est  p.  66 — 67. 

XI  De  tabula  p.  67. 

XII  Epistoia  declamatoria  p.  67 — 73. 

XIII  Carmina  de  rosis  p.  73 — 74. 

XIV  (a  Traefatione'  p.  74  incipiens)  carmina  multa 
ixidstxttxa  continet;  saepe  plura  easdem  res  *Aliter' 
rursusque  *Aliler'  [sicut  "AkX&§  in  Anthologia  Pala- 
tina]  quasi  e  certamine  poetico  orta  describunt;  quo- 
rum  multa  tribus  distichis  constant.  p.  74—101. 

XV  Carmen  declatnatorium  p.  101 — 104. 

XVI  Carmen  ludicrum  p.  104 — 108. 

1)  [Capita  VII,  X— XII,  XV-XVII  pluribus  olim  car- 
minibus  constitisse  verisimile  est.] 


XXn  PRAEFATIO 

XVII  Pervigilium  Veneris  p.  108—112. 

XVIII  Carmina  ad  Vandalos  spectantia  p.  112—116. 

XIX  Carmina  amatoria  p.  116 — 1181). 

XX  Coronati  aliorumque  carmina,  quibus  nomina 
poetarum  plerumque  addita  sunt  p.  118—121. 

XXI  Senecae  aliorumque  carmina  p.  121 — 134. 

XXII  Alia  carmina,  nominibus  scriptorum  plerumque 
additis  p.  134—141. 

XXIII  Aenigmata  Symphosii  p.  141 — 156. 
XXIIII  Luxorii  liber  epigrammaton  aliaque  p.  156 

— 188.*) 

Horum  vero  singulorum  librorum  plures,  compre- 
hensos  singula  quaedam  maioris  ambitus  corpora  for- 
masse  ex  re  quadam  necessario  consequitur,  quae  hu- 
cusque  non  nisi  ex  parte  nota  neque  recte  explicata 
erat.  Pagina  enim  47,  in  qua  liber  VIII  incipit,  post 
inscriptionem  Versus  Octaviani  sqq.  boc  additum  est: 
sunt  vero  versi  CLXXIL  At  carmen  illud  duodecim, 
sequens  vero  285  versibus  constat.  Deinde  Pervigilii 
Veneris  inscriptioni  p.  108  adscriptum  est:  sunt  vero 
versus  XXII,  cum  constet  versibus  93.  Porro  p.  118 
liber  XX  incipit  a  Loco  Vergiliano  Coronati,  cui  ad- 
ditur:  u(e)rsus  XXIII.  Paulo  post  (p.  134)  Flavii 
Felicis  postulatio  honoris  ....  sunt  ur  XXXII.  Co- 
ronati  vero  carmen  29,  Feiicis  40  versibus  continetur. 
Deinde  in  Luxorii  carminum  initio  legitur:  sunt  ur* 
LXXXXVIIf  quorum  primum  viginti  sex,  cuncti  vero 

1)  Vt  p.  116  ab  Epistula  amantis  (c.  217)  novum  librum 
incipiam,  hoc  et  re  ipsa  efficitur  et  ea  de  causa,  quod  in 
libri8  Thuaneo  et  Vossiano  huic  carmini  praepositum  est 
^lncipit',  id  quod  nisi  in  librorum  initiis  in  hac  sylloga 
nusquam  factum  est,  cf.  Salm.  p.  108,  118,  156,  (188,)  (212,) 
273.  In  Thuaneo  Incipit  Iudicio  coci  et  pistoris  (c.  199) 
praescriptum  est:  quare  libri  XVI,  hoc  cjuoque  re  ipsa 
effl  agitante ,  a  p.  104  initium  feci.  cf.  etiam  Thuan.  ad 
c  223  et  389 

2)  [Litterae  initiales  librorum  XVII,  XX,  XXH,  XXIII 
v.  18,  XXIV  variis  coloribus  pictae  sunt.] 


PRAEFATIO  XXIII 

plus  quam  septingentis  versibus  constant.  Denique 
p.  273,  ubi  versus  de  singulis  causis  ad  anthologiam 
banc  fortasse  pertinentes  incipiunt,  *sunt  uer  LXX' 
additum  esL  Horum  numerorum  cum  adhuc  ni  falior 
solus  ille  Pervigilio  adscriptus  notus  fuerit,  viri  docti 
ut  corruptum  emendare  conati  sunt:  sed  omnes  hi 
numeri  ab  ipsis  sequentium  carminum  numeris  ver- 
suum  ita  absunt,  ut  omnem  emendandi  conatum  fru- 
strenlur.  Quid  vero,  si  omnia  facillima  ratione  eno- 
dabo?  Ecce  inde  a  p.  47  usque  ad  p.  108  (c.  20—199), 
ubi  proximus  numerus  legitur,  carmina  180,  si  vero 
inscriptiones  in  codice  extantes  sequimur,  carmina  172 
numerantur.  Hoc  est  quod  xUis^sunt  vero  versi  CLXXIP 
significat  Jibrarius;  versuum  igitur  pro  carminum  voca- 
bulo  utitur,  ut  factum  est  c.  120,  5  et  in  Gruteri  in- 
scrr.  703,  2  fet  postera  aetate  saepe].  Sic  a  p.  108, 
ubi  versus  XXII  indicantur,  ad  p.  118  revera  22 
extant  carmina  (c.  200 — 222,  exc.  216).  In  arcbetypo 
enim  antbologiae  his  iniuncta  erat  postulatio  muneris 
c.  216:  consequitur  inde,  hos  numeros  non  ab  ipso 
anthologiae  confectore,  sed  postca  demum,  cum  iam 
duae  codicum  familiae  ortae  erant,  quarum  altera  tan- 
tuin  in  excerptis  codd.  BV  servata  postulationem  mu- 
neris  suo  Joco  retinuit,  a  librario  familiae  libri  Salma- 
siani  additos  esse.  Cave  igitur  numerum  mutes,  quo 
<um  Pervigilii  versibus  congruat!  lam  p.  118  uersus 
XXIII  indicantur:  scilicet  binc  ad  p.  134  viginti  quat- 
tuor  carmina  (c.  223—253;  sed  245 — 252,  nullis 
titulis  discreti,  pro  uno  habentur)  sunt.  Ad  p.  134 
progredior,  quamvis  nullus  ibi  novi  libri  numerus  extet; 
sed  ibi  Felicis  carminis  titulo  additur:  versus  XXXII. 
Nempe  a  Felicis  carmine  si  per  triginta  duo  (c.  254 
— 285)  progredimur,  ad  Symphosii  initium  perveni- 
mus.  In  hoc  nil  tale  legitur,  Luxorius  vero  quod  ver- 
suum  LXXXXVII  esse  dicitur,  ipsius  quidem  car- 
mina  89,  deinde  alia  octo  (378  in  quinque  dividitur) 
leguntur  ad  finem  (p.  188)  usque,  quibus  is  numerus 


XXIV  PRAEFATIO 

efficitur.  *De  singulis  causis9  denique  carmina,  quo- 
rum  seitum  iam  abrumpitur  codicis  fine,  septuaginta 
olim  fuisse  apposito  numero  discimus.  [Bobii  a.  1493 
reperta  esse  *LXX  epigrammata9  ex  Rafaele  Volaterrano 
adfert  Lacbmannus  ed.  Terentian.  Maur.  p.  V:  quae 
nescio  an  haec  fuisse  possint.]  —  Adponam  indicem: 

p.     ?  —  47  (lib.  ?—  VII)  —  carmina      ? 

p.    47—108  (lib.  VIII-XVI)  —  -  CLXXII 

p.  108-118  (lib.  XVII— XIX)  —  —  XXII 

p.  118—134  (lib.  XX— XXI)  —  —  XXIII 

p.  134-141  (lib.  XXII)  —  —  XXXII 

p.  141— 156  (lib.  XXttl)  —  -  [I(nimavisC)] 

p.  156—188  (lib.  XXIIII)  —  -  LXXXXVII 

Atque  haec  cum  primo  obtutu  ita  facillime  intellegi 
posse  videantur,  ut  ex  variis  fontibus  singula  corpora 
deducta  putemus,  [tamen  ea  omnia  eadem  aetate  in 
una  Africa  aut  compilata  aut  saltem  expolita  sunt. 
Apparet  enim,  in  omnibus  his  partibus  inesse  quae  ori- 
ginem  Africanam  et  aetatem  Vandalorum  prodant  Ve- 
luti  prorsus  fere  ad  Africam  et  ad  Thrasamundi  et 
Hilderici  aetatem,  quorum  ille  anno  496,  hic  post 
Thrasamundum  anno  523  Vandalorum  regnum  suscepit, 
liber  XVUI  (c.  201—216)  pertinet;  ad  eandem  liber 
XXIIII  spectat,  qui  est  Luxorii  sociorumque  eius. 
[Luxorius  in  sexto  quoque  et  in  octavo  (c.  37) l)  libro 
est.  Liber  undecimus  (c.  82)  Fridi  illius  Luxoriani 
(c.  18,  49)  commemoratione  ad  Africam  nos  vocat. 
In  libris  XIV-XV  c.  120-122,  131,  149,  156,  182 
variis  causis  Africanam  originem  vel  produnt  vel  pro- 
dere  videntur.  Liber  XX  (c.  223—231)  Coronatum 
Luxorii  amicum  Carthaginiensem  ter  habet,  liber  XXII 
Flavium  Felicem  'virum  clarissimum/  idem  gotica  i.  e. 

1)  [Cave  autem  ex  hoc  de  Luxorio  carmine  id  sumas 
quod  Baehrens  inde  sumendum  putavit,  versus  illos  serpen- 
tmos  (c.  38 — 80)  a  Luxorio  scriptos  esse:  quae  sententia 
neque  argumentum  habet  ullum  neque  per  se  probabilis  est.] 


PRAEFATIO  XXV 

vandalica  c.  285,  liber  XXIII  Symphosium  'scholasticum.' 
Nam  poetae  titulis  insigniti  omnes  Africani  et  quidem 
ultiroae  aelatis  sunt  (v.  p.  XXVI).  Et  de  singulis  causis 
carmina  ad  Vandalortim  aetatem  referenda  videntur,  et 
quidem  c.  387  ad  Hunerici  regnum  (ann.  477 — 484) 
cerle  pertinet  [Nullum  igitur  adiumentum  ea  re 
nanciscimur,  quo  singulorum  librorum  origines  dis- 
cernamus.] 

Haec  quoque  de  Africana  syllogae  nostrae  indole 
addenda  puto.  Quaeretur  enim,  quis  eam  concinnaverit. 
Et  Luxorium  quidem  id  fecisse  vel  aliquem  eius  ami- 
cum  possit  quis  ita  probare,  ut  dicat  et  illius  carmini- 
bos  longe  plurimis  totum  eumque  ultimum  librum 
reservatum  esse,  et  quae  eiusdem  in  aliis  partibus  oc- 
currant,  nomen  eius  diligenter  prodere:  quem  quo  re- 
fellam  equidem  non  habeo.  [Luxorium  tamen  Baehrens 
respuit,  quia  eius  carmina  in  A  vitiis  scateant.  Quasi 
non  aut  per  duo  saecula  vitia  ut  in  cetera  ita  vel 
in  auctoris  syllogae  carmina  irrepere  potuerint  aut 
ipsius  ille  Octavianus  quem  omnia  collegisse  putat  (v. 
infra)  non  minus  male  in  A  habitus  sit!  Sunt  tamen 
qui  Faustum  Luxorii  amicum  composuisse  malint:  quod 
quamquam  carmine  287  non  defenditur,  tamen  per  se 
satis  probabile  est.  Certe  vel  Luxorius  vel  quivis  eius 
amicus  opus  confecit.]  Quando  autem  sylloga  concin- 
nata  sit,  inde  ut  puto  intellegi  poterit,  quod  et  Hilderix 
rex  c.  203  nominatur,  qui  a.  523  regnum  adeptus  est, 
et  post  Vandalos  a  Byzantinis  a.  534  subiectos  tale 
quale  extat  florilegium  [cum  laudibus  regum  Vandalo- 
lorum]  compositum  esse  parum  est  probabile1).  [Ex 
c.  341  sq.  Schubertus  recte  putat  hoc  quoque  effici 
posse,   intra  annos  532   et  534  syllogam  esse  insti- 

1)  Illa  autem  aetate  Luxorium  quoque  rei  poeticae  in- 
cabuuse  carmen  203  docet;  quem  lam  sub  Tnrasamundo 
vel  antea  scripsisse,  [inde  apparet,  quod  eos  versus  quos 
fo1im  puer  in  foro  paraviV  (287,  6)  in  syllogam  libri 
XXIV  recepit.] 


XXVI  PRAEFATIO 

tutam.]  ln  qua  quod  praeter  Luxoriana  Symphosii 
quoque,  ut  Vergiliana  omittam,  carminum  longa  series 
recepla  est,  est  hoc  factum  ad  instar  anthologiae  Pala- 
tinae,  in  qua  Gregorii  rot)  &soX6yov  et  Christodori 
poematis  singuli  iibri  dicati  sunt.  Sed  in  ceteris  rebus, 
quamquam  non  desunt  quae  comparari  possunt,  Graeca 
tamen  anthologia  in  capita  sua  multo  curatius  quam 
Latina  illa  distributa  est. 

ln  poetis,  quorum  nomina  A  tradit,  recensendis 
hoc  primum  tenendum  puto,  omnes  illos,  quibus  viri 
clarissimi  nota  vei  aiia  eius  generis  additur,  et  tem- 
pore  et  regione  illi  qui  anthologiam  compilavit  fuisse 
proximos.  Nam  Luxorius  ipse  *vir  clarissimus  et  specta- 
bilis9  audit,  Coronatus  Luxorii  amicus  *vir  clarissi- 
mus91)}  Felix  et  (si  modo  is  alius  est)  Flavius  Felix 
eodem  titulo  ornantur,  Octavianus  *vir  inlustris9  est 
idemque  filius  Crescentini  *viri  magniftci9.  Porro  Sym- 
phosius  'scholasticus9*),  Petrus  *referendarius9}  Calbu- 
lus  *grammaticus9  audiunt.  Quae  omnia  ratione  care- 
rent,  nisi  scriptores  illi  carminum  tunc  cum  anthoiogia 
illa  componebatur  etiamtum  ipsi  inter  vivos  fuissent 
vel  saltem  non  diu  vitam  reiiquissent,  memoria  eorum 
adhuc  vigente.     Et  ne  quis  mihi  obiciat,  alios  quoque 

1)  [Hic  inserendum  est,  Coronati  ad  Luxorium  extare 
epistolam  libello  de  finalibus  praemiesam,  de  cuius  libelli 
paucis  reliquiis  cf.  Keilius  Gramm.  lat.  IV  p.  L.  Epistolam 
edidit  Keilius  progr.  hiberno  Erlangensi  a.  1868  p.  4,  ex 
qua  haec  decerpam:  Domino  eruditissimo  frum  atque  in~ 
lustri  fratri  Luxorio  Coronatus.  Cum  considerarem  temporis 
nostri  lectores,  vidi  guam  plurimos  ad  fontes  vel  flumina 
venisse  librorum  bibentes  avide  .  .  sed  .  .  pedibus  pocula  con~ 
culcasse  .  .  Sed  tu,  amicior  carissime,  praebe  mihi  magis  ac 
magis,  Luxori,  peritiam  tuam  et  ardorem  tui  excellentiorem 
ingenii.  ln  tuo  gremio  sofistarum  novi  cuncta  versari  .  .  et 
guae  inepta  cognoscas  te  saepe  damnare  cognovi.  —  De  ti- 
tiilo  viri  clarissimi  grammaticis  dato  cf.  Codex  Iustinianus 
XU  15,  1.] 

2)  i.  e.  aevi  illius  usu  rvir  doctus'.  Coronatus  quoque 
f8chola8ticu8'  appellatur,  cf.  Keilius  1.  c. 


PRAEFATIO  XXVH 

scriptores  posterioris  aetatis  ut  Vegetium  et  Macrobium 
talibus  titulis  etiam  in  libris  complura  post  ipsos  sae- 
cula  scriptis  insigniri,  boc  etiam  firmatur  sententia 
mea.  Horum  enim  libris  cum  ab  ipsa  origine  notae  in- 
scriptae  essent,  a  meris  librariis  propagabantur;  antho- 
logiae  autem  concinnator  ob  certas  tantum  causas  talia 
retinere  potuit  Neque  illorum  poetarum  quisquam, 
quos  diu  ante  vixisse  constat,  ullo  in  A  ornatur  titulo. 
Cf.  ephem.  gymnas.  Austr.  1868  p.  484  sq.  Nonnullo- 
rum  aulem  ex  his  quos  dixi  aetas  aliis  quoque  rebus 
nota  est.  Et  Luxoriw  quidem  sub  Hilderige  (c.  203) 
Carthagine  vixit  [et  postea  alteram  carminum  suorum 
iuvenilium  editionem  fleri  curavit,  cui  c.  287 — 289  et 
c.  341  et  342  addidit,  cf.  Schubertus  p.  15:  in  his 
enim  Bonifatium  Gelimeri  regis  illius  crudelis  (a.  530 
— 534)  ministrum  Eutychum  vocabat]  regisque  duci 
Oageis  post  fiiiolae  eius  mortem  c.  345  obtulit,  de  quo 
Oageis  cf.  Procop.  bell.  Vandal.  I  9,  qui  Eiaylrp>  no- 
minat  Hilderici  regis  avstyi&v  (quem  cave  ne  Meer- 
mannum  sequens  confundas  cum  Eugeto  c.  332).  Lu- 
xorio  in  schedis  Divionensibus  etiam  c.  80  et  90  tri- 
buuntur,  sed  ea  nulla  de  causa.  Nomen  eius  c.  203 
in  BV  Luxorii  legitur,  et  omnino  iliud  o  pro  u  posi- 
tum  nil  nisi  corrupteia  ei  aevo  propria  est;  A  saltem 
qui  Luxorium,  etiam  luxoriam  [319,  4]  ponit,  non 
luxuriam.  Sed  nolui  ab  A  desciscere,  qui  etiam  cum 
libris  omnibus  Symphosium  dixit,  quem  elegantiori  ser- 
mone  appellare  debuit  Symposium.  [Ceterum  Luxorius 
et  ipse  res  grammaticas  tractavit,  id  quod  discimus  ex 
codice  Cheltenhamiensi  4626  saec.  XII  (cf.  Ellis,  Jour- 
nal  of  philology  VIII  120)  quo  scriptum  est  *Lisorius 
(I.  Luxorius)  in  Ortographia  dicit,  quod  d  ante 
omnes  consonantes  mutari  potest  praeter  m  et  q  ut 
adquiro  admitto  admodum  sqq. ,  et  carmina  ab  A 
aliena  scripsit,  quorum  in  eodem  codice  hi  versus  le- 
guntur: 

Lisorius:  Candacis  ethiopum  ditant  eraria  parvos. 


XXVHI  PRAEFATIO 

Lisorius:  Prompserat  obrizum,  dum  Licida  ster- 
teret,  aurum. 

Lisorius:  Non  pertium  tendis  si  vis  audire  perltum. 

Lisorius:  Annuus  ut  reditus,  quo  pascar  vestiar 
ungar. 

Lisorius:  Pectus  ysopo  mundatur  cerebrumque  sinapi. 

Lisorius:  Nec  fronditura  pinus  Nec  floritura  ficus. 
(idem  metrum  est  in  c.  309). 

Addatur  his  Faustus  (Luxorii  amicus)  in  epylogo: 
De  lavacro  redeunt,  numerantur  et  inde  videntes.] 

lam  ut  eo  redeam,  Coronati  aetatem  et  patriam 
Luxorii  amicitia,  Felicis  carmina  de  thermis  Thrasa- 
mundiacis  scripta  demonstrant,  libro  XVIII  inserta  (210 
— 214);  sequitur  Postulatio  muneris  216,  sine  nomine, 
sed  cui  c.  254  Flavii  Felicis  ita  ad  verba  fere  simile 
est,  ut  eidem  poetae  utrumque  facile  possit  adscribL 
Suspicor  igitur,  et  unum  fuisse  Felicem  [*virum  cla- 
rissimum9],  qui  c.  210 — 214  et  254  scripsit,  neque 
ab  eo  aiienum  esse  c.  216.  Quae  cum  ita  sint,  illos 
quoque  poetas  titulis  ornatos,  de  quorum  aetate  nil 
constat,  argumento  illo  freti  Vandalorum  et  aevo  ultimo 
et  regioni  adtribuemus:  Octavianum  (c.  20)  dico  et 
Symphosium  et  Petrum  et  Calbulum.  Carmen  autem 
21  ad  Octavianum  nulla  auctoritate  vocatur.  In  illis 
vero  poetis,  quorum  nominibus  nil  in  inscriptione  ad- 
ditum  est,  dubitari  potest,  utrum  hoc  factum  sit,  quia 
vita  ipsorum  iamdiu  praeterlapsa  erat,  an  quia  tituius 
ad  eos  nullus  pertinebat  (quamquam  'scholasticus'  sal- 
tem  unusquisque  facile  dici  poterat),  an  denique  libra- 
riorum  tantum  culpa  tituii  evanuerint.  Nam  Florentinus 
quidem  (c.  376)  Thrasamundi,  Cato  (c.  387)  regis 
Hunerigis  temporibus  sine  dubio  scripserunt.  Prorsus 
nihil  constat  de  Avito,  Bonoso,  Donato,  Lindino,  Ma- 
vortio,  Modestino,  Ponnano,  Regiano,  Reposiano,  Tuc- 
ciano  sive  Lucano,  Vespa}  Vincentio.  Sed  Hosidium 
Getam  Medeam  tragoediam  consarcinasse  ex  Tertulliani 
verbis  p.  61  relatis  novimus,  quibus  hoc  quoque  com- 


PRAEFATIO  XXIX 

probatur,  Getam  iam  non  multo  ante  Tertulliani  aeta- 
tem  vixisse.  Mavortius  autem  duorum  centonum  scri- 
ptor  (c.  10.  16)  utrum  idem  sit  atque  Vettius  Agorius 
Basiiius  Mavortius,  a.  527  consul,  Horatii  carminum 
emendator,  iure  dubites:  mihi  quidem  poetarum  Luxorio 
aequalium  nuili  nisi  Africani  in  syllogam  recepti  esse 
videntur.  [Quare  Avitum  c.  29  nolo  cum  Peipero  mus. 
rhen.  XXXI  194  pulare  Alcimum  Avitum  episcopum 
Viennensem,  qui  a.  523  mortuus  est,  quamquam  is  in 
prologo  libri  de  initio  mundi  (Auct.  antiquiss.  VI  2,  201) 
haec  dicit:  Vecolo  equidem  nonnulla  me  versu  dixisse, 
adeo  ut  si  ordinarentur,  non  minimo  volumine  stringi 
poluerit  epigrammaton  multitudo'.  —  Alcimus  autem 
ille,  de  quo  dixi  adn.  ad  c.  233,  est  Latinus  Alcimus 
Alethius  rhetor,  quem  Ausonius  aequalis  eius  *palmae 
forensis  et  Camenarum  decus'  appellat  (prof.  2,  5). 
ct  quae  dixi  in  ephem.  gymnas.  Auslr.  1867  p.  398  sqq. 
et  c.  233  adn.,  c.  713—715,  740.] 

Superiorum  autem  poetarum  recepta  sunt  in  anlho- 
logtam  Vergiliana  (256 — 263,  fortasse  ex  parte  spuria, 
inter  quae  Ovidii  est  262)  quibus  161  est  adnumeran- 
dum  (cf.  ibi  adn.),  et  Propertianum  264.  Quorum 
carminum  quattuor  in  Vergilii  vita  a  Donato  ex  Sue- 
tonio  descripta  eiusve  appendice  leguntur  et  apud  ipsum 
Suetonium  fortasse  omnia  legebantur.  Ovidiana  re- 
cepta  sunt  duo  c.  269  et  (v.  supra)  262.  Petronii 
est  c.  218,  libri  tamen  Binetiani,  non  Salmasiani  testi- 
monio.  Ad  Mariialem  spectant  c.  26,  275,  276;  ad 
Senecam  c.  232,  236,  237.  [cf.  adn.  ad  c.  396  et 
quae  dixi  p.  XLsq.  et  ann.  philol.  1869  p.  279  sqq.]  — 
Flori  epigrammata  (c.  245 — 252),  quem  P.  Annium 
Florum  Hadriani  aequalem  fuisse  probabile  est,  partim 
disticha  partim  tetrasticha,  septenariis  trochaicis  com- 
posita  sunt,  quod  versuum  genus  ex  vetustorum  poeta- 
rum  imitatione  rursus  tunc  inter  Romanos  increbuit 
(cf.  c.  200).  cf.  etiam  c.  87.  —  Constantino  regnante 
Porfirius    argutiarum   in    versibus   pangendis    sectator 


XXX  PRAEFATIO 

industriosissimus  scripsit,  cuius  est  anacyclicum  car- 
men  82.  Eiusdem  porro  et  indolis  et  fortasse  aetatis 
[Lactantius  quidem  fratrem  habebat  Pentadium]  Penta- 
dius  est,  quem  postquam  Barthius  aiiique  plurimis 
carminibus  oneraverunt,  nunc  demum  quid  eius  esse 
traditum  sit  (c.  234—235;  265—268),  in  conspectu 
positum  vides;  nullum  autem  carmen,  quod  non  dica- 
tur  eius  esse  in  A}  in  aliis  libris  ei  tribuitur.  —  [lam 
cum  poetarum  antiquorum  epigrammata  hic  illic  inter 
novicios  sparsa  viderimus,  minus  probabile  putabimus, 
primos  potissimum  anthoiogiae  Jibros  nunc  deperditos 
ipsis  antiquis  dicatos  fuisse.] 

[Hoc  tandem  loco  de  miro  quodam  Baehrensii  er- 
rore  dicendum  est,  qui  omni  eius  operae  magno  est 
detrimento.  Is  ex  c.  19  (p.  82  sqq.)  efficere  sibi  visus 
est  PLM  IV  p.  28  sqq.,  eam  *praefationem'  ab  adulescen- 
tuio  {conrumo  sensu  83,  10  fellibrem  83,  20)  eo  con- 
silio  scriptam  esse,  ut  post  veteres  poetas  Romanos 
quos  antea  separatim  collegerit  (post  artitum  Nasonem 
82,  4,  anitas  diribita  82,  4)  iam  iussus  a  domino 
nescio  quo  novos  poetas  Africanos  conponeret.  Atqui 
cum  carmen  insequens  20  ab  Octaviano  cviro  inlustri 
annorum  XVI'  conscriptum  sit,  eum  ipsum  fuisse 
adulescentulum  eius  anthologiae  auctorem,  cuius  lace- 
rum  exemplar  superesset  in  A.  Verum  fundamentis 
nititur  Baehrensii  opinio  infirmissimis  vel  potius  nullis. 
Nam  ut  taceam,  adulescentulo  annorum  XVI  talia  com- 
mitti  non  solere  —  cuius  inceptum  vel  maximo  plausu 
Carthaginienses  prosecutos  esse  B.  p.  51  opinatur,  cum 
tamen  p.  47,  7  eundem  ne  perspicue  quidem  dicere 
potuisse  quae  obscure  sentiret  harioletur  —  et  con- 
rumus  quid  sit  ignotum  est,  et  fellibrem  non  significat 
Mnfantem'  nisi  ex  Baehrensii  coniectura,  quae  vel  si 
recte  se  haberet,  non  ipse  esset  *recens9  sed  favore 
frueretur  recenti  (vide  83,  20);  et  anitas  diribita  vel 
potius  diributa  (separata)  nil  dicit  nisi  antiquitatem 
ab  ipsius  nugis  alienam  esse  eisque  longe  praestare; 


PRAEFATIO  XXXI 

se  post  Nasonem  h.  e.  se  Nasone  inferiorem  esse.  His 
Um  frivolis  rationibns  solis  qnas  ex  locis  paucis  male 
intellectis  duxit,  neque  ullis  aiiis  cum  fiaehrensii  opinio 
innilaiur,  haud  opus  est  fusius  de  ea  disserere,  prae- 
sertim  cum  et  per  se  ista  'Octaviani  anthologia'  omni 
probabilitate  careat.  Pauca  tamen  addenda  sunt.  Quam- 
quam  'densas  tenebras  esse  de  operis  exordio'  [sic] 
p.  33  dicit,  tamen  quoniam  veteres  poetas  Romanos  in 
priore  parte  fuisse  propter  ilJa  post  artitum  Nasonem 
sibi  persuasit,  horum  quoque  ordinem  se  dispexisse 
putat:  Ovidium  ibi  fuisse,  tum  Senecam  atque  Petro- 
nium,  ex  quibus  c.  396 — 479  in  V  defluxisse;  deinde 
Martialea  (cf.  codices  BV)  et  Caesarum  Romanorum 
earmina  et  Versus  XII  sapientum  et  Vergiliana,  quo- 
rum  ultima  esse  centones  Vergilianos  c.  7 — 18.  Quo- 
rum  fere  omnium  quaedam  in  A  extare  in  alienos  locos 
detrusa.  Haec  Baehrensius  non  probavit,  sed  posuit; 
charta  enim,  ut  aiunt,  patitur  omnia.  Ceterum  cum 
syllogam  'Octaviam'  Hlius  adulescentuli  vere  ingentis 
magnitudinis  fuisse  dicat,  nam  et  in  partibus  hodie 
servatis  multa  in  A  excidisse  recte  censet,  ex  opinione 
eius  sequitur  ut  quaecunque  poematia  vetera  minora 
aetatem  tulerunt,  ea  fere  omnia  ex  Octaviani  opere 
desumpta  sint:  qua  opinione  mirum  quam  saepe  deci- 
pitur.  Omnino  ille  audacia  et  temeritate  vix  credibili 
grassatur,  cuius  exempla,  cum  refutare  eam  taedeat, 
pauca  afferam:  iege  si  placet  PLM  IV  p.  14  lin.  8; 
15,  13;  29  adn.;  38,  18;  51,  14.  Scilicet  melius 
est  'ultra  obvia  non  procedere'  quam  in  ea  sylloga  in 
qua  pleraeque  rationes,  quas  nos  quidem  hodie  possu- 
mus  suspicere  vel  excogitare,  nos  fallunt  atque  desti- 
tuunt,  vei  occultissima  nos  posse  rimari  stulta  iactare 
conOdentia.  Et  Peiperus  quidem,  ut  exemplo  utar, 
cum  et  ipse  mus.  rhen.  XXXI  183  sqq.  se  partes  de- 
perditas  restituere  posse  putat,  longe  alia  ac  Baehrens 
se  dispicere  censet:  I  Epitaphia  Pompeianorum  ac  Cae- 
saris  laudes,  II  Senecam,  lil  eiegiam  de  spe,  IV  leviora 


XXXII  PRAEFATIO 

carmina,  V  Petronium,  VI  Luxorii  aequales,  VII  cen- 
tones.  Ne  hic  quidem  veri  similitudinem  corum  quae 
posuit  ulla  ratione  probare  potuit.] 

Paucis  denique  dicendum  est  de  schedis  Divionen- 
sibus  quas  [praeter  ea  quae  ex  Claudiani  codicibus 
a  habent]  ex  A  descriptas  et  propterea  a1)  a  me  signa- 
tas  Burmannus  maioris  pretii  esse  quam  ipsum  iibrum 
Salmasianum  multis  locis  innuit.  De  quibus  quid  sta- 
tuendum  sit,  accuratius  dixi  in  ann.  philol.  1868 
p.  698  sqq.  Scilicet  inter  annos  1651  et  1756,  car- 
minibus  et  lacite  emendatis  et  secundum  arguraenta, 
Pithoeanae  syllogae  instar,  in  ordinem  redactis,  Divione 
ex  A  descriptae  sunt,  et  ita  quidem,  ut  qui  schedas 
scripsit  hoc  egisse  videatur,  ut  syllogam  suam  tam- 
quam  Pithoeanae  supplementum  prelo  subiceret;  quare 
illa  tantum  Saimasiani  carmina  recepit  quae,  quia  in 
B  non  extant,  a  Pithoeo  publici  iuris  nondum  facta 
erant.  Non  tamen  ex  ipso  Ay  sed  ex  apographo  eius 
aliquo  schedas  fluxisse  exempia  taiia  docent  quaie  est 
304,  17,  ubi  iaculis  in  a  omissum  est,  eadem  autem 
manus  in  margine  sagitta  supplevit:  quod  non  fecisset, 
si  A  ipsum  inspicere  licuisset.  Sic  305,  2  A  recte 
habet  genio,  a  genis  cum  signo  corruptelae  ab  ipsius 
librarii  manu  adposito.  a  emendatus  est  ab  homine 
prudenti,  qui  et  Salmasii  coniecturas  (a)  et  hic  illic 
suas  (ut  puto),  inter  quas  egregiae  sunt,  in  textum 
recepit;  quid  A  habeat,  nusquam  fere  indicaL  Hanc 
propter  causam  Burmanno  saepe  praeferendus  visus  esL 
Hodie  Heideibergae  extare  supra  diximus.  Nonnuiia  ut 
ab  a  emendata  in  adnotationibus  indicavi,  quae  nescio 
an  iam  a  ita  habeat.  —  Burmannus  schedis  sua  manu 
inscripsit:  *Epigrammata  antiqua  ex  codice  Divionensi 
descripta9:  folio  1T  idem  addidil:  * Communicavit  haec 


1)  Symphosium  non  continent;  quare  anceps  non  erit, 
quod  in  hoc  eandem  a  notam  a  Scnenklio  codici  Sangal- 
lensi  278  datam  serravi. 


PRAEFATIO  XXXIH 

mecum  Cel.  WorviUius,  ad  quem  ex  Gallia  ea  misit 
rir  Nob.  Iosephus  de  Bimard  la  Bastie,  baro  montis 
Seleuci9.  Libro  primo  75,  altero  111,  tertio  (Luxorii) 
82,  quarto  (christianorum)  11  carmina  schedis  conti- 
nentur. 

IV 
Iam  ad  reliquos  codices  veniamus,  quibus  aliqua 
cum  florilegio  Salmasiano  ratio  intercedit.    Quamquam 
totam  quidem  syllogam  nuilus  continet. 

Ac  primum  codice  S,  in  quo  cum  Petronianis  aliisque  S 
(c.  690 — 715)  etiam  nonnulla  Salmasiani  carmina  in- 
erant,  usus  est  Claudius  Binetus,  cum  Petroniana 
aliorumque  veterum  epigrammta  Pictavii  a.  1579  [in 
iibello  rarissimo,  in  bibliotheca  Palatina  adservato] 
ederet,  de  quibus  ita  praefalur:  *ne  quid  dissimulem, 
Petronii  Arbitri  aliorumque  Epigrammatum  bonam 
partem  ex  bibliotheca  Ecclesiae  Bellovacensis  habui: 
quae  cum  veteri  Isidori  Ethymologico  connexa  erant.9 
Codex,  id  quod  dolendum  est,  deperditus  hodie  esse 
videtur;  saltem  Bellovaci  non  extat,  si  ex  Haenelii  cata- 
logi  silentio  quidquam  efficere  licet.  [Frustra  eum  m. 
lulio  a.  1869  ibi  quaesivi,  et  ne  in  'expositione  retro- 
spectiva9  quidem  quae  tum  forte  quidquid  in  Bellova- 
censium  regione  rerum  antiquarum  est  omnium  ocuiis 
proposuit  et  codicum  quoque  olim  ecclesiae  catbedralis 
tunc  domini  Le  Caron  de  Troussures  sat  magnum  nu- 
merum  exhihuit,  inveni.  Baehrensius  quoque  postea 
frustra  quaesivit.]  Neque  vero  Parisiis  est  [quo  non- 
nuiii  eius  bibliothecae  codices  pervenerunt].  Aetas 
quoque  libri  5  ignoratur,  [nisi  quod  nono  decimove 
saecuio  scriptus  erat  codex  Isidori  Etymologiarum  Bel- 
lovacensis,  quem  anno  1664  Bellovaci  fuisse  testis 
est  catalogus,  cuius  lectio  in  codice  Parisino  11677 
saec.  XVIII  enotata  est:  qui  tamen  num  Binetianus  ille 
codex  fuerit  non  constat:  neque  vero  carmina  in  eo 
libro  Isidoro  addita  fuisse  commemoratur.]  Inerant  in 
S  carmina  690—692,  218,  693—705,  364,  348,  347, 

▲nthoL  lat  L  C 


XXXTV*  PRAEFATIO 

349,  706,  707,  346,  414,  708,  233,  709—711,  232, 
712—715;  eodemque  ordine  in  codice  fuisse  videntur, 
quem  omnino  diligenter  et  fideliter  Binetum  expres- 
sisse  appareU  De  reliquis  eius  epigrammatis  in  altera 
huius  voluminis  parte  dicetur,  hoc  uno  nunc  addito, 
carmina  112,  145,  132,  181,  217,  156,  196,  224, 
436,  quae  eadem  Binetus  primus  edidit,  eum  post  34 
illa  quae  modo  dixi  carmina,  et  quidem  *ex  munere 
Ios.  Scaligeri9  i.  e.  ex  codice  V}  ex  quo  iam  a.  1573 
in  Catalectis  suis  ea  edere  ille  praetermiserat,  habuisse: 
quod  quamquam  lectionibus  singulis  confirmatur,  Bur- 
mannus  non  intejlexit.  Sunt  leviora,  in  quibus  dubites, 
utrum  codicis  an  Bineti  lectionem  habeas;  sed  in  gra- 
vioribus  codicem  ille  in  contextu  exhibet,  emendationes 
suas  in  margine  apponit.  Ita  c.  218,  8  os  quali  com- 
premis  multe  habet  5;  Binetus  in  mg.  oscuJa  cum 
pomis  mitte  recte  emendat;  sic  et  in  A  legitur;  conlra 
BV  osque  ledis  morsu  mitte  sive  mittite  (miiate?)  ex- 
hibent.  Apparet,  5  ad  neutram  harum  famiiiarum 
pertinuisse;  quibuscum  ne  carminibus  quidem  congruit: 
nam  communia  ei  sunt  cum  A  carmina  octo  (v.  supra),  in 
quibus  c.  364,  4  S  ionge  iilo  praestantior  est;  cum  B 
218  et  232;  cum  V  nuiium.  Cum  C  babet  c.  233. 
Aiterum  codicum  genus,  quod  Excerptorum  dico, 
duobus  potissimum  iibris  constat.  In  ulroque  codice 
haec  excerpta  cum  Martiaiis  excerptis  coniuncta  sunt; 
in  utroque  etiam  carmina  aiia  sunt  praeter  ea,  quae 
cum  A  communia  habel: 
B  1.  Parisinus  8071,  olim  Thuaneus  (*Iac.  Aug. 
Thuanj9  folio  2  inscriptum  est),  membranaceus,  in  fine 
mutilus,  binis  columnis  scriptus,  forma  maxima  (cf. 
Martiaiis  ed.  Schneidewini  mai.  p.  LXXXIil  sqq.,  Hauplius 
ed.  Ovid.  halieut.  p.  XII  sq.),  saeculi  vel  exeuntis  IX 
vel  ineuntis  X,  post  luvenalem  [in  quo  post  saliram 
nonam  sunt  c.  392,  393],  Eugenii  Toletani  carmina, 
ex  Martiale  excerpta  (inter  quae  [in  libri  V  initio]  c.  26), 
Catuili  c.  62,  deinde  foliis  51T — 56T  Salmasiani  flori- 


PRAEFATIO  XXXV 

legii  carmioa  tria  et  septuaginta  eodem  plerumque  quo 
A  ordine  posita  ita  continet,  ut  a  c.  96  incipiat,  in 
c.  269  desinat;  post  haec  quattuor  Luxorii  carmina 
sese  excipinnt;  in  folio  57r  c.  30  additur.  Baehrensio 
est  T.  Contuli.  Carmina  autem  quae  dixi,  suo  ordine 
ab  A  raro  discrepante  posita,  haec  sunt:  c.  96,  98, 
101,  111,  112,  113,  116,  117,  118,  200,  127,  129, 
130,  131,  132,  133,  134,  135,  136,  145,  152,  156, 
160,  180,  181,  182,  183,  184,  192,  196,  197,  199, 
203,  205,  206,  209,  214,  216  (quod  carmen  in  A 
hic  omissum  et  post  Epigrammata  p.  212  additum 
Thuanei  auctoritate  huic  loco  vindicatur),  217,  218, 
219,  220,  221,  222,  223,  224,  232,  234,  235,  236, 
237,  245—252,  103,  142,  153,  273,  256,  257,  259, 
260,  261,  263,  265,  266,  268,  269;  Luxorii:  296, 
303,  310,  318. *)  Statim  sequitur  carmen  quod  in  A 
oon  exstat:  c.  389;  post  389,  versiculis  quibusdam 
librarii  interiectis,  legitur  *Explicit9,  i.  e.  ni  fallor:  fEx- 
plicit  florilegium'.  Sequuntur  c.  30,  quod  suo  loco 
omissum  hic  sero  adiectum  est;  Ennodii  disticha  tria, 
aenigmata  duo  satis  barbara  (extant  etiam  in  c.  481, 
cf.  p.  351  sq.);  excerpta  ex  Senecae  tragoediis  (Sen. 
ed.  Peiper  et  Richter  p.  XXIII  sqq.)  et  Lucano  (IX  696\ 
Haec  excipiunt  fol.  58 r  Eucheriae  versus  (c.  390), 
Ovidii  Halieutica,  c.  391,  Gratii  Cynegeticon  liber  pri- 
mus*):  quae  quattuor  carmina,  et  eodem  quidem  ordine, 
etiam  in  libro  Vindobonensi  277  saec.  IX  mutilo  le- 
guntur,   de    quo   cf.  Hauptius   in   Halieuticon   editione 

1)  Horum  carminum  in  Vossiano  oct.  15  saeculi  XIII 
quattuor  et  quadra^inta  (si  Burmanni  apographo  Heidel- 
bergensi  fides  est)  lta  descripta  sunt,  ut  vel  ex  B  vel  ex 
libro  ei  simillimo  derivata  esse  pateat;  quare  hunc  codicem 
nuaquam  adhibui. 

2)  fIncip  gratti  cynegeticon  LIBF  B;  fIncipit  gratti  cy- 

negeticon  £di'  Vindob.  Nusquam  tamen  adhuc  observatum 
vidi,  quod  luce  clarius  hic  eztat,  Gratii  opus  quod  nunc 
mutilum  eBt,  plnribus  libris  olim  constitisse  [quod  nunc 
iam  a  viris  doctis  probatur]. 

c* 


XXXVI  PRAEFATIO 

p.  VI  sq.  —  C.  390  sq.,  quamquam  ad  syllogam  eandem 
non  pertinuisse  videntur,  hic  tamen,  quia  in  B  extant, 
addidi.  Post  Gratium  Christiana  quaedara,  deinde  in 
ultimae  codicis  paginae  fine  (fol.  61T)  haec  leguntur1): 

De  natura  vincente  consuetudine  id.  2  gattujjt  scebai 
De  siiva  que  petit  unum  ramum  ad  manibriu 
De  campo  sine  aratro.     De  servo  sine  flagello 
De  invento  pisce  in  sulco 
De  illo  qui  mare  volebat  incendere  no/////// 
sed  ut  d§  vidissfr  qualem  voluntatem  habuisset 
De   illo   qui   dicit  tibi  unum   moysi  unum/j///  [cf. 
evang.  Luc.  9,  33] 

Fortasse  hae  quoque  inscriptiones  carminum  erant.  — 
Ceterum  praeter  c.  30  et  26  nec  in  B  nec  in  V  ullum 
extat,  quod  in  A  ante  c.  96  iegatur.  Quare  cum  in 
A  c.  90  *Praefatio'  extet,  qua  iibrum  XIV  incipere 
conieci,  hoc  fortasse  inde  effici  poterit,  hos  Excerpto- 
rum  codices  ex  exemplari  syilogae  deductos  esse,  quod 
libros  VII — XIII  non  continuerit.  —  Correcturas  nisi 
a  prima  manu  easque  raras  B  in  poematiis  quidem 
habet  nulias.  [Carminum  verba  in  B  satis  recte  et 
emendate  scripta  sunt,  cf.  tamen  quae  dicam  p.  XLIII.] 
Primus  P.  Pithoeus  in  poematiis  edendis  hoc  libro 
quem  Scaliger  nondum  noverat  usus  est  Sed  antea 
et  a  Gryphio  in  Martiale  a.  1535  edendo  est  adhibitus 
(Schneidewin.  p.  XXXVIII  et  LXXXIII),  et  iam  Eras- 
mus  Adagiorum  a.  1508  editorum  libro  I  9, 1  mentio- 
nem  eius  ni  fallor  iniecit  hanc:  c Amyclas  perdidit 
siientium  (c.  200,  92):  meminit  et  Catullus,  nisi  fallit 

1)  Hauptius  in  Herm.  vol.  III  p.  222  ex  cod.  Berol. 
Santeniano  66  haec  saeculo  IX  scripta,  partem  indicis  aii- 
cuiufl  bibliothecae  efficientda  exhibet:  Libri  alchimi  sie  in- 
cipit  Inadulescentiam  (1.  -Um)  \  qui  Inpublico  patre  cadente 
risisset  (1.  -sit).  et  languenti  pueUae  amatorium  dedit  I  De 
controversia  fullonis  vel  calvi.  Haec  quoque,  qnae  ad  Alci- 
mum  rhetorem  Hanptina  refert,  similis  generis  carmina 
puto  fuisse. 


PRAEFATIO  XXXVII 

inscriptio  carminis  De  vere,  quod  nuper  nobis  Aldus 
Manutius  noster  exhibuit,  in  antiquissima  quadam 
GalUae  bibliotheca  repertum9.  Sic  et  L.  Gyraldus  hist. 
poett  dial.  10:  *Aldum  Manutium  memini  dicere  se 
Catulti  poema  habere,  quod  Ver  inscribitur.  Idem 
et  Erasmus  fatetur;  necdum  tamen  mihi  illud  videre 
contigit9.  Quem  codicem  B  fuisse  multo  probabilius 
est  mihi  quam  A,  qui  per  totum  inde  saeculum  latuit; 
in  aliis  autem  libris  boc  carmen  nec  exstat  nec  tunc 
extitisse  videtur.  Quod  Manutius  temeritate  illi  aevo 
propria  Catullo  tribuisse  et  titulum  (De  vere'  ex  pri- 
mis  Pervigilii  versibus  confinxisse  videtur;  Erasmum 
antem  nihil  nisi  Manutii  apograpbum  vidisse  verisimile 
est.  [Ex  B  fluxeruni  *Epigrammata  quaedam  vetusta 
ab  Actio  Sincerio  Sannazario  exscripta9  in  codice 
Vindohonensi  lat.  9041,  cf.  Baehrens  p.  9.] 

2.  [Codex  hic  addatur  bibliothecae  civitatis  Lipsi-  L 
ensis  rep.  1  74  saec.  IX — X,  de  quo  cf.  Hauptius 
opusc.  I  286  sqq.,  quem  contuli  a.  1894  Francofurti. 
Habet  c.  389  (fol.  14),  aenigmata  c.  481  (fol.  15T— 24r), 
tum  (fol.  25)  c.  160  (Anguis  —  pedemj,  39,  Martialea, 
97,  (fol.  26)  674,  23,  276,  (fol.  27)  261,  259,  256, 
257,  Ovidiana.  Pauca  cum  B  communia  babet.  Cuui  L 
Sangallensis  899  saec.  XI  commune  habet  c.  160  (An- 
guis  —  pedemj,  39,  261;  Regius  musei  Britannici  15 

B  19  saec.  IX— X  c.  674,  256,  257,  in  quo  eUam  in- 
sunt  c.  673,  26,  788,  392;  Petropolitanus  F  14, 1 
olim  Corbeiensis  saec.  VIII,  qui  Symphosium  habet, 
c.  160  (Anguis  —  pedem)  et  256.]   • 

3.  Accedit  iam  Excerptorum  codex  alter,  Vossianus  V 
(bibl.  Leidensis.  mss.  Lat.  Voss.  Q.  86)  membranaceus, 
Moeunte  potius  quam  exeunte  saec.  IX  iudice  Geelio 
scriptus9  teste  Schneidewino  ed.  Martial.  p.  680,  qui 
tamen  fallitur  cum  hunc  codicem  eundem  putat  quem 
Is.  Vossius  in  bibliotheca  Petavii  senatoris  Parisiis  vidit, 
cf.  eiusdem  prolegg.  p.  LXXXVIll.  Antiquior  igitur 
paulo  cum  sit  quam  Thuaneus,   tamen  post  hunc  eum 


XXXVIH  PRAEFATIO 

afferam,  quia  etbonitate  et  carminum  libri  A  numero 
Thuaneus  Vossianum  aliquanto  praecedit.  [Contulit  in 
meum  usum  Holderus,  cum  cuius  notis  collationem 
Baehrensii  et  H.  I.  Muelleri  Symbolas  ad  emend.  script. 
lat.  II 1881  comparavi.]  Vossianus  primum  post  maiora 
quaedam  opera  et  c.  392,  393  et  Aviani  fabulas  car- 
mina  plurima  (fol.  91v — 99v)  continet,  quorum  duo 
quae  habet  folio  93r  (n.  236,  237)  cum  *Senecae9  no- 
mine  extant  in  Af  reliqua  autem  (c.  392 — 479)  in  illo 
non  leguntur;  quin  quod  fol.  96v  legitur  c.  442  *Be 
monie  Atho9,  id  a  libri  A  carmine  239  [ita  discrepat, 
cum  tamen  ei  uno  carmine  utrumque  ortum  sit,  ut 
appareat  syllogam  A  et  hanc  V  non  esse  eiusdem  originis.] 
Tum  (foL  99T—  105r)  Martialis  eicerpta  a  libro  IV  71 
usque  ad  XIV  (inter  quae  folio  100r  in  libri  V  initio 
c.  26)  eadem  quae  in  Vindobonensi  277,  de  quo  supra 
ad  B  diii,  sed  alia  atque  in  Thuaneo,  interveniunt. 
Deinde  post  verbum  Explicit  a  Pentadii  QPintadi9) 
carminibus  initium  fit  syllogae  carminum  in  A  quoque 
servatorum,  sed  hic  quoque  et  *Excerptio  de  libris 
Martialis  epigrammai9  a  libro  Spectaculorum  usque 
ad  IV  62  (fol.  105T—  108v)  et  alia,  praecipue  duode- 
cim  sapientum  carmina,  de  quibus  ad  codicem  Parisi- 
num  8069  (C)  agendum  erit  (fol.  108T— 109r.  11 1T 
— 116r),  interiecta  sunt.  Carmina  Salmasiani  in  hac 
codicis  parte  occurrunt  numero  undequadraginta,  quorum 
duo  tantum  (c.  155  de  Scaevola,  271  Regiani)  in  B 
non  inveniuntur ;  utrumque  certe  familiae  B  V  ab 
origine  non  deerat.  Ordo  epigrammatum,  si  A  vel  B 
spectes,  paullo  liberius  immutatus  est:  etiam  verba  sin- 
gula,  quamvis  in  universum  spectanti  hic  codei  cum  B 
unam  familiam  a  Salmasiano  diversam  (vide  p.  XLIVsq.) 
efficiat,  hic  illic  tamen  emendatorem  [sive  interdum 
corruptorem]  nescio  quem  Carolina  fortasse  aetate  ex- 
perta  sunt.  Eiempli  causa  profero  116,  2  torrida 
(•ta)  AB,  torpida  V;  236,  2  pario  AB}  graio  V  (recte 
emendatum);  ib.  7  solutis  AB,  sepultis  V.    Continentur 


PRAEPATTO  XXXIX 

• 

autem  folio  105r'T  inter  Martialis  epigrammata  iniecta 
c.  265,  266,  268,  303,  318,  263;  deinde  post  Mar- 
tialea  (v.  supr.)  et  c.  603 — 614  (duodecim  sapientum) 
foliis  109r— 111T:  c.  96,  116,  117,  132,  160,  182, 
196,  218,  221,  222,  235,  271,  256,  257,  259,  260, 
261,  296,  224,  203,  234,  216,  217,  103,  155,  219, 
220,  136,  156,  132,  181;  deinde  inicitur  Mart.  III  75; 
tunc  c.  112,  145.  Sequuntur  reliqui  uersus  XII  sa- 
pientum,  quos  subseqnitur  c.  480.  Inde  initium  habet 
Alcimus  Avitus.  [Addendum  est,  nonnulla  horum  car- 
minum,  et  ea  ei  parte  melius,  in  hisce  libris  extare: 
c.  397—399  in  Reginensi  1414  saec.  XI;  c.  437 
—438  et  447  in  Monacensi  6911  saec.  Xffl— XIV  (in 
quo  c.  440  quoque)  et  Erlangensi  840  saec.  XI  et 
Vindobonensi  2521  saec.  XII  (in  quo  etiam  c.  392  sq.)] 
Iam  vero  carmina  foliorum  91T— 99v  omnia  vere 
antiqua  esse  ex  arle  poetica  sermonisque  elegantia 
faciie  quivis  perspicit;  sunt  inter  illa  quae  ad  Claudii 
imperatoris  Britannos  vincentis  aetatem  ascendere  vi- 
deanlur,  et  quaedam  Pompeii  et  Catonis  reverentia  vi- 
taeque  tranquillae  laudatio  saepius  obvia  bomines  veteris 
rei  publicae  sectaeque  stoicae  sludiosos,  Lucanos  dico, 
Persios,  Senecas,  in  memoriam  revocat.  Senecae  ipsi 
in  A  ut  dixi  adscripta  duo  epigrammata  huic  parti  in- 
sunt:  nam  Vossianus  ipse  poetarum  nomina  prorsus 
nulla  habet  Quae  carmina  ut  omnia  ad  unum  idemque 
epigrammalum  corpus  pertinere  putem,  a  qua  opinione 
ne  eo  quidem  prohibeor  quod  alia  quoque  lascivioris 
generis  immixta  sunt,  hoc  ideo  fit,  quod  carmini  430 
(fol  96r)  *0  sacros  vultus  Baccho  vel  Apolline  dignos9 
nulla  alia  inscriptio  est  addila  praeter  hanc  *Liber  IIIV. 
Quae  cum  ex  corruptela  Liberi  nominis  non  possit  orta 
esse,  quod  ipsum  carmen  docet,  aperte  significat,  quar- 
tum  aliquem  epigrammalum  librum  ab  his  versibus 
incipere.  Iam  si  recordamur,  florilegii  Salmasiani  libros 
sex  [quinque]  priores  partemque  septimi  [sexti]  in  A 
deperditos  esse,  ad  opinionem  non  quidem  certissimis 


XL  PRAEFATIO 

argumentis  confirmandam ,  sed  per  se  non  improba- 
bilem  ducimur,  in  his  foliorum  91 — 99  carminibus, 
[quinque]  illorum  librorum  ([sextus]  enim  cenlonibus 
constat)  sive  omnium  sive  parlis  eorum  excerpta  ser- 
vata  esse.  [Hanc  opinionem  quam  'non  improbabilem' 
esse  olim  dixi,  coniectandi  libidine  abrepti  certissimam 
esse  censuerunt  et  Peiperus  mus.  rhen.  31,  183  sqq. 
et  Baehrensius  ib.  31,  254  sqq.,  et  inde  profecti  et 
suis  uterque  rationibus  usi  omnem  Salmasianae  Anlho- 
logiae  compositionem  luce  clarius  perspeiisse  sibi  visi 
sunt.  Quorum  placita  inter  se  satis  differentia  apud  ip- 
sos  si  libet  inspice:  hic  sufficiet  dixisse,  utrumque  fu- 
mum  umbramque  captasse  neque  quidquam  cerli  sta- 
tuisse.  Baehrens  autem  opinione  postea  mutata  PLM 
IV  p.  35  cum  Rossbergio  putavit  carmen  430  ei  *libro 
quarto  Epigrammatum  Senecae'  desumptum  esse: 
scilicet  c.  396 — 462  omnia  Senecae  esse  hi  putant. 
At  Birtius  in  dissertatione  de  heiametro  lat.  p.  65  ne 
ullum  quidem  carmen  Senecae  adscribendum  censuit, 
metricis  ille  rationibus  ductus.  Iam  ut  proferam,  quid  ego 
nunc  sentiam  de  c.  430:  certum  nihil  est,  nisi  quartum 
alicuius  syllogae  librum  ab  eo  carmine  alicubi  coe- 
pisse,  cuius  syllogae  reliquiae  c.  396 — 479  esse  viden- 
tur.  Eam  autem  syllogam  (ut  de  Seneca  taceam) 
cum  sylloga  Salmasiana  quidquam  habere  commune, 
id  certe,  ut  veritatis  studiosi  verum  fateamur,  non  so- 
lum  non  verisimile  sed  etiam  admodum  improbabile 
esse  agnovi:  immo  vero  omnibus  numeris  ab  Africana 
illa  sylloga  distat  atque  discrepat]  Quod  vero  V  fol.  116r 
in  poematio  480  hanc  inscriptionem  habet  *  De  pedibus 

Lib.  1111%  id  ita  explico,  hoc  carmen  a  librario  cum 
libri  quarti  [syllogae  iliius  alioqui  Ignotae]  excerpta 
describeret  omissum  et  postea  hoc  ultimo  loco  adiec- 
tum  esse1).  —  V  Scaligero  notus   erat,  qui  eius  car- 

1)  [Noli  ad  librum  IV  artis  alicuius  metricae  referre:  nam 
quae  ibi  proferuntur,  in  ipso  artis  initio  iam  dicenda  erant.J 


PRAEFATIO  XLI 

mina  pleraque  in  Catalectis  a.  1573  edidit;  quaedam 
pnetennisit,  quorum  octo  ab  eo  accepta  Binetus  edidit 
a.  1579;  supererant  c.  103,  136,  182,  203,  218,  220, 
234,  235,  296,  303,  318,  416  (427  tunc  ineditum 
mansit),  quae  Pitboeus  a.  1590  libri  B  carminibus 
adiecit.  *Schedis  Scaligeri'  (cf.  p.  XVI  adn.)  ex  V 
descriptis  Burmannus  tamquam  proprio  praeter  Vossi- 
anum  fonte  usus  est,  quarum  'originem  et  sero  intel- 
lexit  aliqualenus  et,  qua  erat  inertia,  intellectam  vili- 
pendit',  ut  recte  dicit  Schneidewinus  p.  681.  —  Car- 
mina  396,  402,  409,  410,  412,  441  non  Scaliger  sed 
Pilhoeus  primus  Senecae  vindicabat;  ipse  Scaliger 
c  464 — 479,  quorum  ei  duobus  (c.  466  et  476)  a 
Fulgentio  verba  quaedam  ut  Petronii  afferuntur,  Pelronii 
esse  fortasse  recte  suspicatus  est;  cf.  adnotatio  ad  464. 
[Hetricis  aHisque  causis  C.  G.  Krohnius  in  diss.  Halensi 
a.  1887  probare  conatur,  Petronio  vindicanda  esse  car- 
mina  libri  V  464 — 479,  Binetiana  690  sqq.  ab  eo  esse 
abiudicanda.]  [Addendum  puto,  c.  394  sq.,  quae  ex  V 
potissimum  addo,  in  libris  non  paucis  cum  c.  639  sq. 
et  676  sq.  ad  astronomica  perlinentibus  coniuncta  esse.] 

BV  codicum  familiam  quondam  in  re  ortbogra- 
phica  emendatam  esse  puto;  cf.  quae  infra  dicam.  In 
V  manus  secunda  leviora  vitia  correxit. 

Codex  Parisinus  8069  (C),  ex  quo  utpote  optimo  C 
eorum  fonte  carmina  XII  sapientum  (c.  495  sqq.)  edam, 
tunc  temporis  accuratius  a  me  describetur.  Ipse  con- 
tuli.  Thuani  is  quoque  erat;  membranaceus  est,  bi- 
nis  columnis  scriptus  in  folio,  saeculi  vel  X  vel  ut 
catalogus  exhibet  XI.  Vergilium  (fol.  8—113)  eiusque 
'iuvenalis  ludi  libellum'  (fol.  114 — 121)  continet; 
L  121 — 126  duodecim  ilii  poetae  leguntur.  Reliqua 
in  codice  scholarum  usui  ut  puto  destinato  variis  car- 
minibus  sententiisque  ad  poeticam  rhetoricam  alia  per- 
cipienda  aptis  referta  sunt;  dialogum  de  Terentio 
(f.  127  sq.)  edidi  ephem.  gymn.  Austr.  1867  p.  403  sqq. 
Saimasianae  autem  syllogae  haec  epigrammata  insunt: 


XLII  PRAEFATIO 

(fol.  1T)  275,  276, 178  v.  5-6,  277,  269,  83  v.  4  et  6; 
in  margine  739,  (foL  2r)  268,  258,  259,  260,  262, 
263,  233,  24,  (fol.  2T)  25,  351,  88,  264,  (fol.  3r)  28, 
(fol.  114r)  351  iterum.  (fol.  121T)  256,  257,  261,  160. 
Vossiani  q.  86  praeterea  duo  carraina  (392,  393) 
fol.  121T  leguntur.  Omnino  in  his  C  nec  cum  A  nec 
cum  BV  arte  coniunclus  est,  sed  suas  proprias  habei 
lectiones,  quas  equidem  hic  illic  memoria  librarium 
fallente  eiortas  arbitror.  —  Cetera  libri  C  carmina  ad 
Vergilium  magna  ei  parte  spectant:  velut  fol.  114T 
carminis  1  praefatio,  fol.  7r  c.  2,  1 — 4,  fol.  7T  c.  2, 
5  —  8  leguntur.  —  In  eligendis  carminibus  cum  C 
consentire  solet  codei  Petavianus  hodie  ut  videtur 
deperditus,  cuius  lectiones,  si  Burmanno  eas  afferenti 
fides,  paullum  quam  C  deteriores  sunt.  —  Cum  C  arte 
cohaerere  videtur  codei  Laurentianus  plut.  33,  31 
saec.  XIV  ineuntis,  in  quo  sunt  c.  24,  25,  261;  de 
quo  cf.  fiaehrens  I  56;  IV  25. 

[lam  enumerandi  sunt  libri:  fierolinensis  Diezianus 
B.  66  saec.  VIII— IX,  in  quo  sunt  et  c.  186—188 
male  habita  et  Celeuma  illud  c.  388*,  quod  primus 
inde  edidit  ad  L.  Muelleri  apographon  Baehrens  in 
Analectis  Catullianis  p.  77;  Casanatensis  R.  IV  18 
saec.  IX  qui  fol.  74  v.  in  mg.  c.  232,  224,  318  habet; 
Parisinus  9344  saec.  XI,  in  quo  sunt  c.  634,  1, 
392  bis,  181.]  — 

V 

[In  verbis  carminum  recte  conslituendis  proficis- 
cendum  est  a  rebus  ad  orthographiam  spectantibus. 
Ea  autem  in  A  tam  male  habita  est  quam  in  plerisque 
eiusdem  aetatis  libris  vulgarem  dicendi  usum  secutis 
neque  emendatorem  ullum  paulo  doctiorem  eipertis. 
Persaepe  enim  inter  se  commutantur  e  et  i  (addedit, 
decit),  o  et  u  (luiOria,  furtuna),  b  et  v  (uipedes, 
nobus),  aliae;  persaepe  ponilur  geminata  littera  pro 
simplici  (tullit,  sillua,  lyrranni,  tollerasse),  d  pro  t 


PftAEFATIO  XLm 

(pedere,  scrudata),  b  pro  p  (probrius),  g  pro  c  (Vul- 
ganus),  e  vel  ;  pro  ae,  quod  unum  in  apparatu  enotare 
supervacaneum  putavi,  i  pro  y  (limpha,  sed  et  Cyterea), 
c  pro  ch  (caos),  t  pro  th  (termae,  Tetis),  porro  / 
pro  ph  (Foebus,  elefans,  limfa,  sed  et  limpna)  et  aspi- 
ratio  modo  falso  dempta  est  (orrida,  proibetur,  ospes) 
modo  falso  addita  (hac,  cohacmentare  19,  18;  Sym- 
phosius;  herus  117,  24),  et  au  (paene  dixi  gallice) 
pro  al  ponitur  (canculus  192,  1),  aliaque  eius  generis 
multa  sunL  Quid  quod  et  archetypus  quem  ei  Al 
uovimus  iam  habet  incobuere  (8,  36),  et  BV  quorum 
scriptura  Carolingica  aetate  emendata  est1),  talibus  cor- 
ruptelis  ut  fwrine  B  (134,  1,  ubi  A  recte  habet 
formae)  ostendunt,  archetypum  eorum  eadem  hac  for- 
marum  barbarie  et  corruptione  fuisse?  Quae  nunc  op- 
time  illustratur  egregio  M.  Bonneti  libro  cLe  latin  de 
Gregoire  de  Tours*  (Parisiis  1890).  — 

Haec  autem  orthographiae  vitia  utrum  solis  scribis 
an  ipsis  poetis,  qui  quidem  ultima  aetate  fuerunt,  cri- 
mini  danda  sint,  haudquaquam  omnibus  locis  pro  certo 
diiudicare  licet.  Etenim  metri  ratione  habita  afflrmamus 
ipsum  Luxorium  scripsisse  quesumus  314,  7  (non 
quaesumus),  et  Harpyacis)  (vel  -iacis)  333,  8  (non 
Harpyiacis)  et  alium  poetam  feditas  224,  4  (non  foe- 
ditas)\  porro  apud  Luxorium  versus  recurrentis  ratio 
postulat  cedis  325,  3  (non  caedis))  apud  Felicem 
stichorum  ratio  c.  214  Thrasamundus  et  vota  sed 
cunta  (non  cuncia)  ut  Romanica  illa  punto,  point;  et 
ut  videtur  innobat  (non  innovat),  litterarum  autem 
numerus  in  eodem  carmine  et  termae  nimfae  Foebo 
et  rursus  limpha  (v.  10)  flagitaU  Memoratu  dignum 
est,  in  eo  carmine  diphthongum  ae  tamen  nusquam  in 
e  transiisse!    In  alio  autem   acrosticho  (c.  120)  certa 

1)  cf.  sphinga  c.  180  B,  sfinga  A.  —  Ita  in  primam 
declinationem  deflectunt  Colchtda  17,  26,  Briseida  135,  2, 
Calydona  199,  68,  Laeedaemona  351,  3,  Laida  374,  1; 
alia. 


XLIV  PRAEFATIO 

lectio  est  JFilocali,  qualis  scriptura  quarto  saeculo  (ePor- 
firii*  aetate)  iam  increbuit,  et  (v.  4)  ospes.  Vides,  qui- 
bus  vitiis  scripturae  poetae  illi  Africani  indulserint,  ut 
dubites,  an  non  multo  pluribus  locis  talia  ex  A  reti- 
nenda  fuerint:  at  contra  incertum  putabis  in  plerisque, 
quomodo  poetae  ipsi  ultimae  aetatis  homines  neque  doc- 
tissimi  neque  vero  prorsus  rudes  et  inculti,  in  ea  re  se 
gesserint,  praesertim  cum  in  A  ipso  praeter  vulgaria  illa 
permultis  locis  scriptura  rectior  sive  elegantior  servata 
sit;  ut  dubites,  an  non  etiam  saepius  scriba  eam  ser- 
vare  debuerit.  Quae  cum  ita  sint,  ego  in  re  dubia 
id  egi,  ut  praeter  eos  locos,  quos  a  poeta  ipso  bar- 
bare  scriptos  esse  certis  argumentis  constet,  reliquos 
ad  antiquam  normam  revocarem.]  —  [Ad  difficultates 
vero  ex  orthographia  neglecta  ortas  eae  accedunt  quae 
ex  neglegentia  in  rebus  metricis  et  prosodiacis  con- 
spicua  oriuntur,  quam  Baehrens  quoque  adesse  concedit: 
quae  cum  in  aliis  horum  poetarum  maxima  est  tum 
in  Luxorio1).  —  Praeter  has  duas  causas  et  tenue  mul- 
torum  poetarum  ingenium  et  sermo  vitiosus  Africano- 
rum  et  alia  efficiunt,  ut  in  critica  exercenda  textuque 
qui  dicitur  constituendo]  in  multis  horum  carminum 
illud  Hauptii  valeat  (opusc.  I  218):  *man  schwankt 
bei  werken  die  unter  dem  mittelmaessigen  stehen 
immer  im  zwcifel  ob  man  ihnen  zu  viel  oder  zu 
wenig  zutraue9.  [Quare  quam  maxime  cavendum  pu- 
tavi,  ne  studio  poetas  ipsos  emendandi  abriperer,  quo 
persaepe  labuntur  Baehrensius  aliique,  sed  ut  singu- 
lorum  indole  prius  perspecta  statuerem,  quid  eis  dig- 
num  sit,  quid  non,  deinde  autem  ut  quam  proxime 
possem  ea  ratione  habita  ac  perpensa  ad  libros  maxime- 
que  ad  A  verba  poetarum  conformarem]. 

De  quibus  libris  in  universum  recte  iam  statuit  Orel- 
lius  (ed.  Phaedr.  p.  218):  *  Ut  antiquior,  sic  etiam  quod 


1)  [Ad  hanc  in  versu  866,  1  candenti  a  poeta  neglegecti 
positum  revocare  quam  yerbum  mutare  malo.] 


PRAEFATIO  XLY 

ad  lectionem  ipsam  pertinet  longe  praestantior  est  Sal- 
masianus,  ita  tamen,  ut  nonnulla  necessario  e  Pi- 
thoeano  corrigi  debeant1).  Tanta  est  autem  inter 
utrumque  discrepantia,  ut  manifesto  ex  diversis  exem- 
plaribus  sint  descripti9.  Multo  deterior  et  minus  fidus 
ut  supra  dixi  plerumque  est  V.  Atque  ut  clarius 
etiam  appareat  quantum  A  ceteris  praestet  et  ad 
primariam  syllogae  formam  bic  illic  nos  revocet,  duas 
res  afferam.  Primum  in  Luxorii  c.  302,  14  pro  ar- 
rectos  legitur  ularrectos.  Quid  hoc  sibi  vult?  Libro 
nempe  noudum  edito  poeta  voce  vel  (i.  e.  ut)  eligendi 
sibi  arbitrium  reservavit,  utrum  v.  13  an  14  receptu- 
rus  esset:  quae  tum  vocula  in  A  remansit.  Altera  res 
haec  est:  [Nota  #  sive  fy  sive  /I£  quae  in  codice  A 
septies  extat  (17,  334;  149,  3;  151,  2;  199,  68;  78; 
302,  14;  353,  7)  'retracta'  vel  ^require*  significat 
vel  ^requiratur'  vel  ^requirendum'  sc.  vel  quis  ille  sit 
de  quo  in  versu  agatur,  vel  quomodo  versus  possit  ex 
alio  codice  emendari;  cf.  683,  19  et  684,  7  in  Turi- 
censi  78,  et  Wattenbacb,  Schriftthum  etc.  ed.  II  p.  281. 
—  Alterum  utrum  hac  quoque  nota  ~  (17,  240;  243; 
18,  40;  21,  199;  198,  50)  vei  ^  (17,  252)  fortasse 
significatur,  quae  tamen  recentis  aetatis  esse  mihi  a.  1869 
denuo  investiganti  visa  est.  Quae  est  nota  super  templi 
(21, 192)  ita  *♦,  hiatum  videtur  notare  emendandum.] 
In  tanta  libri  A  praestantia  tamen  ne  eis  quidem  locis, 
ubi  omnes  consentiunt,  vitia  absunt:  quae  sive  in  primo 
syllogae  archetypo  sive  tunc  saltem,  cum  familiae  co- 
dicum  A1  et  BV  separarentur,  iam  adfuisse  statuen- 
dum  est.  Velut  quod  c.  117,  21  nomine  bestie  ABV 
exhibent,  ubi  cum  Sannazario  vomere  vertit  legendum; 

1)  In  A  saepe  in  verbis  sese  excipientibus  littera  pro- 
xima  aut  excidit  (luc  ameno  202  pro  luco  amoeno;  sor  pro 
8ors  193,  4)  aut  duplicatur  (soluit  tumenti  200,  21  pro  s. 
umenU;  Iovem  [pro  Iove]  mundus  239,  8;  vellit  [pro  velle] 
dedit  243,  2;  placens  sagillis  [pro  agilis]  354,  2).  Hoc 
Duebneru8  iam  animadvertit. 


XLVI  PRAEFATIO. 

quodque  ib.  16,  ubi  flabella  Heinsius  recte  coniecit, 
fdbilla  in  A,  fdbella  in  2?,  faula  in  V  extat  Patuit 
igitur  campus,  quamquam  non  ingens,  ingenia  exper- 
turis,  cumque  multa  futiliter  temptarentur,  multa  tamen 
inde  a  Scaligeri  Pithoei  Salmasii  Heinsii  curis  praeclare 
emendata  sunt. 

Coniecturas  autem  et  aliorum  et  meas  commemo- 
ravi  eas  tantum,  quae  aut  probabiies  aut  aliqua  ratione 
memorabiles  visae  sunt.  His  signis  []  verba  ab  emen- 
dantibus  addita  circumscripsi.  Codicum  [praeter  eos 
quos  disertis  verbis  eicepi]  lectiones  omnes  praeter  e 
et  ae  inter  se  commutata  quam  diligentissime  potui 
enotavi.  Carminum  inscriptiones  ex  codicibus  retinui. 
A  poetis  ipsis  eas  provenire  non  dico  (cf.  e.  c.  269); 
retinendo  autem  et  editionis  rationi  et  rerum  interdum 
perspicuitati  consulendum  putavi. 

[Paucis  dicendum  est  de  arte  critica  in  Symphosio 
(c.  286)  exercenda.  In  quo  recensendo  quas  rationes 
secutus  sim  cum  iam  p.  221  sq.  exposuerim,  addo  li- 
bros  A  a  d  ubi  nil  de  eis  adnotavi  contextum  meum,  /J 
ubi  nihil  dixi  recensionem  B  sequt  Recensiones  D 
et  B  ab  ipso  poeta  profectas  olim  dixi;  quod  nunc 
non  tam  fidenter  profero,  neque  tamen  Baehrensio  qui 
ex  'Octaviani  anthologia'  (ex  A)  genuina  Symphosii 
verba  et  glossas  contaminante  has  demum  recensiones 
disiunctas  dicit,  astipulari  possum,  quippe  qui  ad  cviros 
doctos  saeculi  septimi'  ut  recensionum  duarum  auctores 
confugere  coactus  sit,  cum  tamen  saeculo  septimo  docti 
eius  generis  fuerint  prorsus  nulli.  Equidem  si  non 
ab  ipso  poeta,  at  certe  ab  aequalibus  eius  vel  brevi 
post,  cum  eius  aenigmata  etiamtum  maxime  vigerent, 
verba  ludendi  causa  (idque  interdum  et  praecipue  in 
B  non  satis  feliciter)  immutata  recensionesque  qnae 
in  A  contaminatae,  in  DB  separatae  sunt  ortas  esse 
existimo.] 


PRAEFATIO  XLVIl 

Ad  calcem  huius  fasciculi  aenigmata  hexasticha 
rhythmica  barbarie  horrida  edidi,  quae  e  codice  Ber- 
nensi  611  saeculi  VIII — IX  a  se  descripta  Hermannus 
Hagen  amicus  mihi  transmiserat  quibusque  emendandi 
operam  utilissimam  adhibuit  [Addidi  lectionem  libri 
Lipsiensis  anno  1894  a  me  conlati  et  Vindobonensis 
Monei.  Et  hi  quidem  artius  paulo  inter  se  conexi 
non  tamen  tam  boni  sunt  quam  Bernensis,  L  autem 
melior  est  quam  V.  Ad  antiquitatem  haec  aenigmata 
puto  revocanda  conlato  et  c.  383  et  arte  metrica  vel 
potius  rhythmica  Commodiani.] 

Indices  addentur  fasciculo  alteri. 

DABAM  HEIDELBERGAE  mense  Octobri  anni 
MDCCCLXVUI  [DABAM  FRANCOFVRTI AD  MOENVM 
mense  Iulio  anni  MDCCCXCIIII]. 


CARMINA 


CODICVM  ANTIQVISSIMORVM 


AotboL  lat.  I. 


CARMEN 
PAPYRI  HERCVLANENSIS. 


I 

(columna  I)  b.  m.  — 

c  ...  im 

.  .  xim ael  .  .  tia 

Caesaris  a  .  .  .  ap  .  .  .  hariam s 

.  rt  .  .  s  ille  .  .  .  .  nato  cum ei/a  por  .  . 

6  Quem  iuvenes  .  ra  navos  erat  de  .  .  .  .  uncia 
Bella,  fide  deitraque  po/ens  rerumque  per  usum 
Callidus,  adsiduos  fractando  in  munere  Martis. 
Inuninet  opsessis  Italws  iam  turribus  hostis 
A sa  nec  defuft  impetus  illis 

(coJ.  II) 

10 s  .  .  qu 

nt  ipso re 

I  — »  c.  482  ed.  pr.  —  Quae  Utteris  obliquis  distinxi,  in 
papyro  iam  aut  plane  aut  ex  parteperierunt ,  sed  aut  a 
CampitUo,  qui  primus  edidit  (volum.  BLerculan.  vol.  II 1809), 
zel  Maytero,  qui  iterum  descripsit  apographumque  aeri  w- 
cidendum  curavit,  lecta  sunt,  aut  sine  dubio  recte  coniecta 
sunt.  cf.  Baehrensii  Poet.  lat.  min.  I  212  sqq.  qui  lectionis 
minima  quaedam  attulit.  —  Rabirium  Oiampittius  et  plerique 
(cl.  Seneca  de  benef.  VI&),  L.  Varium  Hayterus,  Albinum 
Eggtrus  auctorem  carminis  putant.  2  Maxim  Kreyssigius 
Misnensis  a.  1886  caelestia  Kreyssigius  8  apud  Kreyssigius 
Phariam  Fea  4  Fert  et  oppugnato  Kreyssigius  portu 
Kreyssigius  6  grandaeuos  et  per  cuncta  Oiampvttius  secuti 
Kreyssigius  6.  7  em.  Oiampittius  Martis  suppl.  Oiampittius, 
belli  Kreyssigius      8  hostis  Kreyssigius      9  em.  Ciampittius 


4  CARMEN 

edunt  pafr mia  terris 

....  a  i  ...  .  agis,  quam  s  .  .  .  n^esta  laterait 

Cum  .  uper  ....  /ius  Pelusia  moenia  Caesar 

.  .  .  irat  impiriis  animos  cohifore  suorum:  15 

*Qwid  lapitis  \am  mpta?  iacenf  quae 

Subruitis  ferro  mez  uioenia?  ^uonrfam  er  . . .  ostis 

Haec  mihi  cum  s . . .  a  plebes  quoque  .  u victrix 

Vindicat  h mulam  Romana  tot  e . . . .  us  .  n  .  m 

(col  III) 

liu 20 

im  .  .  .  o u  .  .  .  . 

.  .  .  .  t  Atexandro  thalamos  in/rare  deorum 

Di  .  etiam  potuisse  deam  vidissi  .  wm  .  .  .  .  s 

Actiacos,  cum  causa  fores  tu  maxima  be\\i, 

Pars  etiam  imperii.    quae  femina  Uznta?  virorwm  26 

Quae  series  antiqua  /uit?  ni  gloria  mendai 

Multa  vilus/atis  nimio  concedat  honoris 

(col  IV) 

an 

Saepe  ego,  quae  vesfris  curae  ;irmonibu$ 

Quas  igitur  segnis  t  .  .  n  nunc  quaerere  causas  80 

Exsanguisque  moras  vitae  libet?    Est  mihi  coniunx 

....  h  ...  i  posse/  Phariis  subiungere  regnis 

• 

12  suppl.  Ciampittius  deformia  Ciampittius  haec  prae- 
mia  Kreyssigius  13  Et  foeda  illa  magis,  quam  si  nos  g.  1. 
Ciampittius  si  congesta  Kreyssigius  14  cuperet  Ciam- 
pittius  euper  Fea  illius  Kreyssigius  15  coeperat  Fea; 
reU.  suppl.  Oiampittius  16  suppl.  Oiampittius,  qui  et  quae 
praemia  belli?  17  suppl.  id.,-  aui  et  erat  hostis  18  socia 
Kreyssigius  ;  nunc  sioi  victnx  dampittius  19  suppl. 
dampittius,  qui  et  hanc  famulam  22  suppl.  CiampittiuSy 
qui  et  Fas  et  Alexandro  28  Dico  Oampittius  Diram 
Kreyssigius  potuisse  Kreyssigius  doluisse  CiampitUus  tu- 
multus  Kreyssigius  triumphos  CiampitUus  24—27  suppl. 
Oiampittius  29  suppl.  Oiampittius,    qui  in  fine  angor. 

(uestris  Kreyssigius)  80  Quas  igitur  Kreyssigius  81  Ex- 
sanguisque  Kreyssigius;  moras  Oiampittius  82  Parthos 
Ciampittius  qui  Ciampittius  si  Kreyssigius;  relh  Ciampittius 


PAPYRI  HERCVLANENSIS.  5 

Qui  statuit  nostraeque  mori  pro  nomine  gentis. 
Hic  igi/ur  partis  animum  diducfos  in  omnis 

35  0uid  velit,  incertum  est;  terris  quibus  aut  quibus  undis 

(col.  V) 

....  clumqui  .  .  .  .  m  quo  noxia  /urba  coiret 
Praeberetque  suae  spectacula  tr&tia  mortis. 
Qualis  ad  instantis  acies  cum  lela  parantur, 
Signa,  tubae,  classesque  simul  terrestri&u$  armis, 

40  Est  facies  ea  visa  loci,  cum  saeva  coiren/ 
Instrumenta  necis,  vario  congesta  paratu: 
Vndique  sic  illuc  campo  deforme  coaclum 
Omne  vagabalur  leti  genus,  omne  timoris. 

(col  VI) 

....  acet  .......  /erro  tu  .  .  is  .  .  le  ven  .... 

45  Aut  pendenti  su\s  cervicibus  aspide  mollem 
Labitur  in  somnum  trahiturque  libidine  morlis. 
Perctilit  atfflatu  breris  bunc  sine  morsibus  anguis, 
Volnere  seu  tinui  pars  inlita  parva  veneni 
Ocius  interemit;  laqueis  pars  cogifur  artis 

50  Intersaep/am  animam  pressis  effundere  venis; 
bimersisque  freto  clauserunl  guttura  fauces.    y 
Zfas  infcr  s/rages  solio  descepdit  et  inter 

(col.  VII) 

Kt  .  .  .  .  tflia  .  nc a  .  .  te 

Sic  illi  inter  se  misero  sermone  /ruuntur. 

65  Haec  regina  gerit.    procul  hanc  occulta  vufebat 
Atropos  inridms  wter  diversa  vagantem 
Consilia  interitus,  qnam  Vam  oua  fa/a  manerent. 
Ter  fuerat  revocata  dies;  cum  parte  senatus 
Et  patriae  comi/ante  suae  cum  milite  Caesar 

33  suppl.  Oiampittiu8  34.  35  suppl.  Ciampittius  His 
et  animus  Kreyssigius  36  Delectumque  locum  (forum 
Oampittius)  quo  noxia  Ciampittius  et  Kreussigius  37—43 
suppl.  Ciampittius  44  Hic  cadit  incumbens  ferro,  tumet 
illeueneno  Ciampittius  45—62  suppl.  Ciampittius  (47  per- 
cutit  Kreyssigius)  64 — 61  suppl.  Ciampittius,  qui  tt  57  sua 
fata      59  dominante  Morgensternius 


S  CARMEN  PAPYEI  HEBCVLANENSI9. 

Gen/ts  Aieiantfn  ca  .  .  e/t  .  aA  moenia  venil  4 

Signaque  constituit.    sic  omnes  lerror  in  artutn 
(«I.  VIU) 

....  rere  .  .  .  .  m  por/arnm  c/auslra  nec  urbem 
Opsidione  tameo,  nec  corpora  moenibus  arcent, 
Castraque  pro  murls  at$ue  arma  pedestria  ponant. 
Hos  inter  coelus  /alisque  ad  bella  paratus  < 

Vtraque  sollemnis  iterum  revocaverat  orbes: 
Consiliis  nox  apta  ductim,  lux  aptior  armis. 

£0  cupiena  Ciampittius  (cingenB  Kreyisigius)  68  Ob- 
lerere  adnisi  Ciampittius  portanuu  claustra  per  Ciampittius 
nec  Fea  68.  65  suppl,  Oiampittius  6S  aptant  Heynius 
absunt  Fea     audent  Baehrens. 


CARMINA 
CODICIS  VERGILIANI  VATICANI  3867. 


OVIDII  NASONIS 
Argumenta  Aeneidis. 

Praefatio. 

Yergilius  magno  quantum  concessit  Hoinero, 
Tantum  ego  Vergilio  'Naso  poeta  meo'. 

Nec  me  praelatum  cupio  tibi  ferre,  poeta: 
Ingenio  si  te  subsequor,  hoc  satis  est. 


Bormann. 

AL.  n  198. 

Mejrex.  868. 

Baehrens.  P. 

L^tlTp.161. 


E  «  Vaticanus  3867  Vergilii,  saeculi  ut  uidetur  V—  VI 
E  =-=  Vossianus  fol.  111  saec.  IX  bc  ■==  Bernenses  165  et 
184  s.  IX  y  —  Gudianus  8.  IX  C  =  Parisinus  8069 
s.Xuel  XI  X  =-  Valencen.  389  s.  IX— X  p  —  Pari- 
sinus  7927  8.  X  Z  —  Vaticanus  1676  s.  JST  uW  XJ  P 
—  Palatinus  487  8.  X  Extant  in  multis  libris  aliis,  ut 
Bemensibus  167  (*.  JX— X),  172  (s.  X),  255  +  289  («.  JX), 
FtfKto&an«ns*  68  («.  X),  Monacensi  19413  («.  X—  XI),  Pari- 
eino  9344  («.  XI),  aliis.  Vaticanus  3252  Bembinus  8.  IX  habet 
v.  1—10.  _ 

Praefatio  in  EyCP  extat.  Iucpt  episrammatu  (u  m.  sec. 
m  ras.)  Obidii  Nasonis  in  libris  eneidarum  Vergili///  (»n 
rasura  i)  praefatio  2£  Ouidius  Naso  Publio  Virgilio  suo 
salute\  Praefatio  P  Versns  Ouidii  Nadonis  p  Carmen 
Onidii  Naeonis  y  Versus  Ouidii  Nasonis  de  Virgilio  (in- 
cipiunt  C)  Cj  Bembinus. 

1  uirgilius  CPBemb.    magno  orn.  y    quantus  y       2  uir- 
giHo  yCPBemb.    cNaso  poeta  meo'  ex  Ouid.  Trist.  III 8,  74 
4  ingemo  C    subsequar  P 


8  CARMINA 

Argumenta  quidem  librorum  prima  notavi,  6 

Errorem  ignarus  ne  quis  babere  queat 
Bis  quinos  feci  legerent  quos  carmine  versus, 

Aeneidos  totum  corpus  ut  esse  putent. 
Adfirmo  gravitate  mea,  me  carmine  nullum 

Livoris  titulum  praeposuisse  tibi.  10 

B.  II 191.   M.860.    B.  IV  176.  I 

Aeneas  primo  Libycs  adpellitur  oris.  — 

B.  11198.    M.862.    B.  IV  17*. 

Vir  magnus  bello,  nulli  pietate  secundus 

Aeneas  odiis  Iunonis  pressus  iniquae 

Italiam  quaerens  Siculis  erravit  in  undis. 

Iactatus  tandem  Libyae  pervenit  ad  oras 

Ignarusque  loci,  fldo  coinitatus  Achate  6 

Indicio  matris  regnum  cognovit  Elissae, 

Quin  etiam  nebula  saeptus  pervenit  ad  urbem 

Abreptosque  undis  socios  cum  classe  recepit. 

Becen8to  in  E  eervata;  I  a:  Libvae  conpellitur  undis. 

4  Naufragus  et  tandem  Libyae  est  advectus  ad  oras  7  in 
urbem        8  Abreptos  socios  undis. 

v.  9—10.  5—8  Bibbeckius  5  priua  L.  Muellerus  6  er- 
rore  y  7  feci  legerent  E  felice  gerent  P  iegere  ut 
feci  y    legerent  feci  CBemb.    qui  ci.  Ziehen      9  grauitate  y 

probitate  Bunnannus  meae  E,  sed  e  m.  sec.  camine  E, 
sed  t  m.  sec.  crimine  nullo  1.  titulos  Tollius  10  liboris  E 
laboris  P    proposuisse  y 

Decasticha,  singulis  monostichis  praemissis,  extant  in 
BbcPpXZ;  separata  extant  in  E;  de  y  incertus  sum  (cf. 
Bibbeck.  proll.  Verg.  p.  370,  sed  et  p.  377).  Z  cum  E  facit. 
X  a  libro  V  incipit.     Leuiora   librorum  praeter  BE  uitia 

interdum  omittam;  ex  pZP  non  nisi  pauca  afferam        I  II 
monostica  in  libris  aeneidos  E  Jncipit  uersus  Ouidii  Nasoni  c 
Epi^ramma  Ouidii  Nas  cett.  Z    libie  E     libyae  rell.     de- 
pelhtur  libri   oras  Bibbeckius   ZP  «=-  E.  Liber  primus  E 
1  ueilo  E  m.  pr.       2  praessus  B      4  libia§  E.    P  —*  E 

5  acbatae  BP     6neli88a§2?  alisse^     7  septus  £>benit  E 
8  adreptosque  Bbyp    arreptosque  cBern.  167.  236 


CODICIS  VERGILIANI  VATICANI  3867.  9 

Hespitioque  usus  Didus  per  cuncta  benignae 
10  Excidium  Troiae  iussus  narrare  parabat. 

(ctidl)  II 

Funera  Dardaniae  narrat  fletusque  secundo. 

(cf.  &d  I) 

Conticuere  omnes.    tum  sic  fortissimus  heros 
Fata  recensebat  patriae  casusque  suorum: 
Fallaces  Graios  simulataque  dona  Minervae, 
Laucontis  poenam  et  laxantem  claustra  Sinonem, 
5  Somnum,  quo  monitus  acceperit  Hectoris  atri, 
Iam  flammas  caeli,  Troum  patriaeque  ruinas 
Et  regis  Priami  fatum  miserabile  semper 
Impositumque  patrem  collo  dextraque  prehensum 
Ascanium,  frustra  a  tergo  comitante  Creusa; 
10  Ereptam  hanc  fato,  socios  in  monte  receptos. 

III 
Tertius  errores  pelagi  terraeque  requirit. 

Post  eversa  Phrygum  regna  ut  fuga  coepta  moveri 
Vtque  sit  in  Tbracen  primo  devectus  ibique 

Rec.  E:  II  a:  defletque        10  repertos 

9  hopitio  (s  m.  2)  E  didois  c  dodois  p  benigne  EP 
10  parabant  p 

II  om.  b  cy  II  (et  sic  in  reJl.)  E  flectaeque  RBernen- 
sis  167  fletnsque  recentiores  ZP  =  E  secundus  P  1  II  E 
tum  R  tunc  rell.  haeros  E  2  patriae  REP  troiae  bc 
troiaeq.  y  casussusq.  b  3  donata  Ey  corr.  m.  sec. 
4  Laocoontis  RyPp  Laucoontis  E  Laocontis  bc  et  om. 
Ebcy  5  8omnium  RP  acceperat  Ebc  -erit  RP  haec 
toris  E  atrum  yBernenses  6  famas  cy  f^amas  b 
7  regnum  R  fato  R  8  iam  positumq.  P  praehensu  R 
prahehensfl  E,  corr.  m.  sec.  9  a  solus  E  (at  m.  sec.) 
comitata  P  Creusa  (e  in  ras.)  R  10  preptam  p  hanc 
om.  by    sociosque  Z    repertos  ettam  Zp 

m  a  om.  Rcy,  dedi  ex  bEZP  (requiret  P)  u.  1—10  om.  R 
III  E  1  phngu  EZ  ut  solus  E  cepta  Ey  2  in 
thrachen  E  in  trace  yp  itrarem  b  primo  cy  primum  E 
primi  b    uento  P    deiectus  b 


10  CARMINA 

Moenia  condiderit  Polydori  caede  piata, 
Regis  Ani  hospitium  et  Phoebi  responsa  canentis, 
Coeptum  iter  in  Creten,  rursus  nova  fata  reperla,         5 
Naufragus  utque  foret  Strophadas  compulsus  ad  undas. 
Inde  fugam  ct  dirae  narrat  praecepta  Celaenus, 
Liqueiit  utque  Helenum  perceptis  ordine  fatis, 
Supplicem  Achaemeniden  Polyphemo  urgente  receptum 
Amissumque  patrem  Drepani.    sic  deinde  quievit  10 

IV 

Vritur  in  quarto  Dido  flammasque  fatetur. 

At  regina  gravi  Vcncris  iam  carpitur  igni. 

Consulitur  soror  Anna;  placet  succumbere  amorL 

Fiunt  sacra  deis,  onerantur  numina  donis. 

Itur  venatuin,  Veneris  clam  foedera  iungunt. 

Facti  fama  volat.    monilus  tum  numine  divum  5 

Aeneas  classemque  fugae  sociosque  parabat. 

Sensit  amans  Dido,  precibus  conata  morari. 

Postquam  fata  iubent  nec  iam  datur  ulla  facultas, 

Conscenditque  pyram  dixitque  novissima  verba 

Et  vitam  infelix  mullo  cum  sanguine  fudit.  10 

E:  III  5  Cretam  6  ab  undis  7  praecepta  horrenda 
IV  a  flammisque  crematur      5  Factum  fama  notat      8  videt 

8  polidori  libri  4  legis  c  Ani  Bibbeckius  anii  E 
;  ad  bcyp  ;  in  P  et  Z  ospitium  Ec  phebi  E  canebat 
libri;  sed  -ebant  Z,  -enti  P;  corr.  Baehrens  5  rursu,  sed 
corr.,  E  6  strofadum  P  conpulsus  E  ad  undam  P  ad 
uda8  Heinsius  7  P  =■  E  dire  E  irae  b  iree  c  narrat 
om.  E   atque  ite  narrat  yp    orrenda  E      8  elenum  E    pre- 

ceptis  Ebcyp  9  ahemenidenl?  -dem  P  acem.  cp  popul- 
phemo,  corr.  m.  sec,  E  ungente  b  urguente  y?P  recepit 
bcy  receptus  E  (sic)  10  que  otn.  E  dripanis  hic  E  et 
fere  Zbcy    dephanis  hic  p,  corr.  ed.  Aldina. 

IV  a  om.  bcy.       1  PZ  —  E      1  IIU  E    capitur  E 
2  anne  E  eoror  om.  cy      8  de  his  honerantur  E     5  tunc  cy 
7  eentit  PZ    praecibus  B        8  cfata  Iovis  poscunt'  Aen. 
IV  614    uidet  Ec   ulla  loquendi  pcy    ulla  uoluptas  PZ 
9  prius  que  om.  B    consceditq;  puram  (piram  m.  2)  E 


CODICIS  VERGILIANI  VATICANI  3867.  H 

V 

Quintus  habet  ludos  et  classem  corripit  ignis. 

Navigat  Aeneas.    Siculas  deferlur  ad  oras. 
Hic  manes  celebrat  patrios.    una  hospes  Acestes. 
Ludos  ad  tumulum  faciunt,  certamina  ponunt. 
Prodigium  est  cunctis  ardens  adlapsa  sagitta. 
5  Iris  tum  Beroen  habitu  mentita  senili 
Iocendit  naves,  subitus  quas  vindicat  imber. 
In  somnis  pater  Anchises,  quae  bella  gerenda 
Quoque  duce  ad  Manes  possit  descendere,  monstrat. 
Transcribit  matres  urbi  populumque  volentem 
10  Et  placidum  Aeneas  Palinurum  quaerit  in  undis. 

VI 
Quaeruntur  sexto  Manes  et  Tartara  Ditis. 

Cumas  deinde  venit.    ferl  hinc  responsa  Sibyllae. 
Misenum  sepelit;  mons  servat  nomen  humati. 
Ramum  etiam  divum  placato.  numine  portat. 
At  vates  longaeva  una  descendit  Avernum. 

E:  Va:  quos  concelebraret  Acestes      6  item      10  pla- 
cida— unda       VI  4  Ad  vatis  tecta  atque 

V  a :  sic  pbyX  om  R.   quos  concelebrar  ceteris  erasis  (quae 

Holderus  legit  &v€vfeV")  E.    quos  concelebrabat  acestes  Z. 

quia  concelebratur  aceste  P        1 — 10  oro.  JB        1  V  E 

2  Hinc  X      4—6  om.  y      6.  6.  4  bP      4  prodigio  Heiwivs 

prodigiu  Eb  prodigiosa  &  XpBern.  239   delapsa  b      5  tum 

Ribbeckius    tunc_  S    te  p     Nutricem  bXPBern.  239     te  ut 

uid.,  erasum  c    =abitu  E,  corr.  m.  2 

g  n 

pro  7:  Cuucnatum  (i.  e.  Tunc  gnatum)  achises  solatur 

noctia  in  umbris  bP  et  fere  Bern   167     versum  7  et  hunc 

hdbent  XZ        8  duce  cyp     narrat  bPBcrn.  167        9  trans 

scribitcyX   mores  urbis  br     9. 10  cf.  Aen.  V  760.  836   placi- 

tum  P     Finit  carmen  Obidii  X  (Ouidium  Nasonem  X  ad 

libr.  VII  et  IX  nominat) 

1  VI  E       Cymas  RBcrn.  239     sibillae  Ep        2  ser- 

uans  RX       3  uiuum  R    etiam  (et  X)  ante  (antea  c  ana  p) 

den  (diuum  pcX)  cyXpBern.  239      4  pZ  fere  =  E  longaeua 

RbX]  tecta  atque  (adque  E)  EcyBern.  239 


12  CARMINA 

Agnoscit  Palinurum  et  ibi  solatur  Elissam  & 

Deiphobumque  videt  lacerum  crudeliter  ora. 

Vmbrarum  poenas  audit  narrante  SibyUa. 

Convenit  Anchisen  penilus  convalle  virenti 

Agnoscitque  suam  prolem  monstrante  parenle. 

Haec  ubi  percepit,  graditur  classemque  rcvisit.  10 

VII 

Septimus  Aeneam  reddit  fatalibus  arvis. 

Hic  quoque  Caietam  sepelit,  tum  deinde  profectus 
Laurentum  venil:    hanc  verbis  cognoscit  luli 
Fatalem  terram:  *mensis  en  vescimur'  inquit, 
Centum  oratores  pacem  veniamque  petentes 
Ad  regem  mitlit  Latii  tum  forte  Latinum,  5 

Qui  cum  pace  etiam  natae  conubia  pactus. 
Hos  furia  AUecto  Iunonis  dissipat  ira: 
Concurrunt  dictis,  quamvis  pia  fata  repugnent. 
Belli  causa  fuit  violatus  vulnere  cervus. 
Tum  gentes  sociae   arma   parant,   fremit   arma  10 

iuventus. 

E:  5  Palinuron;  ibi  9  Cognoscitque  VII  1  tumu- 
latur  (?)  8  iam  5  tunc  7  Hic  furiam  |  diatruit  8  Rex 
cedit  furiis    10  Arma  ferunt  gentes  sociae;  flat  beUa  iuventus 

5  consolatur   X     elisa  XPZ     elissa  p     helissa  E 

6  Diphobuq9  E    laterum  B         7  audit  BEPZ    discit  bXy 
discet  cp    sibiUa  E       8.  9  om.  X        8  penitus  (patris  P) 
q.  in  uaUe  BbcyPBern.  239    conualle  E  {cf.  Aen.  VI 679) 
9  narrante  BbyP    monstratq.  cp    parete  p       10  sociosque 
reuisit  cy    t  socios  X  m.  2 

VII  oni.  bc  aenean  yXP  1  VII  E  sepelit  tum  B 
tumult  E  solus.  tumulo  dat  L.  MueUer  pZP  fere  ■=  B  tum] 
cum  p  2  Laurentumque  BbyX  que  om.  EZ  Lauinium  P 
hanc  om.  yX  ao  P  hic  Z  cognouit  BP  cognom  X  3  en 
ByX  iam  b  hic  P;  om.  p  4  q1  e x  t  E  m.pr.  6  mittunt 
laeti  ByXPpBern.  239  forte  PZ  sorte  ByX  fonte  E 
m.pr.  6  nata  Bp  7  hoc  PBbyXpBern.  239  hoaZ  haec 
L.  MutUerus    forte  ByXP    sorte  p    furia  bcZ   distrabit  Z, 

recie?     iram  By        8  Rexedit  (c  a  m.  sec.)  E       u.  10  = 
c.  653,  48  sociadat  bella  E,  correxi  in  Addendis  1870 p.  LVI 


CODICIS  VERGILIANI  VATICANI  3867.  13 

VIII 
Praeparat  octavo  bellum  [et]   quos  miltat  in  hostis. 

Dat  belli  signum  Laurenti  Turnus  ab  arce, 
Mittitur  et  magni  Venulus  Diomedis  ad  urbem, 
Qui  petat  auxilium  el  doceat,  quae  causa  pelendi. 
Aeneas  divum  monitu  adit  Arcada  regem, 
6  Euandrum  Arcadia  profugum  nova  regna  tenentem. 
Accipit  auxilium:  huic  natum  et  socia  agmina  iungit 
Euander.    Pallas  fatis  comes  ibat  iniquis. 
Iamque  habilis  bello  et  maternis  laetus  in  armis 
Fataque  fortunasque  ducum  casusque  suorum 
10  Sortitus  clipeo  divina  intentus  in  arte  est. 

IX 
Nonus  habet  pugnas  nec  adest  dux  ipse  tumultu. 

Atque  ea  diversa  penitus  dum  parte  geruntur, 
lunonis  monitu  Turnus  festinat  in  hostem. 
Teucroruro  naves  Rutulis  iaculantibus  ignem 
Nyropbarum  in  speciem  divino  numine  versae. 
6  Euryali  et  Nisi  coeptis  fuit  exilus  impar. 
Pugnatur:  castra  Aeneadae  vallumque  tuentur. 
Audacem  Remulum  dat  lcto  pulcher  lulus. 

E:  VIII  a:  armat  in  hostes  6  auxilia:  hic  natus  s.  a.  i. 
7  Euandri  10  Miratnr  clipeo  divinam  natus  in  artem 
IX  a  pugnam  |  rex    1  haec     2  festinat  Tnrnus     7  leto  dat 

VIII  hoctabo  E  octauos  L.  Muellerus  et  add.  Heynius 
ostem  E    armet  PZ   mittit  X      1  VIII  E      3  ausiliu  E 

4  monitn  BEc  %  monit1  yP  monitis  b  moniti  caedit  X 
petit  eonieio  adit  Jibri  (adiit  p)  arcade  E  5  arcadiae 
RyXPBern.  239  et  (arch.)  pbcZ  patria  L.  Muellerus,  recte? 
tenetS  E  petentem  rell.  6  num  huic  dclendum?  ^natu  b 
7  euandri  Eb  fati=  E  9  causasque  b  10  divinam  . .  in 
SLTiem  puto 

IX  PZ  —  E.  tumulti  E  tumultus  c  1  Vim  E 
adque  B  2  Tunonus  monito  X  ostem  E  8  in  naues  E 
naui8  PZ  4  mpharu  EbcZ  specie  E  5  euriali  EbeZ(p) 
ceptis  E  6  pugnantur  libripraeter  EP  aeneae  Bern.  239tp 
baf  lluq;  E    bellumque  P      7  romulum  BXZp    pulcer  E 


14  CARMINA 

Fit  via  vi.    Turnus  Bilian  et  Pandaron  altum 

Deicit  et  totis  victor  dat  funera  castris, 

Iamque  fatigatus  recipit  se  in  castra  suorum.  10 

X 

Occidit  Aeneae  decimo  Mezentius  ira. 

Concilium  divis  hominum  de  rebus  habetur. 

Interea  Rutuli  portis  circum  omnibus  instant. 

Advenit  Aeneas  mullis  cum  milibus  heros. 

Mars  vocat  et  totis  in  pugnam  viribus  itur. 

Interimit  Pallanta  potens  in  proelia  Turnus  5 

Caedunturque  duces,  cadit  et  sine  nomine  vulgus. 

Sublrahitur  pugnae  Iunonis  numine  Turnus. 

fAeneas  perstat  Mezenti  caede  piataf 

Et  Lausum  invicta  perimit  per  vulnera  dextra. 

Mox  ultor  nati  Mczentius  occidit  ipse.  ld 

XI 

Vndecimo  victa  est  non  aequo  Marte  Camilla. 

Constiluit  Marti  spoliorum  ex  hoste  tropaeum 
Exanimumque  palri  natum  Pallanta  remittit. 

E:  8  acrem    10  tuta        X  8  heros]  inde        8  instat ,' 
cruentus      9  Lausus  fata  patris  praesenti  morte  redemit 
XI  2  Exanimemque  |  feretro 

8  bitiam  RbcyXp    betia  E   padoron  E  pandarum  rell. 
-daron  P(Z)    altum  cf.  Aen.  IX  674     10  recipet  Ry    tuta  EZ 

X  om.  b     aena^  E    Mezzentius  Ry    '   1 — 10  om.  b 

1  X  E      2  homb;  E       5  interimit  EBern.  239    interemit 

rell.  (-emit  p)    pallnta  E   praelia  X      6  ducesq;  p      7  sub- 

traitur  E  nomine  X  8  prestat  X  m.  pr.  Pp  mezzenti 
RyBern.  167  piata  RcyXP  Mezenti  caedi  Aeneas  tum  fer- 
vidus  instat  (cf.  Aen.  X  788)  vel  tale  quid  conicio  9  pre- 
senti  E  Et  clausum  p  peremit  R  inuita  sternit  P  10  uictor 
libri,  corr.  Burm.    mezzentius  RyBern.  167 

XI  om.  p    uita  X        1  XI  E    spoiiatu  E    tpoliato  b 
tropeum  E    tropea  P       2  exanim  (min  m.  pr.)  emq;  E 


CODICIS  VERGILIANI  VATICANI  3867.  15 

Iura  sepulturae  tribuit  tempusque  Latinis. 
Euander  patrios  adfecttts  edit  in  urbe. 
5  Corpora  caesa  virum  passim  digesta  cremantttr. 
Legati  referunt,  Diomeden  arma  negasse. 
Drances  et  Turnus  leges  aequante  Latino 
Coocurrunt  diclis.    Aeneas  imminet  urbi. 
Pugnatur.    vincunt  Troes.    cadit  icta  Camilla. 
10  Deinde  duces  castris,  donec  cessere,  minantur. 

XII 
Duodecimo  Turntis  divinis  occidit  armis. 

Turnus  iam  fraclis  adverso  Marte  Latinis 

Semet  in  arma  parat  pacem  cupiente  Latino. 

Foedus  percutitur,  passuros  omnia  victos. 

Hoc  Turni  Iuturna  soror  confundit  et  ambos 
5  In  pugnam  populos  agit  ementita  Camertem. 

Aenean  volucri  tardatum  membra  sagitta 

Anxia  pro  nato  servavit  cura  parentis. 

Vrbs  capitur.    vitam  laqueo  sibi  finit  Amata. 

Aeneas  Turnum  campo  congressus  utrimque 
10  Circumfusa  acie  vita  spoliavit  et  armis. 

E:  5  disiecta        9  ipsa        10  nocti  cessere  minanti 
XII  6  Aeneam        9  progressus 

4  sie  R,  affectus  EbcPBern.  167. 239  c(a)edit6y  neditE 
edet  P  6  ligati  R  8  inminet  E  m.  pr.  XcP  9  iacta  Rc 
icta  Z    acta  byBcrn.  167.  239      10  dein  reduces  L.  Muellerus 

XII  a:  dudecimo  y  Ultimua  imponit  bello  turni  nece 
finemjp  1— 10  om.p  lXIIJE  fractos— latinos  P  3fedusJ& 
passurus  RcyXZBem.  167.  239  passuris  b  honia  E 
uictos  E  -us  reliqui  4  contundit  E  confudit  P  5  men- 
tita  E  6  aenean  RXP  aeneas  ZBern.  239  tardatur 
RXPZBem.  289  tardantem  Bern.  167  7*nato6  serbabit^ 
8  sibi  ex  siui  E        10  om.  P 


16  CARMINA 


B.IH89  !-*.  OVIDII  NASONIS 

B.rsMTJr4*      Argumenta  Bucolicon  et  Georgicon. 

Qualis  bucolicis,  quantus  tellure  domanda, 
Vitibus  arboribusque,  salis  pecorique  apibusque 
Aeneadum  fuerit  vates,  tetrasticha  dicent. 
Contineat  quae  quisque  liber,  lege  carmina  nostra. 

B.  n  193, 1—4. 

biv3!'»"4  Bucolica. 

Tilyrus  agresti  modulatus  carmine  ruris,  5 

Formosum  per  quod  Corydon  dilexit  Alexin, 
Silenumque  senem  sertisque  meroque  ligavit, 
Pastorumque  melos  facili  deduxit  avena. 


SKr  [Georgica.] 

B.  IV  444.  * 

Quid  faciat  laetas  segetes,  quae  sidera  servet 

Agricola,  ut  facilem  terram  proscindat  aratro,  10 

Becensio  E:  Tetrasticha  in  cunctis  libris  Vergilii.  Prae- 
fatio       5  modulatur  carmen  avena        6  pastor 

Tetrastica  E  pref.  E  Carmen  Ouidii  Nasonis  tetra- 
sticon  C  Carmen  tetrasticon  Ouidii  Nasonis  incipit  Bembinus 
Incipit  tetrastichon  Ouidii  Nasonis  carmen  b  Incipit  carmen 
tetrasticon  Ouidii  Nasonis  (in  libra  bucolicon  Z)  yZBern.  289 
et  fere  p  etadu.9  c  1 — 4  in  ECbyZBemb.  extant  bocolicis 
Bemb.  Bern.  167  2  peccoriq;  C  8  aneadum  C  uatis  E 
tetrastica  Cbyp  tetrasthica  E  4  continentft  qxxap  mu- 
nera  nsra  EBern.  167  nra  bypBemb.,  euanuit  in  C  carmine 
nostro  Bibbeck.  munere  nostro  L.  Mueller  u.  6 — 8  in  ECb 
extant  Bu6  E  6  titirus  E  (i.  e.  Vergilius)  modo  laetus  b 
coridon  ECb  8  pastorumque  sonos  faciles  duxere  cicutae 
Cb;  dedi  ex  E  9—24  om.  EC,  habent  reliqui  (13—16  om.  Z\ 
9 — 12  Bemb.  9  quo  sidere  cXpZ  ;  in  Bemb.  ct  Bernen- 
sibus  corr.  10  facile  libri  aratris  Bemb.  cXp,  b  m.  £,  Bernn. 
aratro  Zb 


CODICIS  VERGILIANI  VATICANl  3867.  17 

Semina  quae  iacienda,  modos  cultusque  locorum, 
Et  docuit  messes  magno  cum  fenore  reddi. 

II 

Hactenus  arvoruin  cullus  et  sidera  caeli, 
Pampineas  canit  inde  comas  collisque  virenlis 
15  Descriptasque  locis  viles  et  dona  Lyaei 

Atque  oleae  ramos,  pomorum  et  condere  fetus. 

III 

Teque  Pales  et  te,  pastor  memorande  per  orbem, 
Et  pecorum  cultus  et  gramine  pascua  laeta, 
Quis  habitent  armenta  locis  stabulentur  et  agni, 
so  Omnia  divino  monstravit  carmine  vates. 

IV 

Protinus  aerii  mellis  redolentia  regna, 
Hyblaeas  et  apes,  alveorum  et  cerea  texta, 
Quique  apti  flores,  examina  quaeque  legenda, 
Indicat  humentisque  favos,  caelestia  dona. 

11  quo  Bemb.  ex  corr.,  b  facienda  c  modus  Bemb. 
m.  1,  c,  Bern.  239  m.  1  modo  Bern.  172  loco  b  12  Edocuit 
ZBern.  167.  239  Edocet  et  Baehrens  cum  Ubri  ]  olim  c, 
Bemb.  Bernn.  (ex  cum  172)  foedere  Bemb.  m.  pr.t  cpXBer- 
nenses  13 — 20  hdbet  B  14  inde  b  ille  RcyXpBemn. 
collesque  uirentes  b  15  loci  BcyXpBernn.  16  adque  R 
et  condere  fetus  b  ex  ordine  laetus  RcyXBernn.  letius  p 
laetos  Bem.  167  17.  Te  quoque  BX  magna  pales  X 
pastor  3  Bernn.  pastorum  reliqui,  om.  X  memorande  RZall. 
uenerande  pauci  ?  per  orbem]  canemus  X  18  gramina 
omne8,  praeler  gramine  Bern.  167  19  habitant  omnes 
stipulantur  Z  stabulantur  Bern.  167  SLgniplerique  agnae  S 
pauci  v.  21  —24  in  X  a  manu  saec.  XIII  22  et  Z, 
om.bc  ]  que  yXpBernenses  aluorum  libri  et  om.  c  ]  que  Xp 
cetera  Ifern.  167. 172  texta  unus  S  ]  tecta  cpBern.  167. 172 
dona  b  regna  Bern.  239,  Z  ni  y  28  qui  Bern.  167 
quid  Bern.  172.  239  cpy  quod  Z  apti  Bern.  239  ex  corr., 
pauci  S    albi  Bcrnn.  cyp    alibi  Z    colenda  Bern.  167  et  239 

excorr.,b    legentisy      24  iujriicatfc    auosp,  Bern.  172. 239 


Anihol.  ut.  L 


CARMEN 
CODICIS  VERGILIANI  MEDICEI  39,  29. 


3 

Turcius  Rufius  Apronianus  Asteiius  uc.  et  inl.  ex 

comite  domest.  protect.  ex  com.  priu\  largit.  ex  praSf. 
urbi  patricius  et  consul  ordin.  legi  et  distincxi  codicem 
fratris  Macharii  uc.  non  mei  fiducia  set  eius  cuius   et 

ad  omnia  sum  devotus  arbitrio  XI  kal.  Mai.  Romae. 

B.  II  187.  M.  281.  B  V  110. 

Distincxi  emendans  gratum  mihi  munus  amici. 

Suscipiens  operi  s^dulus  xncubuu 
Quisque  legis,  ri/egas  felix  parcasque  beuignus, 

Siqua  minus  vacuus  praeteriit  animus 
Tempore,  quo  penaces  circo  subiuncximus  atque 

Scenam  euripo  extulimus  snbxtam, 
Vt  ludos  currusque  simul  variumque  ferarum 

Certamen  iunclim  Roma  teneret  ovans. 

Asterii  consulis  annd  p.  Chr.  494  carmen  inter  Bucolica 
et  Georgica  interiectum  est,  de  quo  cf.  Bibbeckius  proU.  critt. 
in  Verg.  p.  222  sq.,  unde  descripsi,  qui  non  ante  VI-  uel  VII  • 
saeculum  epigramma  in  codicem  inlatum  esse  demonstrat.  Idem 
Verg.  tom.  IV  post  p.  206  carmen  photographi  arte  repraesen- 
tatum  depinxit;  ea  quae  Fogginius  legit,  sed  hodie  non  iam 
legi  posse  inde  discimus,  litteris  obliquis  descripsi.  —  cuius 
NHeinsius  cui  si  M{ediceus)        3  que]  q.  bis  M;  sic  u.  5.  7 

bis.  14.  15.  benigne  M  u.  3.  4.  in  M  post  u.  16  positi, 
sed  signo  -&  utrobique  bis  posito,  hodie  euanido,  ad  u.  1.  2 
reuocati  sunt       5  t.  e.  pinaces        6  cum  euripo  Meyerus 


CARMEN  CODICIS  VERGILIANI  MEDICEI  39,  29.    19 

Ternum  quippe  csofos'  merui,  terna  agmina  vulgi 
10     Per  caveas  plausus  concinuere  meos. 
In  quaestum  famae  census  iactura  cucurrir, 
Nam  laudis  fn/cftim  talia  damna  ferunt 
Sic  tot  consumptas  servant  spectacula  gazas, 
Festorumque  trium  permanet  una  dies, 
15  ^feriumque  suum  vivax  transmittit  in  aevum, 
Qui  partas  trabeis  tam  bene  donat  opes. 

m  m  ■  ■  i  

11  in  quaestum  M,  sed  pretium  in  mg.  teste  Fogginio; 
hodie  tanium  q  aestum  extat.     12  eerunt  M,  corr.  Meyerus 
H  una]  an  alma?        16  partas  Heinsius    parcas  M 


2* 


CAJRMEN 
CODICIS   PARISINI  8084 


4 

B.M.— 

B.IU287.  [Contra  paganos] 

Dicite,  qui  colitis  lucos  antrumque  Sibyllae  fol.  156 

Idaeumque  nemus,  Capitolia  celsa  Tonantis, 
Palladium  Priamique  Lares  Vestaeque  sacellum 
Incestosque  deos,  nuptam  cum  fratre  sororem, 
Inmitem  puerum,  Veneris  monumenta  nefandae,  6 

Purpurea  quos  sola  facit  praetexta  sacratos, 
Quis  numquam  verum  Phoebi  cortina  locuta  est, 
Etruscus  ludit  semper  quos  vanus  aruspex: 

Iuppiter  hic  vester,  Ledae  superatus  amore, 
Fingeret  ut  cycnum,  voluit  canescere  pluma?  10 

Perditus  ad  Danaen  flueret  subito  aureus  imber? 
Per  freta  Parthenopes  taurus  mugiret  adulter? 
Haec  si  monstra  placent  nulla  sacrata  f  pudica, 
Pellitur  arma  Iovis  fugiens  regnator  Olympi? 
Et  quisquam  supplex  veneratur  templa  tyranni,  16 

Cum  patrem  videat  nato  cogente  fugatum? 

P  =  codex  Prudentii  antiquissimus  saec.  VI. 

Inscriptio  deest  P,  in  quo  enotando  Kruegerum  (Herm. 
IV  363)  sequor.  carmen  uitiis  prosodiacis  scatet    1  sybillae  P 
2  ideumque  P,  cf.  Aen.  111112.  VIII66S      6  inmitemj  men- 
tionem  Catamiti  desidero  nefanda  P    7  nirum  P  curtina  P 
10  cycynum  P    11  danain  P    12  parthenopis  P    mugire*  P 
13  sic  Hauptius  num  nullo  sacrata  pudore?  post  13  uersum 
deesse  putat  Baehrens        16  sogente  P 


CAEMEN  CODICIS  PARISINI  8084.  21 

Postremum,  regitur  fato  si  Iuppiter  ipse, 
Qoid  prodest  miseris  perituras  fundere  voces? 
Plangitur  in  templis  iuvenis  formonsus  Adonis, 

TO  Nuda  Venus  deflet,  gaudet  Mavortius  heros, 
Iuppiter  in  medium  nescit  flnire  querellas, 
Iurgantesque  deos  stimulat  Bellona  flagello. 

Convenit  his  ducibus,  proceres,  sperare  salutem 
Sacratis?    Vestras  liceat  conponere  lites. 

25  Dicite:  praefectus  vester  qnid  profuit  urbi, 
Cum  Ioris  ad  solium  raptor  trabeatus  obisset, 
Cum  poenas  scelerum  tracta  vix  morte  rependat? 
Mensibus  iste  tribus,  totam  qui  concitus  urbem 
Lustravit,  metas  tandem  pervenit  ad  aevi! 

30  Qaae  fuit  baec  rabies  animi?  quae  insania  mentis? 
Nempe  lovis  vestram  posset  turbare  quietem!  — 
Quis  tibi  iustitium  incussit,  pulcerrima  Roma? 
Ad  saga  confugerent,  populus  quae  non  habet  olim? 
Sed  fuit  in  terris  nullus  sacratior  illo, 

35  Quem  Numa  Pompilius,  e  multis  primus  aruspex, 
Edocuit  vano  ritu  pecudumque  cruore 
PoUuere  (insanum)  bustis  putentibus  aras. 
Non  ipse  est,  fvinum  patriae  qui  prodidit  olim, 
Antiquasque  domus,  turres  ac  tecta  priorum 

40  Subvertens  urbi  vellet  cum  inferre  ruinam, 

25  urbii  P  praefectus  est  Mommseno  (Herm.  IV  360) 
Virius  Nicomachus  Flavianus  consul  a.  394,  Morclio  Vettius 
Agorius  Praetextatus ,  a.  384  et  praefectus  praetorio  Italiae 
et  mortuus,  cum  in  a.  385  iam  designatus  esset  consul. 
26  Quein  P  Quom  et  raptim  Ellisius  raptor  scripsi  tra- 
beatus  Morelius  adieset  Hauptius  obisset  Maehly  raptum 
tractatua  abisset  P  27  poena  P  tracta  P  =-  lenta  raptim 
tractatus  (qui  ducitur  unco,  Iuven.  10,  66)  cj.  Ziehen,  tractam 
mortem  eius  mortcm  ratus  esse,  cuius  corpus  per  urbem 
trahitur  28  totum  P  totam  scripsi  totum  .  .  .  orbem 
Mommsenus  29  lustrauis  aetas  P  31  Nempe  Iouis  Hauptius 
Sed  ioui  P  Seditio  ut  Thomas  32  Quid  Baehrens  36  uano 
ritu  P;  -os  -ue  Baehrens  paecudumque  P  37  poUuere 
Morel  poUuit  P  busti  P  88  uenum  patriam  Haupt 
39  antiquaque  P    ac]  a  P 


22  CARMEN 

Ornarct  lauro  postes,  convivia  daret, 
Pollutos  panes  infectos  ture  vaporo 

fol.157  Poneret,  in  risum  quaerens  quos  dederet  morti, 
Collaribus  subito  circumdare  membra  suevit, 
Fraude  nova  semper  miseros  profanare  paratus?  46 

Sacratus  vester  urbi  quid  praestitit,  oro? 
Qui  hierium  docuit  sub  terra  quacrere  solem, 
Cum  sibi  forte  pirum  fossor  de  rure  dolasset 
Diceretque  esse  deum  comitem  Bacchique  magistrum, 
Sarapidis  cultor,  Etruscis  sempcr  amicus:  50 

Fundere  qui  incaulis  studuit  concepta  venena, 
Mille  nocendi  vias,  totidem  cum  quaereret  artes: 
Perderc  quos  voluit,  percussit,  luridus  anguis, 
Contra  deum  verum  frustra  bellare  paratus, 
Qui  tacitus  semper  lugeret  tempora  pacis  65 

Nec  proprium  interius  posset  vulgare  dolorem. 

u*62-~"      Qu's  ^X>  taur°bolus,  vestem  mulare  suasit, 

b.  i  r.7.  Inflatus  dives,  subilo  mendicus  ut  esses, 
.605.  Qjjgj^g  cl  pamiis^  modica  stipe  factus  epaela, 

Sub  terram  missus,  pollulus  sanguine  tauri,  60 

Sordidus,  infectus?  vesles  servare  cruentas, 

Vivere  cum  speras  viginti  mundus  in  annos? 

Ambieras  censor  meliorum  caedere  vitam, 

Hinc  tua  confisus  possent  quod  facta  latere, 

Cum  canibus  Megales  semper  circumdatus  esses  65 

Quem  lasciva  cohors  (monstrum)  comitaret  ovantem. 

42   infectous  P       infectans  Delide,  correxi        infuso 
Baehrens     43  quodedere  P,  coir.  Haupt  et  Delisle     44  Colla- 
ribus  Haupt    Gallaribus  P    membra  circumdare  P,  transp. 
Maehhj    subitus  P,  correxi    suetus  Haupt       47.  Quid  P 
48  pyrum  P    49  que  del.  Ellis   bhaccique  P    61  concerta  P 
confecta  Baehrens    52  conquereret  P  cum  quaereret  Thomas 
66  Nec  de  liossi    Ne  P    ulterius  olim  scripsi        69  stepe- 
factusepeta  P,   corr.  Morelius       60  terra  P       61  seruare 
sc.  suasit        62  annis  P       63  abieras  P    ambieras  (tenta- 
ras)  Buecheler    cedere  P    caedere  Ellis       65  Magalis  P 
66   Quem   laciua   corum   monstrum   comitare   couantem  P 
lasciua  cohors  Haupt    Et  lasciva  cohors  plostrum  {Magnae 
Matris,  cf.  v.  104)  comitaret  ovantum  coniecerim 


CODICIS  PABISINI  8084.  23 

Sexaginta  senex  annis  duravit,  efebus, 

Saturni  cultor,  Bellonae  semper  amicus, 

Qui  cunctis  Faunosque  deos  persuaserat  esse 
70  Egeriae  Nympbae  couiites  Satyrosque  Panasque, 

Xympharum  Bacchique  comes  Triviaeque  sacerdos; 

Quem  lustrare  choros  ac  molles  sumere  thyrsos 

Cymbalaque  inbuerat  quatere  Berecyntia  mater, 

fQuis  Galatea  potens  iussit  Iove  prosata  summo, 
75  ludicio  Paridis  pulcrum  sortita  decorem. 

Sacrato  nulii  liceat  servare  pudorem, 

Frangere  cum  vocem  soleant  Hegalensibus  aclis. 

Christicolas  multos  voluit  sic  perdere  demens, 

Qui  vellent  sine  lege  mori;  donaret  honores 
80  Oblilosque  sui  caperet  quos  daemonis  arte, 

Muneribus  cupiens  quorundam  frangere  mentes 

Aut  alios  facere  prava  mercede  profanos 

Mittereque  inferias  miscros  sub  Tartara  secum. 

Solvere  qui  .  .  voluit  pia  foedera  leges. 
86  Leucadium  fecit  fundos  curaret  Afrorum;  fohl5$ 

Perdere  Marcianum,  sibi  proconsul  ut  esset. 
Quid  tibi  diva  Paphi  custos,  quid  pronuba  luno 

Saturnusque  senex  potuit  praestare  sacrato? 

Quid  tibi  Neptuni  promisit  fuscina,  demens? 
90  Reddere  quas  potuit  sortes  Tritonia  virgo? 

Dic  mihi,  Sarapidis  templum  cur  nocte  petebas? 

Quid  tibi  Mercurius  fallax  promisit  eunti? 


67  efoebus  P  68  §aturni  P  69  Quictis  faunosique  P, 
corr.  Deltile  70  Egaeriae  nympae  P  saturosque  poenas- 
que  P  71  q  •  comae  triuaeque  P,  corr.  Delisle  Ny.-comes 
ex  Petronio  183  72  quem  (?)  lustrare  thorus  ac  moles  su- 
meret  hyrcos  P,  corr.  Morelius      78  quem  P   que  Morelius 

berecntia  P  74  Quis  corruptum  Cytherea  Morelius,  recie? 
80  Oblitosque  P  demonia  P  82  parua  P,  corr.  Maehly 
83  q=  lferias  P      84  quis  P    qui  HaupHus     semper  puto, 

•  •   •  •  

demene  Maehly  86  Perderet  (sc.  fecit)  puto  sic  ui  Baehrens 
es«^=P  87  phafus  P  Papni  Hauptius  Iuno  nunc  dele- 
tuin  P 


24  CARMEN 

Quid  prodest  coluisse  Lares  Ianumque  bifrontem? 
Quid  tibi  Terra  potens,  mater  formonsa  deoruni, 
Quid  tibi  sacrato  placuit  latrator  Anubis?  95 

Quid  miseranda  Ceres  mater,  Proserpina  subter, 
Quid  tibi  Vulcanus  claudus,  pede  debilis  uno? 
Quis  te  plangentem  non  risit,  calvus  ad  aras 
Sistriferam  Fariam  supplex  cum  forte  rogares? 
Cumque  Osirim  miserum  lugens  ....  [Isis]  100 

Quaereret,  inventum  rursum  quem  perdere  posset, 
Post  lacrimas  ramum  fractum  portares  olivae? 
Vidimus  argento  facto  iuga  ferre  leones, 
Lignea  cum  traherent  iuncti  stridentia  plaustra, 
Dextra  laevaque  istum  argentea  frena  tenere,  105 

u'iSt~  Egregios  proceres  currum  servare  Cybellae, 
b.  i68.  Quem  traheret  condncta  manus  Megalensibus  aclis, 
*** m'  Arboris  excisae  truncum  portare  per  urbem, 
Atlin  castratum  subilo  praedicere  Solem. 
Artibus  heu  magicis  procerum  dum  quaeris  honores,    uo 
Sic,  miserande,  iaces  parvo  donatus  sepulcro. 
Sola  tamen  gaudet  meretrix  te  consule  Flora, 
Ludorum  turpis  genetrix  Venerisque  magistra, 
Conposuit  templum  nuper  cui  Symmachus  heres. 
Omnia  quae  in  templis  positus  tot  monstra  colebas,     iif> 
Ipsa  mola  et  manibus  coniunx  altaria  supplex 
Dum  cumulat  donis  votaque  in  limine  templi 
Solvere  dis  deabusque  parat  superisque  minatur, 

96  miserande  caeris  subteS  proserpina  mater  P,  transp. 
Maehly  100  Dumque  cj.  Ziehen  ossyrim  P  lugis  P  lugens 
Mommsenus  anquireret  Isis  Baehrens  pro  latrator  anubis 
(sie  P  ex  u.  96  iterat)  101  quaereret  uel  quaerenefc  P 
102  ost  P  portaret  P,  correxi  103  factos  Froehner  104 
ceu  Baehrens  105  leuaque  situm  P,  correxi  106  aegregios  P 
cirillaeP  Cybellae  Salm.  107  quem]  e  incert.  P  trahereP 
108  arboribuB  P  110  heu  scripsi  seu  P  Bed  Baehrens 
quaeres  P  111  iacis  P  donate  Maehly  114  symma- 
cus  P  116  mola  et  Ellis  ex  Aen.  IV  617  molat  P 
coniuncx  P  (?)  117  comulat  P  limina  P  118  diis  P 
minatus  P 


CODICIS  PABISINI  8084.  25 

Canninibas  magicis  cupiens  Acheronta  movere, 
120  Praecipitem  inferias  miserum  sub  Tartara  misit 
Desine  post  hydropem  talem  deflere  maritum, 
De  love  qui  Latio  voluit  sperare  salutem! 

119  aceronta  P        121  ydropem  P 


CARMINA 
CODICIS  VOSSIANI  Q.  9. 


Preoatio  Terrae  Matrie. 

B.M.  — 

b.  H38.  Carmen  sic  dices: 

Dea  sancta  Tellus,  rerum  naturae  parens; 
Quae  cuncta  generas  et  regeneras  in  dies, 
Quod  sola  praestas  [tuam]  tutelam  gentibus, 
Caeli  ac  maris  diva  arbitra  rerumque  omnium, 
Per  quam  silet  natura  et  somnos  capit, 
Ilemque  lucem  reparas  et  noctem  fugas; 
Tu  Ditis  umbras  tegis  et  inmensum  cbaos 
Ventosque  et  imbres  tempestive  contines 

Herbarium  salubrium  legendarum  medicinalium  prae- 
catio  sqq.  L  (=  Voss.  quart.  9  saec.  VI  fol.  26  sqq.)  Incl  pre- 
catio  terre  B  (cod.  Vratislav.  s.  IX,  ed.  Schneiderus  ind.  lect. 
hib.  Vrat.  a.  1839).  Baehrens  Laurentianos  73,  41  (saec.  XI) 
et  73, 16  (s.  XIII)  sine  multo  fructu  addidit.  L  L.  Muellerus 
et  Baehrens,  B  etiam  M.  Hertzius  contulerunt  matris  c.  s. 
dic.  om.  B    dicis  L 

2  que  L  qticque  B  generas  et  regeneras  B  generans 
etgenerasJL  sidusXJB  eidera  Schneiderus  in  dies  Buechelerus 
eaecula  Goetzius  indidem  Baehrens  3  Quae  Schneiderus 
prestas  gentibus  tutela  LB  tuam  addo  uitalia  Baehrens 
4  arbitratumq;  L,  dedi  ex  Laur.  73,  16  et  rerum  Goetzius, 
recte?  arbitrarumq;  B  6  quem  B  m.  pr.  L  in  caesurahiant 
uersus  6,  10.  6,  5  somnus  L  6  id§que  LB  praeparas  L 
7  ditissima  B  umbra  B  tegas  B  inmensus  caos  L  in- 
mensos  caos  B  8  que  uentos  B,  corr.  m.  sec.  tempesta- 
tesque  LB    tempestive  conieci    attines  Baehrens 


CARMINA  CODICIS  VOSSIAKI  Q.  9.  27 

Et,  cum  libet,  dimittis  et  misces  freta 
10  Fugasque  solem  et  procellas  concitas 

llemque,  cum  vis,  hilarem  promittis  diem; 

Alimenta  vitae  tribuis  perpetua  fide 

Et,  cum  recesserit  auima,  in  te  refugiemus: 

Ita,  quidquid  tribuis,  in  te  cuncta  recidunt. 
15  Merito  vocaris  Magna  tu  Mater  deum, 

Pietate  quia  vicisti  divum  numina. 

Tu  [es]  illa  vere  gentium  et  divum  parens, 

Sine  qua  nil  maturatur  nec  nasci  potest. 

Tu  es  magna,  tuque  divum  regina  [acj  dea. 
20  Te,  diva,  adoro  tuumque  ego  numen  invoco, 

Pacilisque  praestes  hoc  mibi,  quod  te  rogo, 

tteferamque,  diva,  gratias  merito  tibi. 

!Me]  rite  exaudi,  quaeso,  et  fave  coeptis  meis. 

iloc  quod  peto  a  te,  diva,  mihi  praesta  volens: 
25  Herbas,  quascumque  generat  maiestas  tua, 

Salutis  causa  tribuis  cunctis  gentibus: 

Hanc  [nunc]  mibi  permittas  medicinam  tuam. 

Veniat  me  .  .  cum  tuis  virtutibus. 

Quidquid  cx  his  fecero,  habeat  eventum  bonum; 
30  Cuique  easdem  dedero  quique  easdem  a  me  acceperiul, 

Sanos  eosdem  praestes 

....  nunc,  diva,  postulo  ut  hoc  mihi 

Maiestas  praeslet  [tua],  quod  te  supplex  rogo. 

9  dimittes  L       11  ilarem  L       12  Et  alimenta  LB 
13  refugimu8  LB,  correxi       14  quicquid  B    recedunt  B 
16  qui  B   nomina  LB,  correxi    17  tam  B   es  add.  Schneiderus 
uer  et  B       18  nec  maturatur  quicquam  nec  n.  p.  LB,  corr. 
Bachrens        19   tuque  Baehrens]  tu  es  LB     ac  addidi 
20  adora  B    nomen  B        22  gratias  (graciam  B)  diua  tibi 
merito  LB      23  Me  addidi    rite  scripsi  ]  fide  LB  queso  LB 
f abe  L      25  tua  mag^mai.B.estas  LB      26  tribuas  L    tri- 
buiB  B,  cf.  6,  3     27  nunc  add.  Baehrens  *Et  hanc  BuecheUrus 
hacL  permittisf    28YeniadJB  meLB]medicin&Baehren8 
medenti  conicio  uirtutibus  om.  L    28.  31  lacunae  nullae  LB 
29  quicquid  B     quidque  Baehrens        30  quisquam  easdem 
acciperint  B        31  eosdemque  LB        32  hoc  L,  om.  B 
33  (fol  27  X)  maiestes  B  magestas  L   tua  addidi   suplex  LB 


28  CARMINA  CODICIS  VOSSIANI  Q.  9. 


B.Yiio.  Freoatio  omnium  herbarum. 

Nunc  vos,  potentis  omnes  herbas,  deprecor 

Maiestatemque  vestram,  quas  Tellus  parens 

Generavit  atque  gentibus  cunctis  dedit. 

Medicinam  sanitatis  in  vos  contulit, 

Vt  omni  generi  humano  utilissimum  5 

Auxilium  sitis.    hoc  supplex  posco  [et]  precor: 

Vos  huc  adeste  vestris  cum  virtulibus; 

Qui  vos  creavit,  ipse  permisit  mihi, 

Vt  colligam.     faveatis  hoc  etiam  [mihi], 

Cui  tradita  est  medicina,  quantum  vestraque  10 

Virtus  potest,  praestate  medicinam  bonam, 

Causam  salutis.    gratiam,  precor,  mihi 

Praestetis  per  tutelam  vestram,  ut  omnibus 

Virtutibus,  de  vobis  quidquid  fecero, 

Cuique  homini  dedero  [quique  id  a  me  acceperit],        15 

Effectum  habeat  celerrimum  et  eventus  bonos. 

[Praestetis  eliam],  semper  ut  iiceat  mihi 

Explicit  I  p  tre  exp  B  Incipit  praecatio  sqq.  LB 
1  potentes  L  potestis  B  depraecor  exoro  LB  2  M.  uestram 
uos  quas  parens  tellua  LB  3  atque  g.  c.  scripsi  et  c.  g.  LB 
dedit  scripst]  dono  dedit  LB  maiestatemque  post  4  re- 
petitum  LB  5  ut  otn.  B  5.  6  sitis  auxilinm  utiliss. 
LB,  transposui  6  suplex  exposco  LB  et  add.  Baehrens 
praecor  L  7  uos  scripsi  ue  LB  uenite,  adeste  Bucchelerus 
adest  te  L  adestote  B  cum  uestris  LB,  transposui 
8  Quia  qui  creanit  nos  LB  qnae  Baehrens  (sed  cf.  v.  20: 
Deum  dicit)  ipsa  B  9  colligam  uos  LB  uos  deleui 
fauentem  L  fanente  B  mihi  addidi  10  med.  trad.  est 
LB,  transpos.  Maehly  quantumque  uestra  LB  12  salutis 
Schmidtius  sanitatis  LB  graciam  B  praecor  L  13  tu- 
telam  L  uirtntem  B  14  niribus  L  uirtutibus  B  in 
rebus  Baehrens  quid(c)quid  ex  uobis  LB,  corrigere  temptaui. 
Post  uobis:  fol.  28  L  15  cuiqne  scripsi  cuine  LB  qniq.- 
acc.  addidi  ex  c.  6,  80  16  habeat  effectum  LB  ceieber- 
rimumB  euentosB  17  lac.  nullaLB;  suppleui  ut  semper 
mihi  (mini  (?)  L,  mici  m.  sec.)  liceat  LB 


CARMINA  CODICIS  VOSSIANI  Q.  9.  29 

Favente  maieslate  vestra  fvos  colligere, 

Ponamque  vobis  fruges  et  agam  gratias 

20  Per  nomen  eius,  qui  vos  iussit  nascier. 

18  uestra  om.  B  collegere  B  num  uestra  legere  uos  ? 
20  pugn&que  B  gratias  (grac.  B)  agam  LB,  transposui 
eius  scripsi  (an  YUius  Plautino  more?)  pro  maiestatis  BL, 
quodglossemaputo  matris  Baekrens  quae  Laur.  73, 16  nasci 
LB,  eorrexi.  Post  nasci  est  in  Laurentianis:  Herbarum 
precatio  (Herbarium  73,  16)  Antonii  Mus§,  ouem  tradidit 
Marco  (Magno  73,  41)  Agrippe  Caesari,  explicit. 


CARMEN 
CODICIS  MAIHINGENSIS. 


6» 

Lux  mundi  laeta,  deus,  haec  tibi   celeri  cursV, 

Alme   potens,    scribsi,    soli    famulatus    et   unl, 

Vt  te,   vita,   fruar  teque  casto  inveniam   cultV 

Rectaque  per  te  ad  tc  ducente  te  gradiar  viA. 

Excelse  cernis  deus,  quae  me  plurima  cingunT  5 

Nota   et   ignota   tuis    male    nata    zezania   satiS. 

Tu  sed  mihi  cerla   salus   spesque    unica   vitaE. 

Inmeritum    licet    lucis    facias    adtingere    limeN. 

Verba  nam  tua  valida   imis   me   tollunt  Avernl; 

Sola  haec  misero  mihi  te,  vitam,  dabunt  servulO.  10 

6*.    Carmen  acrostichon  et  telestichon  (fLaurentius  vivat 

senio')   ex  euangeliorum   eodice  saec.  VI—  VII  uncialibus 

litteris  a  Scoto  monacho  scripto  in  bibl.  Maihingensi  princi- 

pum  de  Oettingen-Watterstein  seruato,  sic  ut  posui,  edidit 

Wattenbach  anzeig.  f.  d.  kunde  d.  deutsch.  vorzeit  1869  p.  292. 


CARMINA 


CODICIS   PARISISTI  10318 


OLIM  SALMASIANI 


EPIGRAMMATON 
LIBRI. 


[VI] 


B.  1 171. 

M.1608. 

B.  IV  191. 


f>:/  Ipse  manu  patiens  inmensa  volumina  versat 
Adtollitque  globos.    sonuerunt  omnia  plausu. 
Tunc  Cererem  corruptam  undis  emittit  ab  alto. 
Septem  ingens  gyros,  septena  volumina  traxit, 
6  Lubrica  convolvens  et  torrida  semper  ab  igni. 
At  rubicuhda  Ceres  oleo  perfusa  nitescit. 
Scintillae  absistunt,  opere  omnis  semita  fervet. 


EPIGRAMMATON  LIBRI:  sic  inscribenda  est  tota  sylloge, 
id  quod  apparet  ex  c.  200  inscriptione  et  c.  379  subscriptione ; 
cf.  et  c.  287.   VI  addidi:  cf.  praefatio. 

A  =  cod  Salmasianus  saec.  VII  uel  ineunUs  VUI  Al 
=  manus  ipsius  A  librarii  scripturam  suam  ad  archetypi  fidem 
(cf.  praefatio)  corrigcntis  a  =-  Salmasii,  a  =  apographi 
Diuionensis  emendationes  potiores  A  et  Al  plene  exnibebo, 
nisi  quod  e  et  ae  confusa  et  scripturae  compendia  (q;  b;  a  p) 
et  prauam  uerborum  diuisionem  saepissime  omittam  B  = 
Parisinus  8071  olim  Thuaneus  s.  IX — X,  ex  quo  Vo  (Voss. 
oct.  15  8.  XIII)  descriptus  uidetur  V  —  Vossianus  quart.  86 
8.  IX  ineuntis  C=~  Parisinus  8069  oliin  Thuaneus  s.  X — XI 
S  =  cod.  BeUouacensis  in  Bineti  editionis  Petronii  a.  1679 
appendice  adhibitus      A  ab  initio  mancus  esty  cf.  praefatio 

7 — 18:  Centones  Vergiiiani 

7.  1  Ille  manum  Aen.  VII 490     Sc&remA    mundis<4 
5  torrita  A      6  ad  A    percusa  A,  corr.  Al    nitiscit  A 

Anthot  lat  I.  3 


34  CARMIKA 

Fervet  opus  redoletque,  volal  vapor  aler  ad  auras. 
Instant  ardenles  veribusque  trementia  figunt, 
Conelamant  rapiuntque  focis  onerantque  canistris. 
Vndiquc  conveuiunt  pueri  innuplaeque  puellae. 


b.  m  8i.  " 

*■  191B'  T.    -        _    1    -    _ 

airiM.  Deaiea 

Artis  opisque  [tuae],  tua  si  mihi  certa  voluntas, 

Eipediam  dictis  donum  exitiale  Minervae. 

Tu  vatem,  tu,  diva,  mone.    nunc  ipsa  vocat  res 

Et  furiis  agitalus  amor;  protenlus  in  octo 

Ipse  dies  agitat  festos  pro  nomine  tanto. 

Effera  vis  animi  numeros  et  notnina  fecil. 

Ossa  minulatim  fundo  volvuntur  in  imo. 

Mille  nocendi  artes.    varium  et  mutabile  semper 

Artilicis  scelus,  atque  inprovida  pectora  turbat. 

Per  varios  casus  levium  spectaeula  rerum  l 

Intenti  ludo  exercent  rapiunlque  ruuntque 

Incerti,  quo  fata  ferant,  alque  aere  sonoro 

Insanire  iibet:  duris  dolor  ossibus  ardeL 

Omuibus  extemplo  magnum  dat  ferre  talentum, 
Qui  vocat;  adrcctae  mentes  slupefactaque  corda  l 

Vota  metu  duplicant;  tanlae  est  victoria  curae. 
Ergo  ubi  delapsae,  mixlo  premit  agmine  lurba 
Consilium  quaerens;  subitus  tremor  occupat  arlus.       p. 
Tunc  certare  odiis.     multos  allerna  revisens 
Lusit  et  iu  solido  nirsns  Fortuna  locavit:  S 

sed  cotr.  A'     redolenq;  A 
■onei  rubro  colore  pietae  ewtt  in  A     1  tune 

ex  Aen.  VIII 877,  om.  A  opnn  rarae  a  no- 
mere  A  8  Tn  uade  A  4  furtis  A  7  uu- 
A '     8  semp  A  («e  per  taepiw)     9  adq;  A 

eorr.  a      18  inaaniret  A      14  exemplo  A, 
lA.corr.a     17  imae"  A,  mbrto-ien.  XJ880 
F47T;  qnerendunul;  quaerens  a    subtuu  A, 
19  altemas  A      20  hidit  A,  corr.  a    fur- 


CODICIS  SALMASIANI.  35 

Aut  doluit  miserans  inopem  aut  invidit  habenti. 

Hulta  viri  nequiquam  inter  se  vulnera  iactant 

Et  tenues  rumpunt  tunicas,  caecique  furore 

Hinc  metuunt  cupiuntque,  dolent  gaudentque.  [quid]  ultra? 
25  Vidi  oculos  ante  ipse  meos  me  voce  vocantem, 

Contulimusque  manus:  [experto]  credite,  quantus 

Corde  dolor!  quid  non  mortalia  pectora  cogis? 

Monstrum  horrendum  ingens  [tot]  sese  vertit  in  ora. 

Tu  potes  unanimes  armare  in  proelia  fratres: 
50  Aere  renidenti  de  vita  et  sanguine  certant. 

Tunc  duo  Trinacrii  iuvenes  noctesque  diesque 

Intenti  ludo  exercent  fulgentiaque  aera 

Accipiunt  redduntque;  remittunt  omnia  fatis. 

Conveniunt,  quibus  ipsa  procul  discordibus  armis 
55  Fandit  bumi  facilem  victum  iustissima  tellus, 

Aut  qui  divitiis  soli  incubuere  repertis: 

Considunt  transtris  nati  melioribus  annis; 

Multi  praeterea,  quos  fama  obscura  recondit, 

Stant  circum. 
40  Tunc  vero  ad  vocem  celeres  miserum  inter  amorem 

[Experiuntur]  et  in  medium  quaesita  reponunt; 

Pro  se  quisque  viri  summa  nituntur  opum  vi. 

Nec  mora,  missus  adest  fati  sortisque  futurae. 

Scinditur  incertum  studia  in  contraria  vulgus.  p.3 

45  Hinc  atque  hinc  ardent  animi:  vox  omnibus  una  est. 

21  inuidi  A  22  nequicquam  A  28  tunica  A  forore  A, 
corr.  a  24  hic  A9  hinc  Aen.  VI 788  medunnt  A  gaude- 
rentque  ultra  A  er  et  ultra  del.  a  quid  ultra?  Burm.  ex 
Aen.  III 480  26  contullimusque  A  experto  Vossius  ex  Aen. 
XI 288  :  me  A  27  cocis  A,  corr.  m.  rec.  28  mon4rum  A 
tot  add.  a  29  unianimes  A  unanimos  Aen.  VII 885  proelia 
sic  A  80  Hgrenitendi  A,  corr.  a  81  trinacri  A  82  Inten- 
dunt  A,  corr.  a  ex  Aen.  F2J880  furgentiaq;  A  83  accipiuntq; 
redduntq;  A%  cf.  Georg.  IV  172.  Aen.  VIII 450  fatis  sic  A, 
t  et  i  compendio  iunctis  permittunt  A  remittunt  Ponor  a 
Thewrewk  cl.  Aen.  XI 859  84  ista  et  artis  A,  corr.  a  86  tunc 
incobuere  A1,  recU  A  38  recundit  A  teste  Baehrcnsio  40  ad 
uoces  celerd  A  uocem  Al  more  ex  -res  A  41  Ludunt  ex 
glossa  ortum  A  Exper.  Burm.  ex  Georg.  IV  157      45  adq;  A 

8* 


36  CAEMINA 

Et  quamvis  socium  certent  superare  priorem, 
Ima  petunt:  veris  facilis  datur  exitus  umbris. 
Praecipites  pariterque  ruunt,  non  deflcit  alter. 

Vos,  o  Calliope,  precor,  adspirate  canenti, 
Quae  loca  quive  habeant  homines,  ubi  sistere  detur.      60 
In  summo  collem,  qui  plurimus;  alter  ab  illo 
Est  locus,  quem  iuxta  sequitur,  quo  deinde  sub  ipso 
Hic  locus  est  partis  semper  sublimis:  at  illum 
Quinque  tenent  ebuli  bacis  minioque  rubentem. 
Terna  tibi  haec  primum  fundo  volvuntur  in  imo.  65 

Sunt  alii,  quos  ipse  via  sibi  repperit  usus. 
Triginta  magnos  adversosque  orbibus  orbes 
Eloquar  (an  sileam?),  levium  spectacula  rerum; 
Mores  el  studia  et  populos  et  praelia  victis 
Expediam,  sed  summa  sequar  fastigia  rerum.  60 

Primus  habet;  capit  ante  locum  fremituque  secundo 
Prima  tenet;  [ardent]  aniini  risuque  soluto 
Voce  vocant 

Tunc  vero  in  curas  animo  diducitur  omnis, 
Quem  petis,  obtutuque  haeret  deflxus  in  uno  '  65 

Atque  animum  nunc  huc  celerem  nunc  dividit  illuc, 
Spemque  metumque  [inter],  secumque  ita  corde  volutat. 
Vt  primum  discussae  umbrae  et  lux  reddita  menti, 
Sortitus  fortunam  oculis  sic  incipit  ore: 


47  Ia  appetunt  quamueris  A,  corr.  a  et  Burm.  qua  umbris 
BaeJirens  umbris  Burm.  ex  Aen.  VI 894  ]  inde  A  48  runt  A 
alter  Aen.  VI 143  tales  A  49  oc  4  50  homine  •  sub- 
sistere  A  52  hunc  a  quem  A,  Aen.  F/815  |  quo  Aen.V  823 
quis  A  53  at  illum  Georg.  /242,  ab  illo  A  54  £puli 
uacis  nimioq;  A,  corr.  a  56  Nunc  age  quos  ipsa  niam  A, 
corr.  Burm.  ex  Georg.  II  22  reperit  A  57  trigenta  A 
alternosque  Aen.  V  584  orrib.  orbes  A  58  an  sileam  Aen. 
III  8$  uel  prima  A  59  et  etudia]  estudia  A  populum^4, 
praelia  uictus  A,  cf.  Georg.  IV  5  praemia  Aen.  V  353 
61  ante]  ate  A  62  tenet  scripsi  ex  Aen.  V  338  tenens  A 
ardent  add.  Burm.  ex  Aen.  /2  316  rursusque  A ,  corr.  I. 
Vossius  ex  Geora.  //386  64  animos  A  65  petis  A  petat 
conicio      66  adq;  A      67  inter  add.  a      69  furtunam  A 


CODICIS  S4LMASIANI.  37 

70  eQuae   nunc    deinde   mora   est?     veniam,    quocumque 

vocaris; 
Quin  age,  si  qua  animo  virtus,  et  consere  dextram: 
EfGciam,  posthac  ne  quemquam  voce  lacessas.'  p.4 

Dixit  et  e  curru  magna  ter  voce  vocavit, 
Terque  quaterque  simul  vox  ingeminata  remugit. 

75  Tunc  variae  comitum  facies  et  pallor  in  ore; 
Nunc  ficti  tristes,  nil  magnae  laudis  egenles 
Deponunt  animos  et  inania  murmura  miscent. 
Quondam  etiam  victis  redit  in  praecordia  virtus 
Victoresque  cadunl,  quoniam  fors  omnia  versat. 

80  Hic  victor  superans  reddi  sibi  poscit  honorem 
Talia  vociferans:  cda,  non  indebita  posco. 
Quin  age,  si  quid  habes,  quo  me  decet  usque  teneri' 
Clamat. 
Tunc  vero  victus  socios  simul  increpat  omnis, 

85  Noroine  quemque  vocans.    illi  obstipuere  silentes; 
Non  ipsi  inter  se  sortem  miserantur  iniquam, 
Sed  graviter  vario  noctem  sermone  requirunt. 
Visceribus  miserorum  atque  inter  pocula  laeti 
Cantantes  laetique  animos  convivia  curant. 

90      Ecce  autem  elapsus,  genitor  quem  miserat  urgens, 
Vnus  natorum  longo  post  tempore  venit. 
Hos  aditus,  iamque  hos  aditus,  omnemque  pererrat 
Vndique  circuitum,  aditumque  per  avia  quaerit. 
Verum  ubi  nulla  datur  dextra  exsuperare  potestas, 

95  Conslitit  in  digitos  et  toto  vertice  supra 

70  Qua  A    quodcfiq;  A      71  qua  nimo  A      72  nequic- 
quam  uoces  A      73  adq;  cum  A    et  e  curru  scripsi  ex  Aen. 
XZ7  681     ei  ad  bellum  Baehrcnsius       74  ingemitata  A 
76  nuc  A    nihil  A      79  uictores  (o  ex  u)  A    qm  A     80  redit 
aiwpoBcit  A      81  indeuita  A       82  decit  A       84  socius  A, 
corr.  Al      85  eilentis  A;  -ea  Aen.  XI 120      87  sermonS  A 
88  adq;  A      89  cant.  et  animos  non  Vergiliana,  cf.  Georg. 
/501.       90  melapsus  A    misera  turgens  A,  corr.  JBurmann 
Arcens  Aen.  IX  583      91  nautorum  A      92  iamq;  huc  A 
93  circumitum  A      94  ubi]  bi  A    deitra]  caecum  ex  Aen. 
VII  591?      95  digito  sed  A    digitos  Burm.    et  Baehrens 


38  CARMINA 

Obnixus  latis  umeris  et  f  pectore  duro 

Et  super  incumbens,  furiis  accensus  et  ira 

Talia  voce  refert: 

*Quo,  moriture,  ruis?   quae  te  dementia  ducit?  p.5 

Non  vires  alias  conversaque  numina  senlis?  100 

Cede  locis!' 

Talia  fatus  erat  pressoque  obmutuit  ore. 

Illa  autem,  cui  fata  parent,  et  Iuppiter  hostis 

Deserit  [inceptum];  conversa[que]  numina  sentit 

Postquam  illum  vita  victor  spoliavit  et  auro,  106 

Tunc  vero  ardentes  oculi  atque  adtractus  ab  alto 

Spiritus  interdum  gemitu;  furor  iraque  mentem 

Praecipitant,  maestis  late  loca  questibus  implet, 

Multa  gemens  ignominiam  plagasque  superbi 

Victoris,  caput  [et]  glauco  velatus  amictu  110 

Ardua  tecta  petit  rursusque  ad  limina  nota 

Victus  abit  guttisque  umectat  grandibus  ora. 

o 

B.  1. 146.  a 

m..  669.  ^v         _  •     _ 

B.ivm.  Narcissus 

Candida  per  silvam  primaevo  flore  iuventus 
Adsidue  veniebat:  ibi  haec  caelestia  dona 
Et  fontes  sacros  insigni  laude  ferebat 

96  aut  robore  duro  (Aen.  XI  893)  aut  pectore  firmo 
(FI261)  uel  toto  (1717.  IX  276)  Bwrm.  99  moritur .  eruiaq; 
te  demeDtia  dementia  ducit  A,  sed  cepit  Verg.  ter  100  no- 
mina  A  101  caede  A  103  ille  A  illa  {sc.  Fortuna)  ego 
facta  A  lupiter  A  104  inc.  et  que  add.  Burm.  ex  Aen. 
IX  694  et  V  466  (ubi  sentis);  numine  sedent  A    105  illo  A 

106  adq;  A  107  sps  A  gemitus  A  108  precipitat  mestis  A, 
ef.  Aen.  II 317  109  ignominiam  Burtn.  ex  Georg.  III 226 
animo  retines  A,  non  Vergiliana  1 10  et  add.  Burm.  clauco  A 
post  110:  Et  pariter  sua  rursusque  ad  limina  tendit  A,  del, 
Burm.  haec  ut  non  Vergiliana,  sed  sunt  glossema  ad  u.  111 
111  rursusque  Aen.  FJ/491]  iraeque  JL  112  Victus  agit^t 
abit  Burmannu8    Volnus  aht  ex  Aen.  IV  2  Baehrens,  recte? 

9.  1  Candita  per  silluam  A   iouentus  A     2  celestia  A 
3  sacro  A 


CODICIS  SALMASIANI.  39 

Insigois  facie  longumque  bibebat  amorem, 

5  Intentos  volvens  oculos,  securus  amorum. 
Dum  stupet  atque  animum  pictura  pascit  inani, 
Expleri  mentem  nequit  ardescitque  tuendo 
Egregium  forma  iuvenem,  quem  nympha  crearat: 
Sic  oculos,  sic  ille  manus,  sic  ora  ferebat. 

10  Bis  amor  unus  erat,  dorso  dum  pendet  iniquo, 

Oblitusve  sui  est  et  membra  decora  iuventae 

Miratur  rerumque  ignarus  imagine  gaudet 

llicet  ignis  edax  secreti  ad  fluminis  undas  p.6 

Ipsius  in  vultu  vana  spe  lusit  amantem, 
15  Et  praeceps  animi  collo  dare  brachia  circum 

Ter  conatus  erat  nec,  quid  speraret,  habebat. 

10 

MAVORTI 

Iudicium  Faridis  B.rvSI: 

Pictus  acu  tunicas  et  barbara  tegmina  crurum 
Forte  recensebat  numerum  sub  tegmine  fagi. 
Horrescit  visu  subito  et  memorabile  numen 
Aut  videt  aut  vidisse  putat.    *quo  tenditis'  inquit 

6  eCaelicolae  magni?  pacemne  huc  fertis  an  arma?' 
Ad  quem  tum  Iuno  supplex  his  vocibus  usa  est: 
'0  lux  Dardaniae,  Troianae  gloria  gentis, 

Quam  dives  pecoris,  nivei  quam  lactis  abundans, 
f  Et  proprio  fuerint  distentae  lacte  capellae 
10  Vbera,  nec  metas  rerum  nec  tempora  pono. 
Haec  tibi  semper  erunt,  hic  inter  flumina  nota 

4  et  iiisignis  A    uiuebat  A     5  securos  A     6  adq;  A 

8  nymfa  A    10  pendit  A    13  illicet  A    16cnatus  A  m.  pr. 
ne  qnid  et  abebat  A 

10«   Maborti  A       1  acus  A,  corr.  m.  rec.  Burmannus 
traruponit  u.  29  ante  u.2     8  uiso  A   nomen  A     4  pudat  A 
6  magnae  Baehrens     6  uno  suplex  A     8  cf.  Verg.  ech  2,  20 
nabandans  A    9  non  est  Vergili,  sed  cf.  ecl.  4, 21    9  sq.  cor- 
rupH  sunt      9  Tam  propriae  Burm.    serrent  Baehrens 


40  CARMINA 

Sponte  sua  sandyx  pascentis  vestiet  agnos. 

Praeterea  sceptrum  dabitur,  Troiane,  quod  optas.' 

Talibus  orabat  luno.    Tritonia  Pallas 

Orsa  loqui,  nimbo  effulgens  et  Gorgone  saeva:  15 

eDisce,  puer,  virtutem  ex  me  verumque  laborem, 

Militiam  et  grave  Marlis  opus;  sit  pectore  in  islo 

Vulnera  dirigere  et  calamos  armare  veneno.' 

Has  inter  voces,  media  inter  talia  verba 

Sic  conlra  est  ingressa  Venus,  male  numen  amicum,     20 

Nuda  genu,  nudos  cervix  cui  lactea  crines  p.7 

Corripit  in  nodum;  rosea  cervice  refulsit 

Et  vera  incessu  patuit  dea.    ille  repente 

Obstipuit  subitaque  animum  dulcedine  movit 

Et  menlem  Venus  ipsa  dedit.    decus  enitet  ore  25 

Exultatque  animis  et  se  cupit  ante  videri. 

cSic  tua  Cyrneas  fugiant  examina  taxos, 

Sic  cytiso  pastae  distendant  ubera  vaccae: 

Formosi  pecoris  custos,  formosior  ipse, 

Aspice  nos  tantum,  Lacedaemoniosque  hymenaeos  30 

Coniugio  iungam  stabili  propriamque  dicabo 

Reginam  thalamis  Phrygio  servire  marito.' 

Ille  deae  donis  ac  tanto  laetus  honore 

Vltro  animos  tollit  dictis  ac  talia  fatur: 

clam  iam  nulla  mora  est  neque  me  sententia  vertit.       35 

Do  quod  vis:  licet  arma  mihi  mortemque  minetur, 

Me  tamen  urit  amor.    veniam  quocumque  vocaris; 

Tu  modo  promissis  maneas.'    ea  verba  locutus 

Vendidit  hic  auro  patriam.    dux  femina  facti. 

Nec  mora,  continuo  penetrat  Lacedaemona  pastor  40 


12  sandix  A  15  Vrsa  A  20  Si  A  male  numen^ien. 
II  785  numen  male  A  22  colligit  Schraderus  23  illa  A 
24.  dulcidine  A  25  ipsam  A  26  exulta^q;  A  27  gri- 
neae  Ay  corr.  a  28  citiso  A  bacce,  ex  bacchee  A,  corr.  a 
30  umeneos  Al  (umentos  A),  corr.  a  82  frigio  A  83  hac 
tantos  A  lgtos  A,  corr.  Al  85  eententiam  A  86  minetur 
correxi  ex  Aen.  XI 848  minentur  A  37  gueniam  A  39  uen- 
dedit  A    fgmina  A      40  contirnuo  A 


CODICIS  SALMASIANI.  41 

Ledaeamque  Helenam  Troianas  vexit  ad  urbes, 
Et  si  fata  deum,  si  mens  non  laeva  fuisset, 


B.I170. 

Hippodamia  B.ivm'. 

Pandite  nunc  Helicona,  deae,  nunc  pectore  firmo 
Este  duces,  o  si  qua  via  est,  et  pronuba  Iuno; 
Pallida  Tisiphone,  fecundum  concute  pectus! 
Non  hic  Atridae  et  scelus  exitiale  Lacaenae: 

5  Hic  crudelis  amor.    nunc  illas  promile  vires, 
Maius  opus  moveo:  quaesitas  sanguine  dotes  p.s 

Et  scelerum  poenas  inconcessosque  hymenaeos. 
Vrbs  antiqua  fuit:  fama  est  obscurior  annis. 
Quid  memorem  infandas  caedes  et  facta  tyranni? 

10  Ausi  omnes  inmane  nefas  irasque  minasque. 
Quis  tam  crudelis  optavit  sumere  poenas? 
Hic,  qui  forte  velit  currus  agitare  volantis, 
Invitat  pretiis  animos  et  praemia  ponit. 
Tormenti  genus  incertum  de  patre  ferebat. 

15  Fama  malum;  incautum  dementia  cepit  amantem  — 
Horresco  referens  — :  rapido  contendere  cursu 
Conposuit  legesque  dedit  populosque  propinquos 
Infelix  habuit  thalamus.    ruit  omnis  in  urbem 
Hagnanimum  heroum  primaevo  flore  iuventus. 

20  Vndique  conveniunt  et  virginitatis  amore 

41  ledeamq;  A  troianam  Ay  corr.  A1  post  u.  42  Burtn. 
addit  Aen.  II  54  sq.  'Inpulerat  ferro  Argolicaa  foedare  late- 
br&s,  Troiaque  nuoc  etaret  Priamique  arx  alta  maneres'. 

11.  Ippodamia  A  1  illicona  A  2  os  si  A  pronu- 
bia  A  8  tissifone  A  (tisifone  a)  eecundum  A,  corr.  Al 
concipe  A,  corr.  a  4  atride  nec  A,  Aen.  IX  602  aut  Burm. 
et  Aen.  VI 511  exiciale  lacen^  A  5  promitte  A  6  qu§- 
tita  A  7  inconces8oq;  ymeneus  A  9  tyrranni  A  10  in- 
manesJ.  irEas^i  11  obtauitJ.  12uellit.4  ldponisJ. 
14  turmenti  A%  corr.  Al  16  curso  A  17  populusq;  A 
18  thalamos  A,  corr.  Al    omnes  A      19  magnanimi  A 


42  CARMINA 

Contendunt  petere,  dubii  seu  vivere  credant 

[Sive  extrema  pati  miseri,  quibus  ultimus  esset] 

Ille  dies,  vitamque  volunt  pro  laude  pacisci. 

Post,  ubi  confecti  cursus,  circensibus  actis 

Supplicia  expendunt  iuvenes  ante  ora  parentum; 

Linquebant  dulces  animas  et  corpora  patrum.  25 

Pro  molli  viola,  pro  purpureo  narcisso 

Ora  virum  tristi  pendebant  pallida  tabo 

Vestibulum  ante  ipsum  saevique  in  limine  regis 

Terribiles  visu  formae  inposuere  coronas. 

Quin  ipsae  obslipuere  domus  noctesque  diesque;  30 

Vmbrae  ibant  tenues,  odium  crudele  tyranni 

Saepe  queri  et  longas  in  fletum  ducere  voces. 

0  virgo  infelix,  iam  fas  est  parcere  genti! 

Pestis  et  ira  deum  crudeli  funere  virgo,  p.9 

Quam  cum  sanguineo  sequitur  Bellona  flagello.  35 

Tempore  iam  ex  Hlo  nil  magnae  laudis  egentes 

Deponunt  animos  scelerata  excedere  terra. 

Ecce  inter  sanctos  ignis,  dum  sacra  morantur, 
Et  iuxta  genitorem  adstat  lasciva  puella, 
Cui  pater  et  coniunx,  si  qua  fors  adiuvet  ausum,  40 

Ora  puer  prima  signans  intonsa  iuventa, 
Pictus  acu  chlamydem  et  barbara  tegmina  crurum 
Venit.    amor  fldens  animi  [atque]  in  utrumque  paratus. 
[hiclusum  ut  buxo  aut  Oricia  terebintho] 
Lucet  ebur,  tantum  egregio  decus  enitet  ore. 
Postquam  inlrogressi  et  coram  data  copia  fandi,  45 

21  pedere  •  dubiis  eum  uiuere  creda  A    et  dubii  Burm. 
utrsum  21»  add.  Bwrm.  ex  Aen.  I  219  et  II  248      24  pa- 
renti  A      25  partti  A      26  purporeo  A      27  pendebat  A 
28  uestipulum  A    regi  A     29  uiso  A,  corr.  a     30  stupuere 
Georg.IVWl      31  tyrramii  A     36  magnum  A    magne  Al 
egente  JL,  cf.  Aen.  V  761     37  ecelerati  excidere  A     38  scos  A 
(sacros  apograph.  Leid.\  cf.  Aen.  III 406      39  iusta  A    la- 
sciba  A       40  coniuDx  A     adiubet  A       41    prima   signa* 
signans  A,  corr.  a  (non  A1)    iubenta  A     42  clamidem  A 
43  atque  add .  Aen.  II 61     u.  43  a  add.  Burm.  ex  Aen.  X 136 
45  cupia  A 


CODICIS  SALMASIANI.  43 

Rex  prior  adgreditur  dictis  atque  increpat  ultro: 

rQuo,  moriture,  ruis?  quae  te  dementia  cepit? 

Aut  quisnam  ignarum  conubia  nostra  petentem 

lussit  adire  domos?  quidve  hinc  petis?'  inquit  u-w 
50  'Poenarum  exhaustum  satis  est  miseretque  pudetque: 

Pone  animos  et  pulsus  abi;  miserere  tuorum! 

Non  fugis  hinc  praeceps,  dum  praecipitare  potestas? 

Sunt  aliae  innuptae:  thalamis  ne  crede  paratis! 

Ne  pete  conubiis  natam:  dabis,  inprobe,  poenas.' 
55  Ad  quae  subridens  paucis  ita  reddidit  heros: 

€Hostis  amare,  quid  increpitas  mortemque  minaris? 

Ne  tantos  mihi  finge  metus  tam  fortibus  ausis. 

Nec  mortem  horremus,  nec  nos  via  fallit  euntis: 

Quo  res  cumque  cadent,  nec  me  sententia  vertit. 
60  Audentes  Fortuna  iuvat.    stat,  quidquid  acerbi  est, 

Morte  pati;  quo  fata  trahunt  retrahuntque,  sequamur.'  p.  io 

Talia  dicentem  iam  dudum  aversa  tuetur 

Causa  mali  tanti  multos  servata  per  annos. 

Qualis  gemma  micat,  fulvum  quae  dividit  aurum, 
65  Inter  utramque  viam  talem  se  laeta  ferebat, 

Ac  veluti  Pariusve  lapis  circumdalur  auro 

Arte  nova,  talis  virgo  dabat  ore  colores 

Insignis  facie,  oculos  deiecta  decoros. 

Vritur  infelix,  subitoque  accensa  furore 
70  Stare  loco  nescit.    quis  enim  modus  adsit  amori? 

Nulla  Venus,  nulli  quondam  flexere  hymenaei; 


46  adq;  A  48  quisquam  A,  corr.  Schrader,  cf.  Aen. 
III 338  49  domus  A,  corr.  A1  inquid  A,  cf.  Georg  IV  446 
50  exaustum  A  putetque  A  51  poene  A  pulsos  A  mi- 
sere  (jsic)  A  52  potestas  Aen.  IV  565  poetas  A  54  ne 
pede  conobius  A  inprope  p§nas  A  55  adq;  A  reddedit  A 
66  minatis  A  57  medos  A  58  morte  A  uiam  A  69  sen- 
tentiam  A  60  inbat  A  acerui  est  A  61  morti  A  traunt 
retrauntq;  A  64  migat  A  q;  A  65  utrumqne  A  tale  A, 
corr.  Baehrem      66  hac  A    aurum  A,  corr.  A1       67  talia 

i 
sic  A      69  acensa  forore  A      71  null=  {ex  -la?)  fexere  hy- 

menei  (ex  hymenti)  A 


44  CARMINA 

Solus  hic  inflcxit  sensus.    dum  plurima  volvit 

In  partisque  rapit  varias,  famulumne  parentis 

Audeat  affari,  quae  prima  exordia  sumat, 

Incipit  effari  mediaque  in  voce  resistit.  75 

Versanti  potior  vix  haec  sententia  sedit: 

Custodem  ad  sese  per  noctem  plurima  volvens 

Intra  tecta  vocat  funditque  has  ore  querellas: 

cQuis  novus  hic  nostris  successit  sedibus  hospes? 

Ire  iterum  in  lacrimas  misera  et  tam  dira  cupido?   .      80 

En  quid  ago?  aut  quae  iam  spondet  forluna  salutem 

Per  tot  ducta  viros?  quo  nunc  certamine  tanto? 

Vmbrarum  hic  locus  est,  quo  me  decet  usque  teneri. 

Respice  ad  haec,  miserere  animi  non  digna  ferentis: 

Ora  manusque  ambas  defunctaque  corpora  vita  85 

Et  funus  lacerum,  caput  et  sine  nomine  corpus. 

Argumentum  ingens:  currusque  rotasque  volucris 

Falle  dolo.    dolus  an  virtus,  quis  in  hoste  requiral? 

Accipe  daque  fidem/    Media  inter  talia  verba  89 

Luctantem  amplexu  molli  fovet;  hoc  decus  illi  p.il 

Venturum  excidio,  vana  spe  lusit  amantem. 

Tandem  pauca  refert:  cTuus,  o  regina,  quid  optes, 

Explorare  labor.    vincant  quos  vincere  mavis. 

Testor  utrumque  caput,  niihi  iussa  capessere  fas  est. 

Vnum  pro  multis  dabitur  caput.'    atque  ita  fatus  95 

Ergo  iussa  parat,  spe  multum  captus  inani, 

Scilicet  id  magnum  sperans  fore  munus  amanti. 

Artificis  scelus  et  taciti  ventura  videbant, 

Vnius  in  miseri  exitium  ventura  sub  axem. 

Oceanum  interea  surgens  Aurora  relinquit,  100 

Iam  sole  infuso,  magnae  sub  moenibus  urbis. 

73  partisq;  A  famula  nec  A,  cf.  Aen.  V  95  74  effari 
q;  A  75  in  uoca  A  76  sedet  A  77  costodem  A  78  fun- 
detq;  A  79  nouos  A  81  En  A  (Aen.  IV  634)  quemnam 
et  furtuna  salute  JL,  corr.  Burm.  ex  Aen.  XII 637  82  quo 
Aen.  IV  98  qui  A  83  decit  A  89  fide  A  91  amentem  A 
92  tuos  A  96  adq;  A  fatur  Burm.  96  spem  A  97  id 
Burm.  hic  A  99  sub  aae  A  100  Occeanum  A  relinquet 
(t  in  ras.  ex  ns  ut  videtur)  A      101  m§nib;  A 


CODICIS  SALMASIANI.  45 

Graecus  erat,  fama  multis  memoratus  in  oris; 
Nec  risu  facilis  nec  dictu  aflabilis  ulli. 
Vndique  visendi  studio  turbante  tumultu 

106  Conveniunt,  quibus  aut  odium  crudele  tyranni 
Aut  metus  acer  erat  puerique  parentibus  orbi 
Et  trepidae  malres  et  lamentabile  regnum. 
Flent  maesti  mussantque  patres,  bic  cara  sororum 
Pectora  maerentum,  quibus  est  fortuna  peracta. 

110  Hos  inter  molus  stat  ductis  sortibus  urna. 

Tunc  loca  sorte  legunt.    extemplo  arrectus  uterque 
Stat  sonipes  ac  frena  ferox  spumanlia  mandiL 
Nec  mora:  continuo  vasto  certamine  tendunt 
Custodes  lecti  atque  arrectis  auribus ,  adstant 

115  Orantes  veniam;  certatur  limine  in  ipso. 

Atque  ea  diversa  penitus  dum  parte  geruntur, 
Discessere  omnes  medii,  signoque  repente, 
Qua  data  porta,  ruunt.    sic  densis  ictibu»  heros        p.  12 
Stridore  ingenti  atque  oculis  vigilantibus  exit, 

120  Incumbeus  umero;  sonitu  quatit  ungnla  campum. 
Dant  animos  plagae,  pronique  in  verbera  pendent 
Pro  se  quisque  viri;  tunc  caeco  pulvere  campus 
Conditur  in  tenebras,  qua  proxima  meta  viarum, 
Et  longum  superant  flexu  caecique  furore. 

125  llli  inter  sese  de  vita  et  sanguine  certant. 
Regina  e  speculis  miro  properabat  amore 
Omnia  tuta  timens,  quoniam  fors  omnia  versat. 
Audit  equos,  audit  strepitus,  timet  omnia  secum 

103  effabilis  A  104  tumulto  A,  corr.  Al  105  tyr- 
ranni  A  106  sacer  A  m.  pr.  108  mesti  muscantq;  A 
(mu88antq;  A1)    sorol?  A      109  merentum  A    furtuna  A 

110  modus  A  111  arectuB  A  m.  pr.  112  hac  A  114  co- 
stodes  A  adq;  A  115  oranteEs  (ex  -tus)  A  116  adq;  A 
117  mediis  •  ignoq;  A  118  rtmt  A  119  adq;  A  120  80- 
nitum  quattit  A  122  campos  J.,  corr.  A1  123  proximat 
meta  uird  A  125  Inter  illis  sedent  uesano  sanguine 
certant  A,  corr.  Burm.  exjien.  VIII 452  et  XII 765  126 
Begin  A  127  timmens.  qm  fors  A  ueesat  A  128  strepi- 
=tue  (do  erasum)  A 


46  CARMINA 

Praescia  venturi.    sed  spes  incerta  futuri. 

Et  proni  dant  lora:  volat  vi  fervidus  axis,  130 

Liquitur,  in  medioque  ardentem  deserit  ictu. 

Carpit  enim  vires  et,  haec  ut  cera  liquescit, 

Excoquitur  vitium,  tum  nititur  acer  et  instat 

Vertitur  interea  et  scelus  expendisse  merentem 

Matres  atque  viri  voces  ad  sidera  iactant.  135 

Dum  trahitur  curruque  haeret  resupinus  inani, 

Radit  iter  laevum  interior  subitoque  priorem 

Praeterit  et  super  haec  inimico  pectore  fatur: 

cIstic  nunc,  metuende,  iace  vetitosque  hymenaeos 

Sume,  pater  frustraque  animis  elate  superbis.  140 

En  qui  nostra  sibi  tot  iam  labentibus  annis 

Servabat  senior,  nostrasne  evadere  demens 

Sperasti  te  posse  manus  circensibus  actis? 

Hic  tibi  mortis  erant  metae:  submitte  furorem, 

Qui  iuvenum  tibi  semper  erat!  speravimus  ista  145 

Et  tandem  laeti  sociorum  ulciscimur  umbras.'  p.13 

Dixit  et  e  curru  saltum  dedit  ocius  arvis. 

Excipiunt  plausu;  caelum  tonat  omne  tumultu. 

Ipse  etiam  eximiae  laudis  cum  virgine  victor 

Ibat  ovans  umeroque  Pelops  insignis  eburno.  l&o 

Tunc  vero  exarsit  iuveni  dolor  ossibus  ingens. 

OUi  (sensit  enim  simulata  mente  locutam) 

Nec  latuere  doli,  caput  horum  et  causa  malorum; 

Tunc  quassans  caput  haec  effundit  pectore  dicta: 

eMe  (adsum  qui  feci)  —  merui,  nec  deprecor*  —  inquit,  165 

eSpargite  [me]  in  fluctus.    en  haec  promissa  fides  est? 

129  futuri  Aen.  VIII 680    futuris  A      180  uolauit  fer- 
uidus  A       185  adq;  A       uocesq;  A     que  om.  ecl.  5,  62 
136  traitur  A     here  A       137  supitoque  A       139  Isti  A 
ymeneo8  A    140  Sumttie  A   superuis  A     141  lambentib;  A 

144  forore\  corr.  in  furore\  A  145  speramus  A  146  et 
tandem  A  147  Dixit  ite  currus  altum  dedi.  tocius  omnis  A 
omnis  (A)  ex  omne  (148)  ortum  puto  ocius  arnis  scripsi  cum 
Aen.  XII  QSl  148  cf.  Aen.  7676  plausum.  c§sum  A  165 
Meme  A  (cf.  ad  u.  166)  et  Aen.  IX  427  depr^cor  A  166  me 
om.  A 


\ 


CODICIS  SALMASIANI.  47 

I  nunc,  ingralis  offer  te,  inrise,  periclis. 
His  etiam  struxi  manibus,  deceptus  amore. 
Nusquam  tuta  fides;  varium  et  mutabile  semper 
160  Femina/    sic  falus  liquidas  proiecit  in  undas 
Aeternam  moriens  famam,  quae  maxima  semper 
Dicitur  aeternumque  tenet  per  saecula  nomen. 


12  B.I45. 

Hereules  et  Antaeus        *        b.iy205. 

Litus  harenosum  [ad]  Libyae  caelestis  origo 

Alcides  aderat,  terrae  omnipotentis  alumnum 

Caede  nova  quaerens  et  ineluctabile  fatum. 

Protinus  Antaeum  vasta  se  mole  moventem 
&  Occupat,  iile  suae  contra  non  inmemor  artis 

Concidit  atque  novae  rediere  in  praelia  vires. 

Adrepta  tellure  semel  vim  crescere  victis 

Non  tulit  Alcides  et  terra  sublevat  ipsum. 

Namque  manus  inter  conantem  et  plurima  frustra 
10  Corripit  in  nodum  nisuque  inmotus  eodem 

Auxilium  solitum  eripuit,  corpusque  per  ingens  p.u 

Non  iam  mater  alit  Tellus  viresque  ministrat. 

Verum  ubi  nulla  datur  dextra  adtrectare  potestas, 

Ulum  exspirantem  magnum  lovis  incrementum 
16  Excutit  effunditque  solo.    ruit  ille  volutus 

Ad  terram,  non  sponte  fluens,  vitaque  recessit. 

167  li  A  offerite  A  periculis  A,  corr.  A1  168  in- 
etnixi  A    strnii  Aen.  IV  680     161  q;  A     162  eternumqe  A 

12.  et  antheus  A  1  arenosum  A  ad  addidi  ex  Aen. 
IV  267  libie  A  4  anteum  basta  A  mobente  A  6  adq; 
nobe  A  7  aoreptat  A,  cf.  Aen.  X  298.  XII 799  victi  Ouden- 
dorp      8  tullit  A      10.  inmodus  A 


/ 


/ 

:8  CARMINA 


13 

B.  1168.  ±tJ 

b.  iv  206.  Progne  et  Fhilomela 


Aspice  ut  insignis  vacua  alria  lustrat  hirundo! 

Vere  novo  maestis  late  loca  questibus  itnplet; 

Victum  infelicem  maerens  Philomela  sub  umbra 

Adsiduo  resonat  cantu  miserabile  carmen. 

Causa  mali  tanti  coniunx,  thalamique  cruenti  6 

Virginis  os;  notumque,  furens  quid  femina  possit. 

Hic  crudelis  amor:  cmdelis  tu  quoque,  maler; 

Infelix  puer,  atque  odium  crudele  tyrauni. 

Progeniem  parvam  curaeque  iraeque  coquebant, 

Threlcio  regi  cum  iam  securus  amorum  10 

Coniugis  infandae  inter  deserta  ferarum 

Fas  omne  abrumpit,  pariterque  loquentis  ab  ore 

Decidit  exanimis  vox  ipsa  fet]  frigida  lingua: 

Haut  impune  quidem  dementia  cepit  amantem. 

Pectore  in  adverso  saevi  monumenla  doloris  15 

Fertque  refertque  soror,  crimenque  [et]  facta  tyranni 

Sanguis  ait.    Solidae  postquam  data  copia  fandi, 

(Vulnera  siccabat  circum  praecordia)  'Sanguis, 

Accipe'  [ait]  'vocem',  ac  saevo  sic  pectore  fatur: 

eHeu  miserande  puer,  nunc  te  fata  impia  tangunt!'       20 

Regalis  inter  mensas  genitoris  et  ora  p.15 

Polluit  ore  dapes,  quidquid  solamen  humandi  est. 

Dum  genitor  nati  morsu  depascitur  artus, 

Et  soror  et  coniunx  petierunt  aethera  pinnis. 

18.  Progne  et  filomela  A    1  irundo  A    2  nobo  mestia^ 
.3  Foetum  Burm.     merens  filomela  A     ubraa  A       6  con- 
iuncta  •  lamiq;  A       6  ferens  A,  ef.  Aen.  V  6       8  adq;  A 
tyrranni  A    10  Treicio  A    11  coniugi  A    13  Occidit  Burm. 
et  add.  Georg.  IV  525       14  Aut  inpone  A       16  sor  A    et 
add.  Burm.     facta  Aen.  VIII  483   fata  A     tyrranni  A 
17  interpunxi  solite  A    solidaeque  Aen.  II 639    cupia  A 
19  ait  add.  Burm.   bcBaehrens  atJL  etuulgo    22umandi<4 
24  con"iunx  A 


CODICIS  SALMASIANI.  49 

14 

"  B.  1 14. 

n  M.  576. 

BUropa  B.IY  207. 

Vulneris  inpatiens  hominum  rerumque  repertor 
Et  faciem  tauro  propior  descendit  ad  undas. 
Europam  nivei  solatur  amore  iuvencl 
Dulcibus  illa  quidem  inlecebris  in  litore  sicco 

5  Luserat,  insignis  facie,  candore  nivali. 
Saucius  at  quadrupes  saltus  ingressus  apertos 
Forte  fuit  iuxta,  superi  regnator  Olympi, 
Obtulerat  qui  se  ignotum  venientibus  ultro 
Virginibus  Tyriis  aurata  fronte  iuvencum. 

10  At  circum  late  comites  per  litora  passim 

DifTugiunt  visu  exsangues  taurumque  relinquunt, 
Sola  (novum  dictu)  contra  stetit  ora  iuvenci 
Ante  lovem:  nam  te  voluit  rcx  magnus  Olympi. 
Hunc  Phoenissa  tenet  vasta  se  mole  moventem 

15  Purpureosque  iacit  flores  omnemque  pererrat, 
llle  autem  spissa  iacuit  revolutus  harena. 
Inponit  regina  manum  patiensque  pericli 
Mollibus  intexens  ornabat  cornua  sertis. 
Hunc  ubi  contiguum  summo  tenus  altigit  ore 

20  Et  super  incumbens  sertis  et  fronde  coronat  — 
Iam  iam  nulla  mora  est  —  animum  labefactus  amore 
Accepit  vcnientem  ac  mollibus  extulit  undis. 
llli  (sensit  enim  tuus,  o  clarissime,  frater) 
Subsidunt  undae,  straverunt  aequora  venti. 

25  Nunc  pelagi  nymphae  crinem  de  more  solutae 


14.    2  proprior  A    3  iubenciJ.    5  nibali  A    6  ad  A 
7  superis  A    olymphy  A     8  Obtullerat  A     9  iouencum  A 
10  Ad  A       11  exeangue  (sic)  A     relincunt  (c  ex  g)  A 
12  nobum  dictum  A       18  uolluit,  erasa  1,  A    olimpi  A 
14  Hun  fenissaten  •  et  A   mobent€  A     15  purporeosq;  lacet  A 
omn*]  oculisque  Cannegieterus     totumque  Aen.  TV  368 
16  arena<4      19  contiguo  A,  corr.  A1      22  accipitJ.    hac  A 
extullit  A      23  Ille  A    tuos  A      25  nimfe  crimen  de  moret 
tenente  A    solutae  Aen.  III 65 

Anthol.  i*t.  i.  4 


50  CARMINA 

Suspensum  et  pariter  comitique  onerique  timentem 

•  •■••■■•••••■■••• 

Egregia  interea  summa  sublimis  ab  unda  p.  ie 

Prona  petit  maria  et  pelago  decurrit  aperto. 

Tunc  laeva  taurum  cornu  tenet  inscia  culpae 

Obliquatque  sinus  in  ventum  auramque  patentem:  30 

Ille,  manum  patiens,  miro  properabat  amore, 

Et  ductus  cornu  rex  omnipotentis  Olympi 

Insuetum  per  iter  tacitis  subremigat  undis 

Perfidus,  alta  petens  abducta  virgine  praedo. 

B.  1 172.  xu 

M- 1609  n^.i. 

b.  rv  208.  A.  l  o  e  s  t  a 

Egregium  forma  iuvenem  pactosque  hymenaeos 

Incipiam  et  prima  repetens  ab  origine  pergam, 

Si  qua  fldes,  animum  si  veris  inplet  Apollo. 

lam  gravior  Pelias  multis  memoratus  in  oris 

Rex  erat  et  tantas  servabat  filia  sedes.  5 

Illam  omnis  tectis  primaevo  flore  iuventus 

Ardebat,  sed  res  animos  incognita  turbat. 

lura  dabat  legesque  viris,  sub  rupe  leonem 

Aut  spumantis  apri  cursum  qui  foedere  certo 

Et  premere  et  laxas  sciret  dare  iussus  habenas.  10 

lamque  aderat  Phoebo  ante  alios  dilectus  amore; 

Ipse  inter  primos  caput  obiectare  periclis 

Obtulerat,  fidens  animi  fretusque  iuventa. 

Ergo  iussa  parat,  multis  comitantibus  armis. 

Itur  in  antiquam  silvam,  stabula  alta  ferarum,  15 

26  umente  A.  post  26  deesse  puto  uersum  29  Tunc 
leuat  aurum  cornu  A  80  auruq;  A  81  manum  Aen. 
VII  490  manu  A  miro  Aen.  VII  67  uero  A  83  eub- 
remigandis  A,  corr.  Heinsius      84  pedens  adducta  A 

15.    1  himeneos  A     8  uerus  Wakkerus     4  grauiter  A 
6  primebo  A       7  turbant  A       8  subrepe  A       9  afri  A 
fidere  A     10  lassas  A   abenas  A     11  foebo  A    dilectos  A 
12  iactare  A,  corr.  Bwrm.  ex  Aen.  II  751       18  Obtullerat  A 
iubenta  A      14  cogitantib;  A 


CODICIS  SALMASIANI.  51 

Atque  Iiic  exsultans  animis  patiensque  pericli 
Optat  aprum  aut  fulvum  descendere  monte  leonem. 
Tunc  breviter  super  aspectans  sic  voce  precatur: 
'Sancte  deum,  summi  custos  Soractis  Apollo,  p.17 

20  Quem  primi  colimus,  tua  si  mihi  certa  voluntas, 
Ibo  animis  contra  nec  me  labor  iste  gravabit/ 
Nec  mora  nec  requies;  oranti  et  roulta  precanti 
Aethere  se  mittit  auditque  vocatus  Apollo 
Et  iuveni  ante  oculos  his  se  cum  vocibus  oiTert: 

25  cIncipe  si  quid  habes,  si  tantum  pectore  robur 
Concipis  et  si  adeo  dotalis  regia  cordi  est: 
Mecum  erit  iste  labor,  mitte  hanc  de  pectore  curam/ 
Per  silvas  tum  saevus  aper  cum  murmure  montis, 
Tum  demnm  movet  arma  leo  vastoque  sub  antro 

30  Asper  acerba  tuens  vasta  se  mole  ferebat, 
Excutiens  cervice  toros;  ea  frena  furenti 
Concutit  et  stimulos  sub  pectore  vertit  Apollo  . 

Dat  iuveni  et  tenuis  [fugit]  ceu  fumus  in  auras: 

Ille  autem  inpavidus  et  rounere  victor  amici 
35  Emicat  in  currum  et  manibus  molitur  Iiabenas. 

Vt  ventum  ad  sedes,  reddi  sibi  poscit  honorem; 

Adiungi  generum  miro  properabat  amore. 

Tum  sic  mortalis  referebat  pectore  voces: 

*Non  haec  humanis  opibus,  non  arte  magistra 
40  (Accipio  agnoscoque  libens)  tibi  ducitur  uxor; 

Omnis  ut  tecum  meritis  pro  talibus  annos 

16  Adq;  hinc  exultans  animi  A     animis  Aen.  II 386 
17  falbum  A     19  Sce  dm  A   soractes  A.  alittr  Aen.  XI 785 
20  nolontafl  A       2d  ^tere  A       24  iubeni  A     hi  se  A 
25  abes  A    27  eret  A     28  sillnam  tum  seba  •  per  A    siluas 
Georg.  III 248      29  tunc  A    tum  Aen.  XII  6      81  ea  Aen. 
VI 100    et  A       82  sup  A.  post  32  inserit  Burm.  fVix  ea 
fakw  erat,  currum  geminosque  iugalis'  fort.  recte  (ex  Aen. 
VI 190  VII 280)       33  fugit  add.  Burm.  ex  Aen.  V  740 
35   Etmigat  in  curru  A     mollitur   abenas  A        37   tene- 
ruxn  A  .  39  non  arte  Aen.  XII 427   neque  arte  A     40  agnu- 
scoqug  A 

4* 


52  CARMINA 

Exigat  et  possit  parvos  educere  natos/ 
Haec  ubi  dicta  dedit,  solio  se  tollit  ab  alto 
Iam  senior  mediisque  parant  convivia  tectis. 

Interea  magnum  sol  circumvolvitur  annum,  45 

Parcarumque  dies  et  vis  inimica  propinquat 
Egregium  forma  iuvenem  iam  morte  sub  aegra: 
Iamque  dies  infanda  aderat  et  tempora  Parcae  p.is 

Debita  conplerant  crudeli  morte  sodalis. 
Vt  primum  fari  potuit  crinitus  Apollo,  60 

Multa  gemens  casuque  animum  concussus  amici, 
Ipsius  ante  oculos  sic  fatis  ora  resolvit: 
cI)isce  tuum,  ne  me  incuses,  volventibus  annis 
Advenisse  diem;  nam  lux  inimica  propinquat/ 
Haec  ubi  deflevit,  caeli  cui  sidera  parent,  65 

Tunc  sic  pauca  refert  fatis  adductus  iniquis: 
'Phoebe,  tot  incassum  fusos  patiere  labores? 
Nil  nostri  miserere?  mori  me  denique  cogis? 
Eripe  me  his,  invicte,  malis;  miserere  tuorum, 
Si  qua  fata  sinant,  et  eris  mihi  magnus  Apollo/  60 

Talibus  oranti  sic  ore  effatus  amico  est: 
cDesine  fata  deum  flecti  sperare  precando. 
Sed  cape  dicta  memor,  duri  solacia  casus. 
Obiectare  animam  quemquam  aut  opponere  morti 
Fas  et  iura  sinunt;  probibent  nam  cetera  Parcae.  65 

Audiat  haec  genitor:  patet  alri  ianua  Ditis; 
Hactenus  indulsisse  vacat.'    sic  fatus  Apollo 
Mortalis  visus  medio  sermone  reliquit. 
Tunc  vero  ancipiti  mentem  formidine  pressus 
Obstipuit,  cui  fata  parent,  quem  poscat  Apollo;  70 

Ire  ad  conspectum  cari  genitoris  et  ora 

42  parbos  adducere  A      48  erat  A      49  deuita  A    su- 

dalis  A       51  Multas  A     casumq;  A       58  uolentib;  A 

55  defleuit,  u  ex  t  erasa,  A   sydera  A      56  si  A      67  Ffbet 

tot  A      62  flectis  A      64  Oblectare  A    quequem  A      65  si- 

nt 
nil      proibent  A     c§tera  A       66  patit  A     i-anua  A 

68  uisos  A    reliquit  A,  n  super  i  alia  manu  antiqua.  Paulo 

aliter  Aen.  IX  657      70  qua  poscat  A 


CODICIS  SALMASIANI.  53 

Cogitur  et  supplex  animum  temptare  precando; 
Hultaque  praeterea  longaevo  dicta  parenti 
Cum  fletu  precibusque  tulit,  ne  vertere  secum 

75  Cuncta  pater  fatoque  urgenti  incumbere  vellet; 

Ecce  iterum  stimulat,  sed  nuliis  ille  movetur  p.19 

Fletibus  aut  voces  ullas  tractabilis  audit 
Tunc  genitor  natum  dictis  affatur  amicis: 
*Non,  ut  rere,  meas  effugit  nuntius  auris; 

80  Infelix  causas  nequiquam  nectis  inanes. 
Hoc  uno  responso  animum  delusit  Apollo. 
Stat  sua  cuique  dies,  lacriinae  volvuntur  inanes. 
Vtere  sorte  tua:  patet  atri  ianua  Ditis/ 
Talia  perstabat  memorans  fixusque  manebat. 

86      Egregia  interea  coniunx  in  limine  primo 
Agnovit  longe  gemitus  (praesaga  mali  mens), 
Tunc  sic  pauca  refert:   *Quid,  o  pulcherrime  coniunx, 
Fare,  age,  quid  venias?  quae  causa  indigna  serenos 
Foedavit  vultus?  quae  te  fortuna  fatigat? 

90  Quaecumque  est  forluna,  mea  est.'    et  talia  fata 
Demisit  lacrimas  factoque  hic  fine  quievit. 
Ille  autem  gemitus  imo  de  pectore  ducens 
Talia  voce  refert:  rQuid  me  alta  silentia  cogis 
Rumpere  et  obductum  verbis  vulgare  doiorem? 

95  Eloquar  an  sileam?  luctum  ne  quaere  tuorum; 
Vjxi  et,  quem  dederat  cursum  fortuna,  peregi. 
Iamque  dies  nisi  fallor  adest;  crinitus  Apollo 
Hos  mihi  praedixit  luctus,  pro  nomine  tanto 
Obiectare  animam  seu  certae  occumbere  morti.' 

100  At  regina  gravi  iamdudum  saucia  cura, 


72  temperare  A  74  fl§to  ex  fletum  A  uertere  ex 
nerteret  m.  pr.  A  75  factoq;  A  uellit  A  76  nulliEs  A 
mobetur  A  77  illas  A  78  genitur  A,  corr.  A1  80  In- 
felix  ni  (ni  eras.)  cauaa  nequicquam  A  82  Stat  uacuiq;  A 
uuluuntor  A%  corr.  Al  83  itere  A  dictis  A  87  si  A 
pulcerrima  coniunx  A  89  fgdauit  A  q;  te  furtuna  A 
90fartanaJ.  sie  talia  fatus  A,  corr.  Burtn.  ex  VI 63  91  lacri- 
mans  •  fatoq;  A    92  inmo  A    96  furtuna  pegit  A    99  certe  A 


54  CARMINA 

Tristior  et  lacrimis  et  pallida  morte  futura, 

Deficit  ingenti  luctu  (miscrabile  visu) 

Alque  illum,  talis  iactantem  pectore  curas, 

Taiibus  affata  est  diclis  seque  obtulit  ultro  104 

Decrevitque  mori:  'breve  et  inreparabile  tempus  p.  20 

Omnibus  est  vitae  neque  habet  fortuna  regressus: 

Sed  moriamur';  ait,  *nihil  est;  quod  dicta  retractent 

Concordes  stabiii  fatorum  numine  Parcae, 

Si  fratrem  Pollux  alterna  morle  redemit. 

Est  hic,  est  animus,  lucis  contemptor  et  istum  110 

Qui  vita  bene  credat  emi:  nova  condere  fata 

Nec  morte  horremus;  sub  terras  ibit  imago, 

Si  te  fata  vocant;  in  me  mora  non  erit  ulla.' 

Ergo  aderat  promissa  dies  lacrimansque  gemensque 
Debita  couplerat  pesti  devota  futurae.  115 

Testatur  moritura  deos  slratisque  relictis 
Incubuitque  toro  dixitque  novissima  verba: 
c0  dulcis  coniunx,  dum  fata  deusque  sinehant, 
Fortunali  ambo,  scireut  si  ignoscere  manes: 
Te  propter  alia  ex  aiiis  in  fata  vocamur.  120 

flis  iacrimis  vitam  damus  et  miserescimus  ultro, 
Quod  te  per  superos  et  conscia  numina  veri, 
Per  conubia  nostra,  per  inceptos  hymenaeos 
Adiuro  et  repetens  iterumque  ilerumque  monebo. 
0  dulcis  coniunx,  castum  servare  cubile  125 

Sis  memor;  extremum  hoc  munus  morientis  haheto, 
Si  bene  quid  de  te  merui,  lectumque  iugalem 
Nalis  parce  tuis.    Sic,  sic  iuvat  ire  sub  umbras. 
Ilanc  sine  me  spem  ferre  tui,  audentior  ibo. 
Iussa  mori  feror  ingenti  circumdata  nocte.  130 

103  adq;  A     104  affata  (sic  ubique)  A      105  decreuitq; 
breui  mori  et  inseparabile  A       106  furtuna  A       108  nu- 
mina  A       109  alternam  A       111  credit  A     credat  Aen. 
1X206   noba  cundere  A    112  mortem  uulgo    115deuitaJ. 
116  do  A   relectisJ.     117  incupuitq;  A     119  ignuscere  A 

123  inceptoimeneos  A  m.  pr.  (?)      126  munos  morienti  A 
128  pasce  A,  corr.  Schraderus  ex  Aen.  X  532    iubat  A 


CODICIS  SALMASIANI.  55 

Haec  sunt,  quae  noslra  ltceat  te  voce  moneri. 
I  decus  i  nostrnm,  melioribus  utere  fatis/ 

Haec  effata  silet,  pallor  simul  occupat  ora. 
Nam  quia  nec  fato  ingeminat  iam  frigida  cumba,       p.21 

136  Sed  misera  ante  diem,  matrum  de  more  locuta, 
Hulta  patri  mandata  dabat,  solalia  luclus: 
Interea  dulces  pendent  [circum]  oscula  nati; 
Ula  manu  moriens  umeros  dexlraraque  tenebat 
Amborum  et  vullum.    lacrimis  ingressus  obortis 

140  *0  doior  atque  decus  magnum,  sanclissima  coniunx, 
Tu  lacrimis  evicta  meis,  per  sidera  iuro, 
Per  superos,  haerent  inGxi  pectore  vultus 
Verbaque;  per  caeli  iucundum  lumen  et  auras, 
Dum  memor  ipse  mei,  dum  spiritus  hos  regit  artus 

145  Oblitus  fatorum,  |  manet  alta  mente  repostum; 

Quisquis  honos  tumuli,  quidquid  solamen  humandi  est, 
Servati  facimus.    semper  celebrabere  donis, 
Et  cum  frigida  mors  anima  seduxeril  artus, 
Ipse  tibi  ad  tua  templa  feram  sollemnia  dona, 

160  Cut  tantum  de  te  licuit    neque  enim  ipsa  feretur 
Fama  levis  tantive  abolescet  gratia  facti. 
Funeris  heu  tibi  causa  fui!  quas  dicere  grates, 
Quasve  referre  parem  fali  sortisque  futurae? 
Aeternam  moriens  famam  tam  certa  tulisti, 

156  Contra  ego  vivendo  vici  mea  fala  superstes 
Morte  tua  vtvens.'  media  inter  taiia  verba 
'Non  lacrimis  hoc  tempus  egel'  Cyllenia  proles, 

131  nra  A    132  Hi  decus  sit  nostru  A     133  sumul  A 
134   ingeminant  A        136   Multo  patria  A        137    circum 

add.  Burm.  ex  Georg.  II  628  188  illS  A  m.  jpr.  hu- 
meros  (sic)  A  140  adq;  A  s&tissima  A  143  locudum 
lumin  A  145  natorum  A.  Versu*  nimius,  ex  Aen.  V  708 
et  I  26  conflatus  Fatorum  oblitus  Baehrens  146  honue  A 
huandi  A  149  tibi]  tui  A  eolemnia  A  150  enim  in 
ipsa  A  151  adolescet  A  (cf.  Aen.  VII 232)  152  eu  A, 
eed  carr.  153  referreui  A  fatis  •  ortisq;  A  165  uice  A 
156  uidens  A  157  eget  Burm.  ex  Aen.  II  522;  sed  cf. 
XII 156  (IV  258)  ]  ait  A 


56  CAKMINA 

'Adceleremus'  ait;  'nos  flendo  ducimus  horas/ 

Regina  ut  tectis  venientem  conspicit  hostem, 

Agnoscit  lacrimans  sua  nunc  promissa  reposci;  160 

eTempus,>  ait,  'deus,  ecce  deus'!  cui  talia  fanti 

Dilapsus  color  atque  in  ventos  vita  recessit.  p.22 

16 
[MAVORTI] 

b.' iv ai4.  De    eoolesia 

Tectum  augustum,  ingens,  centum  sublime  columnis, 

Religione  patrum  laetum  et  venerabile  templum 

Hoc  dedit  esse  suum  superi  regnator  Olympi. 

Nam  deus  omnipotens,  qui  res  hominumque  deumque 

Aeternis  regit  imperiis,  cquo  tenditis'?  inquit,  6 

*Hic  domus  est  vobis;  haec  ara  tuebitur  omnis. 

Hic  matres  puerique  simul  mixtaeque  puellae 

Sacra  canunt  paiiterque  oculos  ad  sidera  tollunt. 

Hic  exaudiri  voces,  hic  vota  precesque; 

Noctes  atque  dies  ferit  aurea  sidera  clamor.'  10 

Postquam  prima  quies  et  facta  silentia  tectis, 

Incipit  effari  divino  ex  ore  sacerdos: 

'Accipite  haec  animis  laetasque  advertite  mentes, 
Hatres  atque  viri;  pueri  innuptaeque  puellae. 
Discite  iustitiam  moniti  et  spes  discite  vestras.  15 

Haut  incerta  cano:  deus  aethere  missus  ab  alto 
Ipsius  a  solio  regis,  via  prima  salutis, 

160  Agnu8ceii8  A    162  Delapsus  calor  adque  inuentor  A, 
cf.  Am.  IV  706 

16»  Mauorti  addidi,  cf.  post  u.  110.  De  eclesia.  A.  td, 
Surmgar  a.  1867  (ex  apographo  Leidensi)  et  Schenkl  a.  1888 
Corp.  script.  eccUs.  lat.  XVI  621  *£g.  1  gentti  A  coln- 
nes  A  2  Beligionem  petrii  A  4  df  A  res  Swringar 
rex  A  dinq;  A  5  inquid  6  nobis  A;  cf.  Aen.  V  6S8 
8  Sagra  A  10  adq;  A  feret  A,  corr.  Suringar  11  tectia 
Suringar  ex  Aen.  I  730  noctie  A  u.  18 — 98  sermo  prts- 
byteri  14  adq;  A  15  iusticia  A,  cf.  Aen.  VI 620  16  Aut  A 
ds  A 


CODICIS  SALMASIANI.  57 

Qoem  nobis  partu  sub  luminis  edidit  oras 
Virginis  os  habitumque  gerens,  mirabile  dictu. 

20  Ore  [dei]  afllata  est  spiritu  propiore  paritque. 
Sic  nova  progenies  caelo  descendit  ab  alto. 
Ast  ubi  iam  firmata  virum  te  prodidit  aetas, 
Negavere  deum  miseri,  quibus  ullimus  esset 
IUe  dies,  fquando  furentes  ac  dira  canentes 

25  Insontem  magno  ad  regem  clamore  trahebant. 
Ille  nihil  (namque  ipse  volens),  seque  obtulit  ultro, 
Hoc  ipsum  ut  strueret,  vatum  praedicta  priorum 
Prodere  iussa  dei,  telluris  operta  subire.  p.23 

Primus  ibi  ante  omnes,  sceptrum  qui  forte  gerebat, 

30  Sustulit  ablutas  lymphis  ad  sidera  palmas 

Hoc  dicens:  'equidem  in  iusto  nil  tale  repertumst; 
Nec  fas.    o  miseri,  quae  tanta  insania,  cives? 
[At]  me  nulla  dies  tanlis  neque  fortibus  ausis 
Addiderit  socium.    vestra'  inquit  'munera  vobis: 

35  Vos  animam  hanc  potius  quocumque  absumite  leto.' 
Tum  magis  atque  magis  magnis  furoribus  acti 
Clamores  simul  horrendos  ad  sidera  tollunt 
Et  magis  atqne  magis  poenas  cum  sanguine  poscunL 
Has  inter  voces  medio  in  flagrante  tumultu 

18  pastua  sublimis  eddedit  ortus  A;  corr.  Suringar  ex 
Aen.VIJ66Q  19  abitumq;  A  20  More  A  ore  olim  ego 
dei  add.  Schenkl  Maria  Latendorf.  affata  A,  correxi  spu  A 
propriora  A,  correxi  paritque  scripsi  canitque  A.  cf.  Aen. 
II 247.  VI 50  sq.  Post  20  lacuna:  Schenkl  21  discendit  A 
22  uirum  Surinaar  (ecl.  4,87)  deum^L  prodeditA  28  Nega- 
bere  dm  A  ultiflBimuB  A  24  quando  A  quo  Baehrens 
bac  A  27  ut  atrueret  SurSngar  instrueret  A  uatumq; 
dicta  A,  correxi  ex  Aen.  IV  464  28  proderet  A  dl  A 
teUusque  et  subiret  A,  cf.  Aen.  VI 140  29  forte  Suringar 
(Aen.  XIT206):  uoce  A  80  Sustullit  ablatas  limfis  asi- 
dera  A  81  equitem  inisto  A,  correxi  ex  ev.  Matth.  27,  19, 
non  ex  Vergilio  repertus  Ay  correxi  82  omnis  eriq;  tanta 
infiania  cicys  A,  cf.  Aen.  JJ42  88  Menulladie  atantis  A 
At  add.  Sehenki.  cf.Aen.IX2Sl  34Addidereku4  inquid  J. 
86  adtumite  A  86  tunc  A  adq;  A  fororib;  A  88  adq;  A 
sangoina  A      39  fraglante  A 


53  CARMINA 

Arboris  obnixus  trunco  (libi,  magne,  tropaeum,  40 

Omnipotens  genitor!)  palmas  utrasque  tetendit 
Teque  vocans  multo  vitam  cum  sanguine  fudit. 

Et  tamen  interea  tua  nati  maxima  cura 
Non  tulit  hanc  speciem;  graviter  commotus  et  alto 
Dat  clarum  e  caeio  signum.    nam  tempore  in  iilo  45 

Sol  medium  caeli  conscenderat  igneus  orbem; 
Eripiunt  subito  nubes  caelumque  diemque 
Et  nox  atra  polum  bigis  subvecta  tenebat. 
Tres  tenuit  caeli  spatium  non  ampiius  horas: 
Tunc  repetens  iterum  sol  clara  in  luce  refulsit.  50 

Nona  fugae  melior,  rebus  iam  rile  peractis. 
Inde  datum  molilur  iter.    iamque  arva  tenebat 
Scrupea,  tuta  lacu  nigro  nemorumque  tenebris. 
Vt  stalim  ad  fauces  venit  grave  olentis  Averni,  p.24 

Tum  demum  horrisono  stridentes  cardine  portae  55 

Panduntur  vastae  solidoque  adamante  columnae; 
Sponte  sua  umbrosae  penitus  patuere  cavernae. 
Ingreditur  linquens  antrum;  tum  maxima  turba, 
Vt  videre  deum  fulgentiaque  ora  per  utnbras, 
Ingenti  trepidare  metu.    nec  plura  moratus  60 

Haec  ait  et  dictis  maerentia  pectora  mulcet: 
*Ne  trepidate,  meae  animaeque  umbraeque  paternae; 
Vobis  parta  quies.    genitor  raibi  taiia  namque 
Dicta  dedit,  divosque  haec  Hraina  tendere  adegit.' 


40  obnixos  A  42  uita  A  43  natim  A  44  tullit  A 
comotus  A  45  Das  Sur.  46  igneos  orbe  A  49  Triste  nuit 
diei  A  caeli  Baehrens  oras  A.  cf.  ecl.  8, 105  50  Tunc  ego 
Te  A  (Tum  Suringar)  sol  scripsi  1  sua  A  cf.  Aen.  JU436. 
1 688  61  fugae  6rcor^.  1 286  ]  diei  A  ex  A  u.  49  Nunc 
adeo  (Aen.  IX  156)  a  52  molituritur  iter  A  53  stubrea  A 
Bcrupea  a,  Aen.VI  238  64  aberni  A  66  Tum  Aen.  VI 673 
Tunc  A  8tritridenti  A  66  Uanduntur  A,  corr.  a  solido  • 
quedam  ante  A,  cf.  Aen.  VI 552  57  sua  et  A  caberne  A 
69  dm  A  60  trepidarem  A  61  a*t  A  merenta  A  62  ne 
trepitate  me  *  A  meas  Aen.  IX  114  63  partam  A  64-diuos- 
que  Aen.  VII 471  ]  uos  proph^c  A  prope  uos  haec  Baehrens 
adegit  Aen.  VI 696  ]  agit  A 


CODICIS  SAtMASIANI.  59 

€5  Haec  fatus  animas,  quae  per  iuga  longa  sedebant, 
Deturbaf,  antro  miserans  submittit  aperto, 
Et  dicto  parens  supera  ad  convexa  revexiL 
Interea  magnam  subito  vulgata  per  urbem 
Fama  volat,  illum  expirantem  sedibus  imis 

70  Iam  revocare  gradum  superasque  evadere  ad  auras, 
Obstipuere  animis  alii;  set  sanguinis  auctor 
Se  causam  clamat  crimenque  caputque  malorum,    . 
£t  nodum  informis  leti  trabe  nectit  ab  alta 
Proque  suis  merilis  superis  concessit  ab  oris. 

75  iiec  minus  interea  se  matulinus  agebat 

Ad  socios,  quibus  in  mediis  sic  deinde  locutus 
Exlulit  os  sacrum  claraque  in  luce  refulsit, 
Omnia  longaevo  similis,  cunctisque  repente 

[Improvisus  ait:]  c 

Ire  iterum  in  lacrimas?  coram,  quem  quaeritis,  adsum. 

80  En  perfecta  mei  cari  praecepta  parentis. 

Quare  agite,  o  socii,  lantarnm  in  munera  laudum       p.25 
Ite',  ait;  *egregias  animas  natique  patrisque 
Sermonum  memores  pluviali  spargile  lympha. 
Ipse,  ubi  tempus  erit,  omnis  in  fonte  lavabo.' 

85  Dixit  et  in  caelum  paribus  se  sustulit  alis 
Conditus  in  uubem;  hinc  regia  tecta  subivit 
Dona  ferens  victor,  cari  genitoris  et  ora. 
Oscula  libavit  dextramque  amplexus  inhaesit. 
Huius  in  adventum  cernes  a  sedibus  imis 

90  fEruere  summas  arces  et  moenia  verti 

65  q;  per  iura  A     iuga  a       66  Deturbatanq;  antro  A 
deturbat   miseransque   antro   Suringar.    cf.  Aen.  VI  412 
67  supera  ut  conuexa  reuisant  Aen.  VI 750.     68  uulgatam.  A 
71  aliis  et  A        72  Ne  causa  clama  A     capueq;  A  (Aen. 
XII  600)       74   meretis   A       75   sese   matutiuie  A  (Aen. 
VIII 465)      76  socius  A      78  longebus  A.  post  78  vurhus 
excidit,  cf.  Aen.  J694    impr.  ait  add.  Suringar  et  ego     79  la- 
crimis  A.  corr.  A1       81  os  socii  A    munere  Aen.  VIII 273 
mnnera  A     83  plubiali  A    limfa  A     84  lababo  A     85  su- 
Btullit  A     87.  88  ori  Oscula  olim  scripsi.   cf.  Aen.  VI 108 
88  0bsculaJ.    89  cernes  b,  Suringar  Erebi  de  Georg.I F471 
certia  ai      90  summg  acies  A,  corr.  idem    menia  A 


60  CARMINA 

Atque  omnem  ornatum  flamma  crepitante  cremari. 

Tunc  autem  innumerae  gentes  populique  frequentes 

Terrentur  visu  subito.    rex  omnibus  idem 

Iura  dabit  populis  pariter  subigetque  fateri, 

Quae  quis  aput  superos  furto  laetatus  inani  95 


^Sed.vos,  o  lecti,  ferro  pfo  nomine  tanto, 

Quod  superest,  moriamur  et  in  media  arma  ruamus. 

Sanguine  quaerendi  reditus  animamque  lilando.' 

Haec  ubi  pro  meritis,  Onem  dedit  ore  precandi. 
Succedunt  alii  u  graves  aetale  ministri.  100 

Pars  in  frusta  secant  onerantque  altaria  donis; 
Tum  demum  pueri  et  pavidae  longo  ordine  matres 
Stant  circum. 

Quos  ubi  confertos  munus  circumtulit  omnes, 
Sic  prior  adgreditur  mensas  atque  incipit  ipse;  106 

Et  postquam  primus  summo  tenus  adtigit  ore, 
Accipiunt  proceres  pariterque  antistites  omnes  p.26 

Et  pueri  rudes;  sequitur  tunc  cetera  pubes. 
Protinus  ad  redilum  quisquis  ac  tecta  domorum 
Tendimus,  et  laetum  semper  celebramus  honorem.        no 


91  adq;  A  92  gentis  A  frequenter  A,  corr.  Surin- 
gar  94  dabat  et  subieq ;  Ay  corr.  idem.  Post  96  aliquot  uersus 
exciderunt  96  Seduo  soleti  A  (Aen.  IX  146)  98  ani- 
manq;  litarido  A  animaque  litandum  Aen.  II 118  100  gra- 
bes  A  101  in  frustra  A  honorantq;  A^  eorr.  a  alteria  Ay 
corr.  A1  102  pauido  A  102  sq.  uno  uersu  A  104  mu- 
nus  ego  manus  A,  non  ex  Vergilio  panem  Surinaar 
105  adq;  A  108  tunc]  quoe  Aen.  V  74  pubes]  rudes  Ay 
corr.  a  109  prodinus  A  ad  tecto  domosu  Ay  cf.  Aen. 
JJ445 


B.  I.  178. 


CODICIS  SALMASIANI.  61 

16*       Cumque  Mayortio  clamaretur  cMaro  iunior!',  ad  prae- 
sens  hoc  recitavit: 

Ne,  quaeso,  ne  me  ad  talis  iopellite  pugnas! 
Namque  erit  ille  mihi  semper  deus,  ille  magister. 
Nam  memini  (neque  enim  ignari  sumus  ante  malorum): 
Formonsum  pastor  Phoebum  superare  canendo 

5  Dum  cupit  et  canlu  vocat  in  certamina  divos, 
Membra  deo  victus  ramo  frondente  pependit. 

17 

[HOSIDII  GETAE] 

Medea  [tragoedia]  B  rv  lll'. 

[Med.]  Esto  nunc  Sol  testis  et  haec  mihi  Terra  precanti 
Et  Dirae  ultrices  et  lu,  Saturnia  luno! 
Ad  te  confugio,  nam  te  dare  iura  loquuntuf     „ 
Conubiis.    si  quid  pietas  antiqua  labores 

6  Respicit  humanos,  nostro  succurre  labori, 

Alma  Venus!   quicumque  oculis  haec  aspicis  aequis, 
Accipite  haec  meritumque  malis  advertite  numen! 
Quid  primum  deserta  querar?  conubia  nostra 

16  ••  abortio  A  Mauortio  Iuretus  uel  Quicherat  qui 
uerba  fComque  —  pependit'  edidit  in  Bibl.  de  Vecole  des 
chartes  II  130  ra"une  eopie  executee  par  Juret.9  abituro 
Schenkl.  Maro  iunior;  sic  Arrianus  audiebat  6  viog  abvo- 
tp&v  ad  praesens,  i.  e.  ex  tempore  recitaui  A  -uit  Jure- 
tus  1  Neque  sone  mei  2  mihi  ille  A  di  A  3  maio- 
ram  «4,  corr.  a  4  febu  A  canendu  A  6  do  A.  cf. 
Aen.  IX  337 

17.  Hosidii  Getae  et  tragoedia  om.  A.  cf.  Tertullianus 
de  praescript.  haeret.  39:  'Vides  hodie  ex  Vergilio  fabu- 
lam  in  totnm  aliam  componi  .  .  .  denique  Hosidius  Geta 
Medeam  tragoediam  ex  Vergilio  plenissime  exsuxit.'  Cen~ 
tonem  ab  auctore  secundis  curis  non  retractatum  relictum 
puto.  Eos  uersus,  in  quibus  uersiculorum  Vergilianorum 
compagem  nondum  ad  finem  perduxisse  mihi  uidetur,  rectis 
Uneis  in  partes  Vergilianas  diuisi,  ut  u.  64,  65,  87  all.  — 
1  Med.  addidi  5  Bespice  homano  A  succurrere  labri  A 
6  uenus  aut  quicumq;  A  (c/.  Aen.  IX  209) 


62  CARMINA 

Reppulit  et  sparsos  fraterna  caede  penates. 
Quid  Syrtes  aut  Scylla  mihi,  quid  vasta  Charybdis      10 
Profuerit  mediosque  fugam  tenuisse  per  hostis? 
Inprobe  amor,  quid  non  mortalia  [pectora]  cogis? 
Iussa  aliena  pati  iterumque  revolvere  casus,  p.27 

Ire  iterum  in  lacrimas.    sed  nullis  ille  movetur 
Fletibus,  infixum  stridit  sub  pectore  vulnus.  15 

Extinctus  pudor  atque  inmitis  rupfa  tyranni 
Foedera  et  oblitus  famae  melioris  amantis 
Oblitusve  sui  est:  lacrimae  volvuntur  inanes. 
Nusquam  tuta  fides,  vana  spe  lusit  amantem 
Crudelis.    quid,  si  non  arva  aliena  domosque  20 

Ignotas  peteret,  pro  virginitale  reponit? 
Heu  pietas,  heu  prisca  tides!  captiva  videbo 
Reginam  thalamo  cunctantem  oslroque  superbo  — 
Ilaut  inpune  quidem,  si  quid  mea  carmina  possunt! 

Choms  Colchidarum 

Rerum  cui  summa  potestas,  25 

Precibus  si  flecteris  ullis 
Et  si  pietate  meremur, 
Nostro  succurre  labori. 
Et  tu  Saturnia  luno, 

Cui  vincla  iugaiia  curae,  30 

Oculis  haec  aspicis  aequis? 
Nemorum  Latonia  custos 
Triviis  ululata  per  urbes, 
Sic  nos  in  sceptra  reponis? 
Quid,  0  pulcherrime  coniunx,  35 

9  Repulit  A  10  sirtes  A  scilla  A  caribdis  A 
11  p  ostis  A  12  pectora  om.  A,  add.  a  14  moutur  A 
16  adq;  A    tyrranni  A        17  Federa  A  18  sue  eat  A 

uuluuntur  A  21  hgc  pro  A  {cf.  Aen.  XII 878,  sed  et 
IV  812)  22  fidee  et  b§c  captiua  A  23  thalami  cunc- 
tante8  A  24  Aut  inpone  A  Chorus   colcitarum  A 

rubri8  litt.,  ut  notae  personarum  fere  omnes.  uersus  recte 
diuidit  A       83  tribiis  ex  tribius  A       85  pulcerrime  A 


CODICIS  SALMASIANI.  63 

Potuisti  linquere  solam, 

Per  tot  discrimina  rerum 

Nequiquam  erepte  periclis? 

Manet  atya  mente  repostum,  p.  28 

40  Quam  fdrti  pectore  et  armis 

[Medioque  ex  hoste  recepit] 

Quaesitas  sanguine  dotes. 

Felix,  heu  nimium  felii, 

Dum  fata  deusque  sinebant! 

Nescis  heu  perdita  necdum, 
45  Quae  te  dementia  cepit 

Caput  obiectare  periclis. 

Haec  nos  suprema  manebant, 

fHoc  ignes  araeque  parabant? 

Nostram  nunc  accipe  mentem: 
60  Vaginaque  eripe  ferrum 

Ferroque  averte  dolorem! 

Creon.    Medea. 

Cr.  Femina,  quae  nostris  erras  in  finibus  hostis, 

Flecte  viam  velis;  neque  enim  nescimus  et  urbem 
Et  genus  invisum  et  non  innoiia  verba; 
55         Hostilis  facies  [ne]  occurrat  et  omina  turbet. 
M.  Nullae  hic  insidiae  nec  tanta  superbia  victis, 

Non  ea  vis  animo,  nec  sic  ad  praelia  veni. 
Cr.  Non  ut  rere  meas  effugit  nuntius  auris, 

Vnde  genus  dticis  varium  et  mutabile  semper. 
60        Tu  potes  unanimes  armare  in  praelia  fratres 


37  totum  A   m  delet  Al    38  periglis  A     40  Quem  A 
u.  40»  add.  Burm.  ex  Aen.  VI 111       42  eu  A      43  dsque 
A      44  eu  A,  corr.  a      48  cf.  Aen.  IV  676    Hoc  deleui  (in 
Addendis  a.  1870  p.  LVII)    62  Cre.  A    errant  A  errane  A\ 
Aen.  IV  211    erras  Scriver.       63  Flectem  A    nescimu  A 

65  facie"  A    ne  add.  Burm.    adq;  homina  turbat  A      67  ue- 
nis  A  sed  s  erasa       58  Cr.  habet  A  ad  67 ;  corr.  Meyerus 
60 — 64  cf.  Aen.  VII 836  sqq.  ubi  unanimos 


54  CARMINA 

Tristior  et  lacrirois  et  pallida  morte  futura, 

Deficit  ingenti  iuclu  (miserabile  visu) 

Atque  illum,  talis  iactantem  pectore  curas, 

Talibus  affata  est  dictis  seque  obtulit  ultro  104 

Decrevitque  mori:  'breve  et  inreparabite  tempus  p.  20 

Omnibus  est  vitae  neque  habet  fortuna  regressus: 

Sed  moriamur',  ait,  *nihil  est,  quod  dicta  retractent 

Concordes  stabili  fatorum  numine  Parcae, 

Si  fratrem  Pollux  alterua  morle  redemit. 

Est  hic,  est  animus,  iucis  contemptor  et  istum  110 

Qui  vita  bene  credat  emi:  nova  condere  fata 

Nec  morte  horremus;  sub  terras  ibit  imago, 

Si  le  fata  vocant;  in  me  mora  non  erit  ulla.' 

Ergo  aderat  promissa  dies  lacrimansque  gemensque 
Debita  conplerat  pesti  devota  futurae.  115 

Testatur  moritura  deos  slratisque  relictis 
Incubuitque  toro  dixitque  novissima  verba: 
'0  dulcis  coniunx,  dum  fata  deusque  sinebant, 
Fortunali  ambo,  scireut  si  ignoscere  manes: 
Te  propter  alia  ex  aliis  in  fata  vocamur.  120 

flis  lacrimis  vitam  damus  et  miserescimus  ultro, 
Quod  te  per  superos  et  conscia  numina  veri, 
Per  conubia  nostra,  per  inceptos  hymenaeos 
Adiuro  et  repetens  iterumque  iterumque  monebo. 
0  dulcis  coniunx,  castura  servare  cubile  125 

Sis  memor;  extremum  hoc  munus  morientis  habeto, 
Si  bene  quid  de  te  merui,  lectumque  iugalem 
Natis  parce  tuis.    Sic,  sic  iuvat  ire  sub  umbras. 
Hanc  sine  me  spem  ferre  tui,  audentior  ibo. 
Iussa  mori  feror  ingenti  circumdata  nocte.  130 

108  adq;  A     104  affata  (zic  ubique)  A     105  decreuitq; 
breui  mori  et  inseparabile  A       106  furtuna  A       108  nu- 
mina  A       109  alternam  A       111  credit  A     credat  Aen. 
IX  206   noba  cundere  A    112  mortem  uulgo    115deuitajl 
116  do  4   relectis.4.     117  incupuitq;  A     119  ignuscere  A 

123  inceptoimeneos  A  m.  pr.  (?)      126  munos  morienti  A 
128  pasce  A,  corr.  Schraderus  ex  Aen.  X  532    iubat  A 


CODICIS  SALMASIANI.  55 


Haec  sunt,  quae  noslra  liceat  te  voce  moneri. 
I  decus  i  nostrum,  melioribus  ulere  falis/ 

llaec  effata  silet,  pallor  simul  occupat  ora. 
Nam  quia  nec  fato  ingeminat  iam  frigida  cumba,        p.21 

136  Sed  misera  anle  diem,  matrum  de  more  locuta, 
Multa  patri  mandata  dabat,  solalia  luclus: 
Interea  dulces  pendent  [circum]  oscula  nali; 
Illa  manu  moriens  umeros  dextramque  tenebat 
Amborum  et  vultum.    lacrimis  ingressus  obortis 

140  '0  dolor  atque  decus  magnum,  sanctissima  coniunx, 
Tu  lacrimis  evicta  meis,  per  sidera  iuro, 
Per  superos,  haerent  inflxi  pectore  vultus 
Verbaque;  per  caeli  iucundum  lumen  et  auras, 
Dum  memor  ipse  mei,  dum  spiritus  hos  regit  artus 

145  Oblitus  fatorum,  |  manet  alta  mente  repostum; 

Quisquis  honos  tumuli,  quidquid  solamen  humandi  est, 
Servati  facimus.    semper  celebrabere  donis, 
Et  cum  frigida  mors  anima  seduxcrit  artus, 
Ipse  tibi  ad  tua  templa  feram  sollemnia  dona, 

160  Cui  tantum  de  te  licuit.    neque  enim  ipsa  feretur 
Fama  levis  tantive  abolescet  gralia  facli. 
Funeris  heu  tibi  causa  fuil  quas  dicere  grales, 
Quasve  referre  parem  fali  sortisque  futurae? 
Aeternam  moriens  famam  tam  certa  tulisti, 

155  Contra  ego  vivendo  vici  mea  fata  superstes 
Morte  tua  vivens/  media  inter  talia  verba 
'Non  lacrimis  hoc  tempus  eget'  Cyllenia  proles, 

131  nra  A    182  Hi  decus  sit  nostru  A     133  sumul  A 
134   ingeminant  A       186   Multo  patria  A        137   circum 

add.  Burm.  ex  Georg.  II  623  188  ill$  A  m.  jpr.  hu- 
meros  ($ic)  A  140  adq;  A  scitisBima  A  143  locudum 
lumin  A  146  natorum  A.  Verm*  nimius,  ex  Aen.  V  708 
et  I  26  conflatus  Fatorum  oblitus  Baehrens  146  honus  A 
huandi  A  149  tibi]  tui  A  solemnia  A  160  enim  in 
ipsa  A  161  adolescet  A  (cf.  Aen.  VII 282)  162  eu  A, 
ied  corr.  163  referreiii  A  fatis  •  ortisq;  A  166  nice  A 
166  nidena  A  167  eget  Burm.  ex  Aen.  II  622;  sed  cf. 
XII 166  (IV  268)  ]  ait  A 


56  CAEMINA 

'Adcelerenius'  ait;  cnos  flendo  ducimus  horas/ 

Regina  ut  teclis  venientem  conspicit  hostem, 

Agnoscit  lacrimans  sua  nunc  promissa  reposci;  160 

'Tempus',  ait,  cdeus,  ecce  deus'!  cui  talia  fanti 

Dilapsus  color  atque  in  ventos  vita  recessit.  p.22 

16 
[MAVORTI] 

S.'ivsi4.  De    eoolesia 

Tectum  augustum,  ingens,  centum  sublime  columnis, 

Religione  patrum  laetum  et  venerabile  templum 

Hoc  dedit  esse  suum  superi  regnator  Olympi. 

Nam  deus  omnipotens,  qui  res  hominumque  deumque 

Aeternis  regit  imperiis,  cquo  tenditis'?  inquit,  6 

'Hic  domus  est  vobis;  haec  ara  tuebitur  omnis. 

Hic  matres  puerique  simul  mixtaeque  puellae 

Sacra  canunt  paiiterque  oculos  ad  sidera  tollunt. 

Hic  exaudiri  voces,  hic  vota  precesque; 

Noctes  atque  dies  ferit  aurea  sidera  clamor/  10 

Postquam  prima  quies  et  facta  silentia  tectis, 

Incipit  effari  divino  ex  ore  sacerdos: 

cAccipite  haec  animis  laetasque  advertite  mentes, 
Matres  alque  viri,  pueri  innuptaeque  puellae. 
Discite  iustitiam  moniti  et  spes  discite  vestras.  15 

Haut  incerta  cano:  deus  aethere  missus  ab  alto 
Ipsius  a  solio  regis,  via  prima  salntis, 

160  Agnuscens  A    162  Delapaus  calor  adque  inuentor  A, 
cf.  Am.  IV  706 

16*  Mauorti  addidi,  cf.  post  u.  110.  De  eclesia  A.  ecL 
Suringar  a.  1867  (ex  apographo  Leidensi)  et  Schenkl  a.  1888 
Corp.  script.  eccles.  lat.  XVI  621  sqq.  1  gentu  A  coln- 
neg  A  2  Religionem  petru  A  4  dl  A  res  Suringar 
rex  A  dmq;  A  5  inquid  6  nobia  A;  cf.  Aen.  V  688 
8  Sagra  A  10  adq;  A  feret  A,  corr.  Suringar  11  tectis 
Suringar  ex  Aen.  I  780  noctis  A  u.  18 — 98  sermo  prts- 
bytcri  14  adq;  A  15  iusticia  A,  cf.  Aen.  VI 620  16  Aut  A 
d?  A 


CODICIS  SALMASIANI.  57 

Quem  nobis  partu  sub  luminis  edidit  oras 
Virginis  os  babitumque  gerens,  mirabile  dictu. 

20  Ore  [dei]  afOata  est  spiritu  propiore  paritque. 
Sic  nova  progenies  caelo  descendit  ab  alto. 
Ast  ubi  iam  firmata  virum  te  prodidit  aetas, 
Negavere  deum  miseri,  quibus  ultimus  esset 
IUe  dies,  f  quando  furentes  ac  dira  canentes 

25  Insontem  magno  ad  regem  clamore  trahebant. 
IUe  nihil  (namque  ipse  volens),  seque  obtulit  ultro, 
Hoc  ipsum  ut  strueret,  vatum  praedicta  priorum 
Prodere  iussa  dei,  teUuris  operta  subire.  p.23 

Primus  ibi  ante  orones,  sceptrum  qui  forte  gerebat, 

30  Sustulit  ablutas  lymphis  ad  sidera  palmas 

Hoc  dicens:  'equidem  in  iusto  nil  tale  repertumst; 
Nec  fas.    o  miseri,  quae  tanta  insania,  cives? 
[At]  me  nulla  dies  tantis  neque  fortibus  ausis 
Addiderit  socium.    vestra'  inquit  'munera  vobis: 

86  Vos  animam  hanc  potius  quocumque  absumile  leto/ 
Tum  magis  alque  magis  magnis  furoribus  acti 
Clamores  stmul  horrendos  ad  sidera  tollunt 
Et  magis  atqne  magis  poenas  cum  sanguine  poscunL 
Has  inter  voces  medio  in  flagrante  tumultu 

18  pastus  sublimis  eddedit  ortus  A;  corr.  Suringar  ex 
Aen.  VII 660  19  abitumq;  A  20  More  A  ore  olim  ego 
dei  add.  Schenkl  Maria  Latendorf  affata  A,  correxi  BjpTi  A 
propriora  A,  correxi  paritque  scripsi  canitque  A.  cf.  Aen. 
U  247.  VI 60  sq.  Post  20  lacuna:  Schenkl  21  discendit  A 
22  uinim  Surinaar  (ecl.  4, 87)  deum  A  prodedit  A  23  Nega- 
bere  dm  A  nltissimns  A  24  quando  A  quo  Baehrens 
hac  A  27  ut  atrueret  SurSngar  instrueret  A  uatumq; 
dicta  A,  correxi  ex  Aen.  IV  464  28  proderet  A  dl  A 
teUusque  et  snbiret  A,  cf.  Aen.  VI 140  29  forte  Suringar 
{Atn.  XII  206):  noce  A  80  Snstnllit  ablatas  limfis  asi- 
dera  A  81  eqnitem  inisto  A,  correxi  ex  ev.  Matth.  27,  19, 
non  ex  VcrgQio  repertns  A,  correxi  82  omnis  eriq;  tanta 
insania  cicys  A,  cf  Aen.  II 42  88  Menulladig  stantis  A 
At  add.  Schenki.  cf.  Aen.  IX  281  84  Addidere*  A  inquid  A 
86  adeumite  A  86  tunc  A  adq;  A  fororib;  A  88  adq;  A 
Banguina  A      89  fraglante  A 


53  CARMINA 

Arboris  obnixus  trunco  (tibi,  magne,  tropaeura,  40 

Omnipotens  genitor!)  palmas  utrasque  tetendit 
Teque  vocans  mullo  vitam  cum  sanguine  fudit. 

Et  tamen  interea  tua  nali  maxima  cura 
Non  tulit  hanc  speciem;  graviter  commotus  et  alto 
Dat  claruin  e  caelo  signum.    nam  tempore  in  illo  46 

Sol  medium  caeli  conscenderat  igneus  orbem; 
Eripiunt  subito  nubes  caelumque  diemque 
Et  nox  atra  polum  bigis  subvecta  tenebat. 
Tres  tenuit  caeli  spatium  non  amplius  horas: 
Tunc  repetens  iterum  sol  clara  in  luce  refulsit.  50 

Nona  fugae  melior,  rebus  iam  rite  peractis. 
Inde  datum  molitur  iter.    iamque  arva  tenebat 
Scrupea,  tuta  lacu  nigro  nemorumque  tenebris. 
Vt  statim  ad  fauces  venit  grave  olentis  Averni,  p.24 

Tum  demum  horrisono  stridentes  cardine  portae  66 

Panduntur  vastae  solidoque  adamante  columnae; 
Sponte  sua  umbrosae  penitus  patuere  cavernae. 
Ingreditur  linquens  antrum;  tum  maxima  turba, 
Vt  videre  deum  fulgentiaque  ora  per  umbras, 
Ingenti  trepidare  metu.    nec  plura  moratus  60 

Haec  ait  et  dictis  maerenlia  pectora  mulcet: 
*Ne  trepidate,  meae  animaeque  umbraeque  paternae; 
Vobis  parta  quies.    genitor  mihi  talia  namque 
Dicta  dedit,  divosque  haec  limina  tendere  adegit.' 


40  obnizos  A  42  uita  A  43  natim  A  44  tollit  A 
comotus  A  45  Das  Sur.  46  igneos  orbe  A  49  Triste  nuit 
diei  A  caeli  Baehrens  oras  A.  cf.  ecl.  8, 106  60  Tunc  ego 
Te  A  (Tum  Suringar)  sol  scripsi  ]  sua  A  cf.  Aen.  III 436. 
1 688  61  fugae  Georg.  1 286  ]  diei  A  cx  A  u.  49  Nunc 
adeo  (Aen.  IX  166)  a  52  molituritur  iter  A  53  stubrea  A 
scrupea  a,  Aen.VI  238  54  aberni  A  56  Tum  Aen.  VI 673 
Tunc  A  stritridenti  A  66  Uanduntur  A,  corr.  a  solido  • 
quedam  ante  A,  cf.  Acn.  VI 652  67  sua  et  A  caberne  A 
69  dm  A  60  trepidarem  A  61  a*t  A  merenta  A  62  ne 
trepitate  me-  A  meas  Aen.  IX  114  68  partam  A  64-diuos- 
que  Aen.  VII 471  ]  uoa  prophec  A  prope  uos  haec  Baehrens 
adegit  Aen.  VI 696  ]  agit  A 


CODICIS  SAlMASIANI.  59 

65  Haec  fatus  animas,  quae  per  iuga  longa  sedebant, 
Deturbat,  antro  miserans  submittit  aperto, 
Et  dicto  parens  supera  ad  convexa  revexit. 
Interea  magnam  subito  vulgata  per  urbem 
Fama  volat,  illum  expiranlem  sedibus  imis 

70  Iam  revocare  gradum  superasque  evadere  ad  auras, 
Obstipuere  animis  alii;  set  sanguiuis  auctor 
Se  causam  clamat  crimenque  caputque  malorum,    . 
Et  nodum  informis  leli  trabe  nectit  ab  alta 
Proque  suis  meritis  superis  concessit  ab  oris. 

75  Nec  minus  interea  se  matutinus  agebat 

Ad  socios,  quibus  iu  mediis  sic  deinde  Iocutus 
Extulit  os  sacrum  claraque  in  luce  refulsit, 
Omnia  longaevo  similis,  cunctisque  repente 

[Improvisus  ait:]  * 

Ire  ilerum  in  lacrimas?  coram,  quem  quaeritis,  adsum. 

80  En  perfecta  mei  cari  praecepta  parentis. 

Quare  agite,  o  socii,  tantarum  in  munera  laudum       p.25 
Ite';  ait;  'egregias  animas  natique  patrisque 
Sermonum  memores  pluviali  spargite  lympha. 
Ipse,  ubi  tempus  erit,  omnis  in  fonle  lavabo.' 

85  Dixit  et  in  caelum  paribus  se  sustulit  alis 
Coudilus  in  nubem;  hinc  regia  tecta  subivit 
Dona  ferens  victor,  cari  geniloris  et  ora. 
Oscula  libavit  dextramque  amplexus  inhaesit. 
Huius  in  adventum  cernes  a  sedibus  imis 

90  -f  Eruere  summas  arces  et  moenia  verti 

65  q;  per  iura  A     iuga  a        66  Deturbatanq;  antro  A 
deturbat   miseransque   antro   Suringar.    cf.  Aen.  VI  412 
67  Bupera  nt  conuexa  reuisant  Aen.  VI 750.     68  uulgatam  A 
71  allis  et  A       72  Ne  causa  clama  A     capueq;  A  (Aen. 
XII  600)       74   meretis   A       75    sese   matutinis  A  (Aen. 
FZ/7  465)      76  socius  A      78  longebus  A.  post  78  uenus 
excidit,  cf.  Aen.  /594    impr.  ait  add.  Suringar  et  ego     79  la- 
crimi8  A.  corr.  Al       81  oa  socii  A    munere  Aen.  FZZJ273 
munera  A     83  plubiali  A    limfa  A     84  lababo  A     85  su- 
stullit  A     87.  88  ori  Oscnla  oftm  scripsi.   cf.  Aen.  VI 108 
88  Obscula  A    89  cemea  a  Suringar  Erebi  de  Georg.  IV  471 
certis  ai      90  summe^  acies  A,  corr.  idem    menia  A 


60  CARMINA 

Atque  omnem  ornatum  flamma  crepitante  cremari. 

Tunc  autem  innumerae  gentes  populique  frequenles 

Terrentur  visu  subito.    rex  omnibus  idem 

Iura  dabit  populis  pariter  subigetque  fateri, 

Quae  quis  aput  superos  furto  laetatus  inani  95 


'Sed.vos,  o  lecti,  ferro  pro  nomine  tanto, 

Quod  superest,  moriamur  et  in  media  arma  ruamus. 

Sanguine  quaerendi  reditus  animamque  litando.' 

Haec  ubi  pro  meritis,  finem  dedit  ore  precandi. 
Succedunt  alii  v,  graves  aetate  ministri.  100 

Pars  in  frusta  secant  onerantque  altaria  donis; 
Tum  demum  pueri  et  pavidae  longo  ordine  malres 
Stant  circum. 

Quos  ubi  confertos  munus  circumtulit  omnes, 
Sic  prior  adgreditur  mensas  atque  incipit  ipse;  105 

Et  postquam  primus  summo  tenus  adtigit  ore, 
Accipiunt  proceres  pariterque  anlistiles  omnes  p.26 

Et  pueri  rudes;  sequitur  tunc  cetera  pubes. 
Protinus  ad  reditum  quisquis  ac  tecta  domorum 
Tendimus,  et  laetum  semper  celebramus  honorem.        lio 


91  adq;  A  92  gentis  A  frequenter  A,  corr.  Surin- 
gar  94  dabat  et  subieq ;  A,  corr.  idem.  Post  95  aliquot  uenus 
exciderunt  96  Seduo  soleti  A  (Aen.  IX  146)  98  ani- 
manq;  litarido  A  animaque  litandum  Aen.  II 118  100  gra- 
bes  A  101  in  frustra  A  honorantq;  A^  corr.  a  alteria  A, 
corr.  Al  102  pauido  A  102  sq.  uno  uersu  A  104  mu- 
nus  ego  manus'  A,  non  ex  Vergilio  panem  Suringar 
105  adq;  A  108  tunc]  quos  Aen.  V  74  pubesl  rudes  Ay 
corr.  a  109  prodinus  A  ad  tecto  domosu  A>  cf.  Aen. 
IT445 


r  *~ 


B.  I.  178. 


CODICIS  SALMASIANI.  61 

16*        Cumque  Mavortio  clamaretur  fMaro  innior!',  ad  prae- 
sens  hoc  recitavit: 

Ne,  quaeso,  ne  me  ad  talis  inpellite  pugnas! 
Namque  erit  ille  mihi  semper  deus,  ille  magister. 
Nam  memini  (neque  enim  ignari  sumus  ante  malorum): 
Formonsum  pastor  Phoebum  superare  canendo 
6  Dum  cupit  et  cantu  vocat  in  certamina  divos, 
Membra  deo  victus  ramo  frondente  pependit. 

17 

[HOSIDII  GETAE] 

Medea  [tragoedia]  B  rv  2»! 

[Med.]  Esto  nunc  Sol  testis  et  haec  mihi  Terra  precanti 
Et  Dirae  ultrices  et  tu;  Saturnia  luno! 
Ad  te  confugio,  nam  te  dare  iura  loquuntur     v 
Conubiis.    si  quid  pietas  antiqua  labores 
5       Respicit  humanos,  nostro  succurre  labori, 

Alma  Venus!   quicumque  oculis  haec  aspicis  aequis, 
Accipite  haec  meritumque  malis  advertite  numen! 
Quid  primum  deserta  querar?  conubia  nostra 

16*.  abortio  A  Mauortio  Iuretus  uel  Quicherat  qui 
uerba  'Cumque  —  pependit'  edidit  in  Bibl.  de  Vecole  des 
chartes  II  130  *$une  copie  exicutee  par  Juret.9  abituro 
Schenkl.  Maro  iunior:  sic  Arrianus  audiebat  6  vsog  Ssvo- 
tp&v  ad  praesens,  t.  e.  ex  tempore  recitaui  A  -uit  Jure- 
tus  1  Neque  sone  mei  2  mihi  ille  A  dS  A  3  maio- 
rnm  A%  corr.  a  4  febu  A  canendu  A  6  dd  A.  cf. 
Aen.  IX  337 

17*  Ho8idii  Getae  et  tragoedia  om.  A.  cf.  Tertullianus 
de  praescript.  haeret.  39:  'Vides  hodie  ex  Vergilio  fabu- 
lam  in  totum  aliam  componi  .  .  .  denique  Hosidius  Geta 
Medeam  tragoediam  ex  Vergilio  plenissime  exsuxit.'  Cen- 
tonem  ab  auctore  secundis  curis  non  retractatum  relictum 
puto.  Eoa  uersus,  in  quibus  uersiculorum  Vergilianorum 
compagem  nondum  ad  finem  perduxisse  mihi  uidetur,  rectis 
Unets  in  partes  Vergilianas  diuisi,  ut  u.  64,  66,  87  all.  — 
1  Med.  addidi  6  Respice  homano  A  succurrere  labri  A 
6  uenus  aut  quicumq;  A  (cf.  Aen.  IX  209) 


62  CARMINA 

Reppulit  et  sparsos  fraterna  caede  penates. 
Quid  Syrtes  aut  Scylla  mihi,  quid  vasta  Charybdis     10 
Profuerit  mediosque  fugam  tenuisse  per  Iiostis? 
Inprobe  amor,  quid  non  mortalia  [pectora]  cogis? 
Iussa  aliena  pati  iterumque  revolvere  casus,  p.27 

Ire  iterum  in  lacrimas.    sed  nullis  ille  movetur 
Fletibus,  infixum  stridit  sub  peclore  vulnus.  15 

Extinctus  pudor  atque  inmitis  rupta  tyranni 
Foedera  et  oblitus  famae  melioris  amantis 
Oblitusve  sui  est:  lacrimae  volvuntur  inanes. 
Nusquam  tuta  fides,  vana  spe  lusit  amantem 
Crudelis.    quid,  si  non  arva  aliena  domosque  20 

Ignotas  peteret,  pro  virginitate  reponit? 
Heu  pietas,  beu  prtsca  tides!  captiva  videbo 
Reginam  thalamo  cunctantem  oslroque  superbo  — 
Haut  inpune  quidem,  si  qutd  mea  carmina  possunt! 

Chorns  Colcbidarnm 

Rerum  cui  summa  potestas,  25 

Precibus  si  flecteris  ullis 
Et  si  pietate  meremur, 
Nostro  succurre  labori. 
Et  tu  Saturnia  luno, 

Cui  vincla  iugalia  curae,  30 

Oculis  haec  aspicis  aequis? 
Nemorum  Latonia  custos 
Triviis  ululata  per  urbes, 
Sic  nos  in  sceptra  reponis? 
Quid,  0  pulcherrime  coniunx,  35 

9  Repulit  A  10  8irte8  A  scilla  A  caribdis  A 
11  p  ostis  A  12  pectora  om.  A,  add.  a  14  moutur  A 
16  adq;  A    tyrranni  A        17  Federa  A  18  sue  e»t  A 

uuluuntur  A  21  hgc  pro  A  (cf.  Aen.  XII 878,  sed  et 
IV  812)  22  fides  et  h§c  captiua  A  23  thalami  cunc- 
tantes  A  24  Aut  inpone  A  Chorus   colcitarnm  A 

rubris  litt.,  ut  notae  personarum  fere  omnes.  uersus  recte 
diuidit  A       83  tribiis  ex  tribius  A       35  pulcerrime  A 


CODICIS  SALMASIANI.  63 

Potuisti  linquere  solam, 

Per  tot  discrimina  rerum 

Nequiquam  erepte  periclis? 

Manet  aUa  menle  repostum,  p.28 

40  Quam  forti  pectore  et  armis 

[Medioque  ex  hoste  recepit] 

Quaesitas  sanguine  dotes. 

Felix,  heu  nimium  felix, 

Dum  fata  deusque  sinebant! 

Nescis  heu  perdita  necdum, 
45  Qnae  te  dementia  cepit 

Caput  obiectare  periciis. 

Haec  nos  suprema  manebant, 

f  Hoc  ignes  araeque  parabant? 

Nostram  nunc  accipe  mentem: 
50  Vaginaque  eripe  ferrum 

Ferroque  a?erte  dolorem! 

Creon.    Medea. 

Cr.  Femina,  quae  nostris  erras  in  finibus  hostis, 

Flecte  viam  velis;  neque  enim  nescimus  et  urbem 
Et  genus  invisum  et  non  innoxia  verba; 
55         Hostilis  facies  [ne]  occurrat  et  omina  turbet. 
M.  Nullae  hic  insidiae  nec  tanta  superbia  victis, 

Non  ea  vis  animo,  nec  sic  ad  praelia  veni. 
Cr.  Non  ut  rere  meas  efiugit  nuntius  auris, 

Vnde  genus  ducis  varium  et  mutabile  semper. 
60         Tu  potes  unanimes  armare  in  praelia  fratres 


37  totum  A   m  delet  Al    38  periglis  A     40  Quem  A 
u.  40*  add.  Bwrm.  ex  Aen.  VI 111       42  eu  A      43  dsque 
A      44  eu  A,  corr.  a      48  ef.  Aen.  IV  676    Hoc  deleui  (%n 
Aldendis  a.  1870  p.  LVII)    52  Cre.  A    errant  A  errans  Al, 
Aen.  IV  211    erras  Scriver.      63  Flectem  A    nescimu  A 

66  facie"  A    ne  add.  Burm.    adq;  homina  turbat  A     57  ue- 
nis  A  sed  s  erasa       68  Cr.  habet  A  ad  67 ;  corr.  Meyerus 
60 — 64  cf.  Aen.  VIISBbsqq.  ubi  unanimos 


64  CARMINA 

Funereasque  inferre  faces  et  cingere  flamma, 

Pacem  orare  manu  et  vertere  sidera  retro 

Atque  odiis  versare  domos.    tibi  nomina  mille, 

Mille  nocendi  artes  ||  fecundaque  poenis 

Viscera  ||  notumque,  furens  quid  femina  possit.         66 

Cede  locis  pelagoque  volans  da  vela  palenti!        p.29 

M.  Rex,  genus  egregium,  liceat  te  voce  moneri. 
Pauca  tibi  e  multis,  quoniam  est  oblata  facultas, 
Dicam  equidem,  licet  arma  mihi  mortemque  mineris. 
Ne  pete  conubiis  natam:  meminisse  juvabit;  70 

Dissice  conpositam  pacem;  miserere  tuorum! 

Cr.  Ne  tantos  mihi  finge  metus  neve  omine  tanlo 
Prosequere:  causas  nequiquam  nectis  inanes. 
Stat  sua  cuique  dies.    non  ipsi  excindere  ferro 
Caelicolae  valeant,  fati  quod  lege  tenetur.  76 

Nec  mea  iam  mutata  loco  sententia  cedit. 

M.  Non  equidem  invideo  genero   dignisque  hymenaeis, 
Non  iam  coniugium  antiquum,  quod  prodidit,  oro: 
Tempus  inane  peto:  liceat  subducere  classem; 
Extremam  hanc  oro  veniam.    succurre  relictae,        80 
Dum  pelago  desaevit  hiems,  mtserere  parentis, 
0  genitor!  et  nos  aliquod  nomenque  decusque 
Gessimus  [et]  scis  ipse  neque  est  te  fallere  quidquam. 
Nunc  victi  tristes  (quoniam  fors  omnia  versat) 
Submissi  pelimus  terram  Htusque  rogamus  86 

Innocuum,  neque  te  ullius  violentia  vincat. 

Cr.  Quid  causas  petis  ||  in  me  exitiumque  meorum? 

63  adq;  A  64  =  Aen.  VII 338  et  VI  698  aemper 
add.  Burmannus,  testor  Oudendorp  65  =  Aen.  VI 699  et 
V  6  sunt  add.  Burm.  68  qin  est  A  69  minetur  Aen. 
XI  348  70  pede  A     natum    Wakkerus,  sed  cf.   Aen. 

VII 96    iubauit  A      72  homine  A      73  tanto  causaus  ne- 
quicqua  A  en  causas  Burm.        76  sentencia  A        77  MD. 
A    himeneis  A     78  prodedit  A      79  subdure  A,  corr.  a 
80  oram  ueniam  A  81  te  A  (hyems  a)  83  et  add. 

Scriuerius  ut  Burm.      84  qmi      86  nec  te  Aen.  XI 364 
87  =»  Aen.  VIII  396  ei  386      Cre.  A      petis  ex  alto  exc. 
Burmannu8    exiciumq;  A  excidiumque  Aen.  VIII 386 


CODICIS  SALMASIANI.  65 

Quidquid  id  est,  limeo  vatum  praedicta  priorum. 

Bia  age,  rumpe  moras;  quo  me  decet  usque  teneri? 
90  M.  Quem  sequimur?  quo?e  ire  iubes?  ubi  ponere  sedes? 
Cr.  Ire  ad  conspectum  cari  genitoris  et  ora, 

Dum  curae  ambiguae,  dum  spes  incerta  futuri. 
M.  Nunc  scio  quid  sitamor.  hospitioprohibemurarenae7p.30 

Nec  spes  ulla  fugae,  nulla  binc  exire  polestas, 
96        Quassataeque  ratcs,  geminique  sub  ubere  nati, 

Et  glacialis  hicms  aquilonibus  asperat  undas. 

Si  te  nulla  movet  tantae  pietatis  imago, 

(ndulge  hospitio  noclem  non  amplius  unam! 

Hanc  sine  me  spem  ferre  tui;  audentior  ibo. 
100  Cr.  Desine  iam  tandem:  tota  quod  mente  pelisti, 

Largior  et  repetens  iterumque  iterumque  monebo. 

Si  te  bis  adtigerft  terris  Aurora  morantem, 

Vnum  pro  multis  dabitur  caput. 

Yox  deintus.    Chorus 

Vox.  0  digno  coniuncta  viro,  dolabere  virgo. 
105        Ferte  facis  propere,  thalamo  deducere  adorti. 
Ore  favete  omnes  et  cingite  tempora  ramis. 
[Ohor.]  Velamus  fronde  per  urbem 

Volisque  incendimus  aras. 
Heu  corda  oblila  tuorum 
110  Vatum  praedicla  priorum, 

Fati  sorlisque  futurae! 

Spe  multum  captus  inani 
Maclat  de  more  bidentis 
Phoeboque  patrique  Lyaeo, 
116  Cui  vincla  iugalia  curae, 

89  dcit  A        91  Cre.  A    gari  A        93  —  Eclog.  a,  43 
et  Aen.  I  640    hospicio  proibemur  arene  A       95  Quasateq; 
A        96  glatialis  A         97  nullamhabet  A        98  hospicio 
A        100  Cre.  A    tot-  a  A        101  mobebo  A,  corr.  Ax 
104  dotauere  A        106  fabete  A    flamis  A  ramis  Burm. 
107  Chor.  deest  A       109  laborum  Aen.  IV  628  et  IX  225 
112  Spem  A        118  uidenti8  A        114  Foeboq;  A    lieo  A 

Anthol.  Ut.   I.  5 


66  CARMINA 

Cumulatque  allaria  donis. 

Tremere  omnia  visa  repente, 
Fibrae  apparere  minaces, 
Vox  reddita  fertur  ad  aures: 
'Thalamis  neu  crede  paratis,  120 

Funus  crudele  videbis.'  p.3l 

Carpebant  membra  quietem, 
Animalia  somnus  habebat, 
Ferali  carmine  bubo 

In  fletum  ducere  voces:  125 

Tristis  denunliat  iras. 

Quae  tanta  insania,  cives, 
Velati  tempora  ramis? 
Thalamo  deducere  adorti 
Quaeso  miserescite  regis!  130 

Recubans  sub  tegmine  fagi 
Divino  carmine  pastor 
Vocat  in  certamina  divos: 
Ramo  frondente  pependit. 

Quae  te  dementia  cepit,  136 

Saxi  de  vertice  pastor, 
Divina  Palladis  arte 
Phoebum  superare  canendo? 

Raptim  secat  aethera  pinnis 
Fugiens  Minoia  regna  140 

Ausus  se  credere  caelo 
Vitamque  relinquit  in  auras. 

Demens  videt  agmina  Pentheus, 
Incensas  pectore  matres;  145 

Vocat  agmina  saeva  sororum: 

118  apparuere  A         121  credele  A        126  Risus  de- 

nuntiai  A,  cf4  Aen.  J/J366  129  Thalami  A  130  Qufsub 
mis.  reci  A.  JPost  130  lacunam  putant  Scriuer.  Burm. 
138  Foeoum  A  canendum  A,  corr.  Al  189  era  A  aethera 
Georg.  /406  142  rel.]  dispergit  Aen.  XI 617  148  pen- 
teus  A  u.  144  posui  post  146  145  ingensas  A  accensas 
Acn.  F/J892 


V 


CODICIS  SALMASIANI.  67 

144  Caput  a  cervice  revulsum, 

147  luvenem  sparsere  per  agros. 

Medea.    Nntrix 

M.  En  quid  ago?  vulgi  quae  vox  pervenit  ad  aures? 

Obstipui  magnoque  iramm  fluctuat  aestu  p.3% 

150         Durus  amor;  taedet  caeli  convexa  tueri. 

Quae  potui  infelix!  quae  memet  in  omnia  verti, 

Cui  pecudum  fibrae,  caeli  cui  sidera  parent, 

Heu  furiis  incensa  feror!  stat  gratia  facti. 

Illum  ego  per  flammas  et  mille  sequentia  tela, 
155         Per  varios  casus,  per  tot  discrimina  rerum 

Eripui  leto.    fateor,  arma  impia  sumpsi. 

Sed  quid  ego  haec  aulem  nequiquam  ingrata  revolvo? 

Quid  loquor  aut  ubi  sum?  ictum  iam  foedus  et  omnes 

Conpositae  leges.    credo,  mea  vulnera  restant. 
160  N.  Non  hoc  ista  sibi  tempus  spectacula  poscit, 

Sed  cape  dicta  memor,  duri  solacia  casus. 

Sensibus  hic  imis  nostram  nunc  accipe  mentem: 

Heu  fuge  crudelis  terras,  fuge  litus  avarum! 
M.  Cara  mihi  nutrix,  claudit  nos  obice  pontus, 
165         Deest  iam  terra  fugae;  rerum  pars  altera  adempta  est. 

Hac  gener  atque  socer  patriaque  excedere  suadet. 
N.  Tu  ne  cede  malis,  sed  contra  audentior  ilo; 

Et  quo  quemque  modo  fugias[que]  ferasque  laborem, 

Tu  modo  posce  deos  veniam,  tu  munera  supplex 
170        Tende  petens  pacem  causasque  innecte  morandi 

Carwinibus:  forsan  miseros  meliora  sequentur. 
M.  Nunc  oblita  mihi  tot  carmina.  ||  vox  faucibus  haesit; 

ad 
147  peagros  A        148  aares  A  tn.  pr.         149  fructuat 

A     150  tedit  A    151  meme  A    153  ingensa  A    156  (fateor) 

leto  me  Aen.  II 134  1.  f.  me  A,  me  del.  Bunn.   sumsi  A    158 

logor  A    fgdus  A       161  solatia  A        162  hic  A  haec  ecl. 

3,  54       166  Haec  A  Hac  Aen.  VII 317    atq;  fsic)  A    sua- 

dit  A         168  quocumque  A,  carrexi  ex  Aen.  III 459     que 

add.  Burm.  171  M.  {non  ad  172)  A      sequentur  Aen. 

XII 153  secuntur  A  172  —  eclog.  9,  53  et  Aen.  II  774 

Nunc  ecl.  9,  53  Non  A 

5* 


68  CAKMINA 

Mens  inmota  manet  et  caeco  carpitur  igni. 
Carmina  vel  caelo  possunt  deducere  lunam, 
Sistere  aquam  fluviis,  deducere  montibus  ornos.       175 
Has  herbas  atque  haec  ponto  mihi  lecta  venena     p  33 
Ipse  dedit;  nihil  ille  deos,  nil  carmina  curat. 

N.  Quid  slruis?  aut  qua  spe  inimica  in  gente  moraris? 

[M  ]  Aut  pugnam  aut  aliquid  iam  dudum  invaderemagnum; 
Seu  versare  dolos,  seu  certae  occumbere  morli.       180 

Iason.    Satelles.    Medea 

Iaa.  Quod  votis  optaslis,  adest;  timor  omnis  abesto. 
Hic  domus,  haec  patria  est,  nullum  maris  aequor  aran- 
Solvite  corde  metum  tandem  tellure  potiti     [dum. 
Per  varios  casus.    bene  gestis  corpora  rebus 
Procurate,  viri;  iuvat  indulgere  choreis.  185 

Sa.  Vnde  tremor  terris?  qua  vi  maria  alta  tumescunt? 
Quid  tantum  Oceano  properent  se  tingere  soles? 
Nescio  quod  certum  est:  in  nubem  cogitur  afir. 
Aspice  convexo  nutantem  pondere  mundum, 
Et  fratris  radiis  obnoxia  surgere  luna.  190 

Iaa.  Media  fert  tristis  sucos,  infecta  venenis, 

Quo  thalamum  eripiat  atque  ossibus  implicet  ignem. 
Fare  age  quid  venias  iam  istinc  et  conprime  gressum. 

M.  Ad  te  confugio,  precibusque  inflectere  nostris. 

0  dulcis  coniunx,  non  haec  sine  numine  divum       195 
Eveniunt.  ||  tanla  meae  si  te  ceperunt  taedia  laudis, 

176  erbas  ad  he^c  A  (herbas  m.  aU.)  177  sq.  dedit 

mihi  nihil  A      nichil   carmina|    N.  curat.   quid   stabis   A 
stniit   et  moratur  Aen.  IV  236      179  M.  addidi.  —  Burm. 
post  179  uersum  ex  Aen.  IX  187  et  II 576  iunctum  supplet: 
Mene  agitat;  certum  est  sceleratas  snmere  poenas.  —  lason. 
S.  Atelles.  Mede  A         182  haec  Aen.  VII 122      hic  A 
186  iubat  A        187  tinguere  Georg.  II 481.    Aen.  I  745 
188  quid  certe  est  ecl.  8,  106        191  sucos  nigrisq;  infecta 
A  (nigrisque  non  extat  Georg.  II 126.     Aen.  VII  841) 
192  adq;  A      193  iam  stinget  conprome  ressu  A,  cf.  Aen. 
VI 889  ibique  Bibbeckius  iam  stinc  Burmannus    196  coniux 
A     nomine  A  196  «•  Aen.  II 778   et   Georg.  IV  382 

Eueniunt.    tanteme  •  si  te  A  Eueniunt:  si  te  edd.  priores 


CODICIS  SALMASIANL  69 

Hos  cape  factorum  comites,  bis  nioenia  quaere! 
Non  fugis  biric  praeceps,  dum  praecipitare  potestas 

lam  propiore  deo?  nescis,  heu  perdita,  nescis,      p.34 
200       Nec  quae  te  circumstent  deinde  pericula,  cernis! 
M.  Hanc  quoque  deserimus  sedem.    tibi  ducitur  uxor. 

Cui,  pater  et  coniunx,  quondam  tua  dicta  relinquor? 

Et  sedet  hoc  animo,  dotalis  regia  cordi  est 

Exlernique  iterum  thalaraL 
305       Mene  fugis?  hoc  sum  terraque  marique  secuta? 

Hic  labor  extremus,  longarum  haec  meta  viarum, 

Hi  nostri  reditus  expectatique  triumphi? 

Quid  tua  sancta  fides?  ilerum  crudelia  retro 

Fata  vocant.    tantis  nequiquam  erepte  periclis, 
210       Mene  fugis?  per  ego  has  lacrimas,  per  si  quis  amatae 

Tangit  honos  animum,  et  mensas,  quas  advena  adisti, 

Per  conubia  nostra,  per  inceptos  hymenaeos 

Te  precor:  fo]  miserere  animi  non  digna  ferentis. 

Namque  aliud  quid  sit,  quod  iam  inplorare  queamus? 
816       Ipse  inihi  nuper  Libycis  tu  testis  in  undis: 

Tum  rauca  adsiduo  longe  sale  saxa  sonabanl; 

lonioque  mari  tantis  surgentibus  undis, 

Luctantis  ventos  tempestatesque  sonoras 

Conpressi  et  rabiem  tantam  caelique  marisque. 
220       Vnius  in  miseri  exitium  proque  omnibus  unum 

Obieci  caput,  id  -sperans  fore  munus  amanti. 

Sed  quid  ego  ambages  et  iussa  exorsa  revolvo? 

Nil  super  imperio  moveor;  speravimus  ista 

199  propriora  die  A,  corr.  Burm.  ex  Aen.  VI 51,  ubi 
dei  200  Neque  A  nescis  A  206  eztre  A  207  Hic 
A  Hi  Aen.  XI 54  208  sca  A  209  ne^naquam  A  erepta 
A,  corr.  Al  211  et  — -  adistij  per  inceptos  himeneos  (ex 
-n»)  A  212  per  —  hym.]  et  m.  q.  aduenas  adisti  A. 

Trafi$po9uit  Burmannus  213  o  om.  A  214  aliut  A 

q^unufl  A  215  libicis  A  216  Dum  rauco  adsidue  longo 
A,  ef.  Aen.  V  866  217  Infixure  mari  A,  Incubare  Burm. 
ex  Aen.  /84,  multa  mutare  coactus;  Ionioque  ego  (x  Atn. 
V  198  218  tempeBtatis  quos  bonoras  A         220  meseri 

A        221  Obiecit  A    hid  spe  feror  munus  A 


70  CARMINA 

Tempore,  quo  primum  fortes  ad  aratra  iuvencos 
Obieci  et  tauros  spirantis  naribus  ignem,  225 

Seminibusque  satis  inmanis  dentibus  hydri 
Exiluit  legio  et  campo  stetit  agmen  aperto;  p.  35 

Telorum  seges  et  iaculis  increvit  acutis. 
Ferrea  progenies  duris  caput  extulit  arvis. 
Illi  inter  sese  magna  vi  vulnera  miscent,  230 

Confixique  suis  telis  et  pectora  duro 
Transfossi  ligno  animasque  in  vulnera  ponunt. 
Auro  ingens  coluber  servabat  in  arbore  ramos 
Nec  visu  facilis  nec  dictu  aflabilis  ulli. 
Ule  manum  patiens  inmania  terga  resolvit.  235 

Vt  me  conspexit  fiammantia  lumina  torquens, 
Cervicem  inflexam  posuit  somnosque  petivit. 
Si  te  ntilla  movet  tantarum  gloria  rerum, 
Sin  absumpta  salus  nec  habet  fortuna  regressum, 
Si  nulla  est  regio,   miseris  quam  det  tua  coniunx,  240 
I  decus  i  nostrum,  faciat  te  prole  parentem 
Egregia  interea  coniunx  melioribus,  opto, 
Auspiciis!  |)  possem  ||  hinc  asportare  Creusam: 
Spero  equidem  mediis,  si  quid  pia  numina  possunt, 
Supplicia  hausurum  scopulis;  dabis,  inprobe,  poenas,  245 
Quod  minime  reris,  rebus  iam  rite  paratis. 
Ias.  Desine  meque  tuis  incendere  teque  querellis. 


224  qui  primum  fasces  A  iouencos  A  225  Obieci] 
Semina  A;  226  Seminibusque]  Obieci  A;  commutat  Baeh- 
rens  225  eterios  A-  tauros  Georg.  IlliOsq.  227  Eripait 
Jl,  Explicuit  Georg.  II 280  (quod  hic  non  aptum)  Ezsuuit 
scripsi  227  Celoru  A  229  extullit  arbis  A  238  Au- 
rum  Aen.  VII 852  auro  A  colober  A  234  uisus  A  effa- 
bilis  A  236  manu  A  manum  Aen.  VII 490  286  fla- 
mantia  A  289  absumta  A  240  miserisl  Teucris  Am. 
X  44  dete  tua  coniux  —  A  242  coniux  A  248  =»  Aen. 
III  499.  XII  880.  II  778  (ubi  portare  cod.  Mediceus,  aspor- 
tare  cod.  Falatinus)  adportare  creusinn  —  A  comitem  ante 
hinc  add.  Burmannus         244  quidem  A  245  Snplicia 

ausuru  A    pe.  nas  A         246  Quod  A  m.  pr.  247  Ia.  A 

tequerellis  A 


CODICIS  SALMASIANI.  71 

Naro  mihi  parta  quies,  nullum  maris  aequor  arandum, 

Nec  veni,  nisi  fata  locum  sedemque  dedissent. 
250  [M.]  Heu  tot  incassum  fusos  patiere  labores, 

Hec  venit  in  mentem  fumans  sub  vomere  taurus, 

lam  gravior  Pelias  et  aena  undantia  flammis 

Squamosusque  draco  et  quaesitae  sanguine  dotes? 

(n  regnis  hoc  ausa  tuis  —  p.36 

866  [Ifts.]  Haec  loca  non  tauri  spirantes  naribus  ignem, 

[Invertere  satis  inmanis  dentibus  bydri]; 

Nec  gaiea  densisque  virum  seges  iiorruit  hastis, 

Nec  vim  tela  ferunt:  mitte  hanc  de  pectore  curam. 
[M.]  Nam  quis  te,  iuvenum  confldentissime,  nostras 

Iussit  adire  domos?  pelagine  erroribus  actus, 
860        An  fratris  miseri  letum  ut  crudele  videres? 
Ias.  Sive  errore  viae  seu  tempestatibus  acti 

[Auguriis  agimur  divom;  feror  exul  in  altum]. 

Quis  deus  in  fraudem,  quae  [te]  dementia  cepit 

Commaculare  manus,  fraterna  caede  penates? 

Aut  ego  tela  dedi  aut  vitam  committere  ventis 
866         Hortati  sumus?  [aut]  quae  dura  potentia  nostra? 
M.  Nil  nostri  miserere,  nihil  mea  carmina  curas; 

EfBciam,  posthac  ne  quemquam  voce  lacessas. 

Nec  dulcis  natos,  Veneris  nec  praemia  noris. 
Ias.  Quid  causas  petis  ||  et  inrita  iurgia  iactas? 


249  uene  A     250  M.  addidi,  cf.  Aen.  VII 121    251  uen- 
tem  A      fomans  Georg.  III  615  ]  sudans  A      tauros  A 
252  a$na]  in  A  ^  A  (m.  pr.J  in  mg.        253  quaesitas  A  et 
Aen.  VIl4t23,  corr.  Klotzius      254  hoc  causa  A      265  Ias. 
addidi    tauris  spirante  A,  in  quo  In  regnis  —  spiran  unus 
uersus.    V.  255b  add.  Meyerus  ex  Georg.  II 141.    lam  u.  226 
adhibitus  est      266  galeis  Georg.  II 142    sedes  A  astis  A 
258  Med.  add.  Burm.      259  domus  A,  corr.  Al    actos  A 
260  uiderem  A,  cf.  Aen.  XII 636.      V.  261b  addidi  ex  Aen. 
III  6;  11      262  te  add.  Burm.      264  comittere  A     265  aut 
add.  Burm.  ex  Aen.  X  69    nostri  Burm.      266  nil  mea  A 
267  posthfc  A,  corr.  Al     ne  quicqua  uoces  lacessat  A,  cf. 
ed.  S,  61       269  =»  Aen.  VIII  396  et  X  96    petis  causas  A 
inrida  A    nectis  causas?  en  Baehrens 


72  CARMINA 

lamque  vale,  melior  quoniam  pars  acta  diei  est.       270 
M.  Vtere  sorte  tua,  susceptum  perfice  munus. 
Ias.  Nunc  iter  ad  regem  nobis.  quod  te  adloquor,  boc  est. 
M.  Num  fletu  ingemuit  nostro  aut  miseratus  amantem  [est]  ? 
Et  dubitamus  adhuc?  lacrimantem  et  multa  volentem 
Dicere  deseruit  rapidusque  in  tecla  recessit.  276 

Quid  labor  aut  benefacta  iuvant?  mea  tristia  fata 
Fessa  iacent.    ubi  nunc  nobis  deus  ille  magister 
Et  Furiis  agitatus  amor  et  conscia  virtus? 
Nam  quid  dissimulo  aut  quae  me  ad  maiora  reservo?  p.  37 
Stat  casus  renovare  omnis,  dare  lintea  retro,  280 

Rursus  et  [est]  casus  abies  visura  marinos. 
Te  sine,  frater,  erit.   quod  si  mea  numina  non  sunt, 
Flectere  si  nequeo  superos,  Acheronta  movebo! 

Chorus 

Dictis  exarsit  in  iras 
Insani  Martis  amore,  285 

Poenorum  qualis  in  arvis 
)  Venantum  septa  corona 
Fulva  cervice  leacna; 

Qualis  mala  gramina  pastus 
Traclu  se  colligit  anguis,  290 

Tumiduin  quem  bruma  tegebat: 
Caput  altum  in  proelia  tollit, 
Linguis  micat  ore  trisulcis; 

[Qualis ] 

Furiis  agitatus  Orestes 

270  qm  A  est  om.  Aen.  IX  156  278  Non  A,  sed  cf. 
Aen.  IV  369  fleto  ingemuinfo  A  amanti  A,  cf.  ib.  370 
est  om.  A  276  iubant  A      tristicia  A  278  ei  con- 

scientia  A      279  desimulo  A    quae  Aen.  IF368:  quid  A 
280  renobare  A     et  dare  A,  corr.  Meyerus         281  est  om 
A.    num  Certum  est  et  cl.  Aen.  i/1 686?  cf.  Georg.  i/68 
283  aceronta  A         286  Penorti  A     arbis  A         288  lgena 

A  290  Tractus  se  A  291  Tumidam  A  292  proelia 
sic  sacpius  A  293  risulcis  A  293*  addidi  294  Furiis 
A,  Aen.  III  331  scaenis  IV  471 


CODICIS  SALMASIANI.  73 

S95  Armatani  facibus  matrem; 

Ardens  agit  aequore  toto 

Patriasque  obtruncat  ad  aras; 
Triviis  ululala  per  urbem 

Qualis  trielerica  Baccho 
300  lnter  deserta  ferarum, 

Palla  subcincta  cruenta, 

Vocat  agmina  saeva  sororum; 
/Qualis  philomela  sub  umbra 

Pectus  signata  cruentum 
305  Late  loca  questibus  implet, 

Maerens  miserabile  carmen,  p.38 

Cantu  solata  laborem;    j, 
[Qnalis  miserabilis  (trpheus] 

Graviter  pro  coniuge  saevit 

Deserti  ad  Strymonis  undam: 
310  Te  solo  in  litore  secum 

Anima  fugiente  vocabat, 

Scirent  si  ignoscere  Manes. 

Nuntius.    Creon 

N.  Quo  feror?  unde  abii?  [rumpit]  pavor,  ossaque  et  artus 
Perfudit  toto  proruptus  corpore  sudor. 
316       Genua  labant,  [gelidus]  oculos  stupor  urget  inertis, 
Arrectaeque  horrore  comae  et  vox  faucibus  haesil. 

Cr.  Quo  res  summa  loco?  undc  haec  tam  clara  repente 
Tempestas  sine  more  furit?  maria  omnia  caelo 
Miscuit,  ingeminant  abruptis  nubibus  ignes. 


297  Patris  obstruncat  ad  ad  aras  A,  cf.  Aen.  III 832 
298  Triuii*  Burm.  ex  Aen.  IV  609:  Furit  A    urbes  Aen.  I.  c. 
Num  298  sq.  transponendi?    299  bacco  A    303  filomela  A 
306  merens  A        307*  add.  Schrader;  cf.  Georg.  JT454 
309  Btrimonis  A      311  Animas  A       312  Scirent  A,  sed  nt 
erasis  ignuacere  A        313  habii  A    rumpit  add.  Burm.  ex 
Aen.  Vll  458         314  toto  Bumi.  cito  A      praeruptus  A 
315  gelidus  addidi  ex  Aen.  XII 905    occulos  A      318  sime 
A    furut  A        319  aruptiB  A 


74  CARMINA 

Fare  age  ||  mihique  haec  edissere  vera  roganli.        320 
N.  Aedibus  in  mediis  quaeque  ipse  miserrima  vidi 
Horresco  referens.    palla  subcincta  cruenta 
In  medioque  focos  nocturnas  inchoat  aras 
Intenditque  locum  sertis  et  fronde  coronat 
Funerea,  crinem  vittis  innexa  cruentis,  325 

Vnum  exuta  pedem  vinclis,  in  veste  recincta, 
Spargens  humida  mella  soporiferumque  papaver. 
Sparserat  et  latices  simulatos  fontis  Averni, 
Sanguineam  volvens  aciem,  manibusque  cruentis 
Pro  molli  viola  casiaque  crocoque  rubenti  330 

Vrit  odoratam  nocturno  in  lumine  cedrum 
Scillamque  elleborosque  gravis  et  sulfura  viva, 
Obscuris  vera  involvens  lacrimisque  coaclis  p.  39 

Voce  vocans  Hecaten;  et  non  memorabile  numen 
Ferro  accincta  vocal.  335 

Haec  efiata  silet,  oculis  micat  acribus  ignem, 
Expectans,  quae  signa  ferant,  ignara  futuri. 
Eripiunt  subito  nubes  caelumque  diemque, 
Et  tremefacta  solo  tellus;  micat  ignibus  aether. 
Continuo  auditae  voces  vagitus  et  ingens;  340 

Visus  adesse  pedum  sonitus  et  saeva  sonare 
Verbera;  [tum]  visaeque  canes  ululare  per  umbras 
Adventante  <iea,  refluit[que]  exterrilus  amnis 
Et  pavidae  matres  pressere  ad  pectora  natos. 

320  —  Aen.  III 362  et  II 149  Fare  mihi  adq;  hec  ce- 
di8se  *  re  A,  corr.  Burm.  et  ego  321  miserrima  A  324  In- 
cenditq;   A,  sed   cf.   Aen.  IV  506  326    uinctis    A 

326  relincta  A,  corr.  Al  327  humida  sic  A  soporifer- 
rumq;  papaber  A  328  simolatos  fonte  A  330  casia 
sqq.  ex  Georg.  IV  182  331  A  =-  cod.  Med.  Aen.  VII 13 
332  grabis  et  sulpura  A  334  eoaten  A  numenl  ueai  A 
(l^  [i.  e.  requirendum]  A  m.  pr.  in  marg.),  corr.  Burm.  ex 
Aen.  IV  94  335  acinctam   A      uocant,   n  crcu.,   A 

836  migat  atrib;  A  ignis  Aen.  XII 102  337  Obaeruans 
Aen.  VI 198  aut  ignara  A  338  nubis  A  339  migat  A 
^ter  A  342  tum  add.  Oudend.  ex  Aen.  VI  568  bis§q;  A 
ullulare  A      umbram  Aen.  VI 257  343  que   add.  Aen. 

VIIT  240      344  trepidae  Aen.  VII  518   presserat  pectora  A 


CODICIS  SALMASIANI.  75 

845       Exhinc  Gorgoneis  Allecto  infecta  venenis 

Exurgitque  facem  adtollens  atque  intonat  ore: 
'Respice  ad  haec;  adsum  dirarum  ab  sede  sororum, 
Bella  manu  letumque  gero/ 
Talia  cernentem  tandem  sic  orsa  vicissim: 

350       cVenisti  tandem.    mecum  partire  laborem, 

Tu  dea,  tu  praesens  animis  inlabere  nostris. 
Dissice  conpositam  pacem;  sere  crimina  belli 
(Namque  potes),  colui  vestros  si  semper  bonores.' 
Talibus  Allecto  dictis  exarsit  in  iram 

366       Horrendum  stridens  rabidoque  haec  addidit  ore: 
*0  germana  mihi,  mitte  banc  de  peclore  curam. 
[Et]  nunc,  si  bellare  paras  |i  et  luctu  miscere  hymenaeos 
Funereasque  inferre  faces  et  cingere  flamma; 
Quidquid  in  arte  mea  possum,  meminisse  necesse  est, 

860       Quantum  ignes  animaeque  valent:  absiste  precando/ 

Dixerat;  adtollit  stridentis  anguibus  alas;  p.40 

Ardentis  dare  visa  faces;  supera  ardua  linquens. 
IUa  dolos  operi  flammisque  sequacibus  iras 
Iungebat,  duplicem  gemmis  auroque  coronam 

365       Consertam  squamis  serpentum:  flamma  volantem 
InpUcat  involvitque  domum  caligine  caeca, 
Prospectum  eripiens  oculis;  mihi  frigidus  horror 
Membra  quatit  gelidusque  coit  formidine  sanguis: 
Inprovisum  aspris  veluti  qui  sentibus  anguem 


345  Exim  Aen.  VII 341  gorgonalis  lecto  A  346  adq ; 
A  347  sq.  uno  uersu  A  comprehendit  847  dorarum  ab 
seede  (an  scede?)  A  348  mano  A  349  Talia  iactanti 
Burm..  sed  cf.  Aen.  7F408  ora  uicissem  A  350  partire 
A  862  pacem  A  354  iras  (ut  284)  Aen.  VII  445  iram 
A  365  pauidoque  A,  corr.  Burm.  ex  Aen.  VII 451  ad- 
ditit  A,  corr.  Al  367  —  Aen.  VIII 400  et  XII 805  Et 
om.  A      himeneus   A  361    adtollens    A    adtollit   Aen. 

VII 661  anqoib;  A  862  dare  Aen.  F687deaix  super 
A  363  operi  Aen.  VIII 432  aperit  A  ires  A  364  et 
dublice  A  365  flamaq;  A  uolantemque  Oudend.  Est 
hemistichium  non  Vergilianum  867  frigitus  A  368  coit] 
quoit  A 


76  CARMINA 

Aut  videt  aut  vidisse  putat,  metuensque  pericli         870 
Incipit  effari,  nec  vox  aut  verba  sequuntur. 
Idque  audire  sat  est,  quo  me  decet  usque  teneri. 
Vadite  et  haec  regi  memores  mandala  referte. 

Nutrix.    Medea 

N.  Hoc  habet    haec  melior  magnis  data  victima  divis. 
Talia  coniugia  et  talis  celebrent  hymenaeos!  376 

M.  Tu  secreta  pyram  natorum  maxima  nutrix 
Erige,  ||  tuque  ipsa  pia  tege  tempora  vitta, 
Verbenasque  adole  pinguis  nigrumque  bilumen. 
Sacra  Iovi  Stygio,  quae  rite  incepta  paravi, 
Perficere  est  animus  finemque  inponere  curis.  380 

N.  Discessere  omnes  medii  spatiumque  dedere. 

Medea.    Filll.    Ymbra  Apsyrti 

M.  Heu  stirpem  invisam  et  fatis  contraria  nostris! 

Huc  ades,  o  formose  puer.    qui  spiritus  illi! 

Sic  oculos,  sic  ille  manus,  sic  ora  ferebat! 

Perfidus  et  cuperem  ipse  parens  spectator  adesset.  386 
Fil.  Parce  pias  scelerare  manus!  aut  quo  tibi  noslri     p.4l 

Pulsus  amor?  ||  si  iuris  materni  cura  remordet, 

Natis  parce  tuis  et  nos  rape  in  omnia  tecum; 

Quo  res  cumque  cadunt,  iinum  et  commune  periclum. 
[Vmbra.]  Aspice  nos.  adsum  dirarum  ab  sede  sororum:  390 

Infelix  simulacrum,  ||  laniatum  corpore  toto. 

370  paracli  A  872  decit  A  373  regina  memores 
A  memores  regi  Aen.  XI 176  875  himeneos  A  376  se- 
cretam  piram  A  nutris  A  377  =  Aen.  VI 495  et  637 
iam  tuque  Oudendorp  tegit  A  uita  A  378  adola  A 
nicrumq;  uitumen  A  379  iobi  stigio  A  380  anim  •  A 
absirti  A      382  et]  e  •  et  A    contrariis  A      385  adesse  A 

386  pia  scelarare  A.  corr.  Ax    qui  A  quo  Georg.  iF824 

387  «  Georg.  IV  325    et   Aen.  VII  402      remordit   A 

388  gnatis  Atn.  X532    parge  tuis  a  •  ut  A  et  Aen.  II 675 

389  cadent  Aen.  II  709  et  commoue  A  390  Vmbra  ad- 
didi  391  =  Aen.  II  772  et  VI  494  labia  corpore  tanto 
A,  corr.  Burm. 


CODICIS  SALMASIANI.  77 

M.  Quid  dubitas?  audendum  dejlra,  nunc  ipsavocat  res. 

Auctor  ego  audendi.    fecundum  concute  pectus. 

Si  concessa  peto,  si  poenas  ore  reposco, 
396         Nolium  in  caede  nefas;  [et]  amor  non  talia  curat. 
Fil.  Hostis  amare,  quid  increpitas  mea  tristia  fata? 
M.  Suggere  tela  mihi  flnemque  inpone  labori. 

Sanguine  quaerendi  reditus. 
Ffl.  Nec  te  noster  amor  pietas  nec  mitigat  ulla, 
400        Nec  venit  in  mentem  nalorum  sanguine  matrem 

Conmaculare  manus?  nostri  tibi  cura  recessit 

Et  matri  praereptus  amor? 
M.  Crimen  amor  vestrum  spreiaeque  iniuria  formae 

His  roersere  malis.    fratrem  ne  desere  frater.  — 
406         Poenarum  exhaustum  satis  est,  via  facta  per  hostis, 

Et  genus  invisum  dextra  sub  Tartara  misi. 

lamiam  nulla  mora  est  currus  agitare  volantis. 

Iason.    Nnntius.    Medea  ex  aito 

Iaa.  Ei  mibi,  quid  tanto  turbantur  moenia  luctu? 
Quaecumque  est  fortuna,  mea  est;  quid  denique  restat? 
410         Dic  age,  namque  mihi  fallax  haut  ante  repertus. 
N.  En  perfecta  tibi  promissa  coniugis  arte 

Munera!  y  ingentem  luctum  ne  quaere  tuorum.     p.42 
Sed  si  tantus  amor  menti,  si  tanta  cupido  est, 
Expediam  dictis  et  te  tua  fata  docebo. 
416        Conspectu  in  medio  cum  dona  inponeret  aris 
(A  virgo  infelix!)  oculos  deiecla  decoros, 


892  =»  Aen.  IX  12  et  IX  320     dubitem  Burm.  ex  Aen. 
IX  191     394  concesBO  (ex  -ase)  A    penasoro  A    896  et  add. 
Burm.      396  amare  A    triaticia  facta  A      397  inponi  A 
399  midigat  uulla  A     400  mente  A    sanguine  A     401  co- 
maculare  A      402  praereptus  Aen  IV  616  praeruptus  A 
406  Penarum  exaustum  A    ostis  A      406  uisum  A    Meda 
ex  alto  A    408  turbamur  menia  lucri  A,  cf.  Aen  XII 620 
409  furtuna  A        410  agi  A    aut  ante  A        411  coniugia 
•orte  A         412  at  ingentem  Burmannus        414  fada  A 
415  deponeret  A        416  decorus  A,  corr.  Ax 


78  CARMINA 

Vndique  conveniunt  per  limina  laeta  frequentes 

Matres  atque  viri  cumulantque  altaria  donis. 

Religione  patrum  biforem  dat  tibia  cantuin, 

Cum  subito  dictuque  oritur  mirabile  monstrum.       420 

Ecce  levis  summo  descendit  corpore  pestis, 

Incipit  ac  totis  Vulcanum  spargere  tectis, 

Regalisque  accensa  comas,  accensa  coronam 

Membra  sequebantur,  artus  sacer  ignis  edebal. 

Diffugiunt  comites  et  quae  sibi  quisque  timebat       425 

Tecta  metu  petiere,  et  sic  ubi  concava  furtim 

Saxa  petunt,  furit  inmissis  Vulcanus  habenis. 

INec  vires  herbarum  infusaque  flumina  prosunt, 

Quaesilaeque  nocent  artes,  miserabile  diclu! 

fllla  autem  per  populos  aditumque  per  avia  quaerit,  430 

Arte  nova  speculata  locum,  paribusque  revinxit 

Serpentum  spiris  ventosasque  addidit  alas, 

Ense  levis  nudo,  perfusos  sanguine  currus. 

Ias.  Quo  sequar?  aut  quid  iam  misero  mihi  denique  restat? 
Me  me,  adsum  qui  feci,  ||  in  me  omnia  tela  485 

Conicite,  hanc  animam  quocnmque  absumite  leto! 
Funeris  heu  tibi  causa  fui;  dux  femina  facti! 

M.  Huc  geminas  nunc  flecte  acies  et  conde  sepulcro 
Corpora  natorum,  cape  dona  extrema  tuorum. 
Et  tumulum  facile  et  tumulo  super  addite  carmen:  p.43  440 
'Saevus  amor  docuit  natorum  sanguine  matrem 
Conmaculare  manus,  luctu  miscere  hymenaeos 

217  laeta  Aen.  I  707  tota  A  418  adq;  A  419  Re- 
legione  A  420  c/.  Aen.  7/680  421  lebis  A  descen- 
dit  Aen.  V  688  descendere  A  422  uulganu  A  423  co~ 
rona  A  426  concaba  A  427  pedunt  A  inmissus  A, 
corr.  Al    abenis  A  428  erbarum  A  (cf  Aen.  XII 396) 

heroum  Burm.  ex  Aen.  V  684  430  rIlla  —  populos ' 

non  sunt  Vergilii.  Emendanda  puto  ex  Georg.  III  276 
rsaxa  per  et  scopulos'.  Illa  per  et  scopulos  Higtius.  adi- 
dumq;  per  abia  A  432  spinis  A  addedit  A  431  sqq.  cf. 
Aen.  XII 847  sq.  IX  548  434  fcegor  A  sequar  Aen.  IX  490 
mihi  miaero  A  435  in  me  nunc  Burmannus,  sed  est  ■*  Aen. 
IX  427  et  493  436  adsumite  A  440  addedit  A 

442  et  luctum  A    imeneos  (ex  -us)  A  m.  pr. 


CODICIS  SALMASIANI.  79 

Et  super  aetherias  errare  Hcentius  auras.9 
Ias.  Crudelis  mater,  tanton  me  crimine  dignum 

446       Duxisti  et  patrios  foedasti  funere  vultus? 

Arma,  viri,  ferte  arma!  [j  dale  tela,  ascendite  muros! 
M.  Quo  moriture  ruis?  thalamos  ne  desere  pactos! 
Hortator  scelerum,  noslram  nunc  accipe  mentem. 
Si?e  animis  sive  arte  vales,  [si  pectore  robur 

460       Concipis,]  et  si  adeo  dotalis  regia  cordi  est; 

[Quae  nunc  deinde  mora  est  ?]  nostrasne  evadere  demens 
Sperasti  te  posse  manus?  opta  ardua  pinnis 
Astra  seqni  clausumque  cava  te  condere  terra 
Et  famam  extingui  veterum  sic  posse  malorum. 

466       Haec  via  sola  fuit,  haec  nos  suprema  manebat 
Exitiis  positura  modum. 

Sat  fatis  Venerique  datum  esl.   feror  exul  in  altum, 
Germanum  fugiens  et  non  felicia  tela, 
Vltra  anni  solisque  vias.    quid  denique  restat? 

4«0       Et  longum,  formose,  vale,  et  quisquis  amores 
Aut  metuet  dulces  aut  experietur  amaros. 


18 
Bpithalamium  Fridi  a  B  L„or#g4 

LVXORIO  bJvSt 

uiro  olarissimo  [et]  speotabili  diotam  centone. 

Sol,  qui  terrarum  flammis  opera  omnia  lustrat, 
Extulit  os  sacrum  caelo  tenebrasque  resolvit. 

443  Et  ego  Te  A,  Aen.  VII 657  eterias  A  lincentius 
A  444  tantu  A  446  fedaeti  A  446  «  Aen.  II 668 
ei  IX  37  447  talamos  A  448  Hortatnr  A  449  animo 
A  animifl  Aen.  XZ7  892  si  pectore  robor  Concipis  Burm. 
ex  Aen.  XT368:  obta  ardua  p.  a.  sequi  A  ex  u.  452  sq. 
461  equae  —  est'  add.  Burtn.  ex  Aen.  XII 889  463  te] 
ce  A  terra  A  464  malo^  A  456  nobis  suppremane- 
bat  A  469  Extra  Aen.  VI  796  annis  A  460  fermosum 
A      461  metuant  A  metuet  ecl.  3,  110 

18«  Epitalamium  Fridus  a  Luxorio.  uc  •  spectabili  dictu. 
centon  •  A    Fridi  Burm.       1  lustras  Aen.  IV  607 


80  CABMINA 

Laetitia  ludisque  viae  plausuque  fremebant,  p.  44 

At  Venus  aetherios  inter  dea  candida  niinbos 

Aurea  subnectens  exertae  cingula  mammae,  5 

Dona  ferens;  pacem  aeternam  pactosque  hymenaeos 

Atque  omnem  ornatum,  Capitolia  celsa  tenebat, 

Punica  regna  videns,  Tyrios  et  Agenoris  urbem. 

Hinc  atque  hinc  glomerantur  Oreades  et  bona  Iuno; 

Incedunt  pariter  pariterque  ad  limina  tendunt.  10 

Tectum  augustum,  ingens,  centum  sublime  columnis, 

Hae  sacris  sedes  epulis,  atque  ordine  longo 

Perpeluis  soliti  patres  considerc  mensis. 

Vna  omnes,  magna  iuvenum  stipante  caterva, 

Deveniunt  faciemque  deae  vestemque  reponunt.  15 

Dant  signum,  fulsere  ignes  et  conscius  aether 

Conubiis,  mediisque  parant  convivia  tectis. 

Fit  strepitus  tectis  vocemque  per  ampla  volutant 

Atria,  ubi  adsuetis  biforem  dat  tibia  canlum. 

At  tuba  terribilem  sonitum  procul  aere  canoro  20 

lncrepuit  mollitque  animos  et  temperat  iras. 

lt  clamor  caelo,  cilhara  crinitus  Iopas 

Obloquitur  numeris  septem  discrimina  vocum, 

lamque  eadem  digitis,  iam  pectine  pulsat  eburno. 

Nec  non  et  Tyrii  per  limina  laeta  frequentes  26 

Convenere,  toris  iussi  discumbere  pictis. 

Tunc  Venus  aligerum  dictis  alfatur  Amorem: 
'Nate,  meae  vires,  mea  magna  potentia  solus, 
Huc  geminas  nunc  flecte  acies,  illam  aspice  contra, 
Quae  vocat  insignis  facie  viridique  iuventa,  30 

Iam  matura  viro,  iam  plenis  nubilis  annis,  p.45 

3  Lfticia  A      4  etherios  A      6  bimeneos  A      7  adq; 

A        8  uident  •  stirios  et  ageneri  A        8  adq;  A        10  ad 

litora  Aen.  II  205         12   Quo  sacre  A   Hae   sacris   Aen. 

-t 
VII 175    adq;J.    13  solidis  A  m.pr.     14  caterba  J.     16eter 

A       17  Conubii  A  conubia  mensis  A    tectis  Aen.  /638 

20  terrebilem  A        21  molliq;  A       22  citera  A       23  nu- 

meri8  A  25  tirii  A  26   tori  A  30  uirideq;  iu- 

benta  A 


CODICIS  SALMASIANI.  81 

Cui  geous  a  proavis  ingens  clarumque  paternae 

Nomen  inest  virtutis  et  nota  maior  imago. 

Hoc  opus,  hic  labor  est:  thalamos  ne  desere  pactos! 
35  Credo  equidem,  nova  mi  facies  inopinave  surgit 

Nonne  vides,  quantum  egregio  decus  enilet  ore? 

Os  humerosque  deo  similis,  cui  lactea  colla 

Auro  innectuntur,  crines  nodantur  in  aurum, 

Aurea  purpuream  subnectit  fibula  vestem; 
40  Qualis  gemma  micat,  qualis  Nereia  Doto 

Et  Galatea  secant  spumantem  pectore  pontum. 

Cura  mihi  comitumque  foret  nunc  una  mearum! 

Hanc  ego  nunc  ignaram  huius  quodcumque  pericli  est, 

Cum  tacet  omnis  ager,  noctem  non  amplius  unam 
46  Conubio  iungam  stabili  propriamque  dicabo. 

Hic  Hymenaeus  erit  monumentum  et  pignus  amoris. 

Incipe  si  qua  animo  virtus,  et  consere  dextram, 

Occultum  inspires  ignem  paribusque  regamus 

Auspiciis:  iiceat  Frido  servire  marito, 
60  Cui  natam  egregio  genero  dignisque  hymenaeis 

Dat  pater  et  pacem  hanc  aeterno  foedere  iungit.' 

Paret  Amor  dictis  carae  genetricis  et  alas 

Exuit  et  gressu  gaudens  sic  ore  locutus: 

cMecum  erit  iste  labor;  si  quid  mea  numina  possunt, 
55  Cum  dabit  amplexus  atque  oscula  dulcia  figet 

Inmiscentque  manus  manibus  pugnamque  lacessunt, 

Nusquam  abero,  solitam  flammam  (datur  hora  quieti)  p.46 

Desuper  infundam  et,  tua  si  mihi  certa  voluntas, 

32  proabis  A  38  Aen.  XII 226  (ubi  erat)  et  II 773 
male  consuti  34  laboT  A  talamoB  A  35  inopinanabe 
A  initet,  sed  corr.,  A  37  Hos  humerosq;  A  39  pur- 
poream  A  40  migat  A  nereyia  A  post  Doto  —  A  m. 
pr.  ut  uidetur  in  tng.  41  galadea  segant  spumente  A 
44  omnes  sacer  A      45  Conobio  A    probriamq;  A     46  hi- 

meneus  A  47  animus  A  m.  pr.  et  conseq;  A  49  Frido 
A  Phrygio  Aen.  IV  103  seruare  marido  A  50  himeneis 
A,  cf.  Aen.  XlZbhsq.;  (iberius  mutat  centonarius  51  Dat 
pat  rubr%8  litt.  A     f^dere  A  62  care  genitoris  A,  corr. 

Burm.      55  amplexos  adq;  obscula  A      57  ora  A 

AnthoL  lat.  L  6 


82  CARMINA 

Omnia  praecepi  atque  animo  mecum  ante  peregi 
SentietP  atque  animum  praesenti  pignore  flrmat  60 

Illa  autem  (neque  enim  fuga  iam  super  ulia  pericli  est) 
Cogitur  et  supplex  animos  summittere  amori, 
Spemque  dedit  dubiae  menti  solvitque  pudorem. 
Illum  turbat  amor;  ramum  qui  veste  latebat 
Eripit  a  femine  et  flagranti  fervidus  infert  65 

It  cruor  inque  humeros  cervix  conlapsa  recumbit. 
His  demum  exactis  geminam  dabit  Ilia  prolem, 
Laeta  deum  partu,  centum  conplexa  nepotes. 


19 
B.XY1U.  Praefatio 

[VJJL]  Hactenus  me  intra  vurgam  animi  litescentis  ini- 
pitum  tua  eritudo,  instar  mihi  luminis  extimande,  a  te 
normam  reduviare  conpellit.  Sed  antistat  gerras  meas 
anitas  f  diributa,  et  post  artitum  Nasonem  quasi  agre- 
dula  quibusdam  lacunis  baburrum  stridorem  averrun- 
candus  obblatero.  Vos  etiam,  viri  optimi,  ne  mihi  in 
aginam   vestrae   hispiditatis   arnanti    cataclum   carmen 

59  prgcipi  adq:  A  60  adq;  animo  A,  cf.  Aen.  FZI484. 
III 611  61  ulla]  illa  A  68  dubiem  A  65  fraglanti 
feruitus  A    inplet  Aen.  IX  72      66  aic  A      68  di~    A 

19.  Glossoe  Pheidi:  1  cf.  bulga:  saccus  soorteus  iaipi- 
tus:  implicatus  uel  inretitus  2  eritudo:  dominatio  8  re- 
duoiae:  spolia  serpentum.  antistant:  meliores  sunt.  gerras: 
nugas  ineptiaaque  4  anitas:  senectus.  diribita:  digesta 
ueleeparata.  (delibutus:  unctus).  artitus:  artibus  edoctus. 
agredulae:  ranae  paruae  5  baburra:  stulta,  inepta.  auer- 
runcando:  abominando  7  aginam:  scapum  trutinae.  ar- 
nanti:  frementi,  murmuranti      cataclum:  claudorum 

19.  pritnum  edita  est  in  Menagianis  (1715)  I  92  sq.  — 
VII  addtdi        1  unrgam  A      inipitu  A  2  heretudo  A 

num  numinifl?  extunandeade  normam  A,  corr.  Loemus 
mue.  rhenan.  81,  17  8  redubiare  conpellet  A  4  sanitas 
Duebneru8  mus.  rhenan.  8,  470  seqq.  mea  •  sanitas  diributa 
ev  pos  A  6  auerrucandu8  oblatero  A  obtimi  A  7  an- 
ginam  A    cataclum  (primum  c  ex  t  corr.)  A 


CODICIS  SALMASIANL  83 

inreptet,  ad  ravim  meam   convertite   cicuresque   con- 
spicite,  ut  alimones  magis  meis  carnatoriis  quam  cen- 

10  siones  extetis.     Igitur  conrumo  sensu  meam  returem 
quamvis  vasculam  Pieridem.   Actutum  de  vobis  lampenam 
comtulam  spero  adiutandi.     Quae  cupedia  praesumenti 
iam  non  exippitandum  [est];  )  sed  oppitandum  sibi  esse  $•  47 
coniectat.    Ergo  bene  pedam  me  hac,  pudori  citimum, 

16  conlucare  censete.  Quondam,  si  haec  nec  crepera  ex- 
titerint  nec  frqcebunt,  quae  alucinari  velut  bovinator 
adactus  sum,  voti  vobis  damium  usque  ad  exodium 
vitulantibus  coagmentem.  Quis  enim  me  sonivium  et 
murgissonem   non   fabula   aufamabit,   quam   mentorem 

20  exfabillabit  altiboans?    Vnde  favorem  exfebruate  felli- 


8  cicures:  placidi,  quieti  9  alimones:  ab  alimento. 
(carinator:  maledicus?)  censio:  multa  10  igitur:  tum, 
deinde.  (concinne:  composite?)  (returare:  aperire  Nonius) 
11  (uascum:  inanem  uel  nugatorium  ghssa  satc.  VlUapud 
Duebn)  lampenae:  stellae  cpaedam.  12  comptula:  apte 
ornata  uel  decora  18  enppitandum:  hiandum,  oacitan- 

dum  14  coniectare:  coniecturam  facere  uel  aestimare. 
(pedam:  uestigium  pedis  Festus  citima:  proxima  Non.) 
16  conlucare:  deputare.  creperae  res:  incertae  dubiaeque 
16  fracebunt:  sordebunt,  displicebunt.  bouinator:  tricosus 
et  inconfltans  17  damium:  Bonae  Deae  sacrum.  ad  ex- 
odium:  ad  finem  uel  terminum  18  uitulantes:  gaudentes 
(soninio:  sonanti  Paulus  Festi)  19  murgiso:  irn&or  lusor 
mentor:  inuentor.      20  exfabillauero:  exeruero.    altiboans: 

8  rabem  A  dapem  Baehrens  rauim  Duebner  magis  et 
conuertite  scripsi  magi  copertit  A  magis  post  alimones 
transposui  10  conrumo  A  concinno  olim  scrtpsi  12  adiu- 
tanaq;  cupedia  presumentis  A,  correxi  adiutaneam  Baeh- 
rcns  18  est  addidi  oppilandum  Duebner  14  pedate 
me  ac  Baehrens     16  colucari  A,  correxi  conlucari  Loewius 

qm  A  ]  Quondam  eonieci    creperat  extiterat  A       16  uoui- 
nator  A         18  uitulantuis  A%  corr.  Duebnerus  uitulaturus, 

uerbis  traiectis,  Baehrene    cohacmentem  A    sonibiBm  A 
19  non  murgiflsonem  A,  traieci     fabula  aut  amabit  A  au- 
tumabit    Duebn.  aufamabit  (ut  au-fero,   au-fugio  fietum) 
scripsi  diffamabit  Baehrens    quam  —  potius  quam     20  ex- 
faballibit  altibuana  A    faborem  A,  corr.  Duebnerue 

6* 


84  CABMIKA 

brem,  ut  apludam  f  harmoniae  teosore  a  me  velut  am- 
brone  collectam  adoreos  vertatis  in  struppos. 

20 

OCTAVIANI 

viri  inlnstrifl  annoram  XVI,   fllii  Cresoentini  viri 

magnifioi. 

b!  rv  244.  Sunt  vero  versus  CLXXII. 

Candida  sidereo  fulgebat  marmore  Cypris, 

Nec  cinctam  reddit  nobilis  arte  lapis, 
Mystica  secreti  dirumpens  claustra  pudoris 

Cum  urtica  [e]  gremio  prosilit  aetherio. 
Proles  heu  niveis  nutritur  pessima  membris  5 

Gratum  iamque  locum  protegit  herba  ferox. 
Sed  recte  factum.    celantiir  fervida  membra, 

Cultibus  ut  iateat  tecta  libido  malis. 
Mulciber  an  Martem  metuens  hoc  sponte  peregit, 

Horreat  ut  Mavors  dulcia  adulteria?  10 

Sordet  pulcra  Ventis,  temnuntur  Cypridis  artus! 

Quid  placeat  nobis,  si  Venus  ipsa  piget? 

altisonans.    exfebraare:  expurgare.     (fellibrem:  adbuc  lae- 
tum,  uiuentem  gloss.  Isidori  adhuc  lacte  bibentem  Baehrens) 

21  apludam:  paleam.  ambronem:  perditae  improbi- 
tatis      22  adorea:  farrea.     (stroppus:  corona  Fesius) 

21  armonie  temsore  A  barmoniae  tensores  apludam 
Baehrens,  fort.  recte      22  struppas  A,  cf.  Ftstus  813,  12 

20«  Ueraus  OctauiB1  uiri  inlustris  annorum  XVI  filius 
Crescentini  niri  magnifici  sunt  uero  uerei  CLXXII  A. 
Hoc  esi:  sylloga  cuius  esi  pracfatio  c.  19,  consiat  172  car- 
minibus  guae  quidem  in  A  titulis  insignita  sint,  c.  20—199; 
incipit  a  carmine  Ociauiani.  cf.  quae  dicam  ad  c.  200 
inscr.  2  fincta  A  cinctam  H(au^tius  opusc.  I  p.  219) 

3  Mistica  A         4  e  add.  H      eterio  A         5  nibeis  A 
7  celentur  ferbida  A  celantur  Quicherat  (bibl.  de  Vecole  des 
chartes  III 1  p.  204)         8  Dulcib;  A  Cultibus  H  dumetis 
Maehly    linido  A      10  mabors  A        11  Horrit  A    Sordet 
H    temerantur  Baehrens        12  riget  Quicherat 


CODICIS  SALMASIANI.  85 


f\  ■*  B.  AI.  — 

*1  B.  IV  244. 


VlXl  'Saorilegos  oapite  puniatur'.    De  templo  |  Neptuni  P- 4S 
anmm  periit.   interposito  tempore  piaoator  pisoem 
anreum  posuit  et  titnlo  insQribait  €De  tuo  tibi  Nep- 
tone\  Bens  fit  saorilegii.  oontra  dioit.  [oonvincitur]. 

[Prooemium] 

*Vnde  redit  fulgor  templis?  quis  inania  nuper 
Tantis  Salsipotis  distendit  limina  donis? 
Ecce  abiit  damnum:  splendescunt  tecta  metallis 
Harmora  et  antiquus  cepit  laquearia  fulgor.' 

5  Pone  animos  laetos,  quisquis  testantia  furtum 
Dona  vides.    titulis  votum  quod  lucet  opimis, 
Gaudendum  fuerat,  nisi  munus  pauperis  esset. 
Heu  scelus  et  magnis  nequiquam  prodiga  rebus 
Mens  humilis!    miseros  semper  quam  maxima  produnt! 

10  Sordidus  et  nigrae  dudum  vagus  accola  harenae 
Nunc  aurum  piscator  habet  gaudetque  metallis: 
Nec  satis  est:  donat  templis,  per  limina  figit 
Et  titulo  confessus  ovat.    consurgite  in  iram, 
Quis  caelum,  quis  templa  placent!  modo  limine  in  omni 

15  Supplex,  maiorum  portans  munuscula  mensis 
Vel  tenuem  spectabat  opem;  nunc  ditior  illis 
Quos  coluit,  meliorque  deo  est;  quod  perdidit  ilie, 
Hic  donat    prorsus  magna  est  iniuria  Nerei. 
Dignus  non  fuerat  titulis,  nisi  perderet  aurum? 

21«  VIII  sic  A;  quod  ncscio  an  ad  c.  20  iam  ponendum 
sit  aurenm  ferit  A  fert  Iuretus  perit  H  neptusne  A  ea- 
legii  contradici  A  conuincitur  add.  R  Nomine  non  indi- 
cato  emendationes  Eauptio  fere  debentur.  Prooemium  addidi, 
cf.  ad  u.  87  Declamatao  Quicherat  2  Tantua  salsipote/y  A; 
b  in  rasura  dicit  H,  quod  legi  posse  negat  Boissier  Salsi- 
potifl  H  Salipotis  Baehrens  3  aliut  A  icta  A  tecta 
Quieherat  iuncta  PeUchenig,  Ztsch.  f.  osterr.  Gymn.  28, 481 
4  antiqui  ceditJ.  caedit  2x  cepit  eao  6  testantAa  A  6  lucit 
A  8  numquitnam  prodita  A  9  numilis  miseris  PeUchenig 
crimina  puto  10  Sorditua  A  magus  A  12  ficit  A 
14  limina  A     16  pectabat  A  expect.  H     17  perdedit  A 


86  CARMINA 

Non  [tantum]  facinus  caeso  est  auctore  piandum?         20 

Multa  patent,  sed  plura  latent.  scelus  undique  densum  est. 

T&Here  rem  templis  furor  est  temploque  vicissim       p.  49 

Rem  furti  donare  nefos.    pro  dira  nocentum 

Consilia  in  scaevis!    quae  mens  excogitet  istud: 

Res  auferre  sacras  et  consecrare  rapinas?  25 

Sit  similis  vindicta  malo  (nunc  ipsa  pudori  est 

Vox  mea),  ne  magnos  laedat  magis  ultio  divos. 

Audiet  haec  populns  nosque  hoc  narrabimus;  ergo 

Quod  factum  est  (meminisse  nefas),  referetur  in  urbe: 

Elusus  custos  raptumque  altaribus  aurum,  30 

Mens  audax,  scelus  fhoc,  manus  inproba,  perditus  ardor, 

Antistes  victus,  penetralia  prodita,  numen 

Contemtum,  templum  pauper,  piscator  abundans. 

Vos,  0  caelicolae,  vestrum  nunc  invoco  numen, 

Sit  mihi  fas  reticenda  loqui,  dum  proditur  iste.  35 

[Narratto] 

Natus  ut,  ignotum  est.    neque  enim  de  limine  celso 
Piscandi  doctus  ducit  genus.    inprobus  ergo, 
Cum  tantas  terris  dederit  labor  inclitus  artes, 
Non  Chalybum  massas  recoquit,  non  doctior  aeris 
Ducit  molle  latus  fulvumve  intentus  in  aurum  40 

Multiplici  gemmas  radiantes  lumine  vestit, 
Non  ager  in  voto  est  illi  fortesque  iuvenci, 
Non  inlex  fenus,  non  classica,  non  pia  Musa, 
Sed  spretis  divum  rebus  placet  omnibus  istud: 

20  tantum  add.  H    22  templo  qui  A    23  mira  Baehrem 

24  in  8cebis  quem  mens  A        26  Sit  scripsi  Heo  A     uin- 

dictam  A        27  lnagnis  A      28  narrauimus  A      29  refer- 

tur  A,  corr.  Quicherat  referuntur  H         31  scelus  hoc  A 

sceleriB  H  scelue  ac  Baehrens        32  Antistis  A%  corr.  Al 

prodit  A        33  templi  Quicherat        34  nun  A      Narratio 

addidi,  cf.  ad  u.  87  86  ubi  Quicherat     ingnotum  A 

88  ducerit  A       89  calibu  A      40  latus  suspectum  Hauptio 

fulbumque  A  -ue  H      42  iuuenui  A,  corr.  Al        43  uilex 

dupf 
A        44  spretis  rebus  A  spretis  diuum  H  rectis  uel  duris 

Haehrem  dndum  dlim  conieci    placit  A 


CODICIS  SALMASIANI.  87 

46  Fraus,  dolus  et  furtum  pelagi.    conponitur  ergo 
Saeta  nocens,  fallax  calamus  et  perfidus  amus, 
Principium  sceleris:  iam  tunc,  iam  perfidus  iste 
Neptunum  spoliare  parans  petit  alta  profundi 
Nereos  et  vitreo  resuploos  marmore  campos. 

M  Ulic  sollicite  [per]  saxa  madentia  curas  p.  50 

Disponens  imoqne  trahens  animalia  fundo 
Serus  furtivum  referebat  munus  ad  urbem. 
fSed  palam  sane  viderunt  moenia,  saepe 
Dum  relevant  populos  vario  commercia  pisce. 

66  Cernere  erat  genus  omne  maris,  conpleret  ut  urbem: 
Hinc  scarus,  hinc  varius,  hinc  purpura,  polypus  inde, 
Hinc  murena  ardens,  illinc  aurata  coruscans 
Et  cancer  mordax,  tergo  et  russante  locusta, 
Thynnus,  salpa,  pager,  lupus,  ostrea,  sepia,  mullus 

60  Et  quidquid  captum  faeiebat  copia  vile. 
Proderat  hoc  illi  tantum  ad  eonpendia  vitae, 
Nec  dabat  ars  aliud;  quamvis  praedives  adesset 
Mercatus  populi,  tamen  hinc  manus  ista  nocentis 
Vix  erat  aere  gravis,  nedum  copiosior  auro. 

65  Laudatus  sane,  quantum  spectabat  ad  artem, 
Et  stulte  multis  dictus  'Neptunius  heros'; 
Hinc  etiam  adsiduus  templo,  dum  solus  ad  aras, 
Solus  ad  altare  est  precibusque  insistere  cultor 
Creditur  et  placidos  pelagi  sibi  poscere  fluctus, 

46  calamus  failax  H,  sed  ef.  adn.  ad  u.  89.    Piscatores 
sunt  rfures  marittuni'  Plaut.  Bud.  310      47  inpfidus  A  in- 
territus  H  iam  perfidus  ego  en  perditus  Baehrens:  nam  p. 
Petschenig         48  pedit  A        49  Nereo  A    resupinus  A 
50  per  add.  H       saxam.   adentia  A       curas  A  chordas 
Maehly    51  imoq;  trahensq;  A    52  furtdbum  A    53  Nec  A 
Set  ego  paulum  sanie  H    maduerunt  A  viderunt  Petschenig 
mfnia  A  limina  H     54  corr.  Petschenig    relebat  A    popu- 
lufl  A  populoa  Al    comercia  A      56  uarius  H  cl.  Isid.  or. 
XII 6,  6  uarus  A    purpora  polipus  A     57  ardens  H  ex  Ou. 
haUeut,  113  madens  A  micans  Maehly  corruscans  A    58  ergo 
A    59  Tynnu8  A    pager  H  lages  A  possis  faber.  sepia  A 
60  cnpia  A,  corr.  Al     62  abesset  A    Mercator  A    hin  A 
64  necdu  A    auru  A,  corr.  Ax      69  placidus  A,  corr.  Al 


88  CARMINA 

Aurum  (pro  facinus),  veterum  donaria,  priscum  70 

Obsequium,  antiquum  munus,  videt,  arripit,  auferL 
Quis  populi  gemitus,  quis  tunc  concursus  in  urbe! 
Quis  fuit  ille  dies,  miseri  cum  pendere  poenas 
Custodes  iussi  fuso  de  sanguine  crimen 
Ignotum  insontes  luerent  facinusque  negarent!  75 

Heu  male  magnorum  semper  sub  nomine  tali 
Velamen  scelerum.    vilis  persona:  quis  ergo, 
Despiciens  hominem,  tantum  quis  crederet  umquam 
Pauperis  esse  nefas?  volitat  cum  funere  dives  p.  51 

Multorum.  —  Nec  scire  potest  sua  crimina  solus.  80 

Hoc  rursus  magna  statuere  primordia  rerum, 
Quod  cito  tam  prodit  crimen,  quam  concipit  ardor. 
Mens  hominum  facinus  sine  fine  admitteret  ullo, 
Si  posset  celare  diu:  cultoris  honore 
Sacrilegus  lucet,  manibusque  ablata  nocentis  86 

Post  spatium  produnt  crimen  redeuntia  dona. 

Excessus 

Huc  huc  tergemino  letalia  fulmina  telo, 
luppiter  undarum,  valido,  Neptune,  tridenti 
Concutiens  maria  alta  iace  pontoque  verendus 
Litoreas  transcende  moras!  stet  turbidus  axis  90 

Nubibus  et  zephyris  fundo  revolutus  ab  imo 
Gurges  inexpletum  feriat  vada  marmore  cano! 
Piscator  scaevus  meritum  confundit  utrimque; 
Stat  post  furta  pius,  templis  tua  munera  reddens, 
Et  post  dona  reus.    pro  vili,  summa  potestas,  95 

70  profanus  A  71  anticum  A  73  ante  penas  duae 
litt.  erasae  A  74  defuso  H,  rede?  76  necarent  A  76  Neu 
A  80  nec  H  ne  A  81  prorsus  Quicherat  est  •  ad  uere 
A  83  amitteret  A  84  c§laret  A  86  ablata  A  adlata 
conieci  86  post  produnt  s  erasa  A  87  letali  •  fulmine 
A  89   e  pontoque  H,  sed  cf.  u.  46.  116.    132.    205 

90  tran8cende.    remoras  A      saxis  A  91  zepheris  A, 

corr.  Al         92   inexplicitum  A         93  Piacatur  seuuB  A 
utrumq;  A       94  tu  A  dum  m.  reddit  H    tua  Quicherat 
96  proBt  uilissuma  potestas  A  pro  uilis  8.  p.  H 


CODICIS  SALMASIANI.  89 

Bis  tibi  calcato  facta  est  iniuria  caelo: 
Gum  tua  sacrilegus  raperet  donaria  templo, 
Contemptus  fueras;  iam  nunc  obnoxius  esse 
Coepisti,  ablatum  post[quam]  tibi  reddidit  aurum. 

100       *Ars*  inquit  'studiumque  dedit  mihi,  non  scelus,  aurum'. 
Verum  est?    Eoos  etenim  mercator  adisti 
Et  repetis  patriam  longo  post  tempore  dives? 
Scilicet  his  manibus  viduatos  cernimus  esse 
Ture  Arabas,  Persen  gemmis  et  vellere  Seres, 

105  Dente  Indos,  ferro  Cbalybes  et  murice  Poenos? 

Non  pudet  hanc  artem,  scelerum,  [te]  dicere,  princeps? 
Remas,  cumba,  fretum,  gurges,  notus,  ancora,  lembus,  p.  52 
Barca,  amus,  pumei,  conchae,  vada,  litus,  harena, 
Contus,  seta,  salum,  calamus,  fnotae,  retia,  suber: 

110  Hic  labor,  haec  ars  est,  hinc  fulvum  colligis  aurum! 
Mercator  madidus,  parvae  stipis  actor,  ad  aurum 
Vt  venias,  [id]  scire  velim;  quem  quando  patronus 
Maximus  antiquo  donarit  tegmine  vestis, 
Mensibus  ignorant  maria  intermissa  clientem. 

115       *Quis  me*  inquit  ctantum  facinus  committere  vidit?9 
Hoc  bene  habet,  haec  vox  mihi  [iam]  confessio  pura  est. 

[Probatio] 

Nunc  ergo  incipiam  crimen  sic  pandere  verbis, 
Vt  visum  te,  scaeve,  putes.    ergo  omnis  ob  istud 

96  caltato  A,  corr.  A1  97  rapere  A    donftria  A 

99  cepisti  abl.  pot  tibi  reddedit  A.  Num  u.  100—116  ante 
u.  215  collocandi  sunt?  100  Ar*  inquid  A  101  est 

eo  •  adait  enim  A  104  arabos  A  euuellere  A  105  ca- 
lipes  A  106  te  add.  H         107  fretus  A,  corr.  Al 

108  Arca  A  pumes  conc^uata  A  109  Cotus  A  post  salii 
s  eras.  in  A  note.  A  mola  H  rota  Quicherat  110  hinc] 
hic  A  111  auctor  A  actor  H  112  id  addidi  rescire 
H  113  donauit  H  115  inquid  A  comittere  A  116  uox 
haec  H,  sed  cf.  u.  46.  89.  182.  205  iam  add.  H  Probatio 
addidi;  cf.adu.S7  117  ueris  A,  correxi  118  putes 
Nipperdey  potis  A  Ut  uisum  exemplis.  ergo,  precor  H 
sub  A  ob  H  ad  Baehrens 


90  CARMINA 

Huc  ades,  [0]  iudex,  facinus.    signantia  rebus 
Argumenta  feram,  magno  quae  septa  vigore  120 

Interdum  visus  fallunt  et  crimina  produnt. 

Omne  equidem  furtum,  -dirus  quod  concipit  ardor, 
His  nisi  nunc  fallor  rebus  constare  necesse  est, 
An  locus  admittat  facinus  conplerier  an  non, 
An  valeat  persona  nefas  committere  tantum.  136 

Singula  si  excutimus,  casurum  est  crimen  in  istum. 
Ergo,  ut  dislinctum  est,  videamus  ab  ordine  primo, 
An  locus  admittat  facinus  conplerier  an  non. 
Templum  est,  unde  istud  sublatum  dicimus  aurum. 
Maxima  res:  venerandus  bonos,  custodia  nulla,  180 

Quod  mane  inpactis  foribus  vix  vespere  nigro 
Stridula  cardinibus  claudit  antica  retortis. 
Hoc  patet  adsidue,  patet  omnibus,  utpote  quisque 
Insistit  precibus,  nec  fas  est  claudere  postes. 
Ingressos  nullos  servat  custodia,  nulla  p.53 

Egressos,  licet  [et]  semper  discurrere  ad  aras,  186 

Omnibus  et  simulacra  modis  contingere  miris; 
Dona  etiam  veterum  populorum,  insignia  regum, 
Et  laudare  licet  cunctis  et  tangere  fas  est 
Ianitor  hinc  longe  est  primoque  in  limine  custos.         140 
Ipse  etiam  interdum  penitus  discedit  ab  aris 
Antistes  metuitque  precantibus  arbiter  esse. 
Hinc  facilis  causa  scelerum  facilisque  malorum. 
Nullus  custodit  templum,  quia  creditur  aras 
Caelicolum  servare  timor.    patet  omnibus  ergo.  145 


119  0  add.  H  120  magnoq;  A  125  Adnuale  ad  A  co- 
mittere  A  129  istut  A  130  honus  A,  corr.  A1  costo- 
dia  A  181  Quod  rubris  litt.  A  manet  H  132  claudunt 
H,  sed  cf.  adnot.  ad  u.  89.  antiqua  A  133  adsiduae  A 
patet  8crip8%,  licet  omnibus  utpute  A  134  Infixit  A  In- 
sistat  H  135  costodia  A  136  egressos  A  egressis  Al 
et  add.  H  137  cf.  Georg.  1477,  Aen.  1 354  138  donft  A 
139  lustrare  Maehly,  recte?  140  lonce  A  141  dissedit 
A      142  meduitq;  A        145  petit  A  patet  Iuretus 


CODICIS  SALMASIANr.  91 

Exemplnm 

Sic  Phrygiae  spes  sola  perit,  dum  milite  lecto 
Palladii  numen  servantibus  undique  Teucris 
Ingressus  templum  furtim  non  creditur  hostis, 
El  licet  Iliacus  flammam  Vestamque  regentem 

150  Hoc  metuens  Priamus  muris  vallasset  et  armis, 
Dum  tamen  ingressos  fas  qui  sint  poscere  non  est, 
Invisum  e  templis  antistes  fugit  Vlixen. 
Non  mirum  est  ergo,  quod  nos  sic  perfidus  iste 
Decepit,  templis  numquam  suspectus  et  aris, 

156  Sicut  Pergameas  caesis  custodibus  aras 

Audax,  ut  numen  raperet,  penetravit  Achivus. 

[Probatio] 

Nunc  quoniam  cunctis  manifestum  cernimus  esse 
Ad  causam  scelerum  templum  patuisse  rapinis, 
Quod  sequitur,  certo  traclandum  examine  rerum  est: 

160  An  valeat  persona  nefas  committere  tantum. 

Quid  metuat  pauper  (neque  enim  est  iam  dives  habendus, 
Et  cum  dona  ferat;  quamvis  inaria  alta  peragret        p.  54 
Perditus  et  templis  furtivum  congreget  auriim, 
Pauper  erit,  cui  nullus  honos,  cui  gratia  nulla, 

1G5  Non  clarus  genitor,  non  noto  semine  mater)? 
Scilicet  horrescit,  prisco  sine  nomine  avorum 
Ne  cadat  in  fasces,  miser  undique,  solus  ubique! 
An  non  hoc  genus  est,  cuius  de  examine  multo 
Quisquis  honoratos  respexit  forte  potentes 

170  Ob  meritum  fulgere  viros,  mox  improbus,  audax, 
Fortunam  incusans  et  tetro  lividus  ore 

146  frigie,  A    lecto  (ex  -tu  teste  H)  A       147  nomeu  A 

149  illiacos  A  Iliados  (Minervae)  H  Iliacns   Quicherat 

150  primus  A    153  e]  me  A    154  Decipit  A    155  costodib; 
A      156  nume  A    Probatio  addidi      157  qm  A      158  ra- 
puisse  A        160  conmittere  A         163  congregit  au$  A 
164  honus  A         166  prisco  sine  Quicherat  priscos  ne  A 
167  Ne  cadat  MaMy    Incedat  A  Incidit  Quicherat    169  ho- 
noratus  A    parentes  A       171  tedro  A 


92  CARMINA 

Pauperiem  monstrat  superis  ac  pectore  laevo 

Dira  quiritatus  fundit  convitia  caelo? 

Pauperis  omne  nefas:  facile  scelus  aptus  ad  omne, 

In  pretium  pronus,  despectu  numinis  audax,  175 

Vilis,  iners,  scaevus,  turpis,  temerarius,  ardens, 

Perditus,  abiectus,  maledictus,  sordidus,  amens. 

An  non  sunt  isti,  quorum  de  nomine  multi, 

Ducere  concessis  dum  nolunt  artibus  aevum, 

Caedibus  infamant  siivas  et  crimine  cauto  180 

Insidias  tendunt  domibus  gregibusque  rapinas? 

In  quibus  haut  ulla  est  caro  de  sanguine  cura; 

Pactas  temporibus  vendunt  in  proelia  mortes. 

An  vobis  mirum  est,  furtum  quod  fecerit  ille, 

Sanguinis  et  vitae  pretium  cui  extinguit  honorem?      185 

Nunc  age,  si  veris  tractavimus  undique  causis, 
Pauperis  esse  Defas,  quidquid  peccatur  in  orbe, 
Quod  superest,  positis  iam  rebus  ab  ordine  primo 
An  vindex  sceleris  sit  raptor  [et  ipse],  videndum  est. 

Neptuni  e  templo  votivum  perdimus  aurum.  190 

Heu  male  cum  diris  altaria  iuncta  metallis!  p.55 

Qui  primus  templis  aurum  dedit  omine  diro, 
Is  causa  scelerum  primus  fuit.    omne  paratas 
In  facinus  mentes  hominum  succendier  auro 
Non  scierat?    rectis  semper  contraria  rebus  195 

Fulva  metallorum  est  rabies;  haec  proelia  miscet, 
Haec  castos  vendit  thalamos,  haec  polluit  aras. 
MUle  nocendi  artes.    volumus  si  visere  priscos, 

173  q;  ritatus  A  num  inritatus?  quoque  iratus  Iure- 
tus         174  captus  adone  A  175  pr$tio  A%  u  corr.  Al 

despectus  A  despectu  H  176  iners  Baehrens  inops  A 
177  abieptus  A  'maledictor?'  H  sorditus  A  178  numine 
A  179  concessis  cod.  Leid.  concessum  A  181  dominis 
Baehrens  182  aut  A  183  Paatas  A  uindunt  A  uendunt 
qui  in  praemia  H  prglia  A  185  qui  extinget  A  186  age 
Baehrens  quoque  A        187  urbe  A        189  rapto  A  raptus 

causa  H;  em.  Baehrens       192  primis  templi  A    omne  duro 
A      193  omnes  A      194  auru  ex  auro  A      196  prelia  A 
197  uindit  A    h§  A      198  Aen.  VII 388 


CODICIS  SALMASIANI.  93 

Dicite,  quod  facinus  commissum  non  sit  ob  aurum. 

800  Auro  ardet  Glauce,  Danae  corrumpitur  auro, 

Auro  emitur  Pluton,  Phlegethon  transcenditur  auro, 
Proditur  Amphiaraus  atque  Hector  venditur  auro; 
Hoc  Medea  maga  est,  serpens  vjgil,  exul  lason, 
Hoc  Mida  ieiunus,  Paris  ultus,  f  naufragus  Helles, 

206  Hoc  fsapiens  Furia,  Venus  invida,  Iuno  cruenta, 
Hippomenes  cursu  velox,  hoc  tarda  Atalanle  est. 
Aurum  quod  nigris  Pactolus  miscet  harenis, 
Quod  condit  tellus,  tristis  quod  celat  Avernus, 
Quod  ferrum  intundit,  liquidus  quod  conOcit  ignis, 

210  Quod  furor  exposcit  demens,  quod  praelia  fsaeva, 
Quod  raptum  queritur  coluber,  quod  Punica  virgo 
Amissum  plangit,  Tyria  damnandus  in  aula 
Pygmalion  caeso  quod  perdit  fraude  Sichaeo, 
Quod  tutum  nec  templa  tenent  nec  pauperis  ardor. 

[Refutatio] 

215      cQui  raperet,  donum  templis  non  redderet'  inquit. 
Sentio,  quas  nobis  subrepto  praeparet  auro 
Callidus  ambages:  templorum  abscondere  furem  p.56 

Cultoris  temptat  donis  et  divite  censu 
Pauperiem  foedam  scelerum  causamque  malorum 

220  Excusat  largus;  nos  autem  insistimus  inde. 
Hoc  ideo  factum  est,  ut  crimen  frangere  possis. 

199  comisaa  A  200  sqq.  imitatur  Columbanus  ep.  ad 
Fedolium  200  Arro  A  claucidane  A  201  ploton.  flege- 
ton  A  202  amfiaraue  A  atque]  et  H  203  Ho  A  uigel 
A  204  leiunus  A  altus  A  naufragaque  uel  naufraga 
es  Helle  H  (naufraga's  L.  MueU.)  naufraga  Helle  legendum 
videtur,  cf.  c.  234,  26  205  sapiens]  Pallas  H  est  add.  H, 
cf.  ad  u.  89  inuita  A  206  Ippomenes  A  207  pactulu 
A,  corr.  A1  208  tellus  ego%  cf.  Hor.  carm.  III  8,  49 

aurum  .  .  cum  terra  celat.  f^inus  A  funua  H  Phineus  uel 
Phoenix  QuicJterat  Hermus  Baehrens  210  seua  A:  versat 
conicio  211  querit  A  queritur  H,  coni.  Burm.  212  tyrie 
A  218  siceo  A  Refhtatio,  cf.  ad  u.  100,  addidi  215  in- 
quid  A  216  qua8  A  217  abage8  tempoloru  A  219  sce- 
leram  A      221  posses  H 


94  CARMINA 

Hinc  etiam  est  illud,  docto  quod  concipis  astu, 
Squamigerum  in  piscem  raptum  vertatur  ut  aurum, 
Vt  titulum  inscribas  eTibi  nunc,  salis  alme  profundi, 
Quod  dedimus,  Neptune,  tuum  est9.  pulcre  omnia,  pulcre  225 
Dissimulas;  sed  vera  patent.    iam  frangere  votum  est 
Hoc  quoque,  quod  longo  meditatum  tempore  profers, 
Argumentum  ingens:  'templis  non  redderet  aurum, 
Qui  tulerat/    macte,  scelerum  doctissime  rhetor, 
Verborum  auxiliis  subverso  crimine  rerum!  280 

Reddere  te  donum  deus  inpulit,  inpulit  ardor, 
Inpulit  et  scelerum  mens  conscia,  conpulit  index 
Furtorum  semper  timor  anxius  atraque  mentis 
Tristities  pallensque  metus  resecansque  medulles 
Post  causam  raptus  trepidis  penitudo  secunda.  235 

Haec  scaevos  vexant.   non  sunt,  mihi  credite,  non  sunt 
Eumenides  dirae,  fallax  quas  fabula  narrat 
Cocyti  in  gremio  rapidi,  Phlegethontis  ad  ignes 
Tartarei,  incinctas  facibus,  serpente,  flagellis: 
Sed  metus  et  facinus,  sed  mens  est  conscia  pravi.       240 

Ni  fallor,  victum  est,  magno  quod  protulit  astu. 
Sed  superest  pars  magna  mihi  de  crimine  vero:        p.57 
fQui  raperet,  totum  templis  non  redderet/    ergo 
Hoc  quoque  sic  vincam,  verum  fatearis  ut  ipse. 
Sustuleras  templis;  partiris,  perfide,  furtum;  245 

Non  totum  reddis:  superavit  copia  mentem. 

222  conspicis  A  224  profunde  A  225  pulchre 

omnia  pulcre  A        226  patentia.  frangere  A        228  argu- 
mentu  A  *$cd  correctum*  teste  Boissier;  mentu  fex  ras.  obscu- 
rum*  H         229  tullerat  A      retor  A  rector  Heinsius 
280  Bub  certo  A,  em.  MaMy       231  ds  inpolit  impolit  ar- 
dor  A  angor  Maehly        232  Impolit  A     conpulit  sic  A 

233  Furturum  A,  corr.  Al  234  Tristi//ticies  A  (m  ras. 
erat  8)  metusq;  resecanq;  A  reserans  Iuretus  235  peni- 
tudo  notandum  288  flegetontis  A  239  Tartaren  A 
240  medus  A  et  corruptum  sed  mens  est  Baehrens  mens 
eet  et  A  241  fictum  Iuretus  protullit  A  248  donum 
A  totum  H  245  Sustulleras  A  246  cupia  A  mentem 
A:  multum  MaehJy  fort.  uotum? 


CODICIS  SALMASIANI.  95 

Nunc  quoniam  manifesta  fides  gradibusque  malorum 
Hinc  iliinc  lucent  coniatis  crimina  rebus, 
Officium  invadam,  valeant  ut  cernere  cuucti, 

250  Piscandi  doctis  semper  nil  nequius  esse. 

Hic  taceam,  audaces  ducit  quod  pallida  semper 
In  scelus  omne  fames,  secretaque  litora  cogunt. 
Hoc  loquor:  infaustis  levior  cum  scanditur  alnus, 
Quid  faciant  remo  celeri  lemboque  volantes, 

266  Excussum  ventis  pelagus  cum  litora  frangit: 

Naufragium  expectanL    sidit  cum  rapta  sub  undas 
Puppis,  submersi  fundo  scrutantur  harenas. 
At  cum  lassatus  portum  vix  navita  vidit, 
Furta  parant  missosque  secant  in  litora  funes. 

260  0  sceleram  auctores,  tetro  et  cum  crimine  ponti 
Cladum  participes  et  tempestalis  amici! 
Haec  quoque  si  excutitur,  quam  magni  criminis  ars  est! 
Non  scelus  esr,  unco  piscem  quod  fallitis  amo, 
Quod  placidas  subter  lina  intertexilis  undas? 

265  Piscibus  adsuetis  fallaces  tendere  morsus 

Neptuni  pulcrum  visum  est  non  parcere  templis.       p.58 

Epilogus 

Iam  satis  haec.    factis  [mea]  vox  inpensa  nefandis 
Piscantis  facinus  cecinit  versuque  coegit 
Aurum,  templa,  nefas,  titulos,  epigrammata,  munus. 
270  Supplicium  restat  scelerum,  quod  reddere  debet 
Iudex,  horrendo  toilens  tortore  securim. 

248  illic  A  261  tac  ift  A  quod  scripsi  quds  A  duci 
H  252  segretaq;  A  condunt  JBaehrens,  recte?  253  locor 
A  255  jJelacns  A  litura  A  rjangnnt  conicio,  cf.  Hor. 
carm.  I  11,  5  plangit  Petschenig  256  sedit  A  unda  A, 
corr.  Quicherat  257  submerse  A  scrudantur  A  268  Ad 
cum  lasatus  A  nauida  A  259  scant  in  litore  A 
260  nauctor  es  A  268  uno  A  piscem,  m  erasa,  A  falli- 
dis  ceno  A  265  adsueti  H  Epilogi  A  (fort.  transponen- 
dum  post  u.  246)  267  functis  A   factis  Iuretus  furtis 

Burm.    mea  add.  H       268  uersusq;  A        270  Subplicium 
A        271  totore  A 


96  CARMINA 

Dicite,  quos  ius  est  examina  Ggere  causis, 

Dicite  iam  poenas  mandatas  legibus  almis. 

Vos  quoque,  quis  ferro  mortales  caedere  fas  est, 

Cum  iam  damnati  iugulos  ac  colla  petetis,  276 

Ne  campis  patriaeque  loco  nec  caedite  iuxta. 

Deprecor.     ad  nigras  ducatur  vinctus  harenas, 

Vllima  despumans  pelagus  qua  litora  lambit; 

Hic  iaceat  medius  ponto  terrisque  nefandus, 

Et  cum  sollicitum  ventis  mare  tollitur  alte,  380 

Destruat  unda  rogum  rapiantque  animalia  corpus. 

Hic  tamen  expositis  tumulos  conponite  membris 

Et  titulum  facite  et  versu  hoc  includite  carmen: 

'Piscibus  hic  vixit,  deprensus  piscibus  bic  est, 

Piscibus  occubuit.     spes  crimen  poena  sub  uno  est/    286 


99 

B.  m  260.  " 

b."  iy  256.  Epithalamium 

Ite,  verecundo  coniungite  foedera  lecto 
Atque  Cupidineos  discite  ferre  iocos. 

Concordesque  tegat  cum  maiestate  benigna 
Quae  regit  Idalium,  quae  Cnidon  alma  regit. 

Alliget  amplexus  Uenerorum  mater  Amorum' 
Constituat[que],  patres  ut  cito  reddat  avos. 

272  quos  ego  quod  A  quis  H  queis  Quicherat  274  mor- 
tale  cedere  A  275  iugolos  accola  petistis  A  276  cedite 
A  ne  credite  iusta  Quicherai  277  unctus  A  278  pela- 
cub  A  litura  A  279  pontu  A,  corr.  Al  280  sollici- 
tuB  A,  corr.  Ax  282  exesis  Baehrens  adponite  H 
288  facit  et  A,  cf.  Verg.  ecl.  6,  42  284  depreensus  A 
285  occupuit  spes.  crimen  crime  pgna  A  uno  est  X  Epi- 
thalamium  eodem  uersu  A.  (Signum  separandi  X  Baehrens 
numerum  IX  esse  raius  est) 

22«  1  fgdera  A  2  Adq;  A  3  num  regat?  mage- 
state  A  4  tegit  ois  A  regit  bis  Heinsius  q;  nidos  A 
q;  gnidus  a  6  Alligit  A,  cf.  Ouidius  am.  III 15,  1  6  que 
addidi    patres  sc.  uestros    ut  scripsi:  et  A    abos  A 


CODICIS  SALMASIANI.  97 

.u  B.  III278. 

Verba  amatoria  ad  piotorem  b  .^rvSw! 

Pinge,  precor,  pictor,  tali  candore  puellam,  p.59 

Qualem  pinxit  amor,  qualem  meus  ignis  anhelat. 
Nil  pingendo  neges;  tegat  omnia  Serica  vestis, 
Quae  totum  prodat  tenui  velamine  corpus. 
6  Te  quoque  pulset  amor,  crucient  pigmenta  meduilas; 
Si  bonus  es  pictor,  miseri  suspiria  pinge. 

94. 

**  b.  in  279. 

Amarifl  amanti  b.  iv  256. 

Dic  quid  agis,  formosa  Veuus,  si  nescis  amanti 
Ferre  vicem?  perit  omne  decus,  dum  deperit  aetas. 
Marcent  post  rorem  violae,  rosa  perdit  odorem, 
Lilia  post  vernum  posito  candore  liquesunt. 
5  Haec  metuas  exempla  precor,  et  semper  amanti 
Redde  vicem,  quia  semper  amat,  qui  semper  amatur. 

***  B.  III  280. 

Resoriptum  b.  iv  257! 

Non  redit  in  florem,  sed  munus  perdit  amantis, 
Quidquid  vile  iacet    dulce  est,  quodcumque  negatur. 
Nam  si  formosa  facili  penetratur  amore, 
Facit  adulterium,  sed  munus  perdit  amantis. 

23«  Ad  pictorem  L(ipsiensis  I  74)  s.  X  2  finxit  a, 
recte?  8  syrica  L  6  om.  L  pulsit  A,  corr.  Oudendorp 
cruciant  a      6  est  A  es  a 

2i.  AM.NSAM.I  C     1  Dic]  Quid  a     2  pte  C 
S  Marcem  C        4  poaitti  A     liquiscunt  A  liquescunt  AlC 
liuescunt  L.  Muellcr.  rh.  mus.  XXII 93.    Scd  cf.  Ouid.  met. 
VII 550      5  Nec  C      6  mces  C 

25.  cf.  Ouidius  fast.  V  354.  1  reddit  G  2  Quicquid 
C  iacit  A  3  qui  formosam  L.  MueU.  facile  penetrauit 
A  p&netratur  C  si  formosam  facilem  penetrauit  amator 
Baekrens  4  Fecit  a  Failit  adulterio  L.  Mueller.  sed  scripsi 
et  AC.     Versus  non  carent  vitiis 

AnthoL  l»t.  L  7 


98  CARMINA 

26 

b.iu«,  MARTIALIS 

i£rvne.  Be  habitatione  ruris 

Rure  morans  quid  agam,  respondeo  pauca,  rogatus. 
Mane  deos  oro;  famulos,  post  arva  reviso 
Partitusque  meis  iustos  indico  labores. 
Deinde  lego  Pkoebumque  cio  Musamque  lacesso. 
Hinc  oleo  corpus  fingo  mollique  palaestra 
Stringo  libens.     animo  gaudens  et  feuore  liber 
Prandeo,  poto,  cano,  ludo,  lavo,  ceno,  quiesco. 
Dum  parvus  lychnus  modicum  consumit  olivi, 
Haec  dat  nocturnis  elucubrata  Camenis. 


20«  Sic  A.  InciJ  ex  sexto  •  (sc.  sexto  MartiaUs  Jibro 
quorum  primo  loco  'Liber  Epigrammaton9  numeratur)  poeta 
de  se  ad  libnim  suum  B  (Thuaneus  Par.  8071  in  Martialis 
libri  V  initio).  Incp  ex  VI .  poeta  ad  liberu  auu  V  (Voss. 
Q.  86,  in  Martiale  eod.  loco).  Etiam  Bo(ngarsianus), 
Ang(licanus  Iunii),  recentiores  habent  post  Martialis  li- 
brum  IV.  —  Auieni  (Auiani  Br.)  u.c  (uero  P)  ad  amicos 
de  agro:  sic  fere  B(egincnsis  2078  s.  IX),  P(aris.  8093  8.  X», 
BriuxeUanus  10717  s.  XI),  L  rmus.  Brit.  Begius  15  B  19 
s.  IX — X).  Br  pendet  ex  L.  PAuianum  deinde  continuat.  — 
-  fCatoni8'  BoxJwrnii  cod.  Leid.  'Horatii'  cod.  Leidensis  348 
anni  1470.  'Ovidii'  Basileensis  F.  VIII 1  anni  1460,  alii 
recc.  1  rura  P  rare  B  agis  A,  corr.  a  respondis  AV 
respondi  BPL  (Vossianus  a.  33  s.  X,  gui  titulo  caret),  a 
respondeo  BoAng  alii.  responde  Heinsius  2  Mane  APL 
Luce  B  V  ora  V  deum  exoro  PL  famulans  A  famulos 
rell,  a  arua  reuiso  ABV  aniaque  uiso  PL  3  iudico 
V  4  Deinde  A  Inde  BVLBoAng;  euanuit  m  P  f§bumq; 
A  "cio  Br  5  Tunc  PL  frico  Ang?  recc.  pallestra  AB 
palestra  VPL  6  gaudens  animo  AB  animo  gaudens  ceteri 
et  AV  ac  BLBoAng  alii  q;  ac  P  q;  hac  Br    libens  L  lit> 

VPBr  7  PandeEo  A  poto]  puto  B  V  pudo  lffdo  labo  ceno 
canto  quiesco  A  (c.  c.]  cano  caeno  corr.  man.  postcriore). 
cano  ludo  lauo  B  rcll.,  nisi  quod  cano  deest  in  V  ceno]  B 
caeno  VPL  u.  8.  9  om.  APLBrPith,  delet  Q.  Loewc 
lyncnus  V  consumat  BoAng  alii  9  elucibrata  B  elucu- 
brata  V  nox  lucubrata  recc. 


CODICIS  SALMASIANI.  99 


21 

B.  1 16«. 

De  Progne  et  Philomela  B.  rv  257! 

Da  sensus  mihi,  Phoebe;  precor;  nam  poena  puellae 
Non  habet  exemplum.    tristis  post  funera  linguae 
Sanguis  inest  pingitque  cruor  tormenta  pudoris.        p.60 


28 
LINDINI 

B.  III  94. 

Deaetate  b.  iv  257. 

Vitam  vivere  si  cupis  beatam 
Et  votis  Lachesis  dabit  senectam, 
Annos  ludere  te  decem  decebit, 
Viginti  studiis  dabis  severis, 

5  Triginla  pete  Jitium  tribunal, 

Quadraginta  stilo  polita  dicas, 
Quinquaginta  velim  diserta  scribas, 
Sexaginta  tuo  satis  fruaris, 
Septuaginta  velis  venire  mortem, 

10  Octoginta  senes  caveto  morbos, 

Nonaginta  time  labante  sensu, 
Centum  nec  puer  unus  adloquetur. 


27«  De  progne  et  filomela  A  'inteqrum  non  est*  Mcyt- 
rw  1  foebe  A  pena  A  8  pingit.  qu§cror  turmenta 
A,  corr.  a 

28«  Lindini  de  etate  AC  1  si  uiuere  AG  uis  C 
2  lacesis  A  lacessis  6  dabis  AC  8  decem  ludere  te  C 
debit  A  4  Vinginti  A  5  Trigenta  et  sic  e  pro  i  in 
numeris  reliquis  ad  u.  11  A  7  belim  deserta  A  u.  9 
om.  O  10  senex  C  senes  A  11  labente  AC%  corr.  Hein- 
sitis      12  alloquetur  C 


100  CARMINA 

29 

B.UX*K  AVITI 

b.  iv  258.  Adloctitio  sponsalis 

Linea  constricto  de  pectore  vincula  solve 

Et  domino  te  crede  tuo.    ne  candida  laedas 

Vnguibus  ora,  vide,  vel  ne  contacta  repugnes. 

Est  in  nocte  timor,  non  est  in  nocte  periclum. 

Nec  volo  contendas:  vinces,  cum  vicerit  ille.  5 

B.  V  187.  30 

r  1VW8.  Be  somnio  ebriosi 

Phoebus  me  in  somnis  vetuit  potare  Lyaeum. 
Pareo  praeceptis:  tunc  bibo,  dum  vigilo. 

B.  III87.  31 

B.  IV  258.  -D6    HVIS 

Vindicat  ipsa  suos,  quos  pertulit,  uva  labores; 
Quae  pede  dum  premitur,  subtrahit  ipsa  pedem. 

B.  I  24.  32 

B.'ivs58.  De  Libero  patre 

Orgia  lassato  quotiens  solvuntur  Iaccho,  p.6l 

Sic  deus  uda  mero  ponere  membra  solet. 

29.  Abiti  allocutio  sponsalis  A  2  dno  A  nec  A  ne 
a    candita  A      8  Huncuib;  hora  A,  corr.  a 

80«  De  quodam  ebrioso  B  1  Me  foeb;  AB  foeb; 

me  a  putare  (corr.  Al)  lieum  A  putare  lyeum  B  2  dum 
AB  cum  edd. 

31  •  De  ubis  A  1  pertullit  ubas  A  2  dum  A  quod 
uulgo  comprimitur  Baehrens  subtrait  A  u.  2  est  in  cod. 
Petropolitano ,  IApsiensi  I  74,  Sangallensi  899  s.  IX  p.  11 
{in  quibus  qui  pede  dum  L  cum  S  ille  L  illa  S)i  cf.ad 
C.  160 

32«  1  Urgia  A,  corr.  m.  rec.  yacco  A  2  Sic  A  Hic 
a,  edd.  Simulacro  Bacchi  adscriptum  puto 


CODICIS  SALMASIANI.  101 


33  B.  I  76. 

De  Xjiuia  et  Musis  b.  it  259. 

Phoeba  sedens  gremio  cum  fert  f  germana  reclinem 

Languidulos  pueri  respiciens  oculos, 
Vos  Heliconiadae  lentum  submittite  carmen: 

Carmine  somnus  adest,  carmine  somnus  abest 

34  B.  I  67. 

De  stataa  Veneris  b.  1Y259'. 

In  gremio  Veneris  quoddam  genus  herba  virescit. 
Sensit  dura  silex,  quo  foco  exaestuet  ignis. 

35  B.  V  167, 
—          ,  M.  1097. 

De  yipera  b.  iv  259. 

Accensa  in  Venerem  serpens  genitalibus  auris 
Sic  coit  ut  perimat,  sic  parit  ut  pereat. 

Hi  sunt  affectus,  haec  oscula  digna  venenis, 
f  Coniugioque  Venus  semper  amore  nocens. 


36  b.  in  so. 

_       .     ,       .  M.  898. 

De  Dalneis  b.  1V259. 

Exultent  Apono  Veneti,  Campania  Bais, 
Graecia  Thermopolis:  his  ego  balneolis. 

38.  1  Foba  A  cum  scripsi  quem  A  c  f .  g.]  fert  En- 
dymiona  Oudendorp  3  ehconiade  A  4  abest]  sic  a, 
adest  A 

84.  cf.  c.  20.  1  gremium  A,  corr.  a  erbe  uerescit  Ay 
corr.  a  2  Sentit  Loewe  f<5co  scripsi  loco  A  luco  Ouden- 
dorp    eztaestut  A  ezaestuat  a 

85«  1  aruis  Hagenus  3  His  A  h§°  obscula  A  tincta 
Wahefield  uenunis,  sed  inter  scribendum  corr.,  A  4  Con- 
iungitque  conicio 

88.  1  Baiis  uulgo  termopolis  A  j  sup.  scr.  a.  cf. 
Fleckeiseni  ann  phil.  1867  p.  243 


102  CARMINA 

B.  Lux.  init.  37 

b.  iv  260.         Be  titulo  Luxorii  oum  versibus 

Priscos,  Luxori,  certum  est  te  vincere  vates; 
Carmen  namque  tuum  duplex  Victoria  gestat. 


b.-  38 

b.  iv  260.  De  fortuiti8  easibus 

[IX]  Omnia  casus  agil.     fatum  consulta  sequuntur. 
'    Cedamus  fatis:  omnia  casus  agit. 

B.  I  143.  39 

b.' iv  260.  3De  Naroisso 

Dum  putat  esse  parem  vitreis  Narcissus  in  undis, 
Solus  amore  perit,  dum  putat  esse  parem. 

b.  i  120.  40 

B.^ivieo.  De  iudioio  Paridis 

Iudicium  Paridis  provexit  coniuge  Troiam, 

Decepit  Troiam  iudicium  Paridis.  p.62 

B.  1117.  4i 

M    ftAfi 

b.  rv  260.  De  equis  Diomedis 

Vim  Diomedis  equi  monstrabant  hospite  caeso; 
Hospite  fregerunt  vim  Diomedis  equi. 

87.  luxorie'  A    2  dublex  A    uictoria  A,  corr.  Baehrens 

38— 80«  Vcrsus  serpentini.  —  IX  in  nig.  dubitanter  (nam 
et  ad  c.  22  potest  ascribi)  addidi.  38«  De  furtuitis  cassib; 
A,  corr.  A1    1  conflultum  fata  Baehrens    2  casis  A,  corr.  Al 

39,  Etiam  in  cod.  IApsiensi  Bep.  I  74  extat  et  in 
SangaU.  899,  in  quo  u.  2  petit  dum 

40«    1  pro  in  ras.  A         2  Deleuit  Wakkerus,  recte? 

paradis  A 

41.  1  diumedis  §quis  A,  corr.  a  2  Hospide  fregunt  A 
-Sospite  Maehlyus.    Ab  Hercule  hospite  dbacti  sunt 


CODICIS  SALMASIANL  103 

42 
De  Polyxena 

Dcest. 


43  b.  i  n. 

[De  Deidamia]  B.  fv  iii'. 


Credita  virgo  parem  blande  decepit  Achilles, 
Implevitque  piam  credita  virgo  parem. 


44 

n  B.  I  182. 

M   661 

De  Oreste  et  Clytaemestra  B.  iv  m 

Pro  pietate  nefas  matris  purgavit  Orestes; 
Incurrit  magnum  pro  pietate  nefas. 


45  B.  I  1S4. 

De  Fentheo  et  Agave  b.  iv  2S1. 

Fert  miseranda  caput,  domino  quod  monstret,  Agave. 
Solum,  quod  doleat,  fert  miseranda  caput. 


46 

W  B.  I  116. 

M    647 

De  Tnrno  et  Pallante  B.  rv  m. 

Turnus  honore  ruit  fusi  Pallantis  in  hostem; 
Pallantis  fusi  Turnus  honore  ruit. 


42.  De  polixena  A.  epigramma  desideratur 

48«  De  Deidamia  addxdi.   De  eadem  est  c.  68    1.  2  cre- 

ditur  uirgo  patrem  A  credita  bis  m.  rec.  parem  Oudinus 

bis      1  decipit  achillis  A      2  pium  A 

44«  Di  (de  a)  A    clidemestra  A      1  horestes  A 
45.  De  penteu  et  [adaugi  A  Agaue  a         1  dno  A 

1  et  2  fer  A 

46«   1.  2  fusis  A,  corr.  m.  saec.  IX(?) 


104  CARMINA 

47 

B.  I  127.  ^  ' 

r  iv26i.  Be  Iasone  et  Medea 

Coniugis  arte  decus  patriae  reduxit  Iason; 
Amisit  patriae  coniugis  arte  decus. 


48 

B.  I  152.  ^" 

b.  iy2«i.  Be  Hero  et  Leandro 

Fecit  amore  viam  iuvenis  crudele  per  aequor; 
Praedurae  morti  fecit  amore  viam. 


B.  I  118.  w 

Rivic*.  I>e  Euryalo 

Unicus  Euryalus  meruit  solacia  matris; 

Ereptus  matri  est  unicus  Euryalus. 

* 

B.  I  156.  50 

bTiv262.  De  Hyaointho 

Sanguine  flos  genitus  fraudem  testatur  Vlixis; 
Servat  erile  decus  sanguine  flos  genitus. 


B.  1 115.  51  P- 63 

b.  iv  262.  De  Pallante 

Quae  dedit,  ipsa  tulit  virtus  Pallanta  dolendum; 
Prima  dies,  bello  quae  dedit,  ipsa  tulit. 

47.  - 

48.  Dero  A   De  ero  a         1  crudelis  A  (cmdele  a) 
2  Predura  A  Praeduram  Baehreus  Praeclarae  Oudendorp 

49.  De  euri\\\\liano  A       1  e t  2  eurilianus  A,  carr.  w. 
saec.  IX      1  solatia  A      2  matris  A,  corr.  a 

50.  De  iaquinto  A  (iacincto  m.  saec.  IX)     1  ulixes  A; 
i  ex  e  corr.  m.  alia 

51.  1  pallanda  A,  corr.  a      2  cf.  Aen.  X  510 


CODICIS  SALMASIANI.  105 

^2  B.  I  129. 

jjr     ftlUt_ 

De  Creonte  et  Medea  B.  iv  252. 

Mens  tibi  dira,  Creon,  vel  cum  Medea  fugatur, 
Vel  cum  busta  negas:  mens  tibi  dira,  Creon. 

53  B.  I  160. 

De  Deidamia  b.  iv  262.* 

Deidamia  virum  qua  coepit  nocte  mereri, 
Perdidit  hac  dulcem  Deidamia  virum. 


54  B.  I  133. 

De  Theseo  b.  1V262.' 

Thesea  magnanimum  non  cepit  ianua  Ditis; 
Decepit  coniunx  Thesea  magnanimum. 

55  b.  1  io. 

De  Iunone  et  Heroule  b.  tv  m 

Viribus  Herculeis  dum  noxia  facta  requirit, 
luno  dedit  laudem  vlribus  Herculeis. 


06  B   168. 

-.      —  M  612. 

De  v  enere  b.  iv  263. 

Vritur  igne  suo  fumantibus  Aetna  cavernis. 
Pendet  amore  Venus:  uritur  igne  suo. 

52.  De  creon  et  medea  A    1  ibi  A    2  negat  A    sibi  A 
58«  De  om.  A     1  cepit  A     2  Perdedit  A    hac  Burm. 
ah  Heins.  ac  A 

54.  De  Teseo  A      1  tesea  A,  sed  2  thesea  A 

55.  herculu  A,  corr.  a  1  erculeis  A  (sed  2  herc.)  fata 
Oudendorp  fortasse  recie 

56*  1  ftna  (h  m.  saec.  IX)  A  cabernis  A  2  Pendet 
A:  i.  e.  susptnsa  est  Perdita  Piersonus,  sed  cf.  88,  14 
Pendet  amore  dolor 


106  CARMINA 

B.  I  94.  57 

Rivstt.  De  traotu  Heotorie 

Funere  turbat  equos  necdum  saliatus  Achilles, 
Hector  et  exanimis  funere  turbat  equos. 

B.  I  122.  58 

b.  iv  268.  ^e  Aegypto  et  Danao 

PerOda  nox  Danai  dirarum  caede  sororum; 
Mitis  Hypermeslrae  perfida  nox  Danai. 


b  1 10.  59 

b.  iv  263.  Ee  oygno  et  Leda 

Carmine  duicis  olor  dum  virginis  otia  mulcet, 
Texit  furta  lovis  carmine  dulcis  olor. 


B  I  168.  60 

B.'rv°263.  De  Calypso  et  Didone 

Inputat  aegra  toris  vim  per  deserta  Calypso; 

Vim  Dido  incensis  inputat  aegra  toris.  p.64 

B.  i  e».  61 

r  iv$264.  De  Adone  et  Venere 

Pingitur  ora  Venus,  ne  se  contemnat  Adonis; 
Ut  roget  Armipotens,  pingitur  ora  Venus. 

57«  ectoris  A      1  achillis  A     2  Ector  A 

58.  2  mitis  sipermestre  A  (y  ex  i  correctum)  perfide  A 

59.  De  quigno  et  lete  A  (cigno  et  lgda  corr.  saec.  IX) 
1  odia  mul^et  A  ocia  a  mulcet  tn.  rec. 

60.  cahpso  A  1  t.  qui  pfert  d.  A;  uim  Oudendorpius, 
per  ego  profert  a  calipso  A  2  incensis  Baehrens  in- 
fensis  Doruittius  inpensis  A 

61.  1  Pi§itur  A  se  scripsi  uel  A  2  Aut  rogit  oiTps 
A,  corr.  Froehnerus 


I 


CODICIS  SALMASIANI.  107 

62  B.  I  4«. 

M.  599 

De  Oastore  et  Polluoe  B.  iv  2w.' 

Ordine  mortis  eunt  alternae  ad  munera  vitae, 
Inque  diem  fratres  ordine  mortis  eunt. 

63  B.  I  95. 

De  Dolone  et  Aohille  b.  iv  264.' 

Praemia  magna  Dolon  currus  dum  poscit  Achillis, 
Prodidit  ipse  cadens  praemia  magna  Dolon. 

64  B.  I  167. 

De  Progne  et  Philomela  b.  iy  *u. 

Sanguine  muta  probat  facinus  Philomela  sorori, 
Vimque  vice  linguae  sanguine  muta  probat. 

65  B.  I  162. 

De  Lemniadibus  b.  iv  26*. 

Funera  Lemniadum  nescit  veneranda  Thoantis; 
Sola  tamen  sensit  funera  Lemniadum. 

66  B.  I  109. 

De  Glauoo  et  [Arohemoro]  B.ivm 

Squameus  anguis  crat,  qui  reddidit  aethera  Glauco; 
Qui  tulit  Archemoro,  squameus  anguis  erat. 

62.  Da  castoriipollo  A  1  sunt  A  eunt  Al  ad  (uel  in) 
om.  A      2  in  quem  di€  A 

68«  De  dolon  achillis  A  2  Prodedit  A,  corr.  a  Per- 
didit  Heinsim 

64.  De  progne  e  philomela  A    1.  2  Stamine  Maehly 
1  philomella  A        2  Et  uice  uim  Doruillius  Vim  querulae 
Baehrem  Inque  uicem  Maeldy 

65«  De  lemniatibus  A 

06.  De  lauconte  A  de  Laocoonte  a  De  Glauco  et  [Arche- 
moro]  8crip8t  1  reddedit  A  lauco  A  2  tullit  A  (i.  e. 
abstulit,  8c.  aeihera)  Archemorum  edd. 


108  CARMINA 


B.  I  163.  67 

M.  685.  — ^      _~   . 

b.  iv  »65.  De  Felope 


Fervidus  axe  Pelops  contemnit  iura  tyranni, 
Fata  ligat  soceri  fervidus  axe  Pelops. 


B.  I  70.  68 

b.  iv  »65.  De  Adone 


Vulnera  saevus  aper  laesae  spectanda  Dianae, 
Flenda  dedit  Veneri  vulnera  saevus  aper. 


B.  I  151.  69 

M    679 

b.  iv  865.  De  Hyla  et  Hereule 

Raptus  aquator  Hylas:  Nympharum  gaudia  crescunt. 
Herculis  ira  tumet:  raptus  aquator  Hylas. 


b.-  70 

b.  iv  265.  De  inoesto  partu 

Prodita  prole  parens  partus  enixa  biformes;  p.65 

Facta  paterna  luit  prodita  prole  parens. 


B.  I  164.  71 

M.  686 

b.  iv  265.  Be  Oaphareo  monte 

Relliquias  Danaum  dira  premit  arte  Caphareus; 
Albula  Tuscus  amat  relliquias  Danaum. 

67.  1  pelobs  A    tvrranni  A    condemnat  A,  corr.  Wak- 
kerus      2  Facta  A    citat  Wakkerus    socer  A    pelobs  A 

68.  1  Ulnera  (corr.  saec.  IX?)  A 

69.  hyl»  A      1  et  2  aquator  Eldickius  amator  A  hylax 
A  (1  hylas  corr.  saec.  IX?)  Hylax  foriasse  recte,  ut  Aiax 

1  nymfaru  A 

70*  De  incestu  (incesto  Ax)  partu  A  partuum  L.  MueUer 
1  biformas  A 

71.  cafareo  A      1.  2  reliquias  A       1  cafereus  (sic)  A 


CODICIS  SALMASIANL  109 

7^  B.  I  8. 

De  Ganymede  [et  Hermaphrodito]       b  iv  2w! 

Captus  amante  puer  aquila  moderante  pependit; 
Infamavit  aquas  captus  amante  puer. 

,u  B.  I  150. 

De  Pyramo  et  Thisbe  b.  irseel 

Pallia  nota  fovet  lacrimis  decepta  Themisto; 
Pyramus  heu  lacrimis  pallia  nota  fovet. 

74 

,r*  B.  I  180. 

De  Ioeasta  et  Oedipo  b.  iv  Ha! 

Dirum  Iocasta  nefas,  vel  cum  venit  effera  coniunx; 
Vel  cum  fit  mater:  dirum  locasta  nefas. 


■"  B.  I  158. 

De  Hippolyto  et  Phaedra  b.$v266. 

Vincere  falsa  pudor  poterat.     sed  castus  et  insons 
Erubuit  Phaedrae  vincere  falsa  pudor. 

*k  B.  I  96. 

fDe  tumulo  Aohillis  B.  rvSe. 

Iurgia  conflat  amor,  ut  blandius  urat  amantes: 
Ad  cumulum  fidei  iurgia  conflat  amor. 

72«  De  ganimede  A  u.  2  ad  Hermaphroditum  pertinere 
videtur,  cf.  Meyerus  ad  h.  I.,  unde  Baekrens  et  Herm.  add. 

78.  De  piramo  et  tisbe  A  1  Palla  A  fobet  A  2  Pira- 
muB  A    fobet  A 

74.  et  idippo  A  1  iocasta,  i  a  m.  saec.  IX  (?)  deleta, 
A    con  uenit  A      2  ocasta  A 

75«  ippollido  A  (-ito  m.  saec.  IX)      2  fedrg  A 

76.  Inscriptionem  fde  Oresta  et  Pylade'  iure  desiderat 
Doruillius.    Irorta&se  et  haec  et  alterum  distichon  interiit 


110  CARMINA 

77 

B.  I  119. 

^iv°266.  Be  Niflo  et  Euryalo 

Nomen  amicitiae  magna  pietate  colendum  est; 
Maxima  pars  vitae  est  nomen  amicitiae. 


78 

B.  m  283. 

b.  iv  267.  Item  tiiide  rapra 

Mens,  ubi  amaris;  ama:  rarum  est  agnoscere  amicos, 
Rarum  invenire  [est]     Mens,  ubi  amaris,  ama. 


79 

B.— 

B.rv7267.  De  Apolline 

Gratia  magna  tibi,  Paean,  qui  pectora  conples; 
Lector,  si  faveas,  gratia  magna  tibi. 

80 

B.  Lux.  init. 
M   297 

b.'  rv  267.  Epitaphion  p,  G6 

Nil  mihi  mors  faciet:  pro  me  monumenta  relinquo. 
Tu  modo  vive,  liber:  nil  mihi  mors  faciet. 


77.  eurialo  A.    Malim  De  amicitia.       1  amiticie.  A 
2  amititif  A 

78.  Etem|unde|s  A,  corr,  Baehrens  1  ubi\\\\  amSris 
(o  eras.)  A  fut  ameris,  ama*  Martial.  6, 11,  10.  Auson. 
epigr.  91,  6.  Cf.  Ouid.  art.  am.  2,  107.  agnuscere  A  ami- 
cum  Doruill.      2  eeruare  Baehrem    est  om.  Acc 

79.  1  pectore  A 

80.  Epitafion  A  1  nonumenta  A,  corr.  a  2  nihil 
A,  corr.  a 


CODICIS  SALMASIANI.  111 

81 

PORFIRII  B.  III  89. 

Versus   anaoyolioi  B.ivies' 

X  Blaoditias  fera  Mors  Veneris  persensit  amando, 
Permisit  solitae  nec  Styga  tristitiae. 
Tristitiae  Slyga  nec  solitae  permisit,  amando 
Persensit  Veneris  Mors  fera  blanditias. 

5  Omnipotens  pater  huic  semper  concessit  amori, 
Fecit  nec  requiem  tot  sibi  fulminibus. 
Fuiminibus  sibi  tot  requiem  nec  fecit  amori, 
Concessit  semper  huic  pater  omnipotens. 

Purpureus  tibi  flos  vultum  non  pingit,  Iacche, 
10      Monstrat  nec  mitem  frons  nova  laetitiam. 
Laetitiam  nova  frons  milem  rrec  monstrat,  lacche, 
Pingit  non  vultum  flos  tibi  purpureus. 

Occubuit  minor  hic,  fraclis  et  viribus  astu 
Torpuit  oppressus  Amphitryoniades. 
15  Amphitryoniades  oppressus  torpuit.astu 
Viribus  et  fractis  hic  minor  occubuit. 

Incaluit  iubar  boc  externis  ignibus  ardens 

Fortius;  ardorem  Sol  sibi  congeminaL 
Congeminat  sibi  Soi  ardorem;  fortius  ardens 
20      Ignibus  externis  hoc  iubar  incaluit. 

81«.  Iorfiri  anaclici  A   forte  Porphiri  a  (Rufini  uersus 
anacyclici  cc).     Sunt  De  ui  amoris  ante  u.  1  X  rubro 

colore  A    fera  A      2  stigat  tristici^  A       8  Tristici^  stiga 
A    solide  A        4  feram  A,  corr.  a     6  (non  8)  Omps  A 
8  CoDsensit  A    9  Purporeos  sibi  A  purpureos  et  uultus  edd. 
pingitur  A      9.  11  iacchum  A  tibi  —  Iacche  bis  L.  MueUe- 

rus  10  ne  A  lons  A  leticia  A  11  L§ticia  noua  A  12  no 
uultu  A    sibi  purporeus  A      13  Decubiit  A    huic  (et  v.  16) 

L.  MueUerus  hic  (in  pictura)  A  fSctis  A  aestu  A  bis  astu 
Salmasius  14  oppressos  amphitrioniadis  A  15  Amphy- 
trioniadis  A    turpuit  A    18  sq.  Sol  scripsi  (cf.  221, 1)  sol  uulgo 


112  CARMINA 

D^posita  face  Nox  quaesivit  lumina  Pboebes, 
Vulnere  sed  blandus  hanc  tenet  Endymion. 

Endymion  tenet  hanc  blandus  sed  vulnere;  Phoebes 
Lumina  quaesivit  Nox  face  deposita. 

Armipotens  deus  hoc  suspirat  pondere,  vulnus  26 

Ferrea  nec  rabies  aut  furor  exsuperat.  p.67 

Exsuperat  furor  aut  rabies  nec  ferrea  vulnus, 
Pondere  suspirat  hoc  deus  armipotens. 

Inpatiens  Venus  est,  silvas  dum  lustrat  Adonis, 

Carpit  si  Martero,  iam  cui  conveniat.  30 

Conveniat  cui  iam,  Martem  si  carpit,  Adonis 
Lustrat  dum  silvas,  est  Venus  inpatiens. 

i  b.  in  79.  82 

M.  917.  _    •   .    .      - 

|  b.  rv269.  D©  taimla 

XI  Has  acies  bello  similes  cano,  quas  Palamedes 
|  Constituit.     casu  vario  paribusque  periclis 

|  Inscius  ac  sollers  sistunt  se;  namque  superbis 

\  Vana  supervacue  crescunt  mendacia  buccis 

|  Et  se  sollertes  punctis  fallentibus  inflant. 

En  proceres  Fridi  asseclae  lususque  magister.  6 

Assidue  similes  mittuntur  semper  in  fimo, 
Vtque  deus  fdedit,  se  praefert  inscius  artis. 

21  quesibi  A  febis  A  22  Vulnere  i.  e.  amore  hgc 
tendymion  A  hanc  L.  Mueller  23  hanc  idem%  haec  A 

fobie  A  24  nos  A  26  et  28  dl  A  26.  27  hant 

L.  Mueller     27  rapies  A     30.  31  sed  puto  Martem  Froeh- 
nerus  matrem  A 

82«  ante  u.  1  XI  rubro  colore  A  1  bellitio  Bimiles  A, 
corr.  Salmas.  belli  miles  a  3  hac  A  ac  Oudendorp.  has  a 
sistunt  se    Oudendorp.  sistentes  A  4  mendatia  A 

5  fabentibus  A,  correxi      6  iridassectae  laurusque  A,  corr. 
Petschenig  Fridus  Baehrens     7  Hac  sidug  (Hac  siduit  A1)  A 
Assidue  et  Oudendcrp.       similis   A        in  uno  conicio 
8  Utque  Oudendorp.  Adque  A    Deusdedit  (nomen)  Froehner 
dedent  Oudendorp.  defit  Baehrens 


CODICIS  SALMASIANI.  113 

Quid  labor  ingeniumque  iuvat?  cur  pallidus  extat 
10  Atque  iners  dubitat?  securus  ludat  amator, 
Nummos  quisquis  habet:  discedat  lividus  hoslis 
Se  doctum  iactans.    quodsi  reppertor  adesset 
Princeps  ac  sollers,  victum  se  saepe  vocasset. 
Adversis  punctis  doctum  se  nemo  fatetur. 
15  Vuinera  plus  crescunt  punctis,  quam  bella  sagittis. 


83 
[Epistula.    Dido  Aeneae]  B  x  175 

M.  1610. 

Praefatio  b.  rv  m. 

Sic  tua  semper  ames,  quisquis  pia  vota  requiris, 
Nostra  libenter  habe;  quid  carminis  otia  ludant, 
Cerne  bonus  mentisque  fidem  probus  indue  iudex. 
Dulce  sonat,  quod  cantat  amor;  cui  grata  voluptas 
6  Esse  potest,  modicum  dignetur  amare  poetam.  p.  68 

Carmen 

Debuit  ingrato  nullam  dictare  salutera 
Laesus  amor.    sed  nulla  iuvant  convitia  flentem; 
Si  modo  flere  vacet.    nam  me  magis,  inprobe,  mortis 
Fata  vocant.    Troiane  nocens,  haec  dona  remittis? 
10  Quamvis  saepe  gravi  conponam  carmine  fletus, 
Plus  habet  ipse  dolor,  nec  conplent  verba  dolorem, 
Quem  sensus  patientis  habet.    vertenda  requiro, 

9  iubat  A  pallib;  A  10  Adq;  A  At  quid  Burm. 
amotor  A  11  hos^s  A  (i.  e.  bostis)  hos  a  12  Sed 
doctum  A,  correxi        13  bac  solers  A 

88.  Epi8tula.  Dido  Aeneae  om.  A  ante  u.  1 :  XII  A 
rubro  colore  in  mg.  2  abe  A  carmininis  ocia  A  3  in- 
cole  A  indue  Baehrens  indole  Higtius  u.  4  ei  6  in  C 

fol.  1  u.  et  Vaticano  639  8.  XI  extant    4  gratia  A,  grata  Ca 
uoltmtas  C     5  amore  a     6  ingrado  nulla  A    mandare  C 
7  Lesos  A    iubant  A        8  inproba  A,  correxi        10  graui 
A  gT-aues  Higtius        11  Plus  ualet  Higtius        12  uertenda 
8cripsi  uel  regna  A  nec  regna  .  .  male  victa  Higtius 

AnthoL  lat.  X  8 


114  CARMINA 

Quae  maledicta  dedi,  miseris  circuradata  falis! 

Pendet  amore  dolor,  cassum  dolor  auget  amorem. 

Dum  studet  iralas  calamus  celerare  querellas,  15 

Continuit  dolor  ipse  manum,  nec  plura  loquentem 

Passus  amor  mentisque  vias  et  verba  ligavit. 

A,  quotiens  revocata  manus,  dubiumque  pependit! 

Quid  factura  fuit  trepidanti  pollice!  dextram 

Torpor  et  ira  ligat,  dum  dura  vocabula  format,  20 

Et  minus  explicitam  condemnat  littera  vocem; 

Torsit  iter  male  tractus  apex  dubiaque  remissus 

Mente  pudor,  dum  verba  notat,  dum  nomina  mandat 

Flamma  nocens,  iram  tardans;  pcnitusque  cucurrit 

Sopitus  per  membra  calor  diroque  medullas  25 

Igne  vorat.    nullus  confessam  culpet  amantem. 

Conubium  nunc  crimen  erat?  male  credula  votis 

Cuncta  dedi  (nec  mira  fides)  sub  lege  mariti, 

Cuius  et  ipsa  fui;  numquam  nec  conscia  reddent 

Vota  fidem;  si  talis  eril  non  digna  marito.  30 

Hanc  reddis,  Troiane,  vicem?    meus  ista  meretur 

Aflectus?  non  ille  torus,  non  conscia  lecti 

Sacramenta  tenent?  totum  pro  crimine  perdo,  p .69 

Quidquid  amore  dedi.    fatis  licet,  inprobe,  tendas 

Aemula  regna  meis:  nibil  est  quod,  perfide,  iactes;        35 

Fraude  perit,  non  sorte,  fides.    Sed  regna  petebas 

13  qu^  miseri  A  14  Pendit  A,  cf.  c.  66,  2       dolor 

et  Hoeuffttus  et  ego,  domus  A       cassum  scripsi  castus  A 

augit  A  15  studit  iratus  A  animus  Burm.  collorare  A, 
corr.  Higtius  celare  Burm.  16  manu  A  17  meritiaque 
A  mentisque  Higtius  20  puto  et  ora,  cum  dextram  iun- 
geiidum  firmat  A,  corr.  Schrader  2l  comendat  A  condem- 
nat  Schrader  uoce  A  22  sapex  A  remiseos  A  24  iram 
(Hoefft.)  tardans  scripsi  irata  redens  A  ardens  Birt.  ite- 
rata  redit  Petschenig      poenitusq;  A  26  diro  Bachrens 

duro  A  26  forat  A  uorat  Burm.      confessus  A,  corr. 

Bxirm.      27  Conuuiu  A    tunc  a      28  fide  Ay  corr.  Higt. 
31  iste  A,  corr.  a  33  tent  A,  corr.  a      perdi  A%  corr. 

Higtius  34  Quid  A;  Quid  supra  scripsit  m.  altera  satis 
antiqua    temptes  Maehly        36  Romula  a 


CODICIS  SALMASIANI.  115 

Debita,  nec  mecum  poteras  coniungere  sortem? 

Si  datur  ire,  placet.    nam  quod  fugis,  unde  recursus, 

Vota  cnocentis'  habes;  nihil  est;  quod  dura  querellis 

40  Verba  fidemque  voco;  quisquis  mea  vulnera  deflet, 
Invidiam  fecisse  neget.    trahit  omnia  casus. 
Dum  sortem  natura  rapit,  csua  taedia  solus 
Fallere  nescit  amor/    reparatum  Cynthia  format 
Lucis  honore  iubar  curvatis  cornibus  farcus, 

45  Quod  de  fratre  rubet:  cessurus  lege  sorori 
Consumit  sua  iura  dies.    sic  continet  orbem 
Dum  recipit  natura  vicem.    csua  taedia  solus 
Fallere  nescit  amor.'    mersum  pallentibus  umbris 
Circumdat  nox  atra  diem  fruiturque  tenebris 

60  Lege  poli,  peraguntque  micantia  sidera  cursus  . . . 
Navifragi  tacet  unda  salis  nec  murmurat  auster 
Nec  flexum  quatil  aura  nemus.    csua  taedia  solus 
Fallere  nescit  amor.'//ramis  male  garrula  pendens 
Iam  pliilomela  tacet  damuo  male  victa  pudoris, 

55  Amplexuque  fovens  querulos  sub  culmine  nidos 
Pensat  amore  nefas,  miserasque  alitura  querellas 
Nocte  premit,  quod  luce  dolet.    csua  taedia  solus 
Fallere  nescit  amor.' /  nunc  iam  bene  iunctus  amantes 
Ardor  alit  thalamique  fidem  sua  pignera  conplent. 

60  Coniunx  laeta  viro,  felix  uxore  maritus. 

37  rerum  poteras  conuincere  A,  correxi  38  quod  A 
quo  a.  Quod  ad  me  redire  poteris,  ego  'nocens'  uotis  meis 
te  ire  iubeo  41  necat  corr.  ex  necant  A  neget  Schrad. 

trai  A  42  sorte  A  capit  Petschenig  48  reparato  Ba?h- 
rens  quintia  A,  corr.  a  44  ardens  Maehly  46  Quod  A  Cum 
Higt.  47  Du  A  sua-amor  rubris  litteris,  ut  intercalaria 
plerumque,  A  49   tenebras   A,  corr.    cc.     Deesse  puto 

comparationis  diei  noctisque  finem,  tranquillitafis  tempesta- 
tisque  initium  61  Nauifrage  A,  corr.  a      sali  Burm. 

52  Ne  A  53  ramis  Burm.  pinnis  (primis  a)  garula  mane 
pendens  A,  male  garrula  i.  e.  iam  non  garrula.  54  filo- 
mela  A  picta  A,  corr.  Burm.  56  Amplexusque  A,  corr.  a 
nidi  Burm.   natos   Maehty  57    fortasse  Nocte   gemit 

6S  amantem  A,  corr.  Maehly  69  talamiq;  A  pigne?  A 
m.  pr.        60  uxores  marito3  A,  corr.  a 

8* 


114  CARMINA 

Quae  maledicta  dedi,  miseris  circumdata  fatis! 

Pendet  amore  dolor,  cassum  doior  auget  amorem. 

Dum  studet  iratas  calamus  celerare  querellas,  15 

Continuit  dolor  ipse  manum,  nec  plura  loquentem 

Passus  amor  mentisque  vias  et  verba  iigavit. 

A,  quoliens  revocata  manus,  dubiumquc  pependil! 

Quid  factura  fuit  trepidanti  pollice!  dextram 

Torpor  et  ira  ligat,  dum  dura  vocabula  format,  20 

Et  minus  explicitam  condemnat  littera  vocem; 

Torsit  iter  male  tractus  apex  dubiaque  remissus 

Mente  pudor,  dum  verba  notat,  dum  nomina  mandat 

Fiamma  nocens,  iram  tardans;  penitusque  cucurrit 

Sopitus  per  membra  calor  diroque  medullas  25 

Igne  vorat.    nullus  confessam  culpet  amantem. 

Conubium  nunc  crimen  eral?  male  credula  votis 

Ctincta  dedi  (nec  mira  fides)  sub  lege  mariti, 

Cuius  et  ipsa  fui;  numquam  nec  conscia  reddent 

Vota  fidem,  si  talis  erit  non  digna  marilo.  30 

Hanc  reddi9,  Troiane,  vicem?    meus  ista  meretur 

Affectus?  non  ille  torus,  non  conscia  lecti 

Sacramenta  tenent?  totum  pro  crimine  perdo,  p.69 

Quidquid  amore  dedi.    fatis  licet,  inprobe,  tendas 

Aemula  regna  meis:  nibil  est  quod,  perfide,  iactes;        35 

Fraude  perit,  non  sorte,  fides.    Sed  regna  petebas 

13  qu£  mi8eri  A  14  Pendit  A,  cf.  c.  66,  2       dolor 

et  Hoeuffttus  et  ego,  domus  A       cassum  scripsi  castus  A 

augit  A  15  studit  iratus  A  animus  Burm.  coilorare  A, 
corr.  Higtius  celare  Burm.  16  manu  A  17  meritisque 
A  mentisque  Higtius  20  puto  et  ora,  cum  dextram  iun- 
gendum  firmat  A,  corr.  Schrader  2l  comendat  A  condem- 
nat  Schrader  uoce  A  22  sapex  A  remissos  A  24  iram 
(Hoefft.)  tardans  scripsi  irata  redens  A  ardens  Birt.  ite- 
rata  redit  Petschenig      poenitusq;  A  25  diro  Baehrem 

duro  A  26  forat  A  uorat  Burm.      confessus  A,  corr. 

Burm.      27  Conuuiu  A    tunc  a       28  fide  A,  corr.  Higt. 
31  iste  A,  corr.  cc  83  tent  A,  corr.  cc      perdi  A,  corr. 

Higtius  34  Quid  A;  Quid  supra  scripsit  m.  altera  satis 
antigua    temptes  Maehly        36  Romula  ct 


CODICIS  SALMASIANI.  115 

Debita,  nec  mecum  poteras  coniungere  sortem? 

Si  datur  ire,  placet.    nam  quod  fugis,  unde  recursus, 

Vota  cnocentis'  habes;  nihil  est,  quod  dura  querellis 

40  Verba  fldemque  voco;  quisquis  mea  vulnera  deflet, 
Invidiam  fecisse  neget.    trahit  omnia  casus. 
Dum  sortem  nalura  rapit,  csua  taedia  solus 
Fallere  nescit  amor/    reparatum  Cynthia  format 
Lucis  honore  iubar  curvatis  cornibus  farcus, 

45  Quod  de  fratre  rubet:  cessurus  legc  sorori 
Consumit  sua  iura  dies.    sic  continet  orbem 
Dum  recipit  natura  vicem.    csua  taedia  solus 
Faliere  nescit  amor.'    mersum  pallentibus  umbris 
Circumdat  nox  atra  diem  fruiturque  tenebris 

50  Lege  poli,  peraguntque  micanlia  sidera  cursus  . . . 
Navifragi  tacet  unda  salis  nec  murmurat  auster 
Nec  flexum  quatit  aura  nemus.    csua  taedia  soius 
Fallere  nescit  amor/^/ramis  male  garrula  pendens 
Iam  philomela  tacet  damno  male  vicla  pudoris, 

55  Amplexuque  fovens  querulos  sub  culmine  nidos 
Pensat  amore  nefas,  miserasque  alitura  querelias 
Nocte  premit,  quod  luce  dolet.    csua  laedia  solus 
Fallere  nescit  amor/ /  nunc  iam  bene  iunctus  amantes 
Ardor  alit  thalamique  fidem  sua  pignera  conplent. 

60  Coniunx  laeta  viro,  felix  uxore  maritus. 

37  rerum  poteras  conuincere  A,  correxi  38  quod  A 
quo  a.  Quod  ad  me  redire  poteris,  ego  rnocensy  uotis  meis 
te  ire  iubzo  41  necat  corr.  ex  necant  A  neget  Schrad. 

trai  A  42  sorte  A  capit  Petschenig  43  reparato  Baeh- 
rens  quintia  A,  corr.  a  44  ardens  Maehly  45  Quod  A  Cum 
Higt.  47  Du  A  sua-amor  rubris  litteris,  ut  intercalaria 
plcrumque,  A  49   tenebras   A,  corr.    a.     Deesse  puto 

comparationis  diei  noctisque  finem,  tranquillitaHs  tempesta- 
tisgue  initium  51  Nauifrage  Ay  corr.  a      sali  Burm. 

52  Ne  A  53  ramis  Burm.  pinnis  (primis  a)  garula  mane 
pendens  At  male  garrula  t.  e.  iam  non  garrula.  64  filo- 
mela  A  picta  A,  corr.  Burm.  55  Amplexusque  A,  corr.  a 
nidi  Burm.    natos   Maehly  57    fortasse  Nocte   gemit 

53  amantem  A,  corr.  Maehly  69  talamiq;  A  pigner  A 
m.  pr.        60  uxores  marito3  A,  corr.  a 

8* 


116  CARMINA 

Vota  recenset  amor  secretaque  dulcia;  somnus  p.  70 

Concordat  cum  nocte  torum.    *sua  taedia  solus 

Fallere  nescit  amor/    fecundo  semine  rerum 

Hutat  terra  vices  et  alumni  temporis  auras 

Laeta  vocat;  spisso  revirescit  gramine  campus  65 

Et  vitreas  ligat  herba  comas  nec  fallit  aristas 

Proventu  meliore  dies.    fsua  taedia  solus 

Fallere  nescit  amor.'    fessus  iuga  solvit  arator 

Et  noctem  per  vota  capit:  reparare  labores 

Novit  grata  quies,  nec  cessat  reddere  vires  70 

lnfusus  per  membra  sopor  mrisque  ministram 

Ruricolis  dat  semper  opem.    'sua  taedia  solus 

Fallere  nescit  amor/    reparant  sua  litora  pouti 

Successu  post  damna  suo,  perituraque  ludunt 

Incrementa  maris  dubii,  regit  aequora  fluctus  76 

Lege  sua  vicibusque  suis  quod  deperit  auget 

Ofliciis  natura  vacat.    csua  taedia  solus 

Fallere  nescit  amor/    [Discussis  imbribus  atra 

Cum  requievit  hiemsj  gemmatis  roscida  verni 

Rident  prata  rosis  et  floribus  arva  tumescunt. 

Pictus  ager  sub  flore  latet,  dat  fronde  coronas  80 

Lascivis  natura  rqsis:  csua  taedia  solus 

Fallere  nescit  amor/    nec  grata  silentia  noctis 

Nec  somni  pia  dona  placent,  nec  munera  lucis 

61  repensat  Petschenig  recena  et  m.  rcc.  in  A  disiunxit 
62  Consociat  Maehly,  recie?     63  Fallerere  A      64  Mut.  t.  v. 
Hor.  carrn.  IV  7,  3  64  et   autumni  A,  corr.  Baehrens 

uerni  Heins.  in  apogr.  Saltn.  66  reuiuescit  A  reuiuiscit  acc 
capos  A,  corr.  a  66  uirides  Burm.  liga^  erba  A  agit 
Maehlyiis  fallid  A  67  Prouentum  et  die  A,  corr.  Bumt. 
68  Fallerere  A  soluet  A  69  labori  Schrad.  70  Non 
uibrata  quies  A,  corr.  a  necessat  A  71  ministra  Ouden- 
dorp.  73  ponti  t.  e.  maria  litura  A  74  successus  et 
8uos  A,  cgrrexi  post  Burm.  per  A  75  regunt  gquara 
A,  corr.  a  76  Lege  Wernsdorf  Lite  A  77  uacat]  uacans 
Iligtius  78  Discussis  —  hiems  add.  L.  Mueller^  om.  A 
78a  uerni  tmendaui  uesui  A  Vesu(u)i  uulgo  uisu  Wemsdorf 

79  tumescit  A     80  fronte  a    corone  A.    uersum  dcesse  post 

80  putavit  Wernsdorf       82  ne  grada  A}  corr.  a 


CODICIS  SALMASIANI.  117 

Carpit  et  indutias  fugientis  non  capit  anni: 

85  Sed  sua  victus  amor  tantummodo  vulnera  pascit 
Inter  milie  dolos  totidemque  pericula  fraudis. 
Vota  queror:  veilem  tacitis  peritura  querellis 
Flere  domo,  vellem  [iam]  tabida  fundere  fletus. 
Sed  negat  ipse  dolor,  quod  iam  pudor  ante  negavit; 

90  Scribere  iussit  amor  miseram  me,  cuius  honestam     p.  71 
Fecit  culpa  fidem.    poteram  dispergere  ponto 
Membra  manusque  tuas  miseramque  tumentibus  undis 
Praecipitare  diem,  poteram  crescentis  Iuli 
Rumpere  fata  manu  parvumque  resolvere  corpus 

95  Morte  gravi  mersumque  in  viscera  figere  ferrum 
Vei  dare  membra  feris;  sed  nostro  pectore  pulsum 
Cessit  amore  nefas  et  honesta  pericula  passus 
Corda  ligavit  amor.    quis  tantum  in  hospite  vellet 
Hoc  audere  nefas?  quis  vota  nocentis  habere? 

100  Nullus  amor  sub  flaude  latet.    cCui  digna  rependes, 
Si  mihi  dura  paras?9    miserandae  fata  Creusae 
Lamentis  gemituque  trahens  infanda  peregi 
Vota  deis  durumque  nefas  sortemque  malorum 
Te  narrante  tuli;  gemitus  mentisque  dolorem 

105  Et  lacrimas  prior  ipsa  dedi.    *cui  digna  rependes, 
Si  mihi  dura  paras?9    dulcis  mea  colla  fovebat 
Ascanius  miserumque  puer  figebat  amorem, 
Cui  modo  nostra  fides  amissam  reddere  matrem 


84  possis  Carpit;  primitias    85  poscit  A,  corr.  a    86  to- 
ditemq;  A    piacula  A,  corr.  Schrad.      87  Vota  A  Nota  edd. 

tacitis  A:  placidis  cc      88  tacitSs  umere    fletus  A  profun- 
dere   cc  consomere   Burm.   iam   tabida   fundere   scripsi 
91  culpam  A     92  seramque  Burm.     94  fata  A     95  Mozte 
A        96  mensa  A,  corr.  a       97  Cessit  Schraderus,  Higtius 
Crescit  A     honestas  A,  corr.  a         98  ligat  A      hoepide 
uellit  A      99  audire  A     100  laude  A  corde  cc  num  fraudeV 
labe  Bachrens         100.  105.  111.  116  digne  A,  corr.  a 
102  Lamenta  A,  corr.  a.  cf.  Aen.  IV  667      peregit  -4,  corr. 
Wernsdorf      108  Voto  dies  A,  corr.  a      105  lacrimis  A 
107  dtlet  Birt.  fouebat  A,  corr.  Oudendorp.       108  nostram 
fidem  A 


118  CARMINA 

Dum  cupir,  hoc  verum  mentito  pignore  nomen 
Format  amor  gemitusque  graves  atque  oscula  flgit        110 
Confessus  pietate  doior.    *cui  digna  rependes, 
Si  milii  dura  paras?'    noslri  modo  litoris  hospes 
Nudus  et  exul  eras,  dispersa  classe  per  undas 
Naufragus:  ut  taceam  clades  quascumque  videbas 
Inpendisse  tibi:  licet  haec  tibi  cuncta  fuissent,  115 

Regna  tamen  Carlhago  dedit.    *cui  digna  rependes, 
Si  mihi  dura  paras?'    nihil  esl,  quod  dura  reposcam: 
Nequiquam  donasse  velim!    quae  perdere  possem, 
Numquam  damna  voco.    vel  hoc  mihi,  perfide,  redde,  p.  72 
Quod  sibi  debet  amor,  si  nil  pia  facta  merentur.         120 
Esse  deos  natura  docet;  non  esse  timendos, 
Rerum  facta  probant.    quid  enim  non  credere  possum? 
Tulus  fraude  manes  el  nos  pietale  perimus! 
Inprobe  dure  nocens  crudelis  perflde  fallax 
Oflkiis  ingrate  meis!  quid  verba  minanlur?  125 

Non  odir,  qui  vota  dolet,  nec  digna  rependit, 
Quidquid  f  lexa  gemit.    tibi  nempe  remissus  habetur 
Lege  pudoris  amor!  qui  tanta  dedisse  recusem: 
Sceptra  domum  Tyrios  regnum  Carthaginis  arces 
Et  quidquid  regnantis  erat?    de  coniuge,  fallax,  130 

Non  de  iure  (jueror,  merilum  si  non  habet  ardor: 
Sed  quod  hospes  eras,  nec  te  magis  esse  nocentem 
Quam  miserum,  Troiane,  puto,  qui  digna  repellis, 
Dum  non  digna  cupis:  nondum  bene  siccus  ad  aequor 

110  gemitusue  A  adq;  A  111  Concessus  Machly 
112  nostro  A  hospis  A  113  Nudos  distuleras  A,  corr. 
Maehlyus  dispersas  classes  A  d.  clade  a  114  clades  A 
classes  «  uidebor  A  uidebas  Baehrcrs  uidebar  cc  116  char- 
tago  A  117  reposcent  A,  corr.  Higt.  118  Nequiquam 
sciipsi  Nec  quidquid  «4,  quidquam  corr.  Al  quf  A  quod  a, 
cdd.  Interpunctionem  emendaui  119  uoco  i.  e.  in  eum 

aduoco  uolo  uulgo         121  esset  timendos  A  122  enim 

credere  non  A      123  Totus  frauda  A    at  nos  Oudendorp. 

127  Quisquis  Maehly      lexa  A]  pleza  Heins.  laesa  uulgo 
nempe  Baehrens  me  pe  remissus  A  tibine  inpermissus  Oudend. 

128  podoris  A    qui  (quomcdo)  scripsi  cui  A       129  charta- 
ginis  A        134  Dum  Oudendorp.  Sum  A    sicus  A 


CODICIS  SALMASIANI.  119 

135  Curris  et  extremas  raodo  naufragus  arripis  undas. 
Tutior  esse  times  et  honesta  pericula  poscis. 
Cum  maia  vota  cupis,  solus  libi  dura  profecto 
Damna  paras.    fugis,  ecce  fugis  nostrosque  penates 
Deseris  et  miseram  iinquis  Carthaginis  aulam, 

140  Quae  libi  regna  dedit,  sacro  diademate  crines 
Cinxit  et  augustam  gemmato  sidere  frontem 
Conplevit  nostrumque  tibi  commisit  amorem. 
Nil  puto  maius  habes  et  adhuc  sine  coniuge  regnas, 
Aeneas  ingrate  meus.    regat  ira  dolenti 

146  Consilium!  sed  praestat  amor.    mea  vulnera  vellem 
Fletibus  augeri,  sed  iam  discrimine  mortis 
Victa  feror.    neque  enim  tantus  de  funere  luctus, 
Quanlus  erat  de  fratre.    licet  simui  inprobus  exul     p.?3 
Et  malus  hospes  eras  et  ubique  timendus  haberis: 

150  Vive  tamen  nostrumque  nefas  post  fata  memento! 

84  B.  m  383. 

6    r  O  8  1  8  B.  IV  273. 

X1TT      [A]  quales  ego  mane  rosas  procedere  vidi! 

Nascebanlur  adhuc  neque  erat  par  omnibus  aelas. 
Prima  papillalos  ducebat  [tecla]  corymbos, 
Altera  puniceos  apices  umbone  levabat, 
5  Tertia  iam  totum  calathi  patefecerat  orbem, 

136  nescis  A  poscis  Wernsdorf        139  cartaginis  A 
140  Que  A       141  gematos.    sydere  A       142  Conplebit  A; 
Implicuit  Maehly   comifcit  A    144  negat  Higtius    147  fessos 
A  feror  a  fenere  A,  corr.  a      148  erit  A  erat  Wernsdorf 
149  maios  hospis  A  (hospes  -A1),  corr.  Baehrens      160  post 
facta  A 

84.  cf.  Hieronymus  epp.  26  rQuis  parturientem  rosam 
et  papiilatum  corymbum,  antequam  in  calathum  fundatur 
orbis  et  tota  rubentium  foliorum  pandatur  ambitio,  inma- 
ture  demessum  aequis  oculis  marcescere  uideat?'  ante 
u.  1  XIII  a  m.  pr.  atrdmento  scriptum  1  0  add.  Scriue- 
rius,  A  Baehrens  Aequales  a  2  estas  A  3  capillatcs 
Kreusslerus  fronte  add.  Burm.,  tecta  Cudendorpius  co- 
rimbos  A  4  apces  A  lebabat  A  5  Tertiam  non  to- 
tnm  galat-  A    perfeceret  Baehrens 


120  CABMINA 

Quarta  simul  nituit  oudato  germiae  floris. 

Dum  levat  una  caput  dumque  expiicat  altera  nodum, 

Ac  dum  virgineus  pudor  exsinuatur  amictu, 

Ne  pereant,  lege  mane  rosas:  [cito]  virgo  senescit. 

85 

»nim  EIVSDEM 

m.  1021.  _ 

B.  IV  «78.  VQ    rOM» 

Aut  hoc  risit  Amor  aut  hoc  de  pectine  traxit 
Purpureis  Aurora  comis,  aut  sentibus  haesit 
Cypris  et  hic  spinis  insedit  sanguis  acutis! 

86 
&mm  EIVSDEM 

b.  iv  278.  De  roflls 

Hortus  erat  Veneris,  roseis  circumdatus  herbis, 
Gratus  ager  dominae,  quem  qui  vidisset  amaret. 
Dum  puer  hic  passim  properat  decerpere  flores 
Et  velare  comas,  spina  violavit  acuta 
Marmoreos  digitos:  mox  ut  doior  adtigit  artus 
Sanguineamque  manum,  tinctus  sua  iumina  gutta 
Pervenit  ad  matrem  frendens  defertque  querellas: 
eVnde  rosae,  mater,  coeperunt  esse  nocentes? 

6    mutato    A,    corr.    Cannegieter     maturo     Baehrens 
tegmine  Scriuerius  7  Dum  lebet  A,  corr.  Salmasius 

8  Ac  scripsi  Sic  A  huic  Scriuerius  nec  Baehrens     extenua- 
tur  A        9  Nec  A    cito  add.  a,  sic  cc 

85*   Eiusdem  (ut  in  c.  86)  pro  Item  scriptum  puto 
2  purporeis  A        8  anguia  A,  corr.  a 

86«  2  que^m  A  m.  pr.      3  Hic  puer  dum  A,  corr.  a 
4  libauit  A,   corr.  Baehrens  5  Marmoreus  A  -eos  a 

6  Sanguineaque  manti  A,  sed  incertum,  an  lineolac  erasae  a 
m.  pr.  sint    tinctus  scrijm  tinxit  A      8  ceperunt  A 


CODICIS  SALMASIANI.  121 

Vnde  tui  flores  pugnant  latentibus  armis? 
10  Bella  gerunt  mecum.    floris  color  et  cruor  unum  est.' 


Q7 

°  B.  m  291. 

p.74  F  L  0  R  I  B.  IV  279.' 

Venerunt  aiiquando  rosae.    pro  veris  amoeni 
Ingenium!  una  dies  ostendit  spicula  florum, 
Altera  pyramidas  nodo  maiore  tumentes, 
Tertia  iam  calathos;  totum  lux  quarta  peregit 
6  Floris  opus.    pereunt  hodie,  nisi  mane  legantur. 

88  B.  I  73. 

De  Musis  b.  rv  279.' 

Clio  saecla  retro  memgrat  sermone  soluto. 
Euterpae  geminis  loquitur  cava  tibia  ventis. 
Voce  Thalia  cluens  soccis  dea  comica  gaudet 
Heipomene  reboans  tragicis  fervescit  iambis. 
5  Aurea  Terpsichorae  totam  lyra  personat  aethram. 
Fila  premens  digitis  Erato  modulamina  flngit. 
Flectitur  in  faciles  variosque  Poiymnia  motus. 
Vranie  numeris  scrutatur  sidera  mundi. 
Calliope  doctis  dat  laurea  serta  poetis. 

9  pugnant  A,  -nare  o  pungunt  latitantibus  Scriuerius 
fallentibus  JBaehrens  latentibus  num  mutandum?  10  gerant 
A    floris  est  color  A.    Besponsum  Veneris  desidero 

87.  Flori]  De  floribus  Biuinus,  fort.  recte  1  amoene. 
A  2  die,  A,  corr.  cc  3  piramidas  ex  -itas  A  maiora 
A,  corr.  a  4  Tertiam  ia  gallatos  A  tertia  luz  calathis  a 
lux]  bIux  sed  corr.  A        5  leguntur  Baehrens 

88*  1  se,  clare^rome  •  memorat  A    Boluto  A  latino  C 

2  Euterpe  A  eulpe  C  tiuia  A  caua  tib.  uent.  om.  C 
auenis  Heinsius  3  talia  A  sociis  AC  4  Melfomene  A 
feruiscet  A  6  terpsicore  AC  lira  C  etra  A  6  premes 
C  eratho  C  7  polimnia  A  8  Urania  AC  numeris  ex 
numerum  A  icrudatur  A  sid.]  munera  Pithoem  9  Ca- 
liope  A  Callipe  C 


122  CARMINA 

B  I  131. 

s/ifiso.  EIVSDEM 

4 

Stat  duplex  nullo  conpletus  corpore  Chiron. 


B.  Lux.  init.  90 

bI  ivJbl  Praefatio 

[XIT]  Parvula  quod  lusif,  sensit  quod  iunior  aelas, 
Quod  sale  Pierio  garrula  lingua  sonaf, 
Hoc  opus  inclusit.    tu,  lector,  cordeperito 
Omnia  perpendens  delige  quod  placeat. 

91 
De  velo  ecclesiae 

*      ^      « 


B.    Bn.   — 

B.  IV  281. 


9la 


Omnia  quae  poscis  dominum,  si  credis,  habebis. 
Quae  bona  vota  petunt,  recipit  alma  fides. 

92 

B   M  — 

b.  iv  281.  De  ohriBtiano  infante  mortuo 

Nobilis  adque  insons  occasu  inpubes  acerbo 

Decessit,  lacrimas  omnibus  incutiens. 
Sed  quia  regna  patent  semper  caelestia  iustis  p.  75 

Atque  animus  caelos  inmaculalus  adit, 

89.  EiuBdem  A  (num  Flori?)  Chiron  edd.        1  duplex 
et  nullus  A,  corr.  a 

c.  90 — 197  (praeter  c.  160)  unius  poetae,  forta&se  Fausti 
[c.  2871,  putat  Peiper  mus.  rh.  31,  183  sqq. 

90.  Fraefatio  pertinet  ad  c.  90—197,  ni  faUor.   XIV  ad- 
didi      1  Paruola  A      2  garula  A 

91.  uelo]  uoto  Iuretus.     1  dnm  A    habeuis  A    2  num 
accipit?  respicit  Baehrens,  sed  cf.  ev.  Marc.  11,  24 

92.  xpiano  A    1  adq;    4  adq;  A    celoi  (s  add.  m.  alia) 


CODICIS  SALMASIANJ.  123 

5  Damnantes  fletus  casum  laudemus  ephebi, 
Qui  sine  peccato  raptus  ad  astra  viget. 
Felix  morte  sua  est,  celeri  quem  funere  constat 
Non  liquisse  patrem,  sed  placuisse  deo. 

93 
De  iudicio  Salomonia  B^ivisl 

Inventa  est  ferro  pietas  prolemque  necando 
Conservat  mater,  contemlo  pignore  victrix. 

94  B.  V  188. 
—  M.  1118. 

De  cereo  b.  iv  28«. 

Lenta  paludigenam  vestivit  cera  papyrum, 
Lumini  ut  accenso  dent  alitnenla  simul. 

95  B.  V  189. 

Aliter  b.  iV  282! 

Vt  devota  piis  clarescant  limina  templis, 

Nillacam  texit  cerea  lamna  budam. 
Congrua  votiferae  submitlit  pabula  flammae, 

Quae  castis  apibus  praebuit  ante  domus. 

96  B.  n  268. 

De  magiBtro  ludi  neglegenti  b.  ivml 

Indoctus  teneram  suscepit  cauculo  pubem, 
Quam  cogat  primas  discere  litterulas.     " 

5  effoebi  A        8  do  A 

9$.   1  negando  A         2  Conserua  matrem  A,  corr.  a 
pignora  A,  corr.  a 

94.  1  papird  A      2  dent  A  det  Iuretus 

95«    1  lumina  a  limina  A         2  rbuda.  storea'  Isidori 
glo&sae      4  domos  a 

96.  neclegente  B.   De  magristro  nudi  neglegentia  V 
1  cauculo  A  (probat  Keller  mus.  rhtn.  30,  303)  canculo  B 
caualo  V  'Calculo,  magister  ludi*  Isidori  glossae    bubem  A 
pulem  V         2  coga  A  t  add.  a     primus  V    litteralas  V, 
corr.  m.  sec. 


124  CARMINA 

Sed  cum  discipulos  nulio  terrore  coercet 
Et  ferulis  culpas  tollere  cessat  iners, 

Proiectis  pueri  tabuiis  Floralia  ludunt 
Iam  nomen  ludi  rite  magister  habet. 


B.  I  123.  97 

b.  iv  282.  De  Bellerophonte 

Bellerophon  superans  incendia  dira  Chimaerae 
Viclor  Gorgoneo  nubiia  tangit  equo. 


B.  V  166.  98 

M.  1095.  -.       -., 

b.  iv  183.  De  Ohimaeia 

Ore  leo  tergoque  caper  postremaque  serpens 

Beliua  tergemino  mittit  ab  ore  faces.  p.  76 


b.  i  no.  99 

b.  iv  283.  De  Lauoonte 

Laucontem  gemini  distendunt  nexibus  angues 
Cumque  suis  genitis  sors  habet  una  patrem. 

Quod  sacra  iligni  violarit  terga  caballi, 
Hinc  lacerasse  ferunt  saeva  venena  virum. 

Quid  sperare  datur  superum  iam  numine  laeso, 
Cum  sic  irasci  ligneus  audet  ecus? 

3  discipulo  A,  corr.  a  nulla  B  coercit  A,  corr.  a 
cohercet  B  coarcet  V  4  certat  B  inhers  V  6  Pro- 
iectus  B  pueris  A  floraria  A,  corr.  a  6  lude  re«te  A^ 
corr.  a  lun  dite  (corr.  ex  date)  V    hcobet  V 

97.  De  bellerefonte  A  Bellerofons  L(ipsiensis  J74) 

1  Bellerofons  AL      dir^  A,  corr.  Al  dyra  L      cymer^  A 
cymere  L 

98.  De  cymera  A  De  cimera  B    2  belua  B 

99.  3  sacra  scripsi  (cf.  Aen.  JJ  230)  tamen  A  ligni 
Ay  corr.  a  abiegni  Burm.  4  tollerasse  A  lacerasse  Ouden- 
dorpius      6  leso  ex  lesu  A 


CODICTS  SALMASIANI.  125 

100 
De  templo  Veneris,  quod  ad  maros        b.  1 71. 
[extraendos  dirntum  est]  b.  iv  assi 

Caeduntur  rastris  veteris  miracula  templi 

Inque  usum  belli  tecta  sacrata  ruunt. 
Nam  qua  delectis  volvuntur  saxa  catervis, 

Hac  sunt  murorum  mox  relocanda  minis. 
5  Pilati  Mavors  conpendia  cepit  Amoris: 

Per  muros  quaerit  iam  sua  templa  Venus! 

101  B.  m  188. 

De  basterna  b.  rv  m 

Aurea  matronas  claudit  basterna  pudicas, 

Quae  radians  patuium  gestat  utrumque  latus. 

Hanc  geminus  portat  duplici  sub  robore  burdo, 
Provehit  et  modico  pendula  saepta  gradu. 
5  Provisum  est  caute,  ne  per  loca  publica  pergens 
Fucetur  visis  casta  marita  viris. 

102  -  B.  I  128. 

De  Medea  cnm  flliis  suis  b.  rv  &L 

Opprimit  insontes  infidi  causa  parentis, 
Iasonis  et  nati  crimina  morte  luunt. 

100«   qui   ad  A       extruendos   sqq.  om.  A%   add.  a 
1  rutris  Oudendorp.      2  usu  A      3  Quae  Oudendorp.    de- 
lectifl  (an  conductis?)  scripsi  deiectis  A    uuluuntur  A,  corr. 
Al    cateruis  A  (sc.  operarum)  detectis  .  .  cavernis  Maehly 
4  Haec  A  RsLcMeyerus  5  Dilati  A,  correxi,  cf.  e.  c. 

Ammianus  31,  5,  8  f  j  ilare  villas'  Deleti  Petschenig    mabors 
A      6  querit  A 

101.  De  uasterna  B,  cf.  Seruius  ad  Aen.  VIII  666. 
Gloesarium  ab  Ellisio  Journ.  of  philol.  8,  120  adlatum: 
cBasternae  .  .  matronarum  in  itinere  vehicula,  quae  desuper 
cooperta  et  mollioribus  stramentis  composita  a  duobus 
equis  trahuntur.'  —  1  Aureas  A  2  palatil  A  patulum  B; 
defendit  Woelfflin  Archiv.  1,  338  latum  Burm.  pandum 
Baehrens  utrimque  Schefferus  3  dublici  A  4  Proibit 
A  septa  AB  tecta  Scriuerius  6  nec  per  B  6  Fugetur 
A  Fu8cetur  B  fucetur  (».  e.  erubescat)  Salmasius 


126  CARMINA 

Sed  quamvis  mater  vivo  viduata  marilo 
Coniugis  in  poenam  pignora  cara  metat, 

Sacra  tamen  pietas  insanae  mitigat  ausus: 
Hunc  furiata  premit,  liunc  miserata  levat. 


b.  ra  185.  103 

b.  lv  28i.         De  homine  qui  per  se  molebat  p.  77 

Cum  possis  parvo  sumptu  conducere  asellum, 

Qui  soleat  teretes  volvere  rite  moias; 
Cur  nummi  cupidus  sic  te  conlemnis,  amice, 

Vt  cupias  duro  subdere  colla  iugo? 
Linque  precor  gyros!  poteris  pistore  ministro  5 

Candentis  quadrae  munus  liabere  sedens. 
Per  te  namque  terens  Cererem  patiere  labores, 

Quos  quaerens  natam  pertulit  ipsa  Ceres. 


B.  V  168.  104 

M.  1098.  -.        -     ■      . 

b.  iv  285.  -t^o  rormioa 

Verrit  tetra  boum  gratos  formica  labores 
Et  caveis  fruges  turba  nigella  locat, 

Quae,  licet  exiguo  videatur  pectore,  sollers 
Colligit  hibernae  commoda  grana  fami. 

Hanc  iusle  famulam  nigri  iam  dixeris  Orci, 
Quam  color  et  factum  conposuit  domino. 


102,   4  necat  Oudendorp.       6  Hinc  .  .  binc  Wakkerus, 
recte?    Hunc  .  .  hunc  A    lebat  A 

108.  D  V  molunt  B  molat  V      1  posis  B    sumtu  AV 
conduce  B,  re  sup.  scr.  V         3  siic   V       contempnis  B 
4  Et  A       6  cuiros  A  guirios  B  guirior  V      6  Cadentis  B 

Cum  dentis  V    habensre  A  habe  B         7  naq;  B     cerere 
B  terere  patierere  V      8  pertullit  A    ceret  V 

104.   2  cabeis  A,  corr.  manus  saec.  IX         3  pectorel 
corpore  cc     solers  (sollers  corr.  m.  saec.  IX)  A        4  Quoa 
legat  A,  Collijpt  Maehlyus     ibern^  •  comodat  A,  corr.  a 
6  furtum  L.  Mueller 


CODICIS  SALMASIANf.  127 

Namque  ut  Plutonis  rapta  est  Proserpina  curru, 
Sic  formicarum  verritur  ore  Ceres. 


105  B.  I  161. 

Da  Heouba  b.  ivtssl 

Prole  viro  regnoque  carens  Priameia  coniunx 

Dura  sorte  venit  sub  iuga  nunc  Ithaci. 
Quae  cupiens  tantos  iacrimis  aequare  dolores 

Perpetuo  planctu  transit  in  ora  canis. 
6  Quid  valeat,  variis  monstrat  Fortuna  figuris: 

Post  regnum  in  vico  saucia  latrat  anus. 

106  B.  V  152. 

_  M.  1086. 

iio  ansere  b.  rv  285. 

Aedibus  in  nostris  volitans  argenteus  anser 

Dulcisono  strepitu  colla  canora  levat. 
Ales  grata  bono  duplici;  nam  fercula  mensae 

Conplet  et  adservat  nocte  silente  domum.  p.78 

5  Solus  Tarpeia  canibus  in  rupe  quietis 
Eripuit  Gallis  Romula  tecta  vigil. 

107  B.  V173. 

_  .  M   1103. 

De  sepia  B.  rv  28«. 

Femineo  geminum  designat  nomine  sexum 

Et  candens  piceum  sepia  claudit  onus. 
Vtilior  nullus  piscis  per  caerula  oberrat, 

Cui  pretium  capto  debuit  esse  duplum. 

7  pludonis  A    curro  A    8  uertitur  A,  corr.  Burmannus 

105.  De  ecuba  A  1  primeia  A  2  itaci  A  4  ore, 
corr.  m.  rec.  A  6  inuita  fauce  latrauit  Oudendorp.  num 
rauca  latrauit?  raucida  latrat  Baehrens 

106.  2  Dulcissono  strepido  A  canore  lebat  A  3  du- 
blici  A  4  silentem  A,  corr.  a  6  tarpia,  A,  e  add. 

9 

a  ut  uidetur    in  rupisse  quetis  A 

107.  4  dublum  A 


128  CARMINA 

Praestat  carne  cibos,  apicum  dat  felle  figuras,  5 

Atque  brevi  specie  usum  ad  utrumque  facit 

Hanc  potius  doctos  adsumere  convenit  escam, 
Quae  sapit  in  morsu  et  probat  articulos. 

b.  ra  175.  108 

b.  iv  286.  Dg  ennuoho  ! 


Quem  natura  marem  dederat,  iit  femina  ferro; 

Nam  teneri  pubes  viribus  exuitur. 
Hinc  iuvenem  cernis  tanto  sub  robore  mollem, 

Et  dubii  pulcher  corporis  errat  homo. 
Coniugibus  cautis  placita  est  monstrosa  voluptas; 

Fidus  enim  est  custos,  qui  sine  teste  datur. 

b.  ra  176.  109 

M.  958.  .... 

b.  iv  286.  Ailter 

Incertum  ex  certo  sexum  fert  pube  recisa, 

Quem  tenerum  secuit  mercis  avara  manus. 
Namque  ita  ftmineo  eunuchus  crure  movetur, 

Vt  dubites  quid  sit,  vir  [magis]  an  mulier. 
Omnem  grammaticam  castrator  sustulit  artem, 

Qui  docuit  neutri  esse  hominem  generis. 

B.  III  81.  110 

M.  894.  _       «     -       , 

b.  iv  287.  De  balneis 

Hic  ubi  Baiarum  surrexit  grata  voluptas 
Et  rudibus  splendens  molibus  extat  opus, 

6  cybos  A        6  Et  A  Atque  Meyerus  Eque  Baehrens 
7  doctus  A,  corr.  A1 

108.  De  eunuco  A  1  matrem  A,  corr.  Al  2  tener 
inpube  A  inpubes  a  teneri  pubes  L.  Muellertis  3  tantos 
A  4  pulcer  A  erat  A,  corr.  m.  saec.  IX  extat  a  errat 
sc.  a  uera  hominis  figura  aberrat,  cf.  Liu.  81,  12,  8 

109.  3  fimeneo  eunucos  crure  A  eunuchus  m.  saec.  IX 
clune  Oudendorpius  more  olim  scripsi  4  magis  om.  A, 
add.  a      5  gramatica  A    sustullit  A 

110.  1  grada  A      2  mollib;  A 


CODICIS  SALMASIANI.  129 

Rura  prius,  nullum  domino  praestantia  quaestum,      p.79 

Nullaque  tecta  lulit  glebula  frugis  inops. 
6  Haec  nunc  Bellator  multo  sublimis  honore 

Vestivit  cameris  balnea  puicra  locans. 
Prospera  facta  viri  naturae  munera  mutant, 

Cum  salsum  salubri  litus  abundat  aqua. 
Alpheum  fama  est  dulcem  per  Tethyos  arva 
10      Currere  nec  laedi  gurgitibus  peiagi. 

Dant  simile  exemplum  nostri  miracula  fonlis: 

Vicinum  patilur  nec  sapit  unda  salum. 


111  B.  ni  178. 

De  pantomimo  b.  tv  2$i. 

Mascula  femineo  derivans  pectora  flexu 

Atque  aptans  lentum  sexum  ad  utrumque  latus 
Ingressus  scenam  populum  saltator  adorat; 

Sollerti  spondet  prodere  verba  manu. 
5  Nam  cum  grata  chorus  diflundit  cantica  dulcis, 

Quae  resonat  cautor,  molibus  ipse  probat. 
Pugnat  ludit  amat  bacchatur  verlitur  adstat, 

Inluslrat  verum,  cuncta  decore  replet. 
Tot  linguae  quot  membra  viro.    mirabilis  ars  est, 
10      Quae  facit  articulos  ore  silente  loqui. 


3  Rura  Heinsius  Pura  A        4  tectum  A    glibula  A 
7  fata  A  facta  ego    mutans  A,  corr.  a         8  Nunc  Ouden- 
dorp.  Nam  Meyerus  Iam  olim  temptaui    habundat  A     9  Al- 
feum  A    tetidos  A,  corr.  Heinsius      10  gurgidib;  A 

111«  1  fimeneo  diribans  A  deribans  B     sexu  B     de- 

clix»an8  Klotzius       2  Adq;  A    leStu  B       4  Solerti  spondit 
A  Solertis  pendet  B    et  sp.  Heinsius  spondens  Mercerus 
5  graia  A      difundat  B  num  diffudit?  6  modib;  A 

7  Pogna  A    baccatur  B    asta  B        8  uersum  Baehrens 
9  quod  AB      mirabili  A      artem,  om.  est,  B  10  si- 

lenti  AB 

Anthol.  lat.  L  9 


130  CARMINA 

B.  1H  179.  112 

b.  iv  288.  D©  fanambulo 

Stuppea  suppositis  tenduntur  vincula  Hgnis, 

Quae  Odo  ascendit  docta  iuvenla  gradu. 
Quae  super  aerius  protendit  crura  viator 

Vixque  avibus  facili  tramite  currit  homo. 
Brachia  distendens  gressum  per  inane  gubernat,  5 

Ne  lapsu  faciii  pianta  rudente  cadat. 
Daedalus  adstruitur  terras  mutasse  volatu 

Et  medium  pinnis  persecuisse  diem.  p.80 

Praesenti  exemplo  firmatur  fabuia  mendax: 

Ecce  hominis  cursus  funis  et  aura  ferunt.  10 


b.  in  i8i.  113 

B.IV28&  De  oitharoedo 

Musica  contingens  subtiii  stamina  pulsu 
Ingreditur,  vulgi  auribus  ut  placeat. 

Stat  tactu  cantuque  potens,  cui  brachia  linguae 
Concordant  sensu  conciliata  pari. 

Nam  sic  aequali  ambo  moderamine  librat 
Atque  oris  socias  temperat  arle  manus, 


112«  Funabulum  V    1  Stupea  B    suppositus,  sed  inter 
scribetidum  corr.,  A  subpositis  BV    ligna  V  ligni  m.  sec. 
2  Quem  ABV    dota  iubenta  B  iubente  A     3  Quam  ABV 
aeriu8]  ius  A      crura  uiatur  A         4  abib;  A     facile  V 
6  labsa   facili  A,    corr.  Petschenig  gracili  BV  e   gracili 
Pithoeu*    panta  V      7  terra  V      8  pennis  V    persecuesse 

A,  sed  corr.      9  PresentEi  (e  eras.)  A    exuplo  V    mendas 
A  mdax  V       10  funus  B  ferant  A,  corr.  a  fef  V 

113.   De  citharedo  A   De  citmaredo  B.     Hoc  quogue 
decastichon  ftiisse  puto      1  pulso  A,  corr.  a      2  uulgu  B 
B  iactu  A  lactu  5,   qui  cantu  om.  5  Nam  sic   scrifsi 

Namq;  ita  A\  recte,  si  duplex  hiatus  tolerandus.    nam  lira 
B  iura  et  amborum  Pith.     modoramine  A     libram  AB 
6  Adq;  ori»  A  num  ori?      socia   as  B   socia  Baehrens 


CODICIS  SALMASIANI.  131 

Vt  dubium  tibi  sit  gemina  dulcedine  capto, 
Vox  utrumne  canat  an  lyra  sola  sonet. 

114  B.  nil82. 

Aliter  b.  rv  289! 

Doctus  Apollineo  disponere  carmina  plectro 
Gaudet  multiBdam  pectore  ferre  chelyn, 
Quam  mox  linguato  decurrens  poilice  cogit, 
Humanum  ut  possit  chorda  canora  loqui. 
5  Amphion  cithara  Thebarum  moenia  saepsit, 
Aurita  ad  muros  currere  saxa  docens. 
Nec  minus  hac  valuit  reparator  coniugis  Orpheus, 

Impia  cum  flexit  Tartara  dulcis  amor. 
Ars  laudanda  nimis,  cuius  moderamine  sacro 
10      Vnum  ex  diversis  vox  digitique  canunt! 

115  B.  in  184. 

Do  pyrrioha  b.  iv  289*. 

In  spatio  Veneris  simulantur  proelia  Martis, 
Cum  sese  adversum  sexus  ulerque  venit. 
Femineam  maribus  nam  confert  pyrricha  classem 
Et  velut  in  morem  militis  arma  movet. 
5  Quae  tamen  haut  ullo  chalybis  sunt  tecta  rigore,       p.8l 
Sed  solum  reddunt  buxea  tela  sonum. 
Sic  alterna  petunt  iaculis  clipeisque  tegunlur, 
Nec  sibi  congressi  vir  nocet  aut  mulier. 

7  dulcidine  A  8  utrumne  Pithoeus  utrumque  A  atrum, 
om.  que,  B    an  lyraque  B    sola  om.  A 

114.   2  pectine  Heinsius   c§]yn  A  8  percurrens  a 

police  A  4  posset  A,  corr.  cc  corda  A  6  Anfion  ci- 
thare  A  mgnia  sepsit  A  6  decens  A,  corr.  a  7  hoc 
ego  olim  reuocator  Oudendorp.  repetitor  Schrader  orfeus 
A        8  con  flexit  A,  corr.  a 

115*  De  pirrica  A    1  In  spatio  Veneris  i.  e.  in  templo 

eius        3  Fimineam  A     pirica  A         4  molet  A         5  aut 

A,  corr.  Salmasius  ad  hist.  Aug.  p.  51     calibis  A       6  sola 

A,  corr.  Salm.     clypeisque  A       8  H9  sibi  congressi  A  Nec 

*     sibi  congressu  Salm.    an  A  aut  Salm. 

9* 


132  CARMINA 

Lusus  habet  pugnam,  sed  dant  certamina  pacem; 

Nam  remeare  iubent  organa  blanda  pares.  10 

B.  V66.  116 

f.  ir**>.  Lans  tempornm  quattaor 

Carpit  blanda  suis  ver  almum  dona  rosetis. 
Torrida  coliectis  exultat  frugibus  aestas. 
Indicat  autumnum  redimito  palmite  vertex. 
Frigore  paliet  hiems  designans  alite  tempus. 

B.  V84.  117 

H.  1050.  - 

b.  rv  290.  Jbaus  ommum  mensuiim 

Fulget  honorifico  indutus  mensis  amictu, 

Signans  Romuleis  tempora  consulibus. 
Rustica  Bacchigenis  intentans  arma  novellis 

Hic  meruit  Februi  nomen  habere  dei. 
Martius  in  campis  ludens  simulacra  duelii  5 

Ducit  Cinyphii  lactea  dona  gregis. 
Sacra  Dioneae  referehs  sollemnia  matris 

Lascivis  crotalis  plaudit  Apriiis  ovans. 
Malus  Atlantis  natae  dicatus  honori  [est]; 

Expolit  et  pulcris  florea  serta  rosis.  10 

9  sed  habent  Salm. 

116  et  117  sunt  in  BV,  Beginensi  123  anno  1066  scripto. 
116.  1  suis  •  uis  uer  A,  corr.  a  resetis  (sic)  V  2  Torrita 
A  Torpida  V  colectis  B  8  autumnu  ex  -no  A  redi- 
mito  AV  reditmito  B  redimitue  uulgo  4  hiemps  BV 
alitel  ali  B 

117.  ominu  V  mensuum  sic  ABV  1  honorificos  — 
amictufl  a  indoctus  iammsis  B  comictu  B        2  rumoleis  A 

consolib;  A  8  bacciginis  A  baccigenis  B  bachigenis  V 
nobellis  A       4  febru  •  inomne  A    nomen  ]  mensis  V    diei 

idlF  6  Martiaa  V  6  Du£  V  Dicit  cinifii  B  cynifii 
AV  iatea  B  lactea  lactea  V,  corr.  m.  sec.  7  solemnia  AV 
matri8  A  matri  BV  8  Lascib;  A  Lasciuius  B  Lasciuus  V; 
corr.  Sannazarius  grotalis  A  claudit  B  9  adblantis  B 
dlcatus  sic  ABV(cf.  c.  126,  1)  dignatus  Pithocus  honore  A 
honori  BV  est  addidi  10  Expoliat,  om.  et,  ABV  pul- 
chris  BV    senta  ABV,  corr.  Scal,  a 


CODICIS  SALMASIANI.  133 

Ornat  sanguineis  aestiva  prandia  moris 

lunius:  huic  nomen  fausta  iuventa  dedit. 
Quintilis  mensis  Cereali  germine  gaudet; 

Iulius  a  magno  Caesare  nomen  habet. 
15  Augustum  penitus  torret  Phaethontius  ardor, 

Cum  recreant  fessum  gillo  flabella  melo.  p.  82 

Aequaiis  Librae  September  digerit  horas, 

Cum  botruis  captum  rure  ferens  leporem. 
Conterit  October  lascivis  calcibus  uvas 
20      Et  spumant  pleno  dulcia  musta  lacu. 
Arva  November  arans  fecundo  vomere  vertit, 

Cum  teretes  sentit  pinguis  oliva  molas. 
Pigra  suum  cunctis  commendat  bruma  Decembreni, 

Cum  sollers  famulis  tessera  iungit  eros. 

118  B.I90. 

De  Thetide  b.  iv  291. 

Cauta  quidem  genetrix,  noceant  ne  vulnera  nato, 

Conflrmat  Stygio  fonte  puerperium. 
Sed  quia  fas  nulii  est  humanam  vincere  sortem, 

In  membris  tincti  dant  sibi  fata  locum. 

11  Sanguineis  ornans  (urnan  A)  AlBV,   corr.  Vinetus 

^etiba  A         12.  14  nom  V         12  iubenta  A  inuenta  V 
13  messis  Heinsius     caereali  (r  corr.  ex  1)  B        15  fedon- 
tius  A  fetontius  BV    16  Cum  scripsi  Quem  ABV  (cf.  u.  22) 
gello  B,  scd  corr.  m.  pr.     fabilla  A,  corr.  Heinsim  fabella 
B  faula  V  facella  Scal.        17  Aequales  BV     degerit  B 
18  botris  B      rure   ex  rore  V  rete   Scal.  19  Conteret 

octuber   lascib;  A   hoctob  V  ubas  A  21  nobember  A 

arat  A  arans  BV  nomine  ABV  uestit  A  bes%  AlBV 
numine  Vestae  Scaliger  uomere  uertit  Sannazarius  22  teret 
et  V  terit  et  B  pinguy///  B  oliba  A  23  comendat  A 
conda  V  decebre  B  24  solers  ABV  tesserc///  unguit 
B    heros  B  V  heras  A 

m 

118.  De  tetide  AB  1  genetrix  (i  supra  e  m.  saec.  IX) 

A     noceant  B,  e  laesa  uulnere  A,  corr.  a     stigio  AB 

3  uicere,  ui  laesae,  B  4  menbris  B  sib////ata  [in  rasura 
m.  2  D  B 


134  CARMINA 

B.  III  42.  119 

b.  rv  298.  Ds  balnois 

Aspice  fulgentis  tectis  et  gurgite  Baias, 

Dant  quibus  haut  parvum  pictor  et  unda  decus. 
Namque  gerunt  pulcras  splendentia  culmina  formas, 

Blandaque  perspicuo  fonte  fluenta  cadunt. 
Gaudia  qui  gemino  gestit  decerpere  fructu  6 

Et  vita  novit  praelereunte  frui; 
Hic  lavet:  hic  corpus  reparans  mentcmque  relaxans 

Lumina  picturis,  membra  fovebit  aquis. 

B.  III  48.  120 

b.  rv  298.  Aliter 

i^austa  novum  domini  condens  Fortuna  lavacrum 

/nvitat  fessos  huc  properare  viae. 
Zaude  operis  fundi  capiel  sua  gaudia  praesul, 

Ospes  dulciflua  dum  recreatur  aqua. 
£bndentis  monstrant  versus  primordia  nomen  5 

^uctoremque  facit  littera  prima  legi.  p.S3 

Zustrent  pontivagi  Cumani  liloris  antra: 

/ndigenae  placeant  plus  mihi  deliciae. 

b.  ni  44.  121 

M.  900.  •  ti^ 

b.  iv  299.  Allter 

Quisquis  Cumani  lustravil  litoris  antra 
Atque  hospes  calidis  saepe  natavit  aquis, 

119«  1  gurgites  A        2  aut  A        5  gustu  Baehrens 
7  labet  A      8  fobit  A,  corr,  a 

120«  1  furtuna  A  2  uite,  A  uiros  a  uiae  Heinsius 
3  operi*  A  fundi  praesul  i.  e.  dominus  domus  4  Hospis 
A  Ospes  L.  Muellerus  propter  acrostichon  (cf.  u.  5sq.) 
FILOCALI.  Nihili  est  telestichon  quod  Hagenus  et  Thieh 
mannus  (Woelfflini  Archiv.  2F600)  pu!arunt  st  agnoscere 
MELANIAE:  nam  u.  bsq.  de  illo  loquuntur,  de  hac  uel  hoc 
tacent  5  monstrat  A,  corr.  a  uersos  A  7  cumanni  A 
S  diliciz^  A,  sed  corr. 

121.  2*  Adque  hospis  callidis  A 


CODICIS  SALMASIANI.  135 


Ilic  lavet,  insani  vitans  discrimina  ponti; 
Baiarum  superant  balnea  nostra  decus. 


122  B.  III  45. 

Aliter  B.  iv  29»! 


Flammea  perspicuis  coeunt  hic  lumina  lymphis 
Dantque  novum  mixli  Phoebus  et  unda  diem. 

Denique  succedit  nostris  lux  tanta  lavacris, 
Vt  cernas  nudos  erubuisse  sibi. 


123  B.  III  46. 

AUter  B.  IV  299. 

Infundit  nostris  Titan  sua  lumina  Bais 

Inclusumque  tenet  splendida  cella  iubar. 
Subiectis  caleant  aliorum  balnea  flammis: 

Haec  reddi  poterunt  sole  vapora  suo. 


124  B.HI39. 

De  thermis  b.  1V299! 

Deleclat  variis  infundere  corpora  lymphis 

Et  mutare  maris  saepe  fluenta  iibet. 
Nam  ne  consuetae  pariant  fastidia  thermae, 

Hinc  iuvat  alterno  tingejre  membra  lacu. 

8  labit  A    discrimine  A 

122.  1  ceunt  A,  corr.  a  lfphis  A  2  foeb;  A  4  eru- 
biisse  A 

128.  1  titans  A  Baiis  uulgo  2  qe  A  4  potuerunt  A 
sole  vapora  suo  scripsi:  foebi  uapore  suo  A  calore  cc  Haec 
radiis  p.,  Phoebe,  calere  uel  tepere  tuis  Oudendorp.,  radio 
. .  tepere  tuo  Petschenig 

124«  De  termia  A  1  limphis  A  2  Ut  A  magis 
A    Et  . .  maris  Meyerus        3  term§  A        4  iubat  A 


136  CARMINA 

125 
Aliter 
Deest 


b.  m  40.  126 

1f_   OQ4S 

b.  iv  300.    [Be  bibliotheoa  in  triolintam  mutata] 

Tecta  novem  Phoebi  nuper  dicata  Camenis 
Nunc  retinet  Bacchus  et  sua  tecta  vocat. 

Namque  ubi  tot  veterum  manserunt  scripta  virorum, 
Hic  potat  laele  duicia  vina  Cypris.  p.85 

Cognato  semper  lustrantur  numine  sedes:     (p.84uacuaest) 
Quas  coluit  Phoebus,  has  coiit  et  Bromius.  6 

b.  m  168.  127 

M  947 

B.1Y800.  De  lenone  nxoris  suae 

Graecule,  consueta  ienandi  callidus  arte, 

Coepisti  adductor  coniugis  esse  tuae, 
Et,  quem  forte  procax  penitus  conroserat  uxor, 

Consueras  propria  praecipitare  domo. 
Sed  praetensa  catus  derisit  relia  quidam,  5 

Conversa  staluens  sorte  manere  domo: 
Nam  semel  admissus  [tenuit  mox  omnia  felix] 

Teque  tuis  miserum  depulit  e  laribus. 

125.  Aliter  A.  Hoc  carmen  de  thermis  eum  insequentis 
inscriptione,  uelut  ea  quatn  posui  uel  fDe  conuiaio  in  biblio- 
theca  inatituto',  intercidisse  puto 

126«  1  foebi  A  foebo  man.  recens.    nuperque  Heinsius 
dicata  A,  cf.  c.  117,  9  dictata  Baehrens  devota  Sedlmayer 
4  laete  scripsi  laeta  A        6  feb;  A    et]  en  Baehrens 

127.  leone  B  1  Gregule  A  Grecula  B  consuetam  A, 
corr.  a  calidus  A  2  Cepisti  A  C^pisti  B  4  patria  B 
domil  A  5  actus  B  retia  A  6  Quuruerastatuens  A 
Curuarastuens  B  et  ho  (hoc  B)    remanere  AB,  corr.  Burm. 

7  admieus  B  derieit  retia  quidam  add.  AB  ex  u.  5.    Ipse 
lacunam  suppleui.    tenuit   bona   credita   seruans   Burm. 

8  Neque  A 


CODICIS  SALMASIANI.  137 

Solus  vera  probas  iucundi  verba  poetae: 
10      fDum  iugulas  hircum,  factus  es  ipse  caper.' 

128  B.mi69. 

Ad  lenonem  oomitiaoiim  b.iysoo. 

Hilitiae  cultus  et  nigri  tegmina  panni 

Cur  magis  exoptes,  dissere,  leno,  mihi. 

Exiguosne  tibi  praebebat  cellula  quaestus? 

Non  gravis  adducta  virgine  saccus  erat? 

6  An  nescis  populi  pastum  sibi  tollere  paucos, 

Vnde  miser  fisco  paupere  miles  eget? 

Efluge  vitandos,  si  qua  potes  arte,  lahores, 

Vt  valeas  tenso  vivere,  leno,  pede. 
Nam  si  formonsas  redeas  lenare  puellas 
10      Et  dederit  quaestus  cotidiana  Venus, 

Non  iam  miles  eris  humilis,  sed  divite  nummo 
Fies  militiae  mox  utriusque  comes. 


b.  m  170. 


129 
p.86  Be  Martio  oinaedo  b.ivsol 

Quid  prodest  Martis  nomen  de  nomine  ductum, 

Pruriat  infami  cum  tibi  clune  Venus? 
Sors  fuerat  melior,  Cypridos  si  nomen  haberes 

Et  natura  daret  Martia  membra  tibi. 

9    8olu8  AB;  fortasse  prorsus?      iocundi  uerbera  A 
10  Martialis  III 24,  14    Cum  AB  Dum  Mart. 

c 

128«  comitiariu  A  m.  pr.  1  negri  A  2  deaidere 
A,  corr.  a  3  Exiguo  nec  tibi  crescebat  cellula  quaestu 
A  ne  (pro  nec)  a;  cetera  correxi  4  Non  scripsi  Cum  A 
Nec  Baehrens  uirginee  A  eras  A,  corr.  m.  rec.  6  egit 
A  8  caleas  A,  corr.  a  careas  Peischenig  10  cottidiana 
A    11  diuide  A    12  milicie,  A    utriisq;  comeiE  A  s  add.  a 

129«  Martio  scripsi  Marte  AB  In  Martium  cinaedum 
Burm.  1  nomen  A,  om.  B  nomine  A)  me  B  numine  Schen- 
klius  ductum  Burmannus  dictum  AB  2  Pluriad  A  Pluriat 
B  infamis  Baehrens,  recte?  dune  B  4  fors  cc  melior  A, 
om.  B    si  Burm.  ]  ut  AB        4  Aut  Oudendorp. 


138  CARMINA 

Nunc  utroque  carens,  ignoti  fabula  sexus, 
Femina  cum  non  sis,  vir  tamen  esse  nequis. 


b.  mi7L  130 

b.'iv°3oi.  Do  Oaballina  meretrice 

Caballina  furens  amanda  nulli 
Excussis  modo  calcibus  fremebat; 
Quae  quamvis  facie  micet  rubenti 
Et  vibret  Parium  nitens  colorem, 
Hirsutis  tamen  est  petenda  mulis, 
Qui  possint  pariles  citare  iunctas. 


B.  in  167. 


131 
b.ivW  De  Arsuoitano  vate 

Praecisae  silicis  cautibus  edite, 

Silvestri  iuvenis  durior  arbuto, 

Trunco  cum  slupeas  horridior,  cupis 

Formare  [e]  propriis  carmina  versibus 

Et  metri  variis  iudere  legibus?  6 

Sed  quis  te  docilem  iudicet  arlium, 

Quas  nalura  dedit  cordis  acutior? 

Solus  ligna  dolans  fortibus  asceis 

Et  duri  resecans  robora  pectoris 

Vatem  te  poterat  reddere  ligneum,  10 

6  utnimque  B    i*noti  A  (*  fort.  non  a  m.  pr.) 
130*   merice  B,  in  quo   uersus  male  distinguuntur 

B  quauis  B        4  bibret  A  biberet  B     parif  ns  A  paruum 

B  colore  B  5  mullis  B  6  qui  (sic)  AB  poss^nt  A 
possuit  B    cithare  A 

181«    De   arzucitanoeuete  A    De  arzugitano  fuetae  B 
uersus  male  distinguens    1  pcisse  B      2  arbuste  B     3  tunc 

cocum  iubeaa  tupeas  B  4  e  add.  Heinsius  7  cordas 
auctior  B,  dedi  ex  A  8  Solis  B  asceis  B  asciis  (ex 
ascibus^  A  9  duris  AB  asceh  post  duris  erasum  A 

10  uade  A 


CODICIS  SALMASIANI.  139 

Qui  vaccam  trabibus  lusit  adulteris 
Vel  qui  struxit  ecum  fraudis  Achaicae. 

132  B.  V  150. 

M    860 

De  oapone  phasianaoio  b.  iy  309! 

Candida  Phoebeo  praefulgunt  ora  rubore,  p.87 

Crista  riget  radiis,  ignea  barba  micat. 
Alae  colla  comae  pectus  femur  inguina  cauda 
Paestanis  lucent  floridiora  rosis. 
6  Flammea  sic  rutilum  distinguit  pinna  colorem, 
Vt  vibrare  putes  plumea  membra  faces. 

133  B.  in  208. 

M    980 

De  malifl  Matfanlfl  B.  iv  sos! 

Haec  poterant  celeres  pretio  tardare  puellas, 

Haec  fuerant  Veneri  iudice  danda  Phryge. 
Nam  sic  ingenuo  flavescunt  mala  colore, 

Vt  superent  auro  vera  metalla  suo. 

134  b.  in  209. 

Aliter.    Laua.  b.  iy  sos. 

His  constat  Veneri  praelatae  gratia  formae, 
Haec  moriente  sacrum  perdidit  angue  nemus. 

11  (de  Daedalo)  bacca"  A  trauib;  (u  in  ras.)  B  12  (de 
Epeo)  equum  edd.    acaice  A  acaicg  B 

182.  caupoDe  B  faesanatio  A  fassanario  J5Fphaaiano 
Burm.  1  ffbeo  A  foebeo  B  2  Craata  V  ridet  B  igne 
ab  ama  A  8  femor  V  incunia  A  ungua  V  4  Pesta- 
niis  ABV    roris  B     6  Flaminea  B    rudilu  A    calore  A 

6  potes  B  pHtes  V    menbra  B  > 

133«  1  celeres  A  (i  m.  alt.)  pretio  om.  A  tio  B  f  cio 
V  stadio  ci.  Sannazarius  celerem  et  puellam  (sc.  Atalan- 
tam)  Hein$iu8,  recte?      2  uenire  B    iudioi^    frige  A  friga  j 

BV      3  ingenio  ABV    flascunt  V,  corr.  m.  pr.(?)      4  me- 
taUo  A 

184.  1  furinf  B  2  perdedit  A,  corr.  m.  alt.  angue 
B    nemuB  sc.  Hesperidum 


140  CARMINA 

»,  XII  810.  135 

B,iTio3.  Aliter.    Vitnperatio 

His  contempta  deum  tenuit  Discordia  mensam, 
Prodidit  atque  urbem  his  Briselda  suam. 

b.  viao.  136 

aivbm.  D*  giUone 

Gillo  vomit  gelidum  vastis  singuitibus  amnem, 

Vis  aliena  cui  frigoris  addit  opem. 
Nam  tepidum  laticem  curamus  claudere  testa, 
Vt  mersa  imbrigenis  unda  nivescat  aquis. 

B.  V  198.  137 

b.  iv  804.  D©  tneo 

Inguine  suspensam  gestas  [sub  ventre]  lagoenam, 

Quae  tibi  fit  turgens  amphora  flante  Noto. 
Vectigai  poteras  figulorum  reddere  fisco, 

Quorum  tam  tereti  ramice  vincis  opus.  p.s8 

B.  V  199.  138 

M.  1128.  .  ... 

b.  iv  804.  Aiiter 

Moles  tanta  tibi  pendet  sub  ventre  syringis, 
Vt  te  non  dubitem  dicere  bicipitem. 

135.  1  contemta  A  (sc.  ad  conuiuium  deorum  non  in- 
uitata)  dn  AB  genuit  B  mensa  AB  -sa  corr.  in  A 
men8as  Baehrens  2  non  inteUegitur.  Prouidit  B  Prodedit 
adq;  A    breseida  A 

186*   De  gillone  om.  B        1  nouit  V,  uouit  m.  sec. 

2  frigoras  B     adit  F,  corr.  m.  sec.     spem  B         3  cladere 
AV       indigenis  B  V 

137*  1  snb  uentre  add  Heinsius    agunam  A  lagenam 

a        2  urgens  amfora  A  8  fiscos  A        4  terit  ira  mice 

uinces  A 

188.  1  ptibi  (p  eras.)  A    eiringi  A  Siringi  (nom.  propr.) 
Lessingius  syringis  Burm.  siringae  Petschenig,  fort.  recte 
2  dicire  A 


CODICIS  SALMASIANI.  141 

Nam  te  si  addiclum  mittat  sentenlia  campo, 
Vispillo  ignoret,  quod  secet  ense  caput. 


139  b.  I  7. 

ML  fifi9 

De  Iove  in  pluteo  b.  iv  ma. 

Flexilis  obliquo  sinuatur  circulus  orbe 

Inclusumque  gerit  machina  sacra  Iovem. 
Vana  sub  aspectum  duxit  mendacia  fictof: 

Orbis  rectorem  quis  probat  orbe  tegi? 

140 
Aliter 
Deest 


141  B.  I  9. 

[De  Iove  et  Leda]  b.  rv  soL* 

Cygneas  Genitor  gestans  post  fulmina  pinnas 

Dulcia  diflundit  carmina  virginibus, 
Quem  retinens  Leda,  prenso  cum  gaudet  olore, 

Amissa  agnovit  virginitate  Iovem. 


142 


B.  I  U. 
M.  667. 


-.  -      -  M.  667 

De  oto  Xieaae  b.ivsos 

Ledaei  partus  ovo  monstrantur  aperto, 
In  cygnum  verso  a  Iove  quod  genuit. 

4  ignorat  quod  secedens  se  A 

139«    iobe  A         2  macina  eacro  iobem  A,  corr.  a 
8  adspecto  A  (-u  m.  antiq.),  corr.  Oudendorp.      mendatia 
A    pictor  A,  corr.  Meyerus         4  qui  L.  MueUer      probet 
Oudendorp. 

140.  Post  Aliter  excidit  ni  fcdlor  cartnen  et  inscriptio 
De  Ioue  et  Leda 

141.  1  Gigneas  A  genitor  edd.  priores    8  dum  Meyerus 

142.  obo  A     1  obo  A     2  cignu  AB    quos  tenuit  AB 
quod  Baehrens  genuit  Oudendorp. 


142  CARMINA 

Vna  tribus  genetrix,  sed  sors  diversa  creatis: 
Sidera  pars  faciet,  pars  fera  bella  Phrygum. 

b.  1 12.  143 

M.  568.  _       _ 

b.  iv  805.  De  Europa 

Terga  bovis  credens  Europa  ascendit  alumni 

Inseditque  Iovi  non  revisura  patrem. 
Fraude  suos  Genitor  ceiat  vel  conplet  amores: 

Nam  deus  in  tauri  corpore  praedo  latet. 

B.  I  18.  144 

b.  iv  805.  Allter  p.  89 

Mentitus  taurum  Europam  Iuppiter  aufert, 

Virgineos  ardens  pandere  fraude  sinus. 
Humano  tandem  veniam  donemus  auiori, 

Si  tibi,  summe  deum,  dulcia  furta  placent. 

b.  i  i4o.  145 

b.  ivsos.  De  Narcisso 

Invenit  proprios  mediis  in  fontibus  ignes 
Et  sua  deceptum  urit  imago  virum. 

B.  I  144.  146 

b.'  iv  806.  Aliter 

Ardet  amore  sui  flagrans  Narcissus  in  undis 
Gum  modo  perspicua  se  speculatur  aqua. 

3  genitrix  a        4  faciat  B,  corr.  m.  sec.    frigii  AB 

143«  Deuropam  A  1  bobis  A  boui  Tollius  2  redi- 
tura  patri  Burm.  Prosodia  neglegitur  multis  horum  carmi- 
num  locis       3  uel  pro  et  positum  est 

144*  1  tauro  A,  corr,  a.  Europam  taumm  mentitus 
Oudendorp.  2  Uirgineo  A,  corr.  m.  antiq.  3  Humanu  A, 
corr.  Iuretus  donentur  A,  corr.  Baehrens  Humani  t.  venia 
d.  amores  a    4  dn  A 

145*  De  narciso  V  m.  pr.  1  os  medi  om.  V  ignis 
corr.  in  -es  A  ingens  B  2  lusit  Salmasius  torret  edd. 
pr.  uri////ma  uiru  V,  t  i  add.  m.  £,  go  add.  m.  1 

146«  1  fraglans  narcis  in  A,  corr.  a    2  perspicuas  ge  A 


J 


CODICIS  SALMASIANI.  143 

147  B.  I  146. 

.,.,  M.  668. 

Aiiter  b.  iv  806. 

Suspirat  propriae  Narcissus  gaudia  formae, 
Quem  scrutata  suis  vultibus  unda  domat. 

148 
De  equa  Filagri  advocati.    Influltatio     b.  m  ise. 

-  iA  M.  961. 

pro  coneuDitu  b.  rv  soe. 

Causidicus  pauper  media  sub  nocte  lucubrans 

Cornipedis  voluit  terga  fricare  suae. 
Sed  cum  corpus  equae  dextra  famulante  titillat, 

Invasit  iuvenem  prodigiosa  Venus. 
6  Nam  qua  longa  solet  quadruvia  carpere  sessor, 

Subducens  durae  pendula  crura  viae, 
Hanc  fovet  amplexu  molli  cunnumque  caballae 

Adterit  adsiduo  pene  fututor  hebes. 
Concubitus  Cressa  legitur  quaesisse  iuvenci, 
10      Quam  gravis  ira  deae  iussit  amare  pecus. 
Par  crimen  flammae  nostris  fors  intulit  annis: 

Passipbae  tauro,  Filager  arsit  equa.  p.90 

149  b.  m  187. 

a  iu^  M.  968* 

Aiiter  b.  iv  306. 

Defensor  probe  tristium  reorum. 
Cuius  voce  sacrum  tonat  tribunal 

147«  1  probri^  A      2  scrudata  A  lnstrata  Oudendorp. 
frustrata  Maehly 

148.  Philagri  edd.    concupito  A  concubito  Al    1  Cau- 
sitdcus  A      2  frigare  A      4  lunem  A,  corr.  m.  saec.  IX 
5  quadrupia  A.    Certe  notio  inest  uiae  quae  carpitur;  quam 
in  quadruuia  inesse  apud  hunc  quidem  poetam  non  dubito. 
carrucbia  Buecheler  7  amplexum  mollitur   dumque  A 

molitor  Oudendorp.  cunnumque  scripsi  8  adsidue  A, 
corr.  Oudendorp.  9  gressa  A  Cresse  Heinsius  11  fla- 
mmis  A,  corr.  Burm.    nris  A      12  Passif^  A 

149«  1  probet  A       2  uoces  A 


144  CARMINA 

Et  palmas  capiunt  lares  Vitenses: 

Cur  post  athla  fori  togaeque  pompam 

Gaudens  monstrifero  calere  luxu,  5 

Vectricis  propriae  furens  in  usus 

Fessae  cornipedis  fricas  hiatum, 

Verso  et  munere  dignitatis  optas 

Admissarius  esse  quam  patronus? 

Expellas  animo  nimis,  rogamus,  10 

Mores  inlicite  libidinantes. 

Florrendum  vitium  est  in  advocato, 

Orando  solitum  movere  caulas 

Subantis  pecudis  tenere  gambas. 


b.  m  80.  150 

B.'rr8807.  De  tabula  piota 

Hunc,  quem  nigra  gerit  tabella,  vultum, 
Clarum  linea  quem  brevis  notavit, 
Mox  pictor  varios  domans  colores 
Callenti  nimium  peritus  arte 
Formavit  similem,  probante  vero 
Ludentem  propriis  fidem  figuris, 
Vt,  quoscumque  manu  repingat  artus, 
Credas  corporeos  habere  sensus. 


3  uirentes  a  4  atla  forit.  ogeq;  A  /R  A  m.  pr.  in 
marg.  (*.  e.  require)  6  probri^  A  7  fricans  A,  fricas 
edd.  hiatum  Bachrens  meatum  A  10  animos*  A  11  in- 
lici.  teleuidinantes  A  13  sonitum  A  causas  a  14  Su- 
eanti8  A,  corr.  a 

150«  1  gerit  scripsi  gerens  A  uultu  A,  corr.  Petschenig 
2  clare  puto  quae  moreuis  A  (quem  more  uos  a)  quem 
breuis  scripsi  4  Callente  A  5  Formabit  Baehrens  uiro 
A  Vero  Bum.  uerum  est  ueriias  naturae  (sic  Ziehen)  6  Lu- 
dentam  probriis  A,  Ludens  tam  Hagen  Ludentem  uulgo 
fidem  sc.  spectantium 


CODICIS  SALMASIANI.  145 

151  B.  I  86. 

De  Galatea  b.  ivSo?; 

Defugiens  pontum  silvas  Galatea  peragrat, 

Custodem  ut  pecorum  cernere  possit  Acim. 
Nam  teneros  gressus  infigit  sentibus  ardens  p.  91 

Nec  tameu  alta  pedum  vulnera  sentit  amor. 
5  Ipsa  Cupidineae  laedunt  tormenta  pharetrae, 
Cuius  et  in  mediis  flamma  suburit  aquis. 

152  B.  I  86. 

Aliter.    De  Galatea  in  vase  b.  17  sos. 

Fulget  et  in  patinis  ludens  pulcherrima  Nais, 

Prandentum  inflammans  ora  decore  suo. 
Congrua  non  tardus  diffundat  iura  minister, 

Dt  lateat  positis  tecta  libido  cibis. 

153  B.  I  87. 

Allter  b.  iv  so8*. 

Ludere  sueta  vadis  privato  nympha  natatu 

Exornat  mensas  membra  venusta  movens. 
Comtas  nolo'  dapes;  vacuum  mihi  pone  boletar: 

Quod  placet  aspiciam,  renuo  quod  saturat! 

154  B.  188. 

Aliter  b.  iv  808." 

In  medio  generata  salo  nunc  arte  magistra 
Perveni  ad  mensam.    hic  quoque  nuda  nato. 

151*    1   Diffugiens   A,  corr.  MueUer.      peagrat  A 
2  posit  A    ty  A  m.  pr.  in  marg.    3  Iam  Oudendorp.    gres- 
808  A  5  cedunt  tglementae   faredr§  A  laedunt  scripsi 

tormenta  Baehrens 

152,  Aliter  om.  B        1  et  i.  e.  vel,  etiam    patenis  A, 
corr.  a    pulcerrima  A    3  difundat  A    4  possitis  B    cibi  B 

158«  1  Bugtabais.    pribato  nlfa  A   uagis  et  nimfa  B 
2  Exurnat  A      3  Cometas  B      4  placeat  (ex  -eam)  A    ren- 
nuo  B  quod  satnrat  renuo  Heinsius 

154«  2  mensas  Heinsius 

AnthoL  lat.  L  10 


146  CARMINA 

Si  prandere  cupis,  differ  spectare  figuram, 

Ne  tibi  ieiuno  lumina  tentet  amor. 
Quae  sira  ne  dubites:  ludens  sine  nomine  nympba 

Quod  Galatea  vocer,  lactea  massa  probat 

B.n«i.  155 

X.  71* 

b.  iv  809.  De  Scaevola 

Lictorem  pro  rege  necans  nunc  Hucius  ultro 
Sacrifico  propriam  concremat  igne  manum. 
.   Miratur  Porsenna  virum  poenamque  relaxans 
Maxima  cum  obsessis  foedera  victor  init. 
Plus  flammis  patriae  confert,  quam  iuverat  armis  5 

Vna  domans  bellum  funere  dextra  suo. 

B.nim.  156 

b.  rv  »09.         De  'viro  quem  mtdier  oaedebat  p.9i 

Cum  te  Barbati  referas  de  sanguine  cretum, 

Vt  tibi  cognatus  sit  Varitinna  ferox, 
Cur  tua  femineo  caeduntur  tergora  socco 

Infamique  manu  barbula  vulsa  cadit? 
Desine  iam  tibimet  auctores  flngere  fortes,  5 

Vimque  tuis  membris  stirpis  inesse  ferae. 
Illa  Salautensi  magis  est  de  stirpe  creata, 

Audet  quae  proprium  sternere  calce  virnm. 

8   difers  A  4  ieiunus  lumina    A   ieiuno  inguina 

MaeMy  tentet  Burm.  tendat  A     6  lrpha  A,  eorr.  Burm. 
6  uocor  Baehrens 

155«  1  Licturem  V  (Litturem  m.  pr.)  negans  A  mutius 
A  2  manu  V  8  penamq;  A  4  cum  obsesssis  corr.  ex 
poBsessis  V  f§dera  A  iniit  V  5  patre  AV  iuuerat 
8crtp8t  uouerat  A    armis]  maris  A    quam  fomesaturis  V 

156.  quae  B  quae  V  (~  m.  sec.)  1  barbatae  V  re- 
ferans  BV  3  cedunctur  B  tempora  A  pectora  B  V  tergora 
L.  Muetter  4  Infami  i.  e.  cuius  plaga  tibi  infamiae  est  In- 
firmaque  Mueller  insanaque  Baehrens  6  Desinet  B  autores 
A  6  fores  A  fore  BV,  corr.  Sannazarim  7  saulautensis 
B  ealaute^nsis  (s  eras.)  A  salautenais  V    esse  de  stEirpe 

B    reata  V,  corr.  m.2     8 .  q;  B   quem  probrium  A  slaiere  F 


CODICIS  SALMASIANI.  147 


*° '  B.  m  277. 

De  die  frlgido  b.  iv  80»! 


Sint  tibi  deliciae,  sint  ditis  prandia  mensae, 
Munera  post  Bacchi  sit  tibi  pulcra  Venus, 

Vincere  nec  libeat  villosa  veste  rigorem, 
Sed  iungat  calidum  fervida  virgo  latus. 


^°"  B.IISOOiq. 

De  imagine  Vergilii  **  "Vro.* 

Subduxit  morti  vivax  pictura  Maronem 
Et  quem  Parca  tulit,  reddit  imago  virum. 

Lucis  damna  nihil  tanto  valuere  poetae, 
Quem  praesentat  honos  carminis.  et  plutei. 


IPjQ 

±tJU  B.  m  188. 

De  diseipulo  mediei  b.  rv  si».' 

Discipulum  medicus  quidam  suscepit  adultum, 

Traderet  ut  iuveni  dogma  salutiferum. 
Qui  primo,  ut  iussum  nosset  tolerare  magistri, 

Publica  selliferum  per  loca  duxit  ecum. 
6  Artis  prolixae  breviavit  tempora  doctor: 

Incepto  puerum  reddidit  'LtitoxQdtriv. 


157.  1  dilicie  A  ditiE  A  gaudia  Baehrens  4  cal- 
lidu  A 

158.  .Virjjili  A.  Ed.  Verg.  Aldina  in  duo  carmina  di- 
uidit.  'Hilasii'  Scaliger  (in  AJdina  nempe  uersus  Hilasianos 
sequitur)  '•  8  nocuere  uulgo      4  honus  A 

169.   4  eqnum  edd.  6  in  coepto  Burm.   'incepto' 

t.  e.  statim  rededit  ipo^raten  A.  Bespicit  uerbis  ad  Ca- 
tuH.  74,  4  'patruum  reddidit  Harpocratem';  sed  lusus  est  in 
uoce  'ImtoytQaTyg  (magister  equi) 

10* 


148  CABMINA 

160 

k.  _  De  venatore  qtd  cnm  apram  exoepit 

Jiy»^872»2*     serpentem  ealeavit  inprndens 

Sus,  iuvenis,  serpens  casum  venere  sub  unuro:  p.93 

Hic  fremit,  ille  gemit,  sibilat  hic  moriens. 

161 

B.  1 9».  EIVSDEM 

b.  rv  159.  £1  Aohillem 

Inprobe  distractor,  pretium  si  poscere  nosses, 
Non  traheres  quod  pondus  erat  .... 

160,  ABV.  excicipit  B    cum  —  exc.  et  inp.  om.  V 

1  serpens  in  mg.  V  casu  V  unym  V  2  hic  moriens]  hic 
om.  A  ille  gemens  V.  —  Simile  distichon  est  in  IAps.  I 74, 
SangaU.  899,  Petrop.: 

Anguis  aper  iuuenis  pereunt  ui  uulnere  morsu: 
Sus  iacet  extinctus,  serpens  pede,  ille  ueneno 

addito  c.  81,  2.  Homerus  de  Euandro  fratre  Alexandri  regis 
errante  in  silua  sqg.  P.  2  iaculo  Baehrens  ex  ictu,  serp. 
pede,  uhrque  uulgo.  —  Utrumque  coniunpit  0  fol.  121: 
Versus  YIBGILn  cum  uiderat  t  audierat  luuenem  aprum 
interficientes  ac  tunc  improuisil  calcantes  serpentem: 

[SJus,  iuuenis,  serpens  casum  nenere  sub  unum. 

Sus  iacet  (iaculo  Hagemis)  extinctus,  serpens  pede,  ille 

ueneno. 
Aoguis  aper  iuuenis  pereunt  ui  uulnere  morsu: 
Hic  fremit,  ille  gemit,  sibilat  hic  moriens. 

Sic  fere  et  Vaticanus  3267  (olim  Bembinus)  8.  IX  (.  .  cal- 
cant£  serpentem  et  pereunte  illius  ueneno)  et  Parisinus  8098 
s.  XT—XTT-  Ex  simili  epigrammate  uersus  in  cod.  Bern. 
fol.  207  8.  X,  de  guo  cf.  Analecta  Helvetica  ed.  Hagenus 
p.  CGXXXVI  (cf.  Isidor.  or.  116): 

Anguis  pressa  perit,  fera  telo,  uirque  ueneno. 

161.  Eiusdem  in  achilen  A     1  precium  A      2  traeres 
A    punduB  A  funu8  Burm. 


CODICIS  SALMASIANI.  149 


162 
De  Troia  Vivisl 


Desine,  Troia,  tuos  animo  deflere  labores: 
Romam  capta  creas;  merito  tua  postuma  regnat. 

163  B.  I  121. 

De  iudicio  Paridis  b.  iy  159. 

Conubii  bellique  deas  superavit  amorum, 
Cum  pastor  pulcram  iudicat  esse  Cyprin. 

164 
[Aliter]  b.  m.  b.  ib. 

Verticis  et  thalami  pignus  sublime  Tonantis 

Exuperat  Paridis  laude  probata  Venus. 

W 

165 
[Aliter]  b.  m.  b.  ib. 

Extat  causa  mali,  malum  cessisse  Dionae: 
Corruerunt  Graia  Pergama  pulsa  raanu. 

166 
[Aliter]  b.  m.  b.  ib. 

Dat  Veneri  malum  formae  pro  munere  pastor; 
Cum  lunone  dolens  victa  Minerva  redit. 


162.  cf.  Ennius  satur.  u.  20  Vahl.  fDesine  Boma  tuos 
hoefciB  . .'        2  regnant  A 

168  sqq.  Aliter  ter  addidi,  L.  Huellerum  mus.  rh. 
XX  686  secutus 

164.  1  thonantis  A 

165«  1  dion§  A  dionae  a  2  Corruerunt  Iul.  Ziehen 
Cnxn  ruerit  A  Quo  ruerent  conieceram  Cur  ruerint  Ouden- 
dorpius 

166.— 


150  CARMINA 


167 


B.  1 155. 

b.  iv  810.  D*  Hyaolntho 

Discrimen  vitae,  ludit  dum  forte,  Hyacinthus 

Incurrit,  disco  tempora  flssa  gerens. 
Non  potuit  Phoebus  fato  subducere  amatum, 

Sed  cruor  extincti  florea  rura  replet. 

B.  ib.  168 

B.i6bm  [Allter] 

Dispersit  remeans  ludentis  tempora  discus 

Et  dira  pulcher  morte  Hyacinthus  obit. 
Gratia  magna  tamen  solatur  morte  peremtum: 

Semper  Apollineus  flore  resurgit  amor. 

B.  V184.  169 

b.  iv  aii.  De  oitro 

Septa  micant  spinis  felicis  munera  mali: 

Permulcet  citri  aureus  ora  tumor.  p.94 

Hippomenes  tali  vicit  certamina  malo; 
Talia  poma  nemus  protulit  Hesperidum. 

B.  V18».  170 

b.  iv  »u.  Aliter 

Stat  similis  auro  citri  mirabilis  arbos, 
Omnibus  autumni  anteferenda  bonis. 

167.  De  laquinto  A  1  ludit  de  aorte  iaquintus  A, 
corr.  a  in  mg.      2  temporo  A    .  8  fgbus  A 

168.  scgregauit  Burmannus  senior.     Aliter  addidi 
1  Discerprit  Petschenig       2  pulcer  A    iaquintns  ouit  A 

8  peremti  A  peremtom  Burmannus  senior  sorte  Baehrens 
amore  perenni  Petschenip 

169.  De  citriu  A  citrio  a  1  migant  A  2  Permulcet 
6crip8i  Qugtulitut  A  citri  Maehly  circi  A  8  Ippomenes 
A    certamine  Emmenesius      4  protullit  esperidum  A 

170.  1  arbors  A  — -  . 


CODICIS  SALMASIANL  151 

Haec  ornant  mensas,  haec  praestant  poma  medellam, 
Cum  quatit  incurvos  tussis  anbela  senes. 


171  B.  V186. 

....  M.  1116. 

Aliter  b.  iv  8ii. 

Omne  genus  mali  dignum  est  adsurgere  citro, 

Vis  cui  multa  subest  corticis  et  medii. 
Vnum  quaeque  suum  referunt  pomuscula  sucum: 

Ternus  ab  hoc  semper  carpitur  ore  saporJ 


172  B.  I  169. 

De  Daphne  b.  iv  Ji i! 

Frondibus  et  membris  servavit  dextera  sollers, 
Congruus  ut  sculptis  posset  inesse  color. 

Dant  mirum  iunctae  ars  et  pictura  decorem, 
Ostendit  varius  cum  duo  signa  lapis. 


1  73  B.  I  158. 

[De  Marsya]  b.  iv  sia.* 

Aerio  victus  dependet  Marsya  ramo 

Nativusque  probat  pectora  tensa  rubor. 
Docta  raanus  varios  lapidem  limavit  in  artus; 

Arboris  atque  hominis  fulget  ab  arte  fides. 


8  He.  A,  corr.  m.  alia    hec  A         4  incurbos  tus  •  sis 
anelaseenes  (anhela  corr.  m.  satis  antiqua)  A 

171.   1    adsurgure   A  3   Unumquemque  A,  corr. 

Hagenus 

172«  De  dafne  A      1  aeruabit  A,  corr.  a        8  ars  est 
fingendi 

178.  De  Marsya  om.  A,   add.  Heinsius        1  Erio  A 
Pierio  a,  corr.  Heinsius    dependit  marsia  A        2  Natibusq; 
A    tonsa  Hagenus,  recie?         8  uiuos  Baehrens,  recte? 
4  adq;  A    figis  A  fides  Cannegieter 


152  .  CARMINA 

B.  I  125.  174 

b.  iv  3i2.  Be  Philoeteta 

Prodentem  ducibus  Tiryntbia  tela  Pelasgis 
Laesa  Phiioctetam  vuinere  pianta  domat. 

Docta  manus  vivos  duxit  de  marmore  sensus; 
Sentit  adhuc  poenam,  tristis  et  in  lapide. 

B.  III  40.  175 

b*  iv  ii2.  De  balneifl 

Vna  salus  homini  est  calidum  captare  lavacrum,        p.  95 
Ne  tepidus  reddat  morbida  membra  vapor. 

176 
b.  vi53.     De  ansere,  qxii  intra  se  eapit  eopiam 

M.  1087.  ^"  Ait 

b.  iv  31«.  pranaii 

Eminet  impletus  pullorum  carnibus  anser 

Et  varias  mensae  turgidus  ambit  opes. 
Inguinibus  nam  portat  olus  ventrisque  soluti 

Truditur  e  medio  esitiata  nitens. 
Fulcit  utrumque  lalus  tqcdus  cum  turture  pinguis  5 

f  Multaque  perniferum  corpore  pandit  opus. 
Quis  non  credat  ecum  Graiam  celasse  phalangem, 

Si  parvus  tantas  anser  habet  latebras? 
Plura  saginato  conclusit  fercula  capso 

Aucupia  et  pulpas  ducere  docta  manus.  10 

174.  De  filocteta  A      1  tyrintia  A      2  filoctetam  A 
4  Sentit  adhuc  sensiis  pemt  A    lapidS  A  lapide  cc 

175.  1  cf.  Vergil  Aen.  II 354        2  tepidibus  (d  ex  b) 
A    uabor  A 

176«  copiam  scrtpsi  cupia  A  cupedia  Reincsiua 
2  mense  A  torridus  A,  corr.  L.  MueUer  addit  idem  abdit 
Baehrens  opes  ex  ones  A  4  midio  esitiata  A  isiciata 
Crronouius  6  Fulgit  A  6  Pulpaque  Baehrens.  Num 
Uuluaque?  penniferum  uulgo  7  falangem  A  A  u.  9 
nouum  carmen  incipit  Loewius,  fort.  recte  10  Hocupiat 
pulpas  A,  corr.  Tollius    doctas  A 


CODICIS  SALMASIANI.  153 

Intus  inest  quodcumque  placet;  crescitque  voluptas, 

Cum  scisso  multas  pectore  prodit  opes. 
Cedat  Cecropii  lascivans  bucula  fabri, 

Qua  consuerat  amor  claudere  Passiphaen; 
16  Cedat  et  ille,  dolo  sollers  quem  struxit  Epeos, 

Qui  gravidus  bellis  Pergama  solvit  ecus. 
Haiorem  in  parvo  haec  monstrat  fabrica  technam; 

Vna  capit  totas  anseris  arca  dapes. 

177  b.  i  ioi. 
De  Pyrrho                           b.  iv  st«* 

Placat  busta  patris  iugulata  virgine  Pyrrhus 

Dilectasque  litat  Hanibus  inferias. 
Sors  nova  nymphigenae:  votum  post  fata  meretur; 

Quam  pepigit  thalamis,  hanc  habet  in  tumulis. 

178  b.  m47. 
De  balneis  eutasdam  pauperis          b.  iy  lil'. 

Vita  opibus  tenuis,  sed  parvo  in  cespite  sollers 

Fundavit  gemino  munere  delicias. 
Nam  nova  [in]  angusto  erexit  balnea  campo,  p.96 

EduUbusque  virens  fetibus  hortus  olet. 
5  Quae  natura  negat,  confert  industria  parvis: 

Vix  sunt  divitibus,  quae  bona  pauper  habet. 

12  apes  A   aues  Burm.  13  las(s  ex  c)cibans  A 

14  passimfaem  A     15  dolos  A    efeos  A     17  Maiorem  Tol- 
1iu8  Maiora  A      paruu  A,  corr.  A1  parua  a      tegna  A 
13  tota  •  sanseris  A 

177«  De  pirro  A       1  pirrus  A        3  nim  fige  •  ne  A 
4  pepigi  A 

178.  pauperi  A  1  Vita  est  balneorum  dominus  (cf.  179, 2) 
cespide  A  3  noua  congusto  A;  corr.  a  congesto  L.  Muel- 
lerus  4  fedib;  sortus  A  6  cf.  Iuuenalis  I  79  rSi  natura 
negat'.  Corippus  Iohann.  praef.  29:  rQuos  doctrina  negat, 
confert  uictoria  uersus'.  u.  5-6  in  C  fol.  1  u.  extant,  ubi 
post  uersus  Martialis  (c.  276)  positi  (Item'  inscribuntur 
paruis  L.  Muellerus  paucis  AC 


.  154  CARMINA 

b.  m  48.  179 

b.'  iv  ii4  Aliter 

Parvula  succinctis  ornavit  iugera  Bais 
Vrbanos  caliens  fundere  Vita  locos. 
Hic  quoque  pomiferum  coniunxit  sedulus  hortum, 

Qui  vario  auctorem  gramine  dives  alat. 
Rus  gratum  domino  duplici  iam  munere  constat: 
Hinc  capitur  victus,  sumitur  inde  salus. 

B.  viee.  180 

b.' xv  su.  De  sphinga 

Aies  virgo  leo  crevit  de  sanguine  Lai, 

Thebano  nascens  et  peritura  malo. 
Haec  fecit  thalamos  Idipum  conscendere  matris, 

Vt  prolem  incestam  mutua  dextra  necet. 

181 
b.  v  162.  De  oatto  qtd  eomedens  pieam 

M.  1098.  _.  . 

b.  xv  814.  mortuus  ost 

Mordaces  morsu  solitus  consumere  mures 

Invisum  et  domibus  perdere  dente  genus 
Cattus  in  obscuro  cepit  pro  sorice  picam 

Multiloquumque  vorax  sorbuit  ore  caput 

179.  1  Parbula  subcinctis  A  Baiia  uulgo  2  Urbanus 
A,  corr.  Heinsius      locus  A,   corr.  Al  lacus  Heinsius 

3  Nutn  His?     ortii  A         4  germine  Schraderus         6  dno 
dublici  A,  corr.  a 

180.  sfinga  A  spEinga  (i.  e.  sph.)  B  1  lea  A  deuit  B 
de  om.  B  2  Theuano  A,  corr.  a  8  thalamo  s.  idippu 
A  thalamus  eidippu  B  Oedipum  uulgo,  cf.  199,  84  conce- 
dere  B        4  dextra  A    necit  A,  corr.  Al 

181«  cattu  AB  catto  in  A  m.  alia  pica  A,  corr.  m. 
alia  comedit  picca  sqq.  V  De  catto  et  pica  P(arisinu8  9344 
s.  XI)        1  Murdaces  A,  corr.  A1  (a?)         3  coepit  BVP 

surice  A  eorice  V    piga  A.     fS6rtce.   Gattus  in  obsc.  cep. 

p.  s.  picam.  Sofocles.   orat'  sic  Miconis  Levitae  libelli  proso- 
diaci  cod.  Bruxell.  10470  s.  X.    Scilicet  ex  Horatio  addi- 


CODICIS  SALMASIANI.  155 

5  Poena  tamen  praesens  praedonem  plectit  edacem, 
Nam  claudunt  rabidam  cornea  labra  gulam. 
Faucibus  obsessis  vitalis  semita  cessit 
Et  satur  escali  vulnere  raptor  obit. 
Non  habet  exemplum  volucris  vindicta  peremptae: 
10      Hostem  pica  suum  mortua  discruciat. 

182  b.  in  163. 

De  Aegyptio  b.  iv  315.' 

Ex  oriente  die  noctis  processit  alumnus. 

Sub  radiis  Phoebi  solus  habet  tenebras.  p.97 

Corvus  carbo  cinis  concordant  cuncta  colorL 

Quod  legeris  nomen,  convenit:  Aethiopis. 

183  B.  III 162. 

-  ,,.  M.  942. 

Aiiter  b.  iv  3i5. 

Faex  Garamantarum  nostrum  processit  ad  axem 
Et  piceo  gaudet  corpore  verna  niger, 

turu8  erat  uersum  Epp.  II  1,  163  Quid  Sophocles  sqq. 
V.  3  etiam  in  cod.  Begin.  215  8.  VIII— IX  extot,  qua  ex  syl- 
loga  a  me  1871  ex  parie  et  a  KeiHo  1872  tota  editamico  quae- 
dam  hausit.  Cf.  Traubius  mus.  rh.  44,  478.  Catus  in  ob- 
scuro  hdbet  cod.  Begin.,  Cattus  in  obscuris  Mico.  Olim 
Sophoclem  poetam  nescio  quem  indicari  putabant  4  Multi- 
locumq;  A,  recte?  uerax  V,  corr.  m.  sec.  6  P§na  AB 
edacim  F,  corr.  m.  sec.  6  rauida  A  rapidam  B  guila 
AV         7  ce*sit  B  num  cessat?  8  Et  satur  corruptum: 

Saucius  coniecerim  captor  BVP  obi  VP  9  uolucrea  uen- 
dicta  B  pemit  A  parente  B  phente  V  praerept^  P  perenne 
Binetus      10  mortuu  A    discrutiat  V 

182«  De  egyptio  A  De  aegypto  B  1  Ex  oriente  se- 
paraui  noctia  noctis  B  alunis  ABV,  corr.  V  m.  8tc. 
2  febi  A  foebi  B  V  ha&b&  B  3  alliteratione  utitur  scriptor. 
Corb1  A  carbo]  corbu  B  caruo  V]  corr.  m.  sec.  cordant  A 
('  db  a  additum  puto)  multa  ABV]  cuncta  Baehrens  colori 
A,  -e  a  4  dederis  Maelily  nom  V  etiopi  A  ethiopi  B 
ethiopis  V 

188«  Fex  garamentaru  A  Fen  caramentaru  B    2  pigeno 
A    corpora  B 


156  CAEMINA 

Quem  nisi  vox  hominem  labris  emissa  sonaret, 

Terreret  visu  horrida  larva  viros. 
Dira,  Hadrumela,  tuum  rapiant  sibi  Tartara  monstrum;    5 

Custodem  hunc  Ditis  debet  habere  domus. 

B.  I  »9.  184 

Rrfaie.  De  Telepho 

Telephus,  excellens  Alcidis  pignus  et  Augae, 

Externae  sortis  bella  inopina  tulit 
Nam  Grai  Troiam  peterent  cum  mille  carinis 

Tangeret  et  classis  litus  adacta  suum, 
Occurrens  Danais  forti  dum  pugnat  Achilli,  5 

Scyria  pugnanti  perculit  hasta  femur. 
Pro  cuius  cura  consultus  dixit  Apollo, 

Hostica  quod  salubrem  cuspis  haberet  opem. 
Mox  precibus  flexi  Pelidae  robore  raso, 

Iniecto  membris  pulvere  plaga  fugit.  10 

Monstrant  fata  viri  vario  miracula  casu: 

Vnde  datum  est  vulnus,  contigit  inde  salus. 

B.V187.  185 

b.  iv  8i6.  De  oioindelo 

Igniculus  tenuis  pingui  fulcitur  olivo, 
Vt  frangat  tenebras  luminis  igne  sui. 

8  emisa  B  sonarent  A  cf.  Verg.  Aen.  /328:  fnec  uox 
hominem  sonat'  4  Terrerent  uisos  horrida  labra  AB  uiau 
ego,  larua  Baehrens  correximus  5  atramenta  A  adra- 
menta  B    tu  AB    siui  A        6  Costode  A 

184.  De  telefo  AB  1  Telefus  AB  Alcidae  Heinsius 
auge  A  2  sorsis  A  Externi  Martis  Heinsius  inoppina 
A  3  Graii  edd.  pederent  A  4  glassis  A  clasis  B  ab- 
acta  Hagen  euum]  nouum?  5  Occurret  A,  corr.  A1  Oc- 
current  B  pugna  acilli'5  6  Syria  AB  pugnata  B,  eorr. 
m.  pr.  ut  uidetur  asta  AB  8  quo  A  9  f  exi  A  sato  B 
sacro  uulgo  10  et  membris  Heinsius  pl.]  membra  A 
fnit  B  11  Monstrans  B,  sed  corr.  casu]  casu  ex  fatu  A 
cas'  B        12  uultus  B,  sed  corr.    contingit  A 

185«  1  tenui  A 


CODICIS  SALMASIANI.  157 

186  B.  V  169. 
tw               i  M-  1099. 

De  oapris  b.  iv  m. 

Lenaeos  latices  hircorum  tergora  gestant, 
Fitque  caper  Bromio,  fuerat  qui  victima,  carcer. 

187  B.  T  170. 
«,,.  M.  1100. 

>.  98  Aliter  b.  iv  317. 

Barbati  pecoris  vulgus  per  rura  vagalur, 

Pampineum  gaudens  laedere  dente  nemus. 
Omnibus  hinc  aris  Baccho  caper  hostia  fertur 
Puniturque  sacro  munere  culpa  gregis. 

188  b.  v  171. 

Aliter  b.  iv  »17. 

Sanguine  Cinyphio  placantul*  templa  Lyaei, 
Caprigenum  cui  fit  victima  iusta  pecus. 
Sed  Hcet  ulcisci  nequeant  animalia  divos 
Nec  possit  reddi  talio  numinibus, 
5'Est  vindicta  capris:  cassatur  nomine  Liber, 
Cum  hircino  adversus  clauditur  ulre  deus. 


189  B.  I  107. 

M.  641 

De  Menmone  b.  iv  317! 

Filius  Aurorae,  Phoebi  nascentis  alumnus, 
Producit  gentis  milia  tetra  suae. 


186—188  extant  w.  D  (Dieziano  B.  66  Berolin.  8.  IX) 
sine  titulo 

186,  1  Lieos  D    hircorem  tergorem  genstans  D  gestans 
A      2  promio  D    qui  AD  cui  Baehrens  quae  uulgo 

187.  1  pecodea  (ex  -is)  D    bacatur  D       3  om.  D,  cf. 
Verg.  Otorg.  II 878  sqq.    bacco  A      4  Pun.  ex  Pon.  D 

188«  1  cinifio  A  cenifio  D    flagantur  D    liei  A  riore 
D      2  Gabrige  num  D    iure  D      8  duos  D       4  om.  D 
possint  reddit.    alio  A      6  capri  D      6  deas  D 

189.  De  mennone  A      1  foebi  A 


158  CARMINA 

Succurrens  fessis  fausto  non  omine  Teucris 

Pergit  Pelidae  protinus  ense  mori. 
lam  tunc  monstratur,  maneat  qui  Pergama  casus;  6 

Cum  nigrum  Priamus  suscipit  auxilium. 

3.  iv  «18.  De  Bumbulo 

Nominis  et  formae  pariter  ludibria  gestans 

Conventus  nostros,  Bumbule  parvus,  adis. 
Sed  ratio  est:  extas  longis  Pygmaeus  in  armis, 

Ne  te  deprensum  ffriis  pftregrina  voret. 
Nec  frustra  ostendis  proprio  placuisse  parenti,  5 

Quod  turpis  nomen  sumpseris  heniochi. 
Ille  habuit  doctas  circi  prostrare  puellas; 

Te  duce  lascivae  nocte  fricantur  anus. 

B.  V196.  1Q1 

M.  1125.  lJl 

b.  rv  818.  Aliter 

Dum  sis  patris  heres  teneas  et,  Bumbule,  censum      p.99 

Vtile  nec  tibi  sit,  pietas  si  laesa  probetur, 

Das  operam  proprio  auctori  adversus  haberi. 

Discordat  multum  contra  suscepta  voluntas; 

Dilexit  genitor  prasinum,  te  russeus  intrat.  5 

£&"■      •  192 

b.  iv  818.  De  tabula 

Discolor  ancipiti  sub  iactu  cauculus  astat 
Decertantque  simul  candidus  atque  rubens. 

3  homine  A,  corr.  m.  alia  4  prodinus  sense  A 

5  hunc  Burm. 

190.  De  bubolo  A  (bumbalo  a,  et  sic  infira)  2  bum- 
bule  parb;  A  8  eztas  (».  emines  cf.  110, 2)  scripsi  mixtus  A 
pigmeu8  A  6  probrio  A  6  enioci  A  7  aluit  et  circo 
Burm.  prostrare  A;  cf.  Thielmann  in  Woelfflini  Archiv. 
2,  68  prostare  edd.      8  laeciue  (e  ex  i)  A 

191.  1  Dum  i.  e.  Dummodo    sensu  A,  corr.  Heinsius 
3  probrio  autori  A    aberi  A        4  uoldtas  A 

192»  1  ancipitis  AB  cauculus  A  calculus  B  2  adq; 
A    rubens  A,  sed  robens  A1  (sic)  proueus  B 


CODICIS  SALMASIANI.  169 

Qui  quarovis  parili  scriptorum  tramite  currant, 
Is  capiet  palmam,  quem  bona  fata  iuvant. 

193  b.  m  77. 

«  m»M  M.  915« 

Aliter  b.  iv  «18. 

In  parte  alveoli  pyrgus  velut  urna  resedit, 

Qui  vomit  internis  tesserulas  gradibus, 
Sub  quarum  iactu  discordans  cauculus  exit 

Certantesque  fovet  sors  variata  duos. 
6  Hic  proprium  faciunt  [ars]  et  fortuna  periclum: 

Haec  cavet  adversis  casibus,  illa  favet.  — 
Conposita  est  tabulae  nunc  talis  formula  belli, 

Cuius  missa  facit  tessera  principium. 
Ludentes  vario  exercent  proelia  talo, 
10     Russeus  an  nitidus  praemia  sorte  ferat. 
Pascitur  a  multis  avide  damnosa  voluptas, 

Ne  foedet  gliscens  otia  segnities. 
Hoc  opus  inventor  nimie  Palamedes  amavit 

Et  parili  excellens  Mucius  ingenio. 

194  B.  III  78. 

*  iji.  M«  991. 

Aliter  b.  rv  si9. 

Indica  materies  blandum  certamen  amicis 

Offert,  sed  belli  fert  simulacra  tamen. 
Namque  acie  aequali  concurrit  russeus  aIbo; 

Vt  gravibus  damnis-se  domet  alteruter.  p.100 


mideTk 


8  parilis  AB      tramide^t      currat  AB        4  His  AB 
fort.  recte  capiH  A  capiat  B    iubant  A  iubant  ex  iuuant  B 

198.  1  pirgns  A;  i  inter  scribendum  ex  e  uel  u  corr. 
8  cauculus  sicA    4  f ouit  •  eor  A    6  Hls  Baehrens    ars  add. 
a    fartuna  A    6  abet  aduersus  A    fouet  A    A  u.  7  nouum 
carmen  incipit  Scriuerius         7  malis  formola  bellis  A 
0  Exercent  uario  ludentes   Oudendorp.     fato   Salmasius 
10  niditus  A        11  auida  A        12  Nec  fedet  A         13  ni- 
mium  Salmasius 

194«  2  sed  Scriueriu8  se  A     3  russeos  A 


160  CARMINA 

Contorquet  varios  altemans  tessera  missus 
Fataque  ludentum  collis  et  ima  probant. 

Pax  ac  pugna  simul  ludo  iunguntur  in  unum, 
Cum  victi  spoliis  victor  amicus  ovat. 


B.  V  146.  195 

b.'iv*320.  Do  elephanto 

Horrida  cornuto  procedit  belua  rostro, 

Quam  dives  nostris  India  misit  oris. 
Sed  licet  inmani  pugnet  proboscide  barrus 

Spondeat  et  saevis  dentibus  interitum, 
Fert  tamen  et  domitus  residentis  iussa  magistri, 

Quoque  velit  monitor,  cogitur  ire  ferus. 
Vis  humana  potest  rabiem  mutare  ferinam: 

Ecce  hominem  parvum  belua  magna  timet. 

b.  viu.  196 

M.  1080.  .... 

b.  rv  820.  Aiiter 

Monstrorum  princeps  elephans  proboscide  saevus 

Horret  mole  nigra,  dente  micat  niveo. 
Sed  vario  fugienda  malo  cum  belua  gliscat, 

Est  tamen  expertis  mors  preliosa  feri. 


6  tesera  A  6  ludensum  A,  corr.  Al  colus  et  urna 
Salmasius  probat  A  7  in  uno  Scriuerius  8  Conuicti 
A    obat  ex  ouat  A 

195.  De  elefanto  A      1  Orrida  cornudo  A    uelna  A 

•  •  • 

2  oris  A  (horis  m.  saec.  fort.  X)  &  inmanib;  pugn^t  prouo* 
ecide  uarrus  A  5  edomitus  uulgo  residenti  A  7  rauie 
A.   num  mttigare?  (cf.  oris  u.  2) 

196«  De  e(ae  F)lefanto  BV  1  Monetrum  princeps  (ex 
-cipes)  B  elefans  ABV  prouoecide  s§b;  A  seuum  B  ^pmu- 
Bcides,  om.  aeuue,  V  2  Orret  A  Horretet  B  nigra  moleBV 

nigram  •  modo  A  lente  A  niueiieo  A  3  uelna  A  bellua 
V  4  ex  certis  ABV,  corr.  Burm.  senior  mons  A  pre- 
ciosa  ABV 


CODICIS  SALMASIANI.  161 

6  Nam  quae  conspicimus  montani  roboris  ossa7 
Humanis  veniunt  usibus  apta  satis. 
Consolibus  sceptrum,  mensis  decus,  arma  tablistis, 

Discolor  et  tabulae  calculus  inde  datur. 

Haec  est  bumanae  semper  mutatio  sortis: 

10      Fit  moriens  ludus,  qui  fuit  ante  pavor. 

197  b.  m  i6. 

De  ciroensibris  b.  iy  320.* 

Circus  imago  poli,  formam  cui  docta  vetustas 

Condidit  et  numeros  Hmitis  aetherei. 
Nam  duodenigenas  ostendunt  ostia  menses 

Quaeque  ineat  cursim  aureus  astra  iubar.  p.101 

6  Tempora  cornipedes  referunt,  elementa  colores; 
Auriga,  ut  Phoebus,  quattuor  aptat  equos. 
Cardinibus  propriis  includunt  septa  quadrigas, 

Ianus  vexillum  quas  iubet  ire  levans. 
Ast  ubi  panduntur  funduntque  repagula  currus 
10      Vnus  et  ante  omnes  cogitat  ire  prius, 
Metarum  tendunt  circumdare  cursibus  orbes; 

Namque  axes  gemini  ortum  obitumque  docent. 
Iamque  his  Euripus  quasi  magnum  interiacet  aequor, 
Et  medius  centri  summiis  obliscus  adest. 

5  q;  ABV      conpicimu8  B      montanis  roboreis  A 
7.  8  om.  V       7  CoMolib;  exceptrom  B       8  cauculus  A 
9  mutacio  A  motatio  V    mortis  BV 

197»  De  circ.]  jpderit  ex  paruis  acinos  potare  sabucis 
add.  m.  sec.  in  tng.  %ma  B  2  Condedit  A  etj  ad  Barthim 
etherei  AB  3  duodecim  amiis  genas  AB,  corr.  Heinsim 
hostea  A  hostia  B      4  ineat  scripsi  meat  B  mea  A    atra 

AB         5  Cornipite8  referunt  t  A  rese?  B         6  f§bus  A 

foebus  B      habet  A  aptet  B  7  probriis  A    -quadrigis 

n 
AB         8  Ianis  B      qua  Heinsius    iubat  ire  lebans  B 

9  recula  A     cursus  AB        10  cogitur  AB,  corr.  Schradcr 

prior  B  11  condunt  B    orues  A  orbis  B        12  gemin 

A  bortum  B  docent  (i.  e.  significant)  B  ducunt  A  . 
18  Namque  AB,  corr.  Pithceus  Atque  Salm.  interiuu&  B 
14  sumus  oboliscus  B    adit  AB,  corrtxi  agit  Baehrens 

Anthol.  lat  I.  11 


162  CARMINA 

Septem  etiam  gyri  claudunt  certamina  palmae,  15 

Quot  caelum  stringunt  cingula  sorte  pari. 

Lunae  biga  datur  semper  Solique  quadriga, 
Castoribus  simpli  rite  dicantur  equi. 

Divinis  constant  nostra  spectacula  rebus, 

Gratia  magna  quibus  crevit  honore  deum.  20 

[XV]  198     L^ 

b.  1  89.         Verba  Aohillia  in  parthenone,  oum 
b.  iy  iw.  tubam  Diomedis  audisset 

* 

Vana  velut  cautae  surgens  formido  parenti 

Femineos  iuvenem  iussit  me  sumere  cultus 

Et  celare  virum  falso  per  tegmina  sexu. 

Vnde  ego  lanificas  temptavi  inglorius  artes 

Virgineisque  toris  carpenda  ad  vellera  inbaesi.  6 

Nunc  autem  proprium  servans  natura  vigorem 

Conpellit  fluios  umeris  depellere  amictus. 

Dum  nos  bella  vocant  rauco  clangore  tubarum, 

Mens  quatitur  eaevusque  movet  praecordia  Mavors. 

Rumpe  moras  omnes,  fervens  in  praelia  virtus,  10 

Nec  fuerit  latuisse  meum!  si  classica  terano,  p.102 

Dilexi  latebras,  neque  culpa  est  ulla  parentis. 

Nam  cum  respicio  quo  sim  de  semine  cretus 

Semiferique  animorecolo  praecepta  magistri, 

Nec  puerum  decuit  muliebri  pectora  peplo  15 

Induere  et  teneram  gressu  simulare  puellam. 

15  Septe  B   guiris  AB  gyri  scripsi    plan§  B     16  Quod 
AB     17  biga]  iugu  B      19  nostrae  B  nostra  haec  Pith. 
20  Grata  B     creuit  B;  om.  Ay  add.  m.  rec.     dra  A,  om.  B 

198»  XV  addidi  in  parte  nona  du  tuba  diumedis  A 
1  captae  Baehrens  2  Fimeneos  A  3  falsos  et  sexus 
A,  corr.  Salmasius  falsi  Burmannus  4  temtaui  A  5  inesi 
A  6  probriu  A.  num  legendum  reserans?  7  depellere 
recte  A,  cf.  u.  22  8  uocent  A,  corr.  a  9  fouet  A>  corr. 
Baehrens  10  prelia  A  culpa  est  ulla  scripsi  nUa  est 
culpa  A  12  neque  enim  ulla  Heinsius  14  ammi  A,  corr. 
a  animia  uulgo        15  peblo  A 


•    CODICIS  SALMASIANI.  163 

Nanc  igitur  crescens  annis  sapientior  aetas 
Devovit  Harti  tenuit  quae  corda  Cupido, 
BeUigerumque  deum  cum  mens  tum  membra  secuntur. 

20  Stamina  linquentes  currant  ad  spicula  palmae 
Terrificumque  caput  praefixa  casside  mitram 
Pellat,  tecta  gravi  decorentur  tempora  ferro, 
Arma  tegant  nostrum  potius  quam  suppara  corpus. 
A  telis  ad  tela  decet  transire  iuventam 

25  Atque  hostes  gladio  quam  lanas  fundere  fuso. 
Tenuia  loricae  cedant  multkia  forti 
Splendeat  et  raptus  proiecto  pectine  mucro; 
Contemtis  radiis  onerentur  bracbia  pilis, 
Clausa  diu  thalamo  reddamus  pectora  canipo. 

30  Praesumit  certam  virtus  sibi  conscia  palmam 
Ac  dubios  gaudet  perferre  interrita  casns. 
Nil  metuit,  qui  magna  cupit.    constantia  mentis 
Fata  domat,  nec  iam  potis  est  Fortuna  nocere 
Securio  mortis,  cui  non  sunt  bella  timori. 

86  Fortibus  una  viris  parilisque  per  omnia  sors  est, 
Aut  palmae  aut  leti  pugnando  adquirere  laudem. 
Cernere  iam  videor,  quanta  mercede  cruoris 
Constabit  raptus  Paridi  crimenque  iacenti, 
Obvia  cristatus  cum  sparserit  agmina  vertex 

40  Et  solo  aspectu  claudentur  Pergama  nostro;  p.  103 

Cumque  novus  visos  bellator  fudero  Tencros, 

18  q;  A  19  dm  A  tum]  nunc  A,  corr.  ct  20  li- 
quentes  A  curent  iam  Maehly,  num  recte?  21  mitra  A 
22  tecta  graui  scripsi  et  in^racili  A,  recte?  et  hinc  Schra- 
derus  decurentur  A  23  sipara  A,  corr.  Burm.  24  decit 
A  25  Adq;  A  lanae  Baehrens  fusa  A  26  Uia  lori- 
c$£dant  A$  corr.  a  et  cc  Licia  Heinsius  27  mugro  A 
28  bracia  A  29  talamo  A  31  Hac  dubius  A  32  me- 
tuat  Ay  corr.  Schraderus  33  domant  A  iamj  enim  Burm. 
furtuna  A  38  Constauit  A  iacent  A,  unde  lacenti  m.  rec. 
nocenti  Maehly  latenti  Baehrens         39  Obbia  ei  conspar- 

serit  bacmina  A,  corr.  ct  41  nouu  ex  nouo  A  uisos 
Wakkerus  fusos  A  uersos  uel  fessos  Higtius  Cam  nouus 
e£Tu808  a 

11* 


164  CARMINA 

Multa  trahet  Xanthi  Troiana  cadavera  gurges 
Maioremque  feret  cultorum  sanguine  cursum.  — 

Sed  mihi  quis  referat:  'Tu,  quem  praesaga  creatrix 
Subducens  fatis  alieni  schemate  sexus  45 

Ad  Lycomedeos  fecit  transire  penates 
Depositumque  suum  maluit  committere  blandis 
Virginibus,  ne,  te  rapiat  si  Martius  ardor, 
Orbatam  crucies  inviso  funere  matrem: 
Vadis  in  arma  ferox  thalamum  natumque  relinquens      50 
Nec  venit  in  mentem,  quantum  mereatur  amorem, 
Quae  te  prima  virum  conlato  pectore  fecit? 
Is  ad  bella  Hbens,  ubi  quaeritur  alea  mortis, 
Nec  spondet  certam  tristis  Bellona  salutem!' 
Sed  Danais  comes  esse  placet  sociumque  pericli  65 

Pro  famae  titulis  meliori  adiungere  causae. 
*Scilicet  ut  coniunx  viduo  reddatur  Atridi, 
Procumbat  vilis  Teucrorum  victima  Achilles?' 
Aufer,  iners  monitor,  turpis  fomenta  medellae 
Meque  sine  proprio  sectari  praelia  sensu.  60 

Non  ita  me  genitor  praeclarus  nomine  Peleus 
Aut  dilecta  Iovi  fudit  Thetis  alma  sub  auras, 
Degener  ut  lateam  primaevo  in  flore  iuventae 
Maior  et  ignavo  tantum  mihi  torpeat  aetas 
Abstrudamque  toris  iam  debita  pectora  castris,  66 

42  trait  s5i  A,  corr.  Heinsius  43  cultorum  (i.  e.  ac- 
colarum)  A  44  referat  A  regerat  Schrader  tu  qu§  pre- 
saga  creatoris  A  quum  te  Scliraderus  45  scematis  (ex 
-atu)  A  46  licomedeos  A  47  uoluit  Schraderus  co- 
mittere  A  48  nec  te  A  si  Duebnerus  sic  A  49  non 
uiso  A  inuiso  scripsi  60  talamu  A    relinquens  —  A 

51  amore  A         54  spondit  A     tristris  A  65  danai  A 

comitem  Burm.    me  adesse  Baehrensius  poetam  ipsum  emen- 

dans      placit  A      eocium  A  m.  pr.        56  caus.  §  ex  causis 

A  67  coniunx]  cons,  in  marg.  lun,  A  atriti  A,  corr.  A1 
Atridae  Meyer  68  Procumbet  Burmann,  recte?  60  nrobrio 
A  61  praeclarus  nomine  i.  e.  nsyahbvvfioe  62  fodit  tetds 
A  63  iuuente  A  64  turpeat  A  65  Abstrutamq;  A 
deuita  A 


CODICIS  SALMASIANI.  165 

Cum  manus  Argivum  ultricia  iuret  in  arma. 
Denique  cum  promptum  ruat  in  certamina  vulgus, 
Solus  ego  in  cunctis  infami  carcere  clausus 
Subducar  pugnae?    quanto  tolerabo  pudore  p.104 

70  Me  non  ferre  pedem,  quo  fert  Thersites,  in  omni 
Parte  miser,  forma  brevior  menteque  fugaci? 
Absit  ab  ingenio  ac  viribus  Aeacidarum, 
Vt  dubitem  pro  laude  mori  metuamque  supremum 
Quem  dat  Parca  diem.    mihi  nam  lux  amplior  illa  est, 

75  Quae  virtute  cluit,  quae  nescit  claustra  sepulcri. 
Namque  hominis  semper  meritorum  lege  perenni, 
Quam  breviat  fatum,  propagat  gloria  vitam. 
Ergo  animus  fidens  in  Dardana  saeviat  arma 
Nec  mihi  iam  gemini  dilectus  pigneris  obslet: 

80  Deidamiam  Pyrrhumque  meos  nunc  Scyros  habebit 
Visuros  nostrum  reditum  celebremque  triumphum. 
Me  pudor  hortatur  rapere  in  certamina  gressus; 
Ferre  potest,  quaecumque  f  labans  successibus  aetas 
Exigit.    observans  matris  praecepta  verendae 

85  Induxi  molles  habitus  velut  edita  virgo; 

Lusimus  et  tactis  modulantes  carmina  chordis. 
Virtuti  adsurgat,  fuerat  quaecumque,  voluptas; 
Succedat  ferrum  citharae.    quod  nutrit  amores, 
Depensum  est  Veneri;  reddamus  cetera  Marti. 

66  uictricia  Burm.    luderet  n  arma  A,  corr.  Duebncrus 
ducat  Schraderus  ludat  a      67  prumtu  A      70  tersites  A 
72  hac  A    ^acitarum  A        73  Vt  diuitem  A  'dubitem  uel 
uitem'  a  Deuitem  Heinsius    suppremu  A       74  illa  Burm. 

ulla  A  75  flue*t  A  cluit  Higtius  sepulcbri  A  76  ho- 
znini  Baehrens  77  Quem  A  uitum  A  80  pirrumq;  A 
«ciros  A  81  redditum,  A,  corr.  a  celeremq;  A,  eorrexi 
triumfu  A  82  Me  vigor  malim  ortatur  A  88  potes  q; 
cumq;  A,  corr.  Burm.  valens  puto  labans  A  inbians  Baeh- 
rens  succesibus  A  84  Ex*gi  A  exigua  a  Exigit  Duebner 
85  moles  A,  corr.  a      86  cordia  A      88  citare  A 


166  CABMNA 

[XYTJ  199 

£&~  VESPAE 

Iudieium  oooi  et  pistorte  iudioe  Vuloano 

Ter  ternae,  varias  docte  quae  traditis  artes, 

Linquite  Pierios  colles  et  scribite  mecum. 

Ille  ego  Vespa  precor,  cui  divae  saepe  dedistis 

Per  multas  urbes  populo  spectante  favorem. 

Scribere  maius  opus  et  dulcia  carmina  quaero;  5 

Nec  mel  erit  solum:  aliquid  quoque  iuris  babebit. 

Contendit  pistor,  cocus  est  contrarius  illi,  p.105 

His  est  Vulcanus  iudex,  qui  novit  utrosque. 
Ad  causam  pistor  procedit  primus  agendam, 
Canitiem  capiti  toto  praebente  farina:  10 

'Numina  per  Cereris  iuro,  per  ApoIIinis  arcus! 
Miror  enim  (fateor),  et  iam  vix  credere  possum, 
Quod  cocus  iste  mihi  sit  respondere  paratus, 
Quisve  sit  utilior,  audet  contendere  mecum,  16 

De  cuius  manibus  semper  fit  pane  satullus.  14 

Sunt  testes  anni  faustae  lanique  kalendae,  16 

Quique  meum  studium  per  Saturnalia  norunt; 
Quorum  epulas  semper  rerum  commendo  paratu. 
Sis  memor,  0  Saturne,  tuis  quod  praesto  diebus, 
Et  me  prae  studio  trepidum  tu  numine  firma.  20 

199.  XVI  addidi  Incipit  (om.  A)  iudiciil  coci  et  pistoris 
uespe  iudice  (iudici  A)  uulgano  AB  1  Terrenae  B  docte 
scripsi  cuncta  (cunctae  o)  A  cuncte  q;  tradidit  B  2  pi=eros 
B  3  cu  A  dedisti  B  8  uulganus  AB  10  toti  wugo 
11  partereris  B  apullinis  A,  corr.  a  arcu  B  arcum 
Pithoeus  12  Moror  B  12  sq.  possum  —  paratus  om. 
B  paHatus  m.  stc.  in  B  15.  14  censor  in  Lit.  centr.  bl. 
1872,  86  14  sit  panis  (tx  -it)  B  sat  (sad  Al)  ullus  A  aut 
ullue  B  pane  satullus  fvom  Brod  gtsattig?  Buechekr  in 
Woelfflini  Archiv.  1 103  (cf.  u.  44)  adustus  olim  conieci  ad 
U8U8  Baehrens  15  Quiue  B  menm  B  16  faust$q;  iani 
A  fauste  iamque  kalende  B  18  commedo  B  comendo 
paratu  A  19  saturno  A,  corr.  Ax  saturnie  B  20  pro 
studio  Baehrens    tuo  B    nomine  A  munime  B 


CODICIS  SALMASIANI.  167 

Aurea  coeperunt  sub  te  quoque  saecula  farre. 
Denique  si  Cereris  non  tu  pia  dona  dedisses, 
Roderet  adsidue  cocus  iste  sub  ilice  glandes. 
Nempe  opus  est  cunctis  panis,  quem  nemo  recusat; 

26  Quo  sine  quas  possunt  mortafes  ponere  cenas? 
Qui  vires  tribuit,  qui  primum  poscitur,  hic  est, 
Quem  serit  agricola,  quem  maximus  educat  aether. 
Hunc  pater  Aeneas  Troianis  vexit  ab  oris, 
Nil  sine  quo  tua  iura  valent,  ingrate,  coquina. 

SO  Provocor  ut  dicam:  miht  panea  tu,  coce,  trwptn, 
Quem  docuit  notus  Cerealis  flngere  panes 
Vrbe  Placentinus,  cunctas  qui  tradidit  artes. 
Pythagoras  populo  nescis  quae  suaserit  olim? 
Mandere  ne  vellent  mixto  cum  sanguine  carnes. 

16  'Si  iugulatis  oves,  quid  erit  quod  vestiat?'  inquit, 

'Mactentur  vituli:  nec  erit  iam  vomeris  usus  p.lOS 

Nec  segetum  fecunda  dabit  sua  munera  telius.' 

Set  temere  facio,  si  te,  coce,  conparo  nobts, 

Cum  possim,  numen  quodcumque  potest  superorum. 

40  Iuppiter  ipse  toaat:  tono,  cum  molo,  sic  ego  ptstor. 
Mars  subigit  beilo  multas  cum  sangutoe  gentes: 
Pistor  ego  macto  flavas  sine  sanguine  messes. 
Tvmpana  habet  Cybele:  sunt  et  mihi  tympana  cribri; 
Thyrsitenens  Satyros:  facio  et  saturos  ego  piures; 

46  Illunr  praecedunt  Panes:  facio  mihi  panes. 

21  ceperunt  A  quod  edd.  pr.  secula  ferre  A  ferre 
B,  corr.  JBarthius  22  pica  B  dona  B,  om.  A  (iura  a) 
28  adsiduae  B  illice  A  26  Quos  in  equas  A  mortale 
B  26  primus  B  27  agricula  A,  corr.  Al  uel  a  29  Nil 
scripsi  Tq  i  Te  B  Me  Pithoeua  Nec  Baehrens  coquina 
Baekrens:  comina  A  cumina  B  30  dicam  militonem  tu 
ro80  temtas  (temptas  B)  AB%  correxi  rodere  temptas 
E.  Abel  81  cereales  a  32  tradedit  A  38  Pitagoras 
AB  suaserut  B  36  quid  A]  quod  B  inquid  A  87  fa- 
cunda  B  88  Et  AB  coci  A,  corr.  Al  comparo  B 
89  posun  B  quocumq;  A  40  molo  B  ulo  A  ilfo  o,  num 
uolo?  41  subit  B  48  timpana  bis  A  ciuile  A  cibile 
B  cybri  B  44  tyrsiden  A  tirsit  ten  satiros  B,  cir. 
Baekrens     ficio  et  A  saturo  AB 


168  CARMINA 

Quidque  etiam  manibus  nostris  non  dulce  paratur? 

Nos  facimus  populo  studiose  coptoplacentas, 

Nos  adipata  damus,  nos  grata  canopica  yobis, 

Crustula  nos  Iano;  sponsae  mustacia  mitto. 

Noverunt  omnes  pistorum  dulcia  facta:  50 

Noyerunt  multi  crudelia  facta  cocorum. 

Tu  facis  in  tenebris  miserum  prandere  Thyestem; 

Nescius  ut  Tereus  cenet,  facis,  inprobe,  natum; 

Tu  facis,  in  lucis  ut  cantet  tristis  aedon 

Haestaque  sub  tecto  sua  murmuret  acta  cbelidon.  55 

Talia  si  numquam  feci  nec  talia  suasi, 

Ordine  primus  ero,  dignus  quem  palma  sequatur.' 

Conticuit  pistor.    coepit  cocus  ordine  fari, 
Ora  niger  studio,  faciem  mutante  favilla: 
'Si  verbis  pistor  damnavil  iura  cocorum,  60 

Uli  ne  credas  aliquid,  quia  fingere  novit,  62 

Qui  semper  multis  dicit  se  vendere  fumum,  61 

Stat  qui  sub  saxo  quasi  Sisyphus  atque  laborat, 
Denique  qui  tantum  de  melle  et  polline  Qngit 
Has  quas  iactat  opes.  'nobis  quae  copia,  dicam.       p.107 
Silva  feras  tribuit,  pisces  mare  et  aura  volucres,  66 

Dat  vinum  Bromius,  Pallas  mihi  praestat  olivam, 
Datque  sues  Calydona  et  saepe  ego  condio  dainroas, 
Saepe  etiam  perdix  iacet  et  lunonius  ales, 
Gemmatam  pinnis  solitus  producere  caudam.        *  70 

46  Quidue  AB   etia  B     47  populos  B   copto-  Heinsius 
comte-  A  compto-  B  48  adipada  A     fauis  Bachrens 

49  Caio  Barihius  mittu  A,  corr.  Al  52  tieste"  A  uertem 
B  68  ut  erius  cenet  B  cenit  A,  corr.  a  64  canet 
B  §don  A  edon  B  66  murmoret  A  celidon  A  caetie- 
don  B  58  cepit  A  59  Hora  A  faciam  ut  tanta 
B  fabilla  A  60    Si   ueruerbis   A,   corr.  a      dampna- 

uit  B        62  ante  61  censor  (w.  15)  posuit        61  si  B    uin- 

Q 

dere  A  63  sisifus  AB     liboret  A         64  Denuce  AB, 

correxi         65  q;  AB      cupia  A  66  Silluas  A,  corr.  a 

fera§  A  auras  A,  corr.  a  uolocres  A  67  promius  A 
pellas  AB  oliba  A  68  calidona  A  calidon  B  et  om.  B 
condicio  B    damrs  A    fy  A  in  marg.       70  Gemmantem  B 


CODICHS  SALMASIANI,  169 

Certe  quem  extollit,  quem  laudat  saepius  ille, 

Ille  tuus  panis  sine  nobis,  crede,  placere 

Solus  non  poterit,  nec  si  sit  melleus  ipse. 

Quis  me  non  laudet  sternentem  pisce  patellas, 
76  Cum  positus  madeat  deceptus  ab  aequore  rombus? 

Sed  similem  superis  ego  me  magis  esse  docebo. 

Est  Bromio  Pentbeus:  est  et  mihi  de  bove  Pentheus. 

Vritur  Alcides  flammis:  conburor  ad  ollas. 

Sicut  Neptuno,  fervent  in  caccabo  fluctus. 
80  Novit  Apollo  suas  studiose  tangere  chordas: 

Et  mihi  per  digitos  texuntur  quam  bene  chordae! 

Exseco  sic  gallos,  quasi  j.  Berecyntia  Gallos. 

Partes  quisque  suas  tollit,  qui  cenat  aput  me. 

Vngellain  Oedippi,  sycotum  pono  Promethei, 
85  Pentheo  pono  caput,  ficatum  do  Tityoni; 

Solus  aqualiculum  reddi  sibi  Tantalus  orat. 

Cerrinam  Actaeon  tollit,  Heleager  aprinam, 

Agninam  Pelias,  taurinam  iingulus  Aiax. 

Orpheu,  tu  tollis  chordas;  Leandre,  lacertos; 
90  Me  sterilem  Niobe,  linguam  Philomela  rogant  me. 


72.  73  om.  B,  edd.  pr.    72  num  nobis  sine  carne  placere? 

73  si]  sic  A  75  adeat  A  rhombus  Baehrens  76  Sed 
8cripsi  Si  AB  simelem  A  77  penteua  AB  de  bobe  A 
penteus  A  B  pantiz  Wernsdorf  78  fy  A  in  marg.  comnuror 
B  ollas  B  illas  A  79  cacauos  B  80  appollo  B  eua  A  cor- 
das  AB    81  cord§  A  corde  B    82  Et  seco  AB,  corr.  Barih. 

qnas  B  quasi  uujt  Teuffel  mus.  rh.  26,  341  cum  add.  Bi- 
uinus  uere  quintia  A  (chinthia  o)  uero  quintia  galles  B 
83  isque  su  om.  B  tollet  AB  c^nat  A  apud  B  84  Un- 
gueUam  hydippi  B  UngeUam  ydippi  A,  correxi  cf.  180,  8 
(db  tmtos  ducit  poeta)  Oedippo  Thewrewk.  Ungellas  sphingis 
sigmfieatas  puto  -  psico  •  tum  A  prometei  (t  sup.  o  erasa) 
A  86  penteo  AB  do  titioni  AB  sycotum  uel  ficatum 
est  r\nccQ  avxooxov  86  Siccus  Hauptius     aqualicolum  A 

tanta  uel   orat  B  87  tuUit  A.    corr.  Al      aprimam  B 

aprunam  Pithoeus  88  peleas  B.  num  limulus?  89  Orfeu 
AB  toUe  A  teUe  B  cordas  AB  90  nioue  AB  filomela 
AB    rogat  B 


170  CARMINA 

Pluma  Philoctetae  servit,  rogat  Icarus  alas; 
Bubula  Passiphae,  Europe  bubula  posciL 
Auratam  Danaae,  cygnum  bene  condio  Ledae. 
lam  flnem  pugnae  faciat  sententia  nobis/  p.103 

Vtque  cocus  pressit  vocem,  sic  Mulciber  infit;  95 

'Es,  coce,  suavis  homo;  dulcis  sed  tu  quoque,  pistor. 
Aequales  dimitto  deus,  qui  vos  beoe  novi. 
Consentite  (probis  sine  rixa  vivere  dulce  est), 
Ne  frigus  faciam,  si  roe  subduxero  yebis/ 

[XTH]  200 

Pervigilium  Veneris 

B.  iv  992.  Sunt  vero  versns  XXII 

Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  ama  vit  cras  amet ! 
Ver  novum,  ver  iam  canorum;  vere  natus  orbis  est, 

91  Pluma  filo(fiilo  2?)cteta  meruit  A  B  Pkuna  (ac.  seyit- 
tae)  Philoctetae  eeruit  E.  Abel  optime  Planta  (sc.  pedis)Ph-a,m 
nutrit  Petschenig  itarue  A,  corr.  Al  alia  B  92  Bulbula 
B  passife  AB  nubula  AB  93  danegcygnem  B  rignum 
A  94  fiat  B  96  pre^sit  A  presit  B  mulcifer  A 
96  homoj  a  B  97  nobi  ex  noui  A  m.  pr.  uoui  B 
98  uobis  AB  probis  Bachrens  boni  olim  scripsi  bonis  Barth. 
Conueniat  uobis  Wermdorf   rexa  A 

200.  LIB6R  GRAMATON  |  €X  PLI  CIT  |  XVI  v  INCIPIT . 

P€R  •  UIRGILIC  •  U6N6RIS  |  TROCAICO  .  M6TRO  sunt 
uero  |  uersus.  XXII  A.  (Hoc  est:  sylloga  hic  incipiens  constat 
22  carminibus  c.  200-222  (exc.  216).  cf.  quae  dicam  ad  c  22« 
inscr.)  Inscr.  om.  B,  sine  interuallo  post  c.  118  PeruigUium 
ponens.  XVII  in  mg.  addidi.  Catullo  Aldus  et  Erasmus, 
Floro  Wernsdorfvus  tribuerunt.  u.  2— 8,  69—61,  9—12, 
63—80,  18—89,  68,  40—67,  81—98  Buechelerus  (ed.  L.  1869) 
posuit,  1,  62,  72  deleuit,  interoalarem  post  16  et  21  addidk. 
u.  1—12,  40,  69—80,  18—27,  87-68 (exc  40-,  28—86,  81—98 
Berglcius,  lacunis  sex  iniectis.  69 — 62  inter  8  et  9  poe. 
Otto  MueUerm.  u.  1—8,  28—62,  9—27,  63—98  Baehrensius. 
Ego  librorum  ordinem,  si  a  u.  9—12,  68,  71—74  discesseris, 
reUnui  1  nuqua  amabit  A  am.  cr.]  oras  amauit  B 
2  uere]  uer  B  natufl  AB  uer  renactus  Baehrens  laettu 
conieci.  sed  cf.  Verg.  Georg.  II  836  sq.  cprima  oresceBtifl 
origine  mundi  .  .  uer  illud  erat,  uer  magnus  agebat  orbis' 
orbis  est  B  iouis  est  A  est  Iouis  Buechelerus 


CODICIS  SALMA.SIAM.  171 

Vere  concordant  amores,  vere  nubunt  alites, 
Et  nemus  comam  resolvit  de  maritis  imbribus. 
6  Cras  amorum  copulatrix  inter  umbras  arborum 
Inpticat  casas  virentis  de  flagello  myrteo, 
Cras  Dione  iura  dicit  fulta  sublimi  throno. 
8       Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  amavit  cras  amet! 

13  Ipsa  gemmis  purpurantem  pingit  annum  floridis, 
Ipsa  surgentes  papillas  de  Favoni  spiritu 

15  Vrget  in  nodos  patentes;  ipsa  roris  luctdi, 

Noctis  attra  quen  relinquit,  spargit  umentis  aquas. 

18  Gatta  praecepe  orbe  parvo  sustinet  casus  suos 

17  Et  micant  lacrimae  trementes  de  caduco  pondere. 
En  pudorem  florulentae  prodiderunt  purpurae! 

20  Vmor  ille,  quem  serenis  astra  rorant  noctibus, 
Mane  virgineas  papillas  solvit  f  umenti  penlo. 
Ipsa  iussit,  mane  totae  virgines  nubant  rosae: 
Facta  Cypridis  de  cruore  deque  Amoris  osculis 
Deque  gemmis  deque  flammis  deque  solis  purpuris 

26  Cras  niborem,  qui  latebat  veste  tectus  ignea, 

8  amaiores  B     nubent  B         4  conam  resoluet  B 
6  amorem  B     6  casas  Pithoeus  gaza  A  gazas  B    uirentes 

B  mirteo  A  7  fultas  sublime  A  trono  AB  8  amat 
B    qninq;  B     13  gemmas  B    florib;  AB,  corr.  Biglerus 

14  surgentis  B  faboni  AB  sparitu  B  16  Urguet  B  toros 
PHkoeu8  notos  penates  A  totos  pentes  B  patentes  Wernsdorf 
nodos  amtcttt  Scriuerii  tepentes  ed.  Lips.  1862  tumentes  Heidt- 
mamnm  ipsas  A  16  relinquid  B  tumentis  AB  u.  18 
ante  17  Bueehelerus  18  urbe  A  sustine  A  17  mecanat 
B  micanat  lacrimas  tr^mentes  A  Emicant  0.  Muelkrui  tu- 
mentee  Baehrens  cadii  B  19  In  AB,  em.  Schuhius  Hinc 
Sahn<mus  pudore  A  purpore  ^ipupure  B  19  sq.  cf.  Ful- 
gentius  myih.  I  p.  11  Munck.  fVbi  guttas  florulentas  mane 
rorant  purpurae;  Vmor  algens,  quem  serenis  astra  sudant 
noctibuB'  20  Humor  A  notibus  B  21  uirgines  Lipsius 
papilla  (i  ex  e)  B  soluit  AB  tumenti  A  umti  B  undanti 
Btbbeck\u8    nrgenti    Maehlyus  22    Ipiussit   B      manet 

tute  A  tuf  B,  em.  Orellius  f////rose  B  23  Fusta  B 
prius  AB]  Cvpri8  Scriuerius  Cypridis  0.  MueUerus  detque 
B  oculii  B  24  purporis  A  pupuris  B  25  ruporem 
sed  corr.  B  pudorem  Baehrens.    At  rubor  est  pudor 


172  CARMINA 

Voico  marita  voto  non  pudebit  solvere. 

Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  amavit  cras  amet ! 
Ipsa  Nymphas  diva  luco  iussit  ire  myrteo: 
*Ite;  Nymphae,  posuit  arma,  feriatus  est  Amor/  81 

It  puer  comes  puellis;  nec  tamen  credi  potesl,  29 

Esse  Amorem  feriatum,  si  sagittas  exuit  30 

'Iussus  est  inermis  ire,  nudus  ire  iussus  est, 
Neu  quid  arcu  neu  sagitta  neu  quid  igne  laederet' 
Sed  tamen,  Nymphae,  cavete,  quod  Cupido  pulcher  est: 
Totus  est  in  armis  idem  quando  nudus  est  Amor.         36 

Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  amavit  cras  amet ! 

Conpari  Venus  pudore  mittit  ad  te  virgines:  p.iio 

'Vna  res  est  quam  rogamus:  cede,  virgo  Delia, 

Vt  nemus  sit  incruentum  de  ferinis  stragibus. 

Ipsa  vellet  te  rogare,  si  pudicam  flecteret,  40 

Ipsa  vellet  ut  venires,  si  deceret  virginem. 

Iam  tribus  choros  videres  feriantis  noctibus 

Congreges  inter  catervas  ire  per  saltus  tuos 

Floreas  inter  coronas,  myrteas  inter  casas. 

Nec  Ceres  nec  Bacchus  absunt  nec  poetarum  deus.        46 

26  Unico  Pithoeus  Unica  AB   marito  B(?)   uoto  Berpkius 
noto  A  nodo  B  nocte  olim  ego      pudent  B  28  nimfas 

AB  loco  B  u.  31  ante  29  pos.  Maehlyus,  u.  29—80 
post  88  Baehrens  31  In  te  nimfe  A  nymfe  B  (sic  34) 
29  Et  AB  comis  B  pote  A  exuit  Baehrens  nexerit  AB 
82  e  A  nndos  A  durus  B  33  acuneo  B  digne  B  84  nimfe 
A  nymfe  B  pulcer  A  86  inermis  AB  siggde  A  Est  in  a, 
totus  idem  Scriuerius  36  que  om.  B  amit  B  post  36  uer- 
sutn  cum  Dianae  comtnemoratione  tali  excidisse  puto,  ut  e.  c. 

Saltuum  deam  pudicam  nunc  adesse  non  decet. 

Post   87    lacunam    statuit    BergJcius,    37  post    89   traiecit 
Schenkelius       37  Conparis  et  ante  Baehrens       38  Unam  A 
re  B      39  nenus  sit  incruendum  de  ferinis  B    tragib;  A 
post  89  pos.  ed.  Lips.  a.  1862  uersum  69      40  om.  B   uellit 
erogare  A      41  uellit  A    ueniret  sed  corr.  B    diceret  B 

42  chorus  A  coros  B  feriatis  AB  feriantis  Scriuerius  fe- 
riatos  Pithoeus  44  myrteo  A  mysteas  B  46  teres  B 
baccus  A  baccas  B    potearum  A    deas  B 


CODICIS  8ALMASIANI.  173 


Detinenda  tota  nox  est,  perviglanda  canticis. 

Regnet  in  silvis  Dione;  tu  recede,  Delia.' 

Cras  amet  qui  numquamamavitquiqueamavitcrasamet! 

Iussit  Hybiaeis  tribunal  stare  diva  floribus: 
60  Praeses  ipsa  iura  dicet,  adsidebunt  Gratiae. 

Hybla,  totos  funde  flores,  quidquid  annus  adtulit! 

Hybla,  florum  subde  vestem,  quanlus  Ennae  campus  est; 
58  Vt  recentibus  virentes  ducat  umbras  floribus! 
53  Ruris  hic  erunt  pueilae  vel  puellae  montium 

Quaeque  silvas  quaeque  lucos  quaeque  fontes  incolunt 
56  Iussit  omnes  adsidere  pueri  mater  alitis, 

Iussit  et  nudo  pueilas  nii  Amori  credere. 
67       Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  amavit  cras  amet ! 
69  Cras  erit,  cum  primus  Aether  copulavit  nuptias. 
60  Vt  pater  totum  crearet  vernis  annum  nubibus, 

In  sinum  maritus  imber  fluxit  almae  coningis, 

Vnde  fetus  mixtus  omnis  aleret  magno  corpore. 
9  Tunc  cruore  de  superno  spumeo  pontus  globo 
10  Caerulas  inter  catervas  inter  et  bipedes  equos 

Fecit  undantem  Dionen  fde  maritis  imbribus.  p.109 

46  Detinente  A  Detinent  et  B ,  corr.  Heinsius  Detine 
te :  OreUius  peruiclanda  A  peruigila  B  49  hyblei  A  ybleis 
B  60  Praesens  i.  i.  dicit  adsederunt  AB,  corr.  Dousa 
51.  62  hibla  AB  61  totus  fundet,  om.  flores,  A  quicquid 
annia  B  annos  adtullit  A  52  aupereatem  A  rompereste  B 
sume  Crusius  subde  messem  Scriuerius  uestem  Salm.  ethne 
B  et  nec  A  Ennae  Lipsius  58  huc  transposui  (post  u.  4 
posuit  Maehlyus,  alio  alii)  Et  rigentibus  AB  Ut  Baehrens 
recentibas  Pithoeus  uergentea  B  ducat  B  duo  ad  A  umbra 
A  54  silua8  q;  locos  B  siluas  quae  locus  A  montes 
AB,  corr.  Scriuerius  55  oms  B  alitas  B  mater  alitis 
dei  Buecheler  56  at  Baehrens  nullo  B  amoti  B 
59  quom  Buecheler  qno  A  qui  B  copolauit  A  60  totis 
AB,  corr.  Sahnasius  Iouis  Maehly  creauit  A  ueris  Sana- 
don  61  aimber,  a  erasa,  A  fluctus  alma  et  B  62  cf. 
Verg.  Georg.  II  827  Ut  B  flgtus  A  fletua  B  alteret  A 
9 — 12  hue  transposuU  Heidtmannus  9  Tuno  quinore  B 
superbo  A,  corr.  Pith.  euperhuc  B  pont'  de  glouo  B  10  ui- 
pedes  B  11  dionem  A  dione  B  de  maritifl  imbribus  AB, 
del.  Buecheler,  cf.  4  marinis  Biuinus.  Possis  de  marino  gnrgite 


1 


174  CARMINA 


Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  amavit  cras  amet !  u 
Ipsa  venas  atque  mentem  permeanti  spiritu  a 

Intus  occultis  gubernat  procreatrix  viribus,  p.ni 

Perque  caelum  perque  terras  perque  pontum  subditam  66 
Pervium  sui  tenorem  seminali  tramite 
Inbuit  iussitque  mundum  nosse  nascendi  vias. 

Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  amavit  cras  amet! 
Ipsa  Troianos  penates  in  Latinos  transtulit, 
Ipsa  Laurentem  puellam  coniugem  nato  dedit,  70 

Moxque  Marti  de  sacelk)  dat  pudicam  virginem; 
Romuieas  ipsa  fecit  cum  Sabinis  nuptias, 
Vnde  Ramnes  et  Quirites,  unde  prolem  posterum, 
Romuli  gentem,  crearet  et  nepotem  Caesarem. 

Cras  amet  qui  numquam  ama vit  quique  amavit  cras  amet !  7* 
Rura  fecundat  voluptas,  rura  Venerem  sentiunt; 
Ipse  Amor  puer  Dionae  rure  natus  dicitur. 
Hunc  ager  cum  parturiret,  ipsa  suscepit  sinu, 
Ipsa  florum  delicatis  educavit  osculis. 

Cras  amet  qui  numquam  amavit  quique  amavit  cras  amet !  80 
Ecce  iam  subter  genestas  explicant  tauri  latus, 
Quisque  tutus  quo  tenetur  coniugali  foedere. 
Subter  umbras  cum  maritis  ecce  balantum  greges 


12  amat  qui  B  63  uernas  B  adque  A  permeante 
ipu  B  64  ocultis  AB  gobernat  procreatis  A  65  que] 
quem  A  bis  <pq;  pontu  subdsubditum ,  aubd  cras.,  A 
66  Praeuium  sui  teporem  Baehrens  tendere'  A  67  nosce 
B  69  penates  Scriuerius  nepotes  A  nec  potes  B  latino 
B  70  Ipa  A  73  et  74  ante  71  posuit  Baehrens;  ipsam 
rem  spectans  ordinem  retinui  72  Rumuleas  B  RomuWes 
Bigler      ipsas  A      sauinis  B  73  samnes  A  rames  B 

unde  prolem  scripsi:  proque  prole  AB  74  Romoli  AB 
gentem  scripsi:  matrem  AB  patrem  Lipsius  76  facundat 
B     77  natu  A     78  pturiret  B    sinum  A      79  deligatis  A 

80  qq;  amat  B  81  supter  Broukhusius  super  AB  eipKcat 
aomi  AB,  em.  Pithoeus  82  tuua  B  cum  iugali  federe 
B  federe  A  88  8.  ulmoa  Maehly  ualanta  B  gregia  A 
gregum  B  utrsum  deesse  puto  quo  sententia  ad  fintm  per- 
ducatur 


CODICIS  SALMASIANI.  175 


Et  canoras  non  tacere  diva  iussit  alites. 
86  Iam  loquaces  ore  rauco  stagna  cygni  perstrepunt, 

Adsonat  Terei  puella  subter  umbram  populi, 

Vt  putes  motus  amoris  ore  dici  musico 

Et  neges  queri  sororem  de  marito  barbaro. 

Illa  cantat,  nos  tacemus.    quando  ver  venit  meufn? 
90  Quando  faciam  futi  chelidon,  ut  tacere  desinam?     p.H2 

Perdidi  Husam  tacendo  nec  me  Pboebus  respicit. 

Sic  Amyclas  cum  tacerent  perdidit  silentium. 

Cras  amet  qui  numquam  ama  vit  quique  amavit  cras  amet ! 


HT|  201  b.  1 9i. 

De  Thetide  b.  ivmi! 

Pande  manum,  genetrix;  totus  tingatur  Acbilles! 
Tu  facies  natum  mortis  babere  locum. 


202  b.  ni  52. 

W      QOQ 

De  luco  amoeno  b.  rv  331. 

Hic,  Cytberea,  tuo  poteras  cum  Afarte  iacere: 
Vuicanus  prohibetur  aquis,  Sol  pellitur  umbris. 


86.  84  Baehrens  84  canores  B  85  stangna  quinni 
A  cigni  B  86  Adsonante  aerei  puellf ////supter  B  (p  in 
ras.)  popoli  A  87  putas  B  mussico  A  musioco,  sed 
o  eras^  B  88  Eet  B  queris  A  89  quan  uir  A  90  fa- 
ciam  B  fiam  A  uti  JRiuinus,  sed  elisio  rara  est  in  hoc  c. 
(esi  in  intercalari  et  u.  23.  30.  77)     ceu  chelidon  ed.  Lips. 

a.  1862  ce(c§  -4.)lidon  AB  taceret  B  91  Perdidi  A  mu- 
san  B  ng  me  B  foebus  AB  Apollo  Thomasius  92  ami- 
clas  A  amidas  B  taceret  AB  perdedit  A.  Explicit  per- 
uirgilium  ueneris  B;  om.  A 

201.  XVIII  addidi.  De  teti  A  1  achillis  A  2  facis 
A,  corr.  a 

802«  De  lucameno  A  2  uulganus  proibetur  A,  cf. 
272t  3. 


176  CARMINA 

B.  III  S7. 

iiTui  LVXORH 

In  Anolas;  in  salutatorium  domini  regis 

Hildirici  regis  fulget  mirabile  factum 

Arte  opere  ingenio  divitiis  pretio. 
Hinc  radios  sol  ipse  capit,  quos  huc  dare  possit: 

Altera  marmoribus  creditur  esse  dies.  — 
Hic  sine  nube  solum,  f  nix  iuncta  et  sparsa  putatur;    6 

Dum  steterint,  credas  mergere  posse  pedes. 

B.  V  804.  204 

b.  iv  839.  De  Servando  medioo 

Servandum  spurcum  medicum  nostrumque  medeurum, 
Qui  se  Tartareo  missum  de  carcere  finxit, 
Auctoritate  tumens  Orci,  cui  corpora  mittit 
Inperitus  iners,  baustu  terrae  repetendus! 
Cum  staret  in  medio,  mox  illi  voce  superba  6 

Burdonum  ductor  (paleas  nam  forte  gerebat) 
'Servande  infamis,  Servande  zabule,  pestis' 
Aibat,  'Servande  canis,  servande  catenis, 
[0]  Servande  meis  seraper  servande  flagellis, 

203«  Luxuri  BV,  om.  A  anclas  ABV,  cf.  Procop. 
bell.  Vandal.  II  7 :  ixvy%ccve  dh  BeXutdoiog  dvaxqi^^v  xiva 
iv  tgo  tfjg  it6Xeoog  nqoacxiCcp  noutvusvog,  oic&q  "Axlug  -naXoQoiv 
in]  i.  e.  Bathrens  ubi  conicio.  cf.  c.  216  salutatoriu  A  dn 
A  dom  V  ]  dicunt'  B  1  Hildirigi  A  Hildirici  B  Hildrici 
V  tectum  Burm.  2  precio  B  3  qd  huc  V  posset 
m.  pr.(?)  ex  poasit  A  poeset  B  6.  6  om.  A;  nouum  epi- 
gramma  Scriuerio  sunt  5  sine]  si  B.  num  sine  labe?  nincta 
Heinsius    solo  nix  iacta  Petschenig      6  ateteris  Pithoeus 

204—209  multa  obscura  sunt 

204«  1  mo(n)8trumque  Baehrens  2  tartareum  A, 
corr.  Al  8  Autoritate  A  4  ausus  terr§  repetam  A, 
correxi  ausus  terrere  •  •  Baehrens  6  superua  A  7  za- 
bulus  est  diabolus  8  Aiebat  edd.  recte?  seruante  catenis 
A,  unde  cathenis  m.  saec.  IX— X       9  0  om.  A 


CODICIS  SALMASIANL  177 

10  Servande  in  parte  misera  nabras  tanos  aesis 
Vitivalas  valmam  vitiduis  tanda  vitritam 
Capia  feis':  gibatus  enim  transire  volebat. 


205  B.  V  205. 

De  castellano  B.  fvss*.' 

Castellane  sorex  cluacae,  pressura  tuorum  p:il3 

Horrida,  caeca  fames!  cenum  tibi  bullit  in  ore, 
Putredo  et  cancer  trivit  dentesque  malasque. 
Accipe,  nariputens  oris  latrina,  Filippe: 

6  Lividus  in  rubro  color  est  tibi,  cepula,  vultu, 
Obscenitas  frontem  mortis  sulcavit  aratro, 
Fistula  sunt  oculi,  polypus  de  naribus  horret 
Et  Manes  patitur  putldo  sub  coniuge  coniunx, 
Ac  viduam  simul  -  ^  facit  fortuna  suorum. 

10  Qua  te  cumque  moves,  os  culum  porrigis  ultro; 
Nam  turpe  est  fetore  gravi,  si  forte  loquaris; 
Si  taceas,  fissis  secessum  naribus  efflas. 
Lasanus  es  plenus,  fguttur  fusorius  est  tibi  grandis. 

10—12  sic  (nisi  quod  e/sis)  A.  num  in  partem  miseram? 
Ex  sermone  gothico  sic  fere  Vandalica  quaedam  de  sequenti- 
bus  interpreior:  urrais  thanu  (surge  ergo)  sai  (uide)  .  . 
aiththau  (aut)  ualeis  (eliges)  .  .  aitthau  .  .  standan  (aut  .  . 
stans)  nitnr  —  iddj  •  •  (contra  ibo)  .  .  skap  (age)  .  . 
12  gibatos,  o  ex  a  corr.  m.  pr.,  A  gibatud  Burm.  solebat 
Baehrens 

205.  De  castelliano  B  1  dnat  epr§snra  B  2  Hor- 
rita  A  bore  B  3  Putreto  A  tribit  A  malasque  Meyerus 
molaeq;  AB  4  Accipi  B  nariputrens  Burmannus  fort. 
recte      horis  A     felippe  A  filippe  B  6  Libidns  A 

Luridus  a.      calor  B      es  A     unltus  AB   -tu  Bdehrens 
6  frontem  ex  frontes  corr.  A  7  polipus  B  filippns  de 

narrib;  A  8  Et  scripsi  Eu  A  He  B  Hen  uuJgo  cf.  Verg. 
Aen.  VI  743     putrido  A     coniuna  A  coninx  B  9  Hac 

B  similem  fecit  Burm.  Hanc  s.  ac  fecit  Baehrens  fur- 
tnna  A  10  mobes  •  obsculu*  A      p.]  tu  porrigis  B 

11  turpes  A  torpes  B  turpe  est  scripsi  fedore  grabi  (b  ex 
n)  A  12  bissis  A  inssis  sicessnm  moribus  B  fissis  ego 
binis  edd.  13  6  A   tibi  grande  (grand  B)  fusorius  est 

Anthol.  lat.  I.  12 


1 

178  CARMINA 

B.  V  200.  206 

M.  1129.  _.       _  . 

b.  iv  3«8.  D«  Perpetuo 

Parce,  rapax,  epulis  vehemens,  Perpetue,  glutto 
Mensarumque  vorax,  omnis  cui  fcicula  cessit, 
Dulci  qui  maragas  furto  sttbducis  ofellas. 

B.  V  202.  207 

b.' iv  358.  I>e  Cresoituro 

Cresciture,  ferox  ne  quid  tibi  dorsa  flagellis 
Conscindat  coniunx,  iunctis  tu  pedibus  astas. 

b.  v  20i.  208 

b.  iy^sss.  De  Tauta.no 

Tautane,  infamem  nulla  quem  coniuge  captum 
Spiritus  inmundus  subito  praecordia  torsit, 
Vendere  mancipium  pulcrtim  commune  theatro 


B.  V  203.  209 

b^ivS334.  I>e  Aboare  servo  dominioo 

Regius  est  Abcar  servus,  f  palus  hispidus  ursus 
Rana  nanus  strobilus  palmus  zeloceca  cylindrus. 

AB;  scripsi  fasorius  est  tibi  grandis,  ut  iustus  saltem  jiat 
heptameter  grandis  del.  Baehrens,  sed  cf.  209,  14 

206«  1  ue§mens  A  (h  supra  e  m.  saec.  IX)  perpetuo 
AB  glutto  A  gloto  B  2  cui  cicula  ce=ssit  A  ciuicla 
B  cui  Sicula  cc  cui  cenula  Baehrens  cui  Cuiculi  (oppidum 
Africae)  olim  scripsi  8  Stultia  qui  maragas  A  Dulcia  qui 
emarata8  B  Dulci  ego  Stultis  Baehrens  madidas  a  sub- 
duces  A,  corr.  A1    offellas  B 

207.  De  Cresceturo  A  De  Crescentino  a  1  Cresciture,  A 
ante  ferox  interpunxit  et  u.  1  ni  quid  2  uinctis  PeUehemg 

208.  1  Tautano  A  2  percordia  A  3  Vendere  A 
comonet  A.   fmem  deesse  puto 

209*  obcaro  B    sermo  A      1  Abgar  Burm.  serb;  A 
2  natus  B    stropilus  A    cilindrus  AB 


CODICIS  SALMASIANI.  179 

Piperis  exigui  formam  vix  corpore  conples. 
Pulicis  e  corio  veslit  te  gunna  profusa. 

5  Ad  maratros  dabitttr  grandis  forraica  cabatlus.  p.114 
Pulveris  ut  pibtla  brevis  es;  ut  glomus  hic  erras. 

Ast  ubi  dormieris,  caveat  castissima  coniunx, 
Erres  ne  subito  roistus  sub  nocte  tomento. 
Lendis  forma  tibi,  statu  non  transilis  ova, 
10  Aequalis  piperi,  par  est  tibi  forma  cumini, 
Fasciarii  pondus,  iongi  pars  summa  telonis. 
Sic  sepiam  pelagus  crispanti  vertice  gestat, 
Sic  niger  inpellit  pilulas  de  stercore  zinzar 
Araneosque  leves  digitis  pendens  in  stamine  bulla. 

210 

FELICIS 
viri  clarissrmi  B  m  u 

De  thermfe  AliaDarum  B.  iv  llli 

Hic  ubi  conspicuis  radiani  nunc  sigua  metailis 

Et  nitido  clarum  roarmore  fulget  opus, 
Arida  pulvereo  squalebat  cespite  tellus 

Litoreique  soli  vilis  arena  fuit. 

6  Pulcra  sed  inmenso  qui  duxit  culmina  caelo, 

Ostendens  pronis  currere  saxa  iugis, 
Publica  rex  populis  Thrasamundus  gaudia  vovit, 
Prospera  continuans  numine  saecla  suo. 

3  comples  B        4  ex  orio  B      uestis,  sed  corr.,  A 
6  maradros  B      formusca  cauallus  B  6  Polueris  Ax 

2?ulueria  A)  Volueris  B     brebis  A      est  B         7  Ads  ubi 
ormieri  cueat  B    cabeat  A         8  mistus  AB         9  saltu 
Burmannu8     oba  AB        10  ciceri  Baehrens    comini  A 
11  num  Fa8ciculi?      temonis  Baehrens         12  pelacus  A 
18  impellit  B    piluloa  edd.    zinzor  B      14  lebes  A    digi- 
tis  om.  a,  sed  cf.  heptameter  206,  13;  224,  6 

210w  De  terminis  alianaru  felicis  uc.  A  2  claro  A, 
corr.  Al  3  cespide  A  4  Litureq;  A,  corr.  Oudendorp. 
arena  sic  A  6  num  uiis?  7  thramundo  A  8  nomina 
A,  corr.  Schraderus    suis  A,  corr.  Schraderm 

12* 


180  CARMINA 

Paruit  imperiis  mutato  iympba  sapore 

Et  dulcis  fontes  proluit  unda  novos.  10 

Expavit  subitas  Vulcanus  surgere  thermas 

Et  trepida  flammas  subdidit  ipse  manu. 

211 
EIVSDEM 

b.  iv  335.  Aiiter 

Nobilis  insultat  Baiarum  fabrica  tbermis 

Et  duplicat  radios  fontibus  aucta  dies. 
Hoc  uno  rex  fecit  opus  Thrasamundus  in  anno, 

Inclita  dans  populis  munera  temporibus. 
Hic  senibus  florens  virtus  renovatur  anhelis,  5 

Hic  fessos  artus  viva  lavacra  fovent  p.115 

Miscentur  pariter  sociis  incendia  lympbis 

Et  gelidos  imbres  proximus  ignis  babet 
Vtilis  bic  flamma  est  et  nullos  pascitur  artus 

Optaturque  magis  per  nova  vota  caior.  10 

Longior  hic  aegros  morborum  cura  relinquit 

Nec  lavat  in  vitreis  hic  moriturus  aquis. 

212 
EIVSDEM 

M.  293.  .... 

b.  iv  335.  Auter 

Regia  praeclaras  erexit  iussio  moles, 

Sensit  et  imperium  calx  iapis  unda  focus. 

9  limfas  A  10  dulces  A  undaa  nobos  A  11  au(rgere 
in  ras.)  termas  A      12  flamas  A 

211.  Aliter  eiusdem  A.  sic  212.  218.  214  1  insultat 
i.  e.  despicit  balaru  A  termis  A  2  dublicat  A  3  Hic 
unus  A  Hoc  uno  Vossius  trasamundus  A  4  populis  i.  e. 
hominibus     temporibus  t.  e.  suo  iempore         6  anelis  A 

6  labacra  A        7  limphis  A       9  flammfst  et  nullos  (corr. 
ex  nullie)  A        12  labat  A 

212.  2  calz  A 


CODICIS  SALMASIANI.  181 

Inclusus  Vulcanus  aquis  algentibus  hic  est 

Et  pacem  liquidis  fontibus  ignis  habet. 
5  Cum  lyraphis  gelidis  extat  concordia  flammae 

Ac  stupet  ardentes  frigida  nympha  lacus. 
Vritur  hic  semper  gaudens  neque  laeditur  hospes 

Et  vegetat  medicus  pectora  fota  vapor. 
Haxima  sed  quisquis  patitur  fastidia  solis 
10      Aut  gravibus  madido  corpore  torpet  aquis, 
His  Thrasamundiacis  properet  se  tinguere  thermis: 

Protinus  effugiet  tristis  uterque  labor. 

213 
EIVSDEM 

....  M.  294. 

Allter  B.  IV  336. 

Publica  qui  celsis  educit  moenia  tectis, 
Hic  pia  rex  populis  Thrasamundus  vota  dicavit, 
Per  quem  cuncta  suis  consurgunt  pulchra  ruinis 
Et  nova  transcendunt  priscas  fastigia  sedes. 
5  Hic  quoque  post  sacram  meritis  altaribus  aedem 
Egregiasque  aulas,  quas  grato  erexit  amore, 
Condidit  ingentes  proprio  sub  nomine  thermas. 
Hic  bonus  inriguis  decertat  fontibus  ignis, 
Hic  etiam  ardentis  [nemo]  timet  ora  camini,  p.116 

10  Plurimus  hic  imber  gelidas  adcommodat  undas, 
Hic  aestus  levis  est,  hic  nulium  frigora  torrent, 
Hic  geminata  dies  per  candida  marmora  fulget. 

6  limfis  A    gestat  cumcordia  A    hic  stat  cc  in  mg.  extat 

scripsi  conatat  Schrader  6  Hac  A  nifa  A  (1  a)  7  hostes 
A;  corr.  Al  8  uegitat  A,  corr.  m.  rec.  tepidus  a  tota 
Burm.  9  Proxima  L.  Mueller  faatigia  id.  10  turpet 
A  11  Hic  a    th]  t  A      propere  A  properat  a  in  mg. 

termis  A      12  Prodinus  A 

213.  2  trasamundus  A    dicabit  A     5  sacra  A,  corr.  nu 
rec.      meritis  corruptum?  7  Condedit  A     termas  A 

8  dertat  A      9  post  ardentis  lacuna  quattuor  litterarum  in 
Acc    nemo  Oudendorp.     11  terrent  A  torrent  van  Kooten 
12  gemina  A    marmore  A,  corr.  m.  rec. 


182  CARMINA 

214 

b.  iii  ss.  EIVSDEM 

b.'  iv  386.  Aliter 

Tranquillo,    nyuifae,    deCurrite      fluminis      orlV; 
Huc,    proba,    flagranti   sVccedite,  numina,  FoebO, 
Rupibus   ex   celsis   ubi   Nunc     fastigia     surgunT 
Aequanturque     polo     toTis      praecelsa      lavacrA 
Sedibus.    bic  magnis  exArdent    marmora    signiS,  5 

Ardua  sublimes  praevlncunt  culmina  termaE, 
Muneraque  eximius  taNti  dat  Jiminis  auctoR 
Vnica  continuae  praeNoscens  praemia  famaE. 
Non  hic  flamma  nocet.  vOtum  dinoscite  carmeN, 
Discite     vel     quanto     viVat   sub  gurgite   lymphA.         10 

•     Vandalicum      hic     renovAt  caro  de  semine  nomeN, 
Sub    cuius    titulo    meriTis     stat     gratia     factiS. 

B.  V  18».  OI  * 

M.  1112.  ^10 

b.  iv  387.  In  Anolas 

Vandalirice  potens,  gemini  diadematis  heres, 
Ornasti  proprium  per  facta  ingentia  nomen. 

214«  De  termi  alianarum  B.  Artificium  PorfirU  more 
institutum:  primarum  UtUrarum  acrostichon,  undeuicesima- 
rum  mesostichon,  tricesimarum  septimarum  telestichon,  rubris 
in  A  litteris  distincta  (nisi  quod  1  DEcurrite  2  Succedite; 
in  B  solum  acrostichon  distinguitur) ,  haec  uerba  formant: 
Thrasamundu8  cunta  innouat  uota  serenans  in  quibus  nota- 
bile  est  cunta;  cf.  punto,  aanto  alia  italica  1  Tranquilla 
nimfe.  A  nimfe  B  hortu  B  2  Hic  AB  Huc  Oudendorp. 
flagrantis  (a  eras.)  A  succedituimine  flebo  B  nuinine  febO  A 
numina  uulg.  lumine  Heinsius  lumina  L.  Muellerus 
4  Aaquanturque  A  lauagrA  A  5  Sedbus  A  6  sublimes 
By  sublimes  uel  eidereae  a]  sedibus  A  praecingunt  Schra- 
derus;  sed  sententia  haec  est:  thermae  altiores  sunt  quam 
montes  thermae  B  7  eximiius  B  dant  B  luminis  AB, 
corr.  Heinsius  8  Vni  B  9  fama  noce  B  bOtum  A, 
corr.  a  botum  B  dinuscit§  A  dentiscite  B  10  quant////  A 
quanta  B  uiBat  A  uiuat  B  limfaA.  A  11  renobAt  A 
claro  A  clarum  B,  em.  L.  Mueller 

215.   cf.  203         1  Vandaliricus  (Vandalorum  rex)  est 
Hildiricus  rtx  qui  regnauit  a.  523—530      2  probria  A 


CODICIS  SALMASIANI.  183 

Belligeras  acies  domuit  Theodosius  ultor, 
Captivas  facili  reddens  certamine  gentes. 
6  Adversos  placMis  subiecit  Honorius  armis, 
Cuius  prosperitas  melior  fortissima  fecit 
Ampla  Valentiniani  virtus  cognita  mundo 
Hostibus   addictis    ostenditur    arce    nepotis. 

216  b.  in  166 

p.211  PoBtulatio  munerie  b.  ivls?' 

Sic  tibi  florentes  aequaevo  germine  nati 

Indolis  aetheriae  sidera  ceisa  petant,  p.212 

Sic  priscos  vincant  atavos  clarosque  parentes 
Exuperent  meritis  saeclaque  longa  gerant, 
5  Sic  subolis  numerum  transcendat  turba  nepotum 
Nobilibusque  iuges  gaudia  tanta  toris: 
Ne  sterilem  praestes  indigno  munere  Musam, 

Vtque  soles,  largus  carmina  nostra  fove, 
Imperiis  ut  noslra  tuis  servire  Thalia 
10      Possit  et  in  melius  personet  icta  chelys! 

[XTXJ  217  b.  m  »68. 

p.  116  Bpiatula.    Amans  amanti  B.  rV  sSt' 

Candida  sidereis  ardescunt  lumina  flammis, 
Fundunt  colla  rosas  et  cedit  crinibus  aurum, 

8  domoit  A        4  facile  A      certamina  A9  corr.  Al 
6  placitds  A      7  ualentiani  A      8  nepotes  A 

21G.  InBV  ante  217  extat;  de  A  cf.  praefatio  Posto- 
latio  A  1  tibi  A]  S  V,  om.  B  equebo  A  queuo  B  aqueum 
V  2  aeternae  codd.  aetheriae  Schrader  patent  B,  corr. 
m.  8CC.  8  uincan  V  umcanatabo  B  atabos  AV.  —  u.  3. 
4  cf.  c.  264  u.  37.  36  4  seclauq;  A  seglauce  BV  lon- 
garant  A  6  sobolis  BV         6  Nobiiisbusq;  A   Nobi- 

liaque  V    riges  BV    gaudea  V,  corr.  m.  pr.       8  largos  A 
fouet  A         9  talia  AB  taetalis  V     possit  in  u.  9  A 
10  Pessit  V,  corr.  m.  sec.      iota  B  bicta  V     ceHs  ABV 
Explicit  A 

217.  XIX  addidu  Incipit  epistt  (aepistola  V)  sqq. 
BV       1  sideriis  AB       2  Fundant  B  fundunt  t.  e.  pulcri- 


184  CAKMINA 

Mollia  purpureum  fdepromunt  ora  ruborem  p.117 

Lacteaque  admixtus  sublimat  pectora  sanguis, 

Ac  totus  tibi  servit  honos  formaque  dearum  5 

Fulges  et  Venerem  caelesti  corpore  vincis. 

Argento  stat  facta  manus  digitisque  tenellis 

Serica  fila  trahens  pretioso  in  stamine  ludis. 

Planta  decens  nescit  modicos  calcare  lapillos 

Et  dura  laedi  scelus  est  vestigia  terra;  10 

Ipsa  tuos  cum  ferre  velis  per  lilia  gressus, 

Nullos  interimes  leviori  pondere  flores. 

Guttura  nunc  aliae  magnisfve]  monilibus  ornent 

Aut  gemmas  aptent  capiti:  tu  sola  placere 

Vel  spoliata  potes.    nulli  laudabile  totum  est:  15 

In  te  cuncta  probat,  si  quisquam  cernere  possit. 

Sirenum  cantus  et  dulcia  plectra  Thaliae 

Ad  vocem  tacuisse  rear,  qua  mella  propagas 

Dulcia  et  in  miseros  telum  iacularis  amoris. 

Langueo  deficio  marcesco  punior  uror  20 

Aestuo  suspiro  pereo  debellor  anhelo, 

Et  grave  vulnus  alo  nullo  sanabile  ferro. 


tudine  uincunt.  cf.  Hor.  cartn.  1 13,  2.  Aen.  1 402  cedunt 
A  caedit  criuib;  V  8  Mellea  Binetus  purporeum  AV 
depromunt  non  intellego  roborem  A  4  Lacteque  B 
amixtuB  sublimina  A  sangus  (postea  corr.)  A  6  bonor 
V       6  Fulgens  et  in  uenerem  B    uinges  A  uinces  B  V 

^cta  . 

7  firma  A  m.  pr.  digitusque  A  8  Sirica  B  Silica  V 
traens  A  precioso  BV  in  om.  BV.  post  8  Unea  uacua  V 
9  neic  V  capillos  A  10  laedis  caelum  V  11  cum  A 
con  BV  uoles  Salmas.  12  Nulli  s.  herimes  V  Nullo  eint 
eris  mes  B  13  Guttula  B  ve  add.  Dousa  mollibus  B 
15  laudare  A  16  probent  B  probet  Boissonadius  cerne 
po8(ex  pot)8it  B  17  Sirenum  A  (Syr.  Al  uel  potius  a) 

cantas  V    taliae  AV  plectrat  alie  B       18  reas  B  reor  V 
quam  B    melle  V     19  misero  BV     20.  21  delel  Binetus 
20  punir  A  o  sup.  scr.  Al         21  depellor  A  debellor  BV 

anelo  A  anaelo  B  22  alo  scripsi  alit  BV  aut  A  alis 
Baehrens  (recU1\  sed  w.  22  falso  anfe  20  ponens  Cor.  .alit 
a    sanimaDile  V 


CODICIS  SALMASIANI.  185 

Sed  tua  labra  meo  saevum  de  corde  dolorem 
Depellant  morbumque  animae  medicaminis  huius 
26  Cura  fuget,  ne  tanta  putres  violenlia  nervos 
Dissecet  atque  tuae  moriar  pro  crimine  causae. 
Sed  si  hoc  grande  putas,  saltem  concede  precanti, 
Vt  iam  defunctum  niveis  ambire  lacertis 
Digneris  vitamque  mihi  post  fata  reducas. 


01  Q  B.ni207.  M.979. 

*i0  B.  IV  96. 

Bueoh.  Petron. 
fg.  43. 


[PETRONII] 
De  malifi  aureis  amatori  ab  amata  missia 


Aurea  mala  mihi,  dulcis  mea  Martia,  mittis, 

Mittis  et  hirsutae  munera  castaneae.  p.118 

Omnia  grata  putem;  sed  si  magis  ipsa  venires, 

Ornares  donum,  pulcra  puella,  tuum. 
5  Tu  licet  adportes  stringentia  mala  palatum, 

Tristia  mandenti  est  meUeus  ore  sapor. 
At  si  dissimulas,  multum  mihi  cara,  venire, 

Oscula  cum  pomis  mitte:  vorabo  libens. 


23  meu  A,  corr.  Al  dolem  B  26  cura  i.  e.  curatio 
fugit  A  folget  B  nec  B  pudres  A  nerbos  A  26  Dis- 
secit  adq;  A  pro  ex  de  B  causo,  sed  eorr.,  V  curae 
Baehrens      27  saltfm  BV      28  nibeis  A    amuire  V,  corr. 

W.  9CC* 

218«  Petronii  jS^  (cod.  Bellouacensis  Bineti),  om.  ABV 
amator  A   amatori  —  missis  om.  V  De  .  .  missis  om.  S 

1  Aurea  mala  decem  misi  Verg.  ecl.  3,  71.  cf.  Auson. 
epist.  6,  1      Marcia  V,  cf.  716,  4      amittis  (a  eras.)  B 

2  irsute  B  8  putem  libri  putes  Oudendorp.  4  Hornares 
B  domtun  BV  pulchra  BVS  6  exportes  BV  6  Tristis 
Heinsiu8  Tristia  VS  Tristicia  A  (ci  del.  a)  Tristitia  B  me- 
lens  B  sabor  B,  corr.  Bl  7  Ad  A  Et  si  forte  dissimu- 
las  B  chara  Binet.  8  Osque  ledis  morsu  mittite  {siue 
mitate  B\  mitte  V)  borauo  B  (uorabo,  u  ex  bt  V)  libens 
BV.   In  A  otnnia  recte.    Os  quali  compremis  multe  S 


186  CARMINA 

B.  I  142.  219 

b.  lv  840.  Ite  Narcisso 

Se  Narcissus  amat  captus  lenonibus  undis. 
Cui  si  tollis  aquas,  non  est  ubi  saeviat  ignis. 

B.mietvm.  220 

b.  iv  840.  De  Perdiooa 

Eximius  Perdicca  fuit,  qui  corpore  eburno 
Fulgebat  roseisque  genis,  cui  lumina  blanda 
Fundebant  flammas,  crocei  per  colla  capilli 
Pendebant  variosque  dabant  sibi  saepe  colores. 
Fulvus  poples  erat,  nitidus  pes.    omnia  rident, 
Quidquid  habet  iuvenis.    solus  vincebat  Adonem. 

B.  I  88.  221 

b/  iv  840.  De  Oupidine 

Sol  calet  igne  meo.    flagrat  Neptanus  in  undis. 
Pensa  dedi  Akidae.    Bacclium  servire  coegi, 
Quamvis  *Liber'  erat.    [feci  mugire  Tonantem.] 

219,  Pentadio  tribuit  Scaliger.  Dae  nasciuo  V  1  nor- 
cissus  B  narcisus  V        2  fi  -r-  V 

220.  De  pdica  B  De.  gillon^  de  perdica  V  1  pdioa 
V  eui  B  2  blanda  A  blandas  B  blandis  V  3  f ulgebant 
BV  <pcella  B  4  siui  8§p§  A  6  Fuuluus  A  Fulbos  B  ful- 
buus  V  (fuluidus  m.  2)  pople  A  erant  B  niditus  1  pF 
rident  BJT[  habebat  ndens  A  habebat  Baehrens  6  Quid 
habit  A  Quicquid  habent  B  auet  Baehrens  cullus  B  ueuis 
cullus  u  erasa  in  V     adone  BV 

221»  cf.  quae  dixi  ephem.gymnas.  Austr.  1867  p.  89&$qq. 
1  Sol  ABV  Ci/riacu8  Mars  Petauianus  et  Vossianus  Clau- 
diani  meu  A  Nept.  flagrat  Pet.  Voss.  2  pensa  redi 
tandem  Cyriacus  Anconitanus  ex  inscripHone  'super  statuam 
Veneris9 ;  ex  eo  Apianus  et  Cruterus  p.  LX  VBomae  in 
B.  Mariae  Maioris'  Ap.  Cr.)  alcidi  BV  bacca  AB 
bachum  V  V  desinit  in  coegi  (u.  2),  AB  in  erat  (u.  3). 
Addunt  Pet.  et  Voss.  (cf.  Claudiani  Magnes  u.  58):  feci 
mugire  Tonantem  (ita  tamen  ut  cum  iUis  u.  2  Bacchum 
seruire  coegi  commutent),  sed  Cyriacus  et  haec  et:  Martem 


CODICIS  SALMASIANI.  187 


222  B.  n  188. 

De  libris  Vergili  ab  asino  comestis      B.  iviw. 


Carminis  Iliaci  libros  consumpsit  aselhis. 
0  fatum  Troiael  aut  ecus  aut  asinust 


223 
C  0  R  0  N  A  T  I  Bm.  J2: 

B.  IV  186. 

vlrl  cUrlssi«i 

Loeu8  Vergiliauus: 

*Vivo  equidem  vitamque  extrema  per  omnia  duco/ 

[Sunt  Tero]  versus  XXIII 

Aspera  diverso  lassatur  vita  dolore 
Et  morti  vicinus  eo  vivitque  dolori 
Aegra  salus.    nostras  cruciant  dum  flamina  mentes,  p.119 
Vitae  flatus  abit    quantos  post  Pergama  casus 
6  (Vidit  enim  praeclara  manus),  quos  saepe  dolores 
Pertulit  atque  iterum  quas  sensit  Troia  ruinas! 
Plus  cecidit  post  fata  Phrygum:  nunc  ipsa  cremata  est 
In  natis  incensa  suis  recidivaque  morti 

sine  Marte  subegi       3  Quauis  A  Q.  erat  liber  feci  sqq. 
et  4  Quam  liber  erat  Martem  sqq.  Cyriacus 

222«  uirgili  A  uergili  B  comesti  A  sino  comestis  De 
librifl  uergilii  ab  a  sic  V  1  illiaci  AB  consumpsit  B 
csupsis  sed  corr.  V       2  equus  uulgo 

228.  TEMA  INClP  LOCUS  UIRGILIANUS .  UIUO  .  .  . 
DUCO  •  UIRI  CLARISSIMI  CORONATI  A  et  (qui  Thema  .  . 
uergilianus  .  .  nt)  B  URSUS  XXIII  add.  A  omnia  rubro 
colore  scripta.  (Hoc  est:  syUoga  hic  incipiens  constat  28  car- 
mimbus  c.  228—268.  cf.  quae  dicam  ad  c.  264  inscr.)  XX  A 
rubro  colore  in  ntg.  Locus  est  ex  Aen.  IH  816  1  laesatur 
Burmannus  laxatur  AB  uexatur  Petschenig  luxata  est  a 
2  moriti  B  sed  corr.  uiuique  B  8  riras  A  4  abiit  AB 
quantus  A  ergama  B  6  euiml  em  A,  idem  B  quoe 
om.  B  6  Pertullit  adq;  A  qua  B  7  facta  A  frigft  A 
frigoco  B      8  Ignatis  AB 


188  CARMINA 

Iuncta  est  et  casum  f  meruit  miseranda  fmaritum. 

Traditur  infestis  semper  nova  nupta  procellis  10 

Et  flammas  habet  ipsa  suas  taedasque  ministrat 

Sola  sibi.    non  f  lucis  eget,  non  ignibus  umquam: 

De  facibus  micat  ipsa  suis  lumenque  nigellum 

Possidet  infelix  semper.    quas  aequoris  iras, 

Quas  caeli  terraeque  lues  miserabile  vulgus  15 

Pertulit,  errantes  saevis  Tritonis  in  undis! 

Atque  domus  mihi  pontus  erat  Phrygiique  penates 

Et  quasi  iam  pirata  fui,  lacrimisque  profusis 

Inter  aquas  f  siccabat  homo  nostrasque  profecto 

Fluctibus  addebant;  fluctus  crescebat  in  astra,  20 

Et  mihi  naufragium  nostri  fecere  liquores. 

223» 

Iam  mulier  sibi  nauta  fuit,  iam  Virginis  astrum 

Vidit  virgo,  potens  fortes  torquere  rudentes 

Et  remis  aptare  manus;  curaque  vigente 

Nocte  vigil  fuerat.    non  norat  femina  somnum; 

Sideribus  iam  docta  poli  (labor  ipse  magistram  5 

Fecerat  astrorum)  norat  venientia  fata. 

Non  ver  tranquillum  fuerat,  non  mollior  aestas; 

Sideribus  tempus,  requiem  non  denique  norat. 


9  est  est  et  A    caesum  uulgo    malignum  Baehrens    et 
casns  iterum  miseranda  recepit  scribere  non  dlienum  erit 
10  noua  A,  corr.  Al    nupta]  praeda  Baehrens     11  flamasi? 
12  egit  A.  po88i8  luce  caret      16  que  om.  B    uulnus  B 
16  Pertullit  A    sepius  AB    eritonis  B      17  Ad  A.  Adq;  a 
frigiiq;  A  frugumq;  B       18  perata  B    lacrimique  B    pro- 
fue^i8  (ex  -us)  A         19  aquas]  meas  lacrimas    secabat  B 
humus    Oudendorp.      nostroque   AB,  corr.  Oudendorp. 
20  addebant  AB  addebat  Oudendorp.    fluctus]  fluctibus  B 
astrie  AB,  corr.  Oudendorp. 

228*  ex  carmine  de  Minerua  Argo  nauem  gubernante 
decerptum  puto.  Baehrensius  a  223  alienum  esse  dubUanter 
putat  1  astrum  A  astri  B  5  nam  Baehrens  6  Fecerit 
B    n  erat  B    uenientiu  A     8  Sederibus  B  finem  deesse  puto 


CODICIS  SALMASIANI.  189 


224 

*n  b.  niiso. 

De  eleotione  ooniugii  B.  iv  SJ£ 


Moribus  et  vultu  coniunx  quaeratur  habenda. 
Horrida  nam  facies  nullo  celatur  ab  auro.  p.120 

Si  quis  erit  sponsus,  talem  qui  ducat,  avarus, 
Horret  et  ipse  suam:  feditas  dissolvet  amorem. 
Sequitur  illa  calens,  dorsum  dabit  ille  calenti; 
Cogetur  fervore  suo  clunem  submittere  asello, 
Concubitu  turpi  monstrum  paritura  biforme, 
Quem  mater  ipsa  suum  timeat  contingere  natum. 
Discite,  formosas  aurum  superare  pueilas. 


225  B.  V  154. 

De  esioiata  b.^tvmi! 

Amisit  proprias  vacuato  corpore  carnes 
Accepitque  novas.    dedit  ac  tulit  et  grave  lucrum 
Perdendo  adquirit.    damno  bene  crevit  in  illo. 


224«  Conlugii  de  electione  V.  Versus  pessimi,  cf.  4 
feditas,  5  Sequitur,  8  m&ter.  Est  in  BV  et  in  Ca- 
sanatensi  B  IV  18   saec.  IX  1   E  uultu  maribus  L. 

MueUeru8  uultus  B     coniux  V     abenda  A  abenda  BV 

2  Orrida  A  multa  B  multo  AV  nullo  Schraderus  ceJera- 
tur  A  3  qui]  si  ABV  4  Horrit  et  A  Horreat  L.  MueU 
lerus  feritas  Binetus  disoluit  A,  -uet  corr.  m.  pr.(?)  dis- 
soluit  B  6  dedi  ex  ABV.  Hla  calens  sequitur  Burm. 
dorsnm  om.  B  dauit  A  6  sic  ABV;  cf.  heptametri 
206,  13.  209,  14.  fervore]  que  olim  edd.  feruens  Baehrens 
crnra  V  snras  Binetus  submitteret  sed  corr.  V,  cf.  Iuuenalis 
6,334  7  Concubito  A  ccubitu  V  mo(&g  me)nstrnm  A 
biformem  AB  biforme  V  8  Mater  quem  L.  Muellerus 
Mater  nt  Baehrens  ipsa  A  contigere  B  9  formon- 
sas  AB 

225.  1  probrias  A    2  Accipitq;  A    tollet  A    lucro  A 

3  illa  A 


190  CARMINA 

226 
B.vi56.  CORONATI 

M,  650. 

b.  iy  842.  Tiri  clarlgshni 

Aliter  unde  tupra 

Mortua  fit  praedo;  pullorum  turgida  membris 
Ex  aliis  crescit  nec  sese  repperit  in  se. 

227 
B.vi5«.  DONATI 

M.  55»  _  . 

b.  iv  548.  D6  ovata 

Ovorum  copiosa  phalanx  in  ventre  tumentis 
Conditur  et  membris  crescit  gallina  repletis. 
Mortua  concepit,  quantum  nec  viva  creavit. 

228 

B.  I  177.  V  157.  CORONATI 

M.  651. 

b.  iv 842.  viri  elarissimi 

Vnde  supra 

Medeam  fertur  natos  Prognenque  necasse: 
Haec  natis  atavisque  simul  vel  caede  sororum 
Crescit;  plus  moriens  sumpsit  de  prole  tumorem. 

B.  V  158.  229 

M.  1089.  ^. 

b.  iv  842.  Be  presaa 

Turgida  sum  moriens  sollertique  arte  deOxa. 
Crescens  decresco,  nomine  pressa  vocor. 

226*  Aliter  unde  supra  uc  Coronati  A    1  me=mbris  A 
2  reperit  A 

227.  De  obata  Donati  A  1  Oborum  A  fallak  A  (fa- 
lanx  a)        2  crescet  A 

228.  Vnde  sup.  uc.  Coronati  A  1  nrognemq;  negasse 
A  2  Haec  ego  £n  A  Ex  Meyer.  atabisq;  A  uel:  ue  in 
ras.  A    sorum  A,  corr.  Mueller    8  interpunxi  prole]  caede  a 

229.  1  Turgita  A  solertisq;  A  defixa  A  refita  edd. 
reficta  PeUchenig,  num  referta? 


CODICIS  SALMASIANI.  191 


230  B.  V  159. 

—.            ,   A  M.  1090. 

De  mistu  asso  B.x^ua. 

Perna,  lepus,  turtur,  perdix,  Iunonius  ales, 

Agnus,  porcellus  iunguntur,  candidus  anser.  f 
Aethera  quod  pontusque,  altrix  quod  terra  ereavit,  p.121 
Cernimus  esciferum  paulatim  sumere  ventrem. 


231  B.  V  160. 

M.  1091 

De  pastillo  ooeeti  b.iys^s.' 

Blandum  mellis  opus  sollerti  fingitur  arte. 
Faucibus  hoc  duice  est,  dentibus  interitus. 

232 

SENECAE 
De  qualitate  temporis  a^rvSs.' 

XXI  Omnia  tempus  edax  depascitur,  omnia  carpit, 
Omnia  sede  movet,  nii  sinit  esse  diu. 
Flumina  deficiunt,  profugum  mare  litora  siccant, 
Subsidunt  montes  et  iuga  ceba  ruunt 
6  Quid  tam  parva  loquor?    moles  pulcherrima  caeli 
Ardebit  flammis  tota  repente  suis. 
Omnia  mors  poscit.    lex  est,  non  poena,  perire: 
Hic  aliquo  mundus  tempore  nullus  erit. 


280«  De  missn  assu  A,  corr.  Klapp  De  missu  (ferculo) 
asso  conieceram      3  Jgtera  A  Aethra  Dueonerus 

281.  De  pastillu  cocten  A,  correxi  De  p.  coceto  Baeh- 
rens  De  pastuli  coctu  Meermannus  1  solerti  A  2  in- 
teritu  A 

282«  Jnscr.  ex  ABS  dedi.  Est  ei  in  Casanatensi,  ut 
224    qualita  B         2  mouit  A    sinet  AB  8  litura  A, 

corr.  Al      siccat  ABS,  corr.  Heinsius         5  Qui  dam  B 
locor  B    pulcerima  A     6  repenta  B.  cf.  Seneca  epp.  91,  11 


1 92  CARMINA 


233 
b.  ii  m  fCAESARIS 

b.*  iv  102.  Be  libris  Luoani 

Mantua,  da  veniam,  fama  sacrata  perenni: 
Sit  fas  Tbessaliam  post  Simoenta  legi. 


234 
b.  m  io6.  PENTADI 

M.  251.  _t        j>        x. 

b.  IV848.  D©  fortuna 

Res  eadem  adsidue  momento  volvitur  uno 

Atque  redit  dispar  res  eadem  adsidue. 
i  Vindice  functa  manu  Progne  pia  dicta  sorori, 
^     Impia  sed  nato  vindice  functa  manu. 
Carmine  nisa  suo  Colchis  fuit  ulta  maritum,  6 

Sed  scelerata  fuit  carmine  nisa  suo. 
Coniugis  Eurydice  precibus  remeabat  ad  auras: 

Rursus  abit  vitio  coniugis  Eurydice. 
Sanguine  poma  rubent  Tbisbae  nece  tincta  repente: 

Candida  quae  fuerant,  sanguine  poma  rubent  10 

Daedalus  arte  sua  fugit  Minoia  regna: 

Amisit  natum  Daedalus  arte  sua.  p.122 

288.  Cesaris  (Cesar  G)  de  sqq.  A  CS  Distichum  Alcimii 
cod.  Probi  comment.  Vergiliani  Paris.  8209,  cf.  Keilii  ed. 
Prob.  p.  68  et  quae  dixi  Ztschr.  f.  oesterr.  Gy.  1867,  489 
1  Mandata  uema  A  famae  Dousa  2  tessaliu  A,  corr. 
utna  A1  thessaliu  C  pharealia  cod.  Par.  8209  pos  A 
p  C    simenta  A.    Neronis  esse  ci.  Ziehen 

284.  Pintati  de  furtuna  A  ////ntadi////  fortuna  B  Pin- 
tadie  fortuna  V  1  adsuo  B  adsiduo  V  2  Adq;  A  rea] 
68  A  adsiduo  V  3.  4  facta  ABV  functa  L.  Muellerus 
dicti  V  4  undice  V,  sed  corr.  5.  6  Crimine  Schrader. 
Carmina  B  nisa  ego  uisa  ABV  fisa  Baehrens  6  cholchis 
V  ultra  BV  7  Euri(y  m.  pr.  ?)&ici  A  Eurithice  B  7.  8 
Euridice  V  7  at  V  m.  pr.  8  Rur  A  habit  B  habet  V 
9  rubrent  V  Thvsbaeo  Reinsius  Thisbae  L.  Muellerus 
tristi  ABV      10  faerant  A        11  sua  om.  A     minonia  B 


CODICIS  SALMASIANI.  193 

Munere  Palladio  laeti  qua  nocte  fuere, 

Hac  periere  Phryges  munere  Palladio. 
15  Nate,  quod  alter  ades  caelo,  sunt  gaudia  Ledae; 

Sed  maeret  mater,  nate,  quod  alter  ades. 
Hostia  fsaepe  fuit  diri  Busiridis  hospes, 

Busirisque  aris  hostia  fsaepe  fuit. 
Theseus  Hippolyto  vitam  per  vota  rogavit, 
20      Optavit  mortem  Theseus  Hippolyto. 

Stipite  fatifero  iuste  quae  fratribus  usa  est, 

Mater  saeva  fuit  stipite  fatifero. 
Sola  relicla  toris  flevisti  [in]  litore,  Gnosis; 

Laetatur  caelo  sola  relicta  toris. 
25  Aurea  lana  fuit,  Phrixum  quae  per  mare  vexit; 

Helle  qua  lapsa  est,  aurea  lana  fuit 
Tantalis  est  numero  natorum  facta  superba, 

Natorum  adflicta  Tantalis  est  numero. 
Pelias  hasta  fuit,  vulnus  grave  quae  dedit  hosti; 
80       Hoc  quae  sanavit,  Pelias  hasta  fuit. 
Per  mare  iacta  ratis  pleno  subit  oslia  velo, 

In  portu  mersa  est  per  mare  iacta  ratis. 
Lux  cito  summa  datur  natusque  extinguitur  infans 

Atque  animae  prima  lux  cito  summa  datur. 

13  quam  B    loeti  quia  V      14  Ac  BV    friges  ABV 
15  ade  V  ades  Pithoeus  adest  AB    sunt]  s  in  ras.  V  gaudio 
A   gaudi  V     lete  F,   d  supr.  t  scr.  16  meret  ABV 

adest  codd.  ades  scripsi  (alter  i.  e.  u.  16:  tantum  unus  ex 
duobus)  abes  Pithoeus  17.  18  saepe  ABV  saeua  L.  Muel- 
Urus  et  ipse  Hein&ius  sacra  conicias  lege  Schenkl,  recte? 

17  Hostias  A    B.]  b;  irib;  A  b;  hiridis  B  bjiridis  V    ospes  V 

18  Busiritis  aris  hostias  A  Busiridis  horis  B  Busridis  oris 
V  19  hyppollito  A  thereua  yppolito  V  19.  20  hippo- 
lito  B  20  Obtauit  A  hyppolito  A  yppolito  V  21  q;  B 
ausa  iBF,  corr.  Heinsius  23  in  om.  ABV  fleuit  in 
Petschenig    gnotds,  sed  corr.,  B       24  celos  A    thoris  A 

26  frixu  q;  BV  uixit  BV    26  flelles  ABV  (cf.  c.  21t  204) 

27  est  om.  A    superua  i    ,    28  afflicta  A        29.  80  asta 
A     29  asta  B    hostis  AV  osti  B  30.  31  om.  BV 
80  Hoc  quoq;  A     31  Post  A    uela  A     82  mersa  Heinsius 
uersa  ABV    post  AB  p  V  per  Pilhoeus      33  extinguit^ 
imfans   V        84  Adq;  A    primae  Oudendorp. 

Anthol.  1*1  L  13 


I    t 


194  CARMINA 

Sunt  mala  laelitiae  diversa  lege  creata,  35 

luncta  autem  adsidue  sunt  mala  laetitiae. 

235 
B.V69.  EIVSDEM 

b'ivm4.  D©  adventu  veris 

Sentio,  fugit  hiems;  Zephyrisque  animantibus  orbem 
V        lam  tepet  Eurus  aquis.    sentio,  fugit  hiems.         p.123 
Parturit  omnis  ager,  persentit  lerra  calores 
■>*   t  ^      Germinibusque  novis  parturit  omnis  ager. 
v  \/;v/Lacta  virecta  tument,  foliis  sese  induit  arbor,  5 

\    - l    .   /      Vallibus  apricis  laeta  virecta  tument. 

Iam  Philomela  gemit  modulis,  Ityn  impia  mater 

Oblatum  mensis  iam  Philomela  gemit. 
Monte  tumultus  aquae  properat  per  laevia  saxa 

Et  late  resonat  monte  tumultus  aquae.  10 

Floribus  innumeris  pingit  sola  flatus  Eoi 
Tempeaque  exhalant  floribus  innumeris. 
Per  cava  saxa  sonat  pecudum  mugitibus  Echo 

Bisque  repulsa  iugis  per  cava  saxa  sonat 
Vitea  musta  tument  vicinas  iuncta  per  ulroos;  15 

Fronde  maritata  vitea  musta  tument. 
Nota  tigilla  linit  iam  garrula  luce  chelidon; 
Dum  recolit  nidos,  nota  tigilla  linit. 

86  creati  ABV  36  autem  scripsi]  tam  AV,  m  JB.  an 
tamen  nimiae?     adsiduae  ABV    5  V    letici§  A 

235.  Pintadi  V  ueneris  V  1  hiemps  zephirisq;  B 
zepherisq;  A  amantib;  V  2  equis  ABV  fuit  B  hiens 
A  hiemps  BV  3  persenti  B  cera  ABV  4  nobis  V 
oms  V  5  foliis  Pithoeus  folio  ABV  6  apriscis  BV 
tunent  B,  corr.  Bl  7.  8  filomella  A  philomella  V 

7  modolis  sytin  A  ityn]  tot  B  itin  V  9.  10  aq;  A  9  pes 
B    leuia  ABV       10  rosonat  A  resanat  B  rore  sonat  V 

11  patus  B  pat*  ex  pat  V  12  Temporeaque  V  exalant 
BV  13  pecodu  AV  14  sic  A.  Uisque  B  Usque  Fuoxque 
a  15  Uidea  A  iunctas  A  uincta  Heinsius  uitea  (~  eras.) 
A  17  garula  A  garulla  B  lucem  A  uoce  Meyer  celi- 
don  ABV 


CODICIS  SALMASIANI.  195 

Sub  platano  viridi  iucundat  somnus  in  umbra, 
20      Sertaque  texuntur  sub  platano  viridi. 

Tunc  quoque  dulce  mori,  tunc  fila  recurrite  fusis, 
Inter  et  aroplexus  tunc  quoque  dulce  mori. 

236 
SENECAE  b.  iii  i2. 

^         ~  .  M-  129. 

De  Corsioa  b.  lves. 

Corsica  Phocaico  tellus  habitata  colono, 

Corsica  quae  Graio  nomine  Cyrnos  eras, 
Corsica  Sardinia  brevior,  porrectior  Ilva, 

Corsica  piscosis  pervia  fluminibus, 
5  Corsica  terribilis,  cum  primum  incanduit  aestas, 

Saevior,  ostendit  cum  ferus  ora  Canis: 
Parce  relegatis;  hoc  est:  iam  parce  solutis! 

Vivorum  cineri  sit  tua  terra  levis!  $.121 


B.  III  13. 

M.  130. 

B.  IV  56. 


237 

[EIVSDEM] 

[Item] 

Barbara  praeruptis  inclusa  est  Corsica  saxis, 
Horrida,  desertis  undique  vasta  locis. 

19  Sap  V  iucunda  ABV  iucundat  Meyerus  iucundus 
Burm.  sumnus  A,  corr.  Al  summimus  B  ubra  A  est 
olim  addidi        20  au  V    pladano  A     uiri  B        21  Dulc§ 

V    recurite  B     fu»ifl  A  fisis  V         22  Intr  B     amp(p  ex 
f)lexus  A    duce  B 

236«  Se(Sae  J5)necae  (om.  de  Corsica)  AB  De  Corsica^  om. 
Senecae  nomine,  V      1  focaico  AB  focaio  V      2  graio  V 

pario  AB  patrio  a      cirnos  B  cyrnus  V  cyrnSs  (u  add.  a, 
ut  uid.)  A     eraEs  (ex  erat?)  A        3  sardinie.  A  cordanie 
B    silua  B    illa  V       4  flaminibus  B      5  terri  ibilis  B 
6  cum  V\  ec  AB  cum  ecferus  Schenkl     ianis  A,  corr.  J.1] 
nis  B      7  religatis  AB  sepultis  V      8  cineris  V 

237«  Eiusdem  uel  Item  add.  edd.  Nullum  interuallum 
inABV    2  Horrita  A  unq;  B  Horride,  corr.  m.  pr.  in  mg.,  V 

13* 


196  CAEMINA 

Non  poma  autumnus,  segetes  non  educat  aestas 
Canaque  Pailadio  munere  bruma  caret. 

Imbriferum  nullo  ver  est  laetabile  fetu 
Nullaque  in  infausto  nascitur  herba  solo. 

Non  panis,  non  haustus  aquae,  non  ultimus  ignis; 
Hic  sola  haec  duo  sunt:  exul  et  exilium. 


b.  v  14.  238 

b.'iv*60.  Be  [die]  ooeiduo 

Iam  nitidum  tumidis  Phoebus  iubar  intulit  undis, 
Emeritam  renovans  Tethyos  amne  facem. 

Astra  subit  niveis  Phoebe  subvecla  iuvencis, 
Mitis  et  aelherio  labitur  axe  sopor. 

238  a 

Adludunt  pavidi  tremulis  conatibus  agni 
Lacteolasque  animas  lacteus  umor  alit. 


b.  n  12.  239 

b.  rv  77.  Laus  Xersis 

Xerses  magnus  adest.    totus  comitatur  euntem 

Orbis.    quid  dubitas,  Graecia,  ferre  iugum? 


8  segites  non  ducat  A        4  pallidio  B        5  Imbrifero 

B  Umbroru   n8llo  (n  m.  2)  uere  e  V     feto  B  foetu  V 
6  Nulloq;  V    infauto  V    erba  A    solo  ex  suo  B     7  austus 

A  haustSs  B    utilis  Barthim      8  H§  A  Haec  B  Hic  V 

288«   De  ouidio  A,  correxi  De  ouili  L.  Muellerus 
1  mitidum  A     fgbur  A,  -us  a     intullit  A         2  renobans 
thedidis  amne  A,  corr.  Hetnsius        8  foebes  A 

288  *•  quae  est  particula  carminis  rustici,  a  c.  288  se- 
creui      1  cum  matrious  a 

289.   Xerxis  uulgo.    cf.  c.  442.     Tabulae  pictae  sub- 
scriptum  putat  Ziehen     1  Xersis  Ay  -es  m.  rec.    comitatus  A 


CODICIS  SALMASIANI.  197 

Tellus  iussa  facit,  caelum  texere  sagittae, 

Abscondunt  clarum  Persica  tela  diem. 
6  Classes  fossus  Athos  intra  sua  viscera  yidit, 

Phryxeae  peditem  ferre  iubentur  aquae. 
Quis  novus  hic  dominus  terramque  diemque  fretumque 

Permutat?  certe  sub  Iove  mundus  erat. 


240  b.  i  so. 

uupiao  amanfl  b.  iy  945. 

Quis  me  fervor  agit?  nova  sunt  suspiria  menti. 
Anne  aliquis  deus  est  nostro  vehementior  arcu? 
Quem  mihi  germanum  fato  fraudante  creavit  p.125 

Diva  parens?  [satis]  an  [mea]  spicula  fusa  per  orbem 
6  Vexavere  polum  laesusque  in  tempore  mundus 
Invenit  poenam?  sed  si  mea  vulnera  novi, 
Hic  meus  est  ignis;  meus  est,  qui  parcere  nescit 
In  furias  ignesque  trahor!  licet  orbe  superno, 
Iuppiter,  exultes;  undis,  Neptune,  tegaris; 

10  Abdita  poenarum  te  cingant  Tartara,  Pluton: 
Inpositum  rumpemus  onus!  volitabo  per  axem 
Mundigerum  caelique  plagas  pontique  procellas 
Vmbriferumque  Chaos;  pateant  adamantina  regna, 
Torva  venenalis  cedat  Bellona  flagellis! 

15  Poenam  mundus  amet,  stupeat,  vincatur,  anhelet! 
Inslat  saevus  Amor  fraudemque  in  vulnere  quaerit! 

6  Eryxee  pedidem  A       7  nouom  A,  corr.  a    dominus 
DoruilUus  hominum  A    terraq;  A    fretuq;  A      8  iouem  A 

240«  1  ferauorgit  A    mentia  A,  corr.  a      2  ueaemen- 
tior  A       8  germano  A    partu  Baehrcns       4  satis  et  mea 

add.  Wakktrus    6  mundu  A     6  p.]  miindii  p^na  A    8  traor 
A        9  exultes   scripsi  ex   altis  A   et  salsis  WaJckerus 
10  penaru  A      Taenarium  Baehrens      est  ingum  A,  corr. 
Oudendorp.        13  caos  A    adamantica  A      14  Tnrba  A 
16  Pena  A    uix  (uis  a)  maior  A,  nincatur  scripsi    anhelat 
A,  correxi  16  Instat  scripsi  In  se  A  Inde  a      nulnera 

Baehrens    qnaerat  A  qnaerit  a 


198  CARMINA 


241 

B    —  M    — 

b.  iv  346.  D©  rore 


Cumque  serenifluo  sudat  nox  humida  caelo, 
Maoe  rigent  herbae  vitreaque  aspergine  lucent 
Gramina  et  in  gemmis  stabiles  tenet  aura  liquores 


b.  n  176.  242 

M.  869.  __.     . 

b.  rv  18«.  vnae  sapra 

Temporibus  laelis  tristamur,  maxime  Caesar, 

Hoc  uno:  amissum  (quod  gemo)  Vergilium. 
Et  vetuit  relegi,  si  tu  patiere,  libellos, 

In  quibus  Aenean  condidit  ore  sacro. 
Roma  rogat,  precibusque  isdem  tibi  supplicat  orbis,        5 

Ne  pereant  flammis  tot  monumenta  ducum. 
Anne  iterum  Troiam,  sed  maior,  flamma  cremabit? 

Fac  laudes  Italum,  fac  tua  gesta  legi, 
Aeneidemque  suam  fac  maior  fMincius  ornet:  p.126 

Plus  fatis  possunt  Caesaris  ora  dei.  io 

241.  carminis  fragmentum       1  serenifico  L.  Muellerus 

cedat  Petschenig        2  erbe  uitreoq;  aspargine  A        3  Gra- 

m 
minetin  gem=is  stabilem  tenet  auras  ligores  A 

242.  Ynde  Bupra  A,  quae  inscriptio  ad  carmen  aliquod 
in  A  omi&sum  respicit,  fortasse  ad  c.  672.  Decastica  Cornelii 
poete.  prefecti  ^gipti  •  Yirgilii  Maronis  amici  ad  Octa- 
uianum  Augustum  V(aticanm  1575  saec,  XI).  Supplicatio 
Cornelii  Galli  ad  Auguetum  Caesarem  cod.  Florent.  39,  9 
a.  1464  scriptus;  similiter  alii  y  (recentes)  et  editiones  Vergili 
antiquissimae  2  amieso  V  quodj  qnem  Vy  fleo  y  uir- 
gilium  AV  Non  . .  amisso  . .  Vergiho  Baehrens  8  Et  scripsi 
Sed  AVy  relegis  si  A  patiare  F,  recte?  ni  tu  paterere 
Froehner  4  condecondedit  A,  corr.  m.  ant.  5  que  isdem  A] 
qne  idem  V  totus  uel  etenim  y  6  monimenta  V  du- 
cnnt  (t  deleuit  alia  manus)  A  7  Adq;  A,  corr.  Barthius 
Atque  V;  sic  uel  Nempe  y  cremauit  A  8  tua  facta 
Vy  9  Aeneamque  suum  ei.  Veneta  a.  1480,  all.  mincius 
A  mitius  V  nuncius  y      10  diei  A,  corr.  a 


CODICIS  SALMASIANI.  199 

243  B.  V  175. 

De  equis  aeneia  b^ivim! 

Qnae  manus  hos  animavit  equos?  quis  [in]  aere  rigenti 
Currere  velle  dedit  et  in  aethere  quaerere  cursus? 
Spirant  aerias  involvere  cursibus  auras, 
Arte  citi  sed  mole  graves,  properante  metallo. 

244  B.  I  175. 

Thema:  Turne,  in  te  suprema  salus     b.  ivisi." 

Turne,  spes  Italum,  custos  fortissime  regni, 
Si  properes!  niuros  arces  civesque  Latinos 
Non  solitis  urguet  Troianus  viribus  hostis. 
Sed  potiora  premunt.    Quem  nunc  (ignosce)  fiigavit, 
6  Nec  pugnae  inferior  nec  belli  (crede)  relictor 
Adserar.    armatus  timendo  fulmine  miles 
Nec  culpam  nec  crimen  habet;  nam  bella  minatus 
Nunc  gerit  Aeneas:  reverendi  fragor  Olympi 
Ex  umbone  tonat,  caelestes  concita  flammas 

10  Hasta  iacit,  oculis  elatus  ingerit  ensis 
Fulgura,  progeniesque  dei  testata  vigorem 
Numinis  antiqui  spoliavit  fulmine  caelum 
Et  lulit  arma  Iovi.    quod  felix  turba  deorum 
In  saevos  quondara  potuit  conferre  Gigantes, 

15  Aeneas  nunc  solus  habet  urbisque  ruinam 

243.  1  quis  sere  A,  correxi  quibus  aere  a       2  uellit 
dedit  A      8  §rias  A 

244.  Tema  A    subrema  A,  corr.  inter  scrib.  Al.  Verg. 

Aen.  XH  653.    Carmen  uitiis  prosodiacis  scatet    1  fortissimi 

A       8  urguet  homanus  A,  corr.  a      4  Quem  scripsi  Quare 

A  Quae  Bwrmannus    nun  (mi  Baehrens)  ignusce  fucaci  A. 

Ai  quis  se  fugacem   dicat?   fugauit  scripsi        5  caede  a 

bello  —  relicto  Burm.  6  metuendo  Burm.      fulmina 

A,   -ine  Baehrens         6sq.:  Aeneas  fugam   meam    culpae 

crtminiue  esse  non    sinit         7   abet  A      minatus   Burm. 

y 
mutatua  A       8  Dum  a    reuerendo  A    olimpi  A  m.  pr. 

9  concida  A    10  flatus  A,  corr.  Burm.    ingeret  A  m.  pr. 
11  Fulgora  A      13  tullit  A      14  seuus  A 


200  CARMINA 

Sacvo  Marte  parat,  Italasque  evertere  turres 

Non  ariete  gravi,  non  torti  turbine  saxi 

Disponit,  spernit  belli  tormenta  magister; 

El  memor,  exitio  Troiam  sic  esse  sepultam, 

lam  faces,  non  tela  iacit.    scit  quippe  tyrannus,  20 

lliacas  sine  face  domus  stetisse  per  aevum.  p.127 

Heia  age,  curre,  precor;  te  mater  rexque  Latinus, 

Turba  senum,  lacrimans  Lavinia  virgo  requirit. 

245—252 
FLORI 
B  j  2X  De  qualitate  vitae 

B.  IV  546—848.  245 

Bacche,  vitium  reperlor,  plenus  adsis  vitibus, 
Eflluas  dulcem  liquorem  conparandum  nectari, 
Condftumque  fac  velustum,  nec  malignis  venulis 
Asperum  ducat  saporem  versus  usum  in  alterum. 

b.  m  114.  o  i£» 

m.  »14.  246 

Omnis  mulier  intra  pectus  celat  virus  pestilens: 
Dulce  de  labris  locuntur,  corde  vivunt  noxio. 


16  S§uu  A,  con:  Al    uertere  A         17  Dissponit  A 
28  turmenta  A         19  Set  Baehrens     exitii  A,  corr.  id. 

20  Iam  A.  nutn  Ille?    iac(it  in  ras.  m.  pr.)  A    tyrrannus  A 

21  IUiacas  A    stetisse  i.  mansuras  fuisse      22  precor]  puer 

a    reqi  A  m.  pr.      28  labinia  A 

245.  Flori  A  Floridi  B  De  qoalitate  uini  (ad  aolum 
c.  245)  Otto,  uitium  Lucianus  Muelleri  246  -  252  in  AB 
sine  interuallis  cohaerent.  In  Vindobonensi  9041  quem 
Sannazarius  scripsit  cum  B  fere  congruunt      1  uitum  B 

2  comparandum  B  8  nec  1]  ne  5  nenilis  A  suenuElis 
B  4  dicat  B  uersus  nsum  uin  alterum  A  uersue  usum 
in  altero  B  uersum  usus  in  alteros  m.  rec.  in  A 

246.  1  uiros  A,  corr.  littera  uneiali  ulcus  Bouhier 


CODICIS  SALMASIANI.  201 


P.  I  17. 
M.  215. 


247 

Sic  Apollo,  deinde  Liber  sic  videtur  ignifer: 
Ambo  sunt  flammis  creati  prosatique  ex  ignibus; 
Ambo  de  donis  calorem,  vite  et  radio,  conferunt; 
Noctis  hic  rumpit  tenebras,  hic  tenebras  pectoris. 

O  A  Q  B*  m  265- 

**±0  M.  216. 

Quando  ponebam  novellas  arbores  mali  et  piri, 
Cortici  summae  notavi  nomen  ardoris  mei. 
Nulla  fuit  exinde  flnis  vel  quies  cupidinis: 
Crescit  arbor,  gliscit  ardor:  anfimus  implet  litteras. 


249 

Qui  mali  sunt,  non  fuere  matris  ab  aluo  mali, 
Sed  malos  faciunt  malorum  falsa  contubernia. 


b.  m  ii3. 

M.  217. 


B.  IU  111. 
M.  218. 


250 

cSperne  mores  transmarinos,  mille  habent  oflucias. 
Cive  Romano  per  orbem  nemo  vivit  rectius. 
Quippe  malim  unum  Catonem  quam  trecentos  Socratas/ 
Nemo  non  haec  vera  dicit:  nemo  non  contra  facit. 

247.  2  8un  A  8  donis  Schraderus  comis  AB  uit§ 
A,  om.  B    conserunt  B 

248.  1  arboris  B  pyri  (yri  in  ras.)  A  2  cortick  A 
sume  B  8  fuit  Schraderus  fit  AB  4  ardor  A  ]  arbor  B 
animus  Peerlkampius]  ramus  AB  r.  implet  t.  e.  r.  crescens 
auget 

249«  1  abe  uel  ex  Pithoeus  aluo  trisyllabum  est.  cf. 
Theognis  806  sq.  «Toi  xcrxoi  ov  ndvxoag  xaxoi  Ix  yaaxqbg 
yBy6vctaiv,  'AXX'  &vdotGGi  xccxoig  aw&ip,Bvoi  tpiUrjv» 

250.  1  Spernea  more  A    officia  A  offugia  B  offucias  a 
2  urbem  AB  8  malum  B      sogrates  A  (-tas  a)  CCC 

socreteas  B  u.  4,  sequenti  carmini  in  AB  edd.  adiunctum, 
huc  transposui.  Nam  fcontra  facere'  nemo  poterit  contra 
utraque  quae  mala  c.  251  dicuntur,  sed  contra  praeceptum 
illud  spernendi  mores  transmarinos  250, 1  datum  facile  quiuis 
faciet.  Flori  carmina  disticha  et  tetrasticha  sunt.  cf.  an- 
thol.  graeca  X  116  «06x  taxi  yjtuxg,  oaxig  ov  gftpa^erai» 
Aiyovai  ituvxtg  xai  yapoftGiv  udoztg 


202  CARMINA 

i%r  251 

Tam   malum  est  habere   nummos,   non   habere   quam 

malum  est. 
Tam  malum  est  audere  semper,  quam  malum  est  semper 

pudor. 
Tam  malum  est  tacere  roultum,  quam  malum  est  multum 

loqui. 
Tam  malum  est  foris  amica,  quam  malum  est  uxor  domi.  p.  128 

B.  III  115.  9k9 

M.  280.  *0& 

Consuies  flunt  quotannis  et  novi  proconsules: 
Solus  aut  rex  aut  poeta  non  quotannis  nascitur. 

253 
b.  1 72.  REPOSIANI 

b.  iv  848.         De  oononbitu  Martia  et  Veneris 

Discite  securos  non  umquam  credere  amores. 

Ipsa  Venus,  cui  flamma  potens,  cui  militat  ardor, 

Quae  tuto  posset  custode  Cupidine  amare, 

Quae  docet  et  fraudes  et  amorum  furta  tuetur, 

Nec  sibi  securas  valuit  praebere  latebras.  6 

Inprobe  dure  puer,  crudelis  crimine  matris, 

Pompam  ducis,  Amor,  nullo  satiate  triumpho! 

Quid  conversa  Iovis  laetaris  fulmina  semper? 

Vt  mage  flammantes  possis  laudare  sagiltas, 

Iunge  puer  teretes  Veneris  Martisque  catenas,  10 

Gestet  amans  Mavors  titulos  et  vincula  portet 

Captivus,  quem  bella  timent!    utque  ipse  vebaris, 

Iam  roseis  fera  colia  iugis  submittit  amator; 

251.  1  habere  habere  nummos  B  2  est  p  pudor  A 
est  semper  pauere  B  pauor  Lipsius  8.  4  quam]  tam  A 
252*  1  quodani  B  2  quodannis  AB 
253«  Nepotiani  Wernsdorfius  De  om.  A  1  securus 
nonnumquam  A  3  costode  A  *6  secura  A  8  Quid 
Burm.  Quod  A  Quo  Oudendorp.  12  timet  A  (timet  a) 
uearis  A  (sc.  triumphali  curru)        18  submittat  Burm. 


CODICIS  SALMASIANI.  203 

Post  vulnus,  post  bella  potens  Gradivus  anhelat 
15  In  castris  modo  tiro  tuis,  scmperque  timendus 

Te  timet  et  sequitur  qua  ducunt  vincla  marita. 

Ite,  precor,  Musae;  dum  Mars,  dum  blanda  Cythere 

hnis  ducta  trabunt  suspiria  crebra  medullis 

Dumque  intermixti  caplatur  spiritus  oris, 
20  Carmine  doctiloquo  Vulcani  vincla  parate, 

Quae  Martem  nectant  Veneris  nec  brachia  laedant 

Inter  delicias  roseo  prope  livida  serto. 

Namque  ferunt  Paphien,  Vuicani  et  Martis  amorem, 

Inter  adulterium  vei  iusti  iura  mariti 
25  Indice  sub  Phoebo  captam  gcssisse  catenas.  p.129 

Illa  manu  duros  nexus  tulit,  illa  mariti 

Ferrea  vincla  sui.    quae  vis  fuit  ista  doloris? 

An  fortem  faciebat  amor?  quid,  saeve,  laboras? 

Cur  nodos  Veneri  Cyclopia  flamma  paravit? 
30  De  roseis  conecte  manus,  Vulcane,  catenis! 

Nec  tu  deinde  liges,  sed  blandus  vincla  Cupido, 

Ne  palmas  duro  f  comodus  vulnere  laedat. 
Lucus  erat  Marti  gralus  post  vulnera  Adonis 

f  Pictus  amore  deae,  si  Phoebi  lumina  desint 
85  Tutus  adulterio,  dignus  quem  Cypris  amaret, 

Quem  Byblis  coleret,  dignus  quem  Gratia  f  serveL 

Vilia  non  illo  surgebant  gramina  luco, 


14  gradib;  A       16  tyro  A       16  qua  di  •  cunt  A     ma- 
riti  A  marita    Oudendorpius  17    cithere  A  cyt.  a 

18  traunt  A  19  spiritus]  sfte  A  20  uulgani  A 

21  bracia  A     22  diuitias  A,  corr.  Burm.    liuida  A:  malim 

nt 

condita  uel  tdle  quid  28  ferum  pa  •  fien  A  (m.  pr.) 

24  uel]  nec  Maehly  26  foebo  A  geeisee  A  26  manus 
A  manu  Schraderus  Venus  Baehrens  29  ueneris  ciclopea 
A  cyc.  a  parabit  A  30  uulgane  A  32  comodus  A 
commotus  cod.  Leid.  in  mg.  cum  nodis  uel  connodans 
Oudendorp.  nodus  modo  a  dum  nodas  Sedlmayer  33  gra- 
dus  A      donia  A  34  Dictus   Wernsdorf  Lectus  %dem 

num  Laetus?      se  febi  A         36  adulterii  A,  corr.  A1 
36  Byblis  scripsi  biblos  colerit  A     q;  A     seruit  A  aueret 
Maehly.    Post  36  u.  89 — 41  Baehrens 


204  CARMINA 

Pingunt  purpureos  candentia  lilia  flores, 

Ornat  terra  nemus.    nunc  lucos  vitis  inumbrat, 

Nunc  laurus  nunc  inyrtus.    Habent  sua  munera  rami:  40 

Namque  hic  per  frondes  redolenlia  lilia  pendent, 

Hic  rosa  cum  violis,  hic  omnis  gratia  florum, 

Hic  inter  violas  coma  mollis  laeta  byacinthi: 

Dignus  amore  locus,  cui  tot  sint  munera  rerum. 

Non  tamen  in  lucis  aurum,  non  purpura  fulget:  46 

Flos  lectus,  flos  vincla  toris,  substramina  flores; 

Deliciis  Veneris  dives  natura  laborat. 

Texerat  hic  iiquidos  fontes  non  vilis  arundo, 

Sed  qua  saeva  puer  conponat  tela  Cupido. 

Hunc  solum  Paphie  puto  lucum  fecit  amori,  50 

Hic  Martem  expectare  solet.    quid  Gratia  cessat, 

Quid  Charites?  cur,  saeve  puer,  non  lilia  nectis?     p.130 

Tu  lectum  consterne  rosis!  tu  serta  parato 

Et  roseis  crinem  nodis  subnecte  decenter! 

Haec  modo  purpureum  decerpens  pollice  florem  55 

Cum  delibato  suspiria  ducat  odore! 

Ast  tibi  blanda  manus  [flores]  sub  pectore  condat! 

Tu,  ne  purpurei  laedat  te  spina  roseti, 

Destrictis  teneras  foliis  constringe  papillas! 

Sic  decet  in  Veneris  luco  gaudere  puellas,  60 

Vt  tamen  inlaesos  Paphiae  servetis  amores. 

Vincula  sic  mixtis  caute  constringite  ramis, 


88  Cingunt  Oudendorp.      purporeus  A         89  locus  A 
locos  Al   lotos  mitis  Burmannus  40  rami]  lanri  a 

41  sxc  A  recte      42  rosas  A    (florx.)  A  odornm  Baehrem 

48  comas  A,  corr.  A1  iacinti  A  44  sunt  Burm.  (rer>^ 
A.)    num  florum?  46  tori  Baehrens     snbtramine  A 

50  Hun  A  pafie  A  lucrnm  A  61  Hinc  A,  corr.  Al 
cessat  Burm.  cessit  A  52  carites  A  licia  edd.  54  notis 
A  d=ei'center  (ex  crescenter  ut  uidetur)  A  66  pnr- 
porenm  A  decerpit  Burm.  56  delibato  Klappius  odore 
sci-ipsi  diligatnm  ct  odorem  A  57  telnm  add.  Burm., 
penito  Oudendorp.)  flores  ego  68  Tn  ne  Klappius  Tnnc 
A  Hinc  a  Tunc  ne  Burm.  pnrporei  A  60  decit  A  lucos 
A      61  pafie  A 


CODICIS  SALMASIANI.   .  205 

Ne  diflusa  ferat  per  frondes  lumina  Tilan! 
His  igitur  lucis  Paphie,  dum  praelia  Mavors 

65  f  Horrida,  dum  populos  diro  terrore  fatigat, 
Ludebat  teneris  Bybli  permixta  puellis. 
Nunc  varios  cantu  divum  referebat  amores 
Inque  modum  vocis  nunc  motus  forte  decentes 
Corpore  laeta  dabat,  nuuc  miscens  fdenique  plantas, 

70  Nunc  alterna  movens  suspenso  pollice  crura, 
Moiliter  inflexo  subnitens  poplite  sidit 
Saepe  comam  puicro  collectam  flore  ligabat, 
Ornans  ambrosios  divino  pectine  crines. 

Dum  ludos  sic  blanda  Venus,  dum  gaudia  miscet, 

76  Dum  flet,  quod  sero  veniat  sibi  grata  voluptas, 

75  Et  dum  suspenso  solatia  quaerit  amori: 

Ecce  furens  post  bella  deus,  post  praelia  victor 
Victus  amore  venit.    cur  gestas  ferrea  teia? 
Ne  metuat  Cypris,  complum  decet  ire  rosetis. 

80  A,  quotiens  Papbie  vultum  mentita  furentis 

Lumine  converso- serum  incusavit  amantem!  p.131 

Verbera  saepc  doiens  minitata  est  dulcia  serto, 
Aut,  ut  forte  magis  succenso  Marte  placeret, 
Admovit  teneris  suspendens  oscula  labris, 

85  Nec  totum  eflundens  medio  blanditur  amore. 
Decidit  aut  posita  est  devictis  lancea  paimis 
Et  dum  forte  cadit,  myrto  retinente  pependit. 
Ensem  tolle,  puer!  galeam  tu,  Gratia,  solve! 

90  Solvite,  Bybliades,  praeduri  pectora  Martis! 


63  difusa  A  serat  Wakefield  64  igutur  A  pafie.  A 
65  Uorsat,  dum  coniecerim  duros  A  66  permvxta  A 
68  motus]  modus  A       69  corpora  leda  A      71  sidet  (t  in 

ras.)  A  78  OrnaS  ambrosius  A  74  miscit  A  w.  76  (Et 
dum)  ante  76  posuit  Oudendorp.  76  flit  A  sera  uenit  A, 
corr.  Schrader  gratula  A  78  redit  Burm.  79  comtum  A 
80  pafiens.  uultu  A  81  conuersu  A,  corr.  Al  82  mini- 
tata  Hiatius  mentita  A  84  Atmouet  A  obscula  A 
87  Ed  dum  A  88  Enee  A  tollet  A,  corr.  Al  90  ante 
89  Baehrens      90  bibliates  A  (byb.  m.  satis  antiqua) 


206  CARMINA 

Haec  laxet  nodos,  baec  ferrea  vincula  temptet  89 

Loricaeque  moras!  vos  scuta  et  tela  tenete!  91 

Nunc  violas  tractare  decet.    laetare;  Cupido, 

Terribilem  divum  tuo  solo  numine  victum: 

Pro  telis  flores,  pro  scuto  myrtea  serta, 

Et  rosa  forte  loco  est  gladii,  quem  iure  tremescunt.      95 

Iverat  ad  lectum  Mavors  et  pondere  duro 

Floribus  incumbens  totum  turbarat  honorem. 

Ibat  pulcra  Venus  vix  presso  pollice  cauta, 

Florea  ne  teneras  violarent  spicula  plantas, 

Et  nunc  innectens,  ne  rumpant  oscula;  crinem,  100 

Nuuc  vestes  fluitare  sinens  vix  laxa  retentat, 

Cum  nec  tota  latet  nec  totum  nudat  amorem. 

Ille  inter  flores  furtivo  lumine  tectus 

Spectat  hians  Venerem  totoque  ardore  tremescit 

Incubuit  lectis  Paphie.    pro  sancte  Cupido,  105 

Quam  blandas  voces,  quae  tunc  ibi  murmura  fundunt! 

Oscula  permixtis  quae  tunc  fixere  labellis! 

Quam  bene  consertis  baeserunt  artubus  artus! 

Stringebat  Papbiae  Mavors  tunc  pectora  dextra         p.132 

Et  collo  innexam  ne  laedant  pondera  laevam,  uo 

Lilia  cum  roseis  supponit  candida  sertis. 

Saepe  levi  cruris  tactu  conmovit  amantem 

In  flammas,  quas  diva  movet.    iam  languida  fessos 

Forte  quies  Martis  tandem  conpresserat  artus; 

Non  tamen  omnis  amor,  non  omnis  pectore  cessit        115 

89  uinc  ferr.  cc     tSplet  A  (rumpat  cc)  temptet  Werns- 

• 

dorfius  demat  olim  scripsi      92  uolas  A    decit  A      93  solo 
ex  solum  A        95  loco  est  Baehrens    nocet  A    iura  A 
97  incnmbeDs  A      100  osc]  uincula  cc        101  sinu  A,  corr. 
Oudendorp.      lassa  Baehrens         102  tota  nudat  A,  corr. 
Klappius      renudat  Oudendorp.  103  furti  uelamine  u 

tectam  Baehrens       104  Spectans  thians  A    totoque  A  to- 
tusque   Wakefield         105   pafie  A     sc§  A  saeue  Burm. 
106  q;  tunc  A       107  q;  tun  A       108  artibus  A;  recte? 
109   pafig   A      pectore    dextram   A,  corr.    Oudendorp. 

111  candita  A      112  leue  A    comouit  A       113  flamma  A 
fouet  Oudendorp.      114  artus]  arte  A 


CODICIS  SALMASIANI.  207 

Flamma  dei,  trahit  in  medio  suspiria  somno 
Et  Venerem  totis  pulmonibus  ardor  anhelat. 
Ipsa  Venus  tunc  tunc  calidis  succensa  venenis 
Vritur  ardescens,  nec  somnia  parta  quieta. 

120  0  quam  blanda  quies!  o  quam  bene  presserat  artus 
Nudos  forte  sopor!  niveis  suffulta  lacertis 
Colla  nitent,  pectus  gemino  quasi  sidere  turget. 
Non  omnis  resupina  iacet,  sed  corpore  flexo 
Molliter  et  laterum  qua  se  confinia  iungunt. 

125  Martem  respiciens  deponit  lumina  somno, 
Sed  gratiosa,  decens.    Pro  lucis  forte  Cupido 
Martis  tela  gerit;  quae  postquam  singula  [sumpsit], 
Loricam  clypeum  gladium  galeaeque  minacis 
Cristas,  flore  ligat.    tunc  hastae  pondera  temptat 

130  Miraturque  suis  tantum  licuisse  sagittis. 

Iam  medium  Phoebus  radiis  possederat  orbem, 
Iam  tumidis  caiidum  spatium  libraverat  boris. 
Flammantes  retinebat  equos.    pro  conscia  facti 
Invida  lux!    Veneris  qui  nunc  produntur  amores 

136  Lumine,  Phoebe,  tuo!    stant  capti  iudice  tanto 
Mars  Amor  et  Paphie,  ramisque  inserta  tremescunt 
Lumina,  nec  crimen  possunt  te  teste  negare. 
Viderat  eflusis  Gradivum  Phoebus  habenis  p.133 

In  gremio  Paphiae  spirantem  incendia  amoris. 

140  0  rerum  male  tuta  fides!  o  gaudia  et  ipsis 
Vix  secura  deis!  quis  non,  cum  Cypris  amaret, 

116  trait  A      118  suspensa  A,  corr.  Burm.      119  nec] 
num  tunc?    parte  A,  corr.  Oudendorp.         121  Nudus  A 
124  8ic  A  recte  quo  se  . . .  iungant  Baehrens  q.]  ut  sua  Maehly 
126  Proludit  Oudendorp.     fortis  A        127  gerit  scripsi  re- 
gens  A      q;  A  uidit  add.  a,  sumpsit  ego  lustrat  Burm. 
128  clypeum  gladius  calegq;  minaces  A  129  flores  A 

aste  A  tStat  A  130  liguisse  A  181  foebis  A  posse- 
dera  (d  super  t  erasa)  132  Dimidiis  conieci  Iam  mediis 
Maehlyus      calidus   spatiis  et  horas  Burm.  134  quid 

Oudendorp.  amore  A  135  foebe  A  136  pafi§  A  in- 
certa  Burm.  138  Uderat  infusis  A  foeb;  A  139  pafie 
epirante  A 


1 

208  CARMINA 

Praeside  sub  tanto  tutum  speraret  amorem? 

Criminis  exemplum  si  iam  de  numine  habemus, 

Quid  speret  mortalis  araor?  qua  vota  ferenda? 

Quod  numen  poscat,  quo  sit  securus,  adulter?  145 

Cypris  amat,  nec  tuta  tamen.    conpressit  habenas 

Phoebus  et  ad  lucos  tantummodo  lumina  vertit 

Et  sic  pauca  refert:  *nunc  spargis  tela,  Cupido, 

Nunc  nunc,  diva  Venus,  nali  devicta  sagittis 

Das  mihi  solamen;  sub  te  securus  amavL  160 

Fabula,  non  crimen,  nostri  dicentur  amores/ 

Haec  ait  et  dictis  Vulcanum  instigat  amaris: 

eDic  ubi  sit  Cytherea  decens,  secure  marite! 

Te  expectat  lacrimans,  tibi  casturn  servat  amorem? 

Vel  si  forte  tuae  Veneris  fera  crimina  nescis,  156 

Quaere  simul  Martem,  cui  tu  modo  tela  parastL'  155 

Dixit  et  infuso  radiabat  iumine  lucos 

Inque  fidem  sceleris  totos  demiserat  ignes. 

Haeserat  Ignipotens  stupefactus  crimine  tanto. 

lam  quasi  torpescens  (vix  sufflcit  ira  dolori)  160 

Ore  fremit  maestus[que]  dolum  gemit,  ultima  puisans 

Ilia  et  indignans  suspiria  pressa  fatigat. 

Antra  furens  Aetnaea  petit.    vix  iusserat:  omnes 

Incubuere  manus,  multum  dolor  addidit  arti. 

Quam  cito  cuncta  gerunt  ars  numen  flamma  maritus    165 

Ira  dolor!  nam  vix  causam  tunc  forte  iubendo  p.134 

Dixerat^  et  vindex  coniunx  iam  vincla  ferebat. 

Pervenit  ad  lucos,  non  ipsi  visus  Amori, 

142  presside  A,  8  priorem  deleuit  a    amare  •  t  A  amare 
Baehrens        144  quo  uota  Higtius  qua  uoce  A        146  ha- 

bena  A      147  Foeb;  A    lantum  puto  A,  corr.  Oudendorp. 
148  spargis  scripsi  sparge  A  t.  sp.  Higtius       149  natia  di- 
uumne  A,  corr.  Oudendorp.     160  Das  id.  Da  A    151  nri  A 
152  He  ait  A      168  cyterea  A      154  spectat  A  exp.  uulao 
166.  166  transp.  Wakkerus     157  lucos  Maehly  lucum  wake- 
fieldius  lncus  A     160  tnrpescens  A     161  mestuE  A,  8  erasa 
que  add.  Burm.    dolum  Maehly  modo  A    intima  conieci 
163  aetnea  A      164  addedit  A      166  cunta  A    nomen  A, 
corr.  Oudendorp.    166causaJ.     168Venerata   ipsisnisosJ. 


CODICIS  SALMASIANI.  209 

Noq  Charili:  totas  arti  mandaverat  iras. 

170  Vincula  tuuc  manibus  suspenso  molliter  ictu 
Iniigat  et  teneris  conectit  brachia  palmis. 
Excutitur  somno  Mavors  et  pulcra  Cythere. 
Posset  Gradivus  validos  disrumpere  nexus, 
Sed  retinebat  amor,  Veneris  ne  brachia  laedat. 

175  Tunc  tu  sub  galea,  tunc  inter  tela  latebas, 

Saeve  Cupido,  timens.    stat  Mavors  lumine  torvo 
Atque  indignatur,  quod  sit  deprensus  adulter. 
At  Paphie  conversa  dolet  non  crimina  facti, 
Sed  quae  sit  vindicta  sibi.    dum  singula  volvens 

180  Cogitat,  banc  poenam  sentit,  si  Phoebus  amaret. 
lamque  dolos  properans  decorabat  cornua  tauri, 
Passipbaae  crimen  mixtique  cupidinis  iram. 


254 

PLAVII  FELICIS  B.dLux86 

viri  clarissimi  B.  fvm. 

Po8tulatio  honoris  aput  Yiotorinianum  viram 
inlustrem  et  primiscriniarium 

Snnt  versus  XXXII 

[XXXI]  Aspera  dum  quaterent  bumanas  praelia  mentes 
Aut  raperet  vastum  nigra  procetia  freium, 

169  cariti  A  170  suspensus  A,  corr.  Al  icto  A 
172  citere  A  y  sup.  scr.  Ax  ut  uidetur  173  gradib;  A 
174  ledant  A  176  iacebas  A,  correxi  176  stat  Burm. 
stans  A  turbo  A  torbo  A1  177  Adq;  A  178  Ad  pafie 
A  confessa  Higtius.  Interpuruit  Ziehen  179  qu§  ex  quid 
A  siui  A  dum]  tum  Boissonadius  180  hano  ego  et  A 
penfi  A  sancit  Baehrens  foeb;  A  181  dolo  pr^parans 
A,  corr.  Burmannus  reparans  Baehrens  182  Paseife.  A, 
cf.  Seru.  in  Aen.  VI 14 

254«  Flavii]  FL  •  A  honori  A  u*  inl.  A  uersus]  ur 
A  Sunt  uersus  XXXII,  h.  e.  syUoga  hic  incipiens  constat  32 
carminibus  c.  264—285  XXII  in  mg.  addidi  1  cum  .  . 
gentes  L.  Muellerus 

AnthoL  lat.  L  14 


210  CARMINA 

Cum  dubiis  fortuna  suis  penderet  habenis 

Torqueretque  vagus  stolida  corda  metus, 
Anxia  Phoebeis  sanabant  pectora  templis  5 

Et  sacros  tripodas  nosse  salubre  fuit.  p.135 

Nunc  etiam  saevis  agitat  quos  cura  periclis 

Atque  inopi  vexat  dura  labore  fames, 
Altera  Parnasi  currunt  ad  numina  montis 

Castalioque  lacu  viscera  maesta  fovent.  10 

Te  nudi  tristesque  rogant,  tibi  flebile  plangit 

Auxiiium  poscens  paupera  turba  tuum. 
Tu  mihi  numen  ews,  Pboebeo  munere  plenus 

Qui  potes  infirmos  morte  levare  manu. 
Erige  languentem,  morbos  depelle  meroris  17 

Et  miserum  melior  factus  Apollo  iuva, 
Quaeque  meos  domus  est  proavos  miserata  patremque,  15 

Haec  eadem  natis  praemia  nota  ferat. 
Non  ego  litigeros  cupio  cognoscere  fasces,  19 

Nec  mihi  reddantur  iura  superba  precor;  20 

Triste  forum  nolo,  vexant  quod  praelia  pacis 

Fraternisque  odiis  alea  caeca  subit;* 
Conflictus  audire  piget  rixasque  togarum, 

Quas  inter  fictus  concrepat  ore  furor, 
Iustitiam  calcat  seductus  faenore  praedae  25 

Et,  quas  defendit,  partibus  arma  parat; 
Nec  mihi  qui  pereant  ulli  poscuntur  bonores 

Aut  avidus  pompae  maxima  lucra  peto: 
Sit  mihifas  audire  sacros  et  cernere  cnltus, 

Ecciesiae  spectans  dona  venire  mea.  30 

8  furtuna8uis  A.   num  leuis?      4  torpida  L.  Muellerus 
mtus  A         6  foebeis  A         6  sacro  A         7  agittat  A 
8  Adq;  A     labores  A,  corr.  a        10  foebunt  A,  corr.  cc 
13  foebeo  numenere  plenus  A,  corr.  Burmannus    numine 
a        14  informes  A,  corr.  Burmannus    labare  manu(s  era- 

sum)  A      u.  15.  16.  17.  18  A;  transposui       16  meror|s  A 
m.  pr.      19  cognuecere  A      21  uezant  quod  praelia  scripsi 
uexat  quod  praemia  A      22  area  Bachrens      26  Iuflticiam 
A     seductos  A     praedo  a  in  mg.        26  num  defendat? 
28  auituB  A       29  cultos,  in  cultus  corr.  A 


CODICIS  SALMASIANJ.  211 

Sic  tibi  Phoenicis  transcendere  congruat  annos 

Incolumique  aevum  coniuge  laetus  agas, 
Sic  thalamis  prolem  socies  videasque  nepotes 

Prudentis  gremio  ludere  semper  avi, 
36  Inclita  sic  celsi  praevectus  fata  parentis  p.136 

Exsuperes  meritis  saeclaque  longa  geras; 
Sic  priscos  vincas  atavos  clarosque  parentes 

Et  placido  regi  nuntius  orsa  feras: 
Adnue  poscenti,  miserum  sustolle  ruinae; 
40      Clericus  ut  flam,  dum  velis  ipse,  potes. 

255 
Thema  Yergilianum  b.  i  174. 

cNeo  tibi,  diva  parens'  B.  iv  ill*. 

Dedecus  0  iuvenum  turpisque  infamia  Teucrum, 
Qui  segnis  per  bella  lates,  f  gens  perfida  et  amens, 
Non  virtute  potens,  non  belli  maximus  auctor, 
Ignavus  tu  semper  eris  semperque  fuisti, 
6  Naufragus  atque  miser  segnisque  in  praelia  ductor! 
Nec  non  est  aliud,  quod  maius  crimen  obibis. 
lamque  tuo  generi  quia  semper  perfidus  extas, 
Non  equidem  miror.    non  est  ex  tempore  natum; 
Antiquos  imitaris  avos,  periuria  patrum. 
10  Nec  non  haut  Veneris  pulcra  de  stirpe  crearis 

Nec  pater  Anchises  vestrae  [est]  aut  Dardanus  auctor 
Gentis,  sed  durae  tigres  lapidesque  sinistri 

81—40:  cf.  Ouid.  Trist.  II 159-182        81  fenicis  A 
82  coniuiige  lgtu  A        34  Prundentis  A  Prud.  uulgo  Pen- 
dentes  L.  MueUer     85  prouectua  A  praeuectus  Baehrens 
86  aeclaq;  A      u.  87.  86  cf.  c.  216, 8.  4.      89  ruinas  A,  corr. 
Burmarmus  ruina  L.  MueUer 

255«  Tema  uirgilianu  nec  sqq.  A.  cf.  Verg.  Aen.  IV  866 
fNec  tibi  diua  parens  generis  nec  Dardanus  auctor,  Per- 
fide'  sqq.  2  Bignis  A  lates  scripsi  fores  A  mene  Ouden- 
dorp.  8  uelli  A  4  Ignab;  tus  A  6  adq;  A  signisq; 
A  6  obibit  A,  corr.  Oudendorp.  7  quia  A  quod  cc 
9  aboe  A      10  haut  scripsi  aut  A  et  a    pulcrae  Baehrens 

11  ancises  A  est  scripsi  que  A    12  sed  daret  A    lapidisq;  A 

14* 


212  CARMINA 

Te  genuere  virum,  silvae  montesque  profani. 

Vberaque  ^  tibi  et  potum  admovere  malignum, 

Quae  libi  perfidiam  mixto  cum  lacte  dederunt  15 


B.  II  68.  256 

B;  17166.  VERGILI 

Nocte  pluit  tota,  redeunt  at  mane  serena. 
Commune  imperium  cum  love,  Caesar,  agis. 

B.  II 69.  •  257 

£&i56.  EIVSDEM 

Hos  ego  versiculos  feci.    tulit  alter  honorem. 
Sic  vos  non  vobis  mellificatis  apes. 

14  quaeque  Burmannus  15  perfidia  myxto  (o  ex  fi 
corr.)  A  mixtam  Baehrens    dederant  A 

256—264  exstant  in  A;  in  BV  guibus  258.  262.  264 
desunt;  in  C  fol.  2  et  121;  256.  160.  261.  257  in  Paris.  8098 
8.  XI— XII  fol.  60  r.;  261  et  264  in  Donati  uita  Verg.,  m 
cuius  uulgata  etiam  256  et  257.  Pars  extat  in  Reginensi 
2078  8.  IX,  L(ipsiensi  I  74  «.  X),  Vaticano  8252  8.  IX, 
Bernensi  167  s.  IX- X,  Mus.  Brit  Beg.  16  B  19  8.  IX 
— X,  recentioribus 

256.  Vergilii  V  Ipsius  («c.  Verq.)  ad  augustum  G 
Yirgilius  hos  duos  uersiculos  transmisit  ad  Cesarem,  cum 
staret  foris  et  non  mittebant  eum  intus  ministri  ignorantes 
quis  esset  I\etropolitanu8  saec.  VIII)  1  ad  i^  mane] 
me  B  redeunt  spectacola  mane  VCLP  Donatus  uulg. 

2  Cti(Com  JB)munem  AB  Commune  L  Diuieum  VC  habee 
CL  habet  V  Don.  u.  2  adfert  Cassiodorus  de  orthogr. 
c.  8  (ut  est  illud),  ubi  Diuisum  .  .  habes.  —  'Diuisum  im- 
perium  tibi  cum  Ioue,  Caesar  Augustus'  P.  —  Vaticanus 
8252  in  256  (ad  augustum  imperatore)  et  257  cum  C  con- 
spirat 

257.  Item  eiuBdem  C,  om.  V.  Distichon  recte  exhibent 
ABV  Bem.  167  (aui  u.  1  honores).  Versiculos  ego  composui 
tulit  L.  Ex  fvirgilio  in  tetrastichis  theatralibue '  u.  2 
affert  Aldhelmus  p.  809  ed  G%1.  1  fecit  talit  C.  Post  2  ad- 
dunt  CL:  Sic  uos  non  uobis  uellera  fertis  oues.  Donati 
uulgata  habet:  u.  1;  Sic  uos  non  uobis  nidificatis  aues; 
u.  8  ex  C;  u.  2;  Sic  uos  non  uobis  fertis  aratra  boues 


CODICIS  SALMASIANI.  213 

258  B.  ni  270. 

EIVSDEM  b.  im 

Pars  tibi,  Nise,  datur  Bacchi,  pars  deinde  negatur:     p.137 
Esse  potes  liber,  non  potes  esse  pater. 


B.  III 142. 

M.  91. 

B.  IV  167. 


B.  III  148. 
M.99. 
B.  ib. 


259 

EIVSDEM 

Arretine  calix,  mensis  decor  ante  paternis, 
Ante  manus  medici  quam  bene  sanus  eras! 

260 

EIVSDEM 

Humor  alit  segetem;  segeti  contrarius  bumor. 

Quod  iuvat,  [hoc]  dulce  est;  quod  cogitur,  altera  mors  est. 


261 

EIVSDEM  £  2: 

Monte  sub  boc  lapidum  premitur  Ballista  sepultus: 
Nocte  die  tutum  carpe  viator  iter. 

258«  Vereus  Yirgiiii  C  1  ubi  C  bacci  AC  necatur 
A,  corr.  alia  tnanu 

269.   ltem   eiusdem   C         1   Ab(Au  F)ietine   ABVL 

Abtetine  (7,  corr.  Scal.    decorate  libri,  corr.  Scal.    patentis 
A      2  man  V 

260.  Item  eiusdem  (7,  orn.  V      1  Humor  (ex  Humur  A) 

libri    ale  segitem  segiti  A    humor  libri     2  iubat  AV  boc 
add.  in  A  m.  rec.    eat  dulce  C    alter  B  alta  C    est  om.  A  V 

261«  Eusdem  V  Disticon  uirgilii  factu  in  baaihtas  la- 
trones  C  Epitafion  ballistae  latronis  L  et  fere  SangaU.  899 
8.  IX  1  Montes  A  tegitur  CL  Donatus,  Phoca  uallista 
B  balista  VCL  Donatus  balliste  Sang.  2  carpet  A  carpere 
V   uiatur  A%  corr.  Al 


214  CARMINA 


b.  -  262 

£  iv  157.  BIVSDEM 


Si  quotiens  peccant  bomines,  sua  fulmina  mittat      Ouid. 
luppiter,  exiguo  tempore  inermis  erit.  n&s*' 

b.  m  ses.  263 

b.^158.  EIVSDEM 

Dum  dubitat  natura,  marem  faceretne  puellam, 
Natus  es,  o  pulcher,  paene  puella,  puer. 

264 
B  _  SEXTI  PROPERTI 

2:ivi58.  Be  Yergilio 

Cedite  Romani  scriptores,  cedite  Grai:  Propert. 

.    Nescio  quid  maius  nascitur  Hiade.  12182,65«$. 

265 
PENTADI 

b.  iv  «58.  [De  Naroisso] 

Cui  pater  amnis  erat,  fontes  puer  ille  colehat 
Laudabatque  undas,  cui  pater  amnis  erat. 

Se  puer  ipse  videt,  patrem  dum  quaerit  in  amne, 
Perspicuoque  lacu  se  puer  ipse  videt. 

Quod  Dryas  igne  calet,  puer  hunc  inridet  amorem         6 
Nec  putat  esse  decus,  quod  Dryas  igne  calet. 

262«  Eiuedem  C,  om.  A      1  hominee  peccant  A 

263.  Item  C    Versus  Virgilii  V     2  ea  om.  B    pulcer 
A    pene  BVC 

264.  x>pertii  C    uirgilio  AC      1  Cedide  A 

265.  Kntadi  B  Explicit  (poet  Martial  XIV  228)  Pin- 
tadi  V     De  Narcisso  addidi         1  annis  V    erat  om.  A 

8  patre  r|  d6,  altero  re*  deleto,  V     querat  B     fine  AV 
4  lans  8e  B        5  Qno  a     drias  A  (y  <*d&  a)         6  Ne  i 
drysas  A    ig///e  V,  corr.  m.  sec. 


CODICIS  SALMASIANI.  215 

Stat  stupet  baeret  amat  rogat  innuit  aspicit  ardet 

Blandilur  queritur  stat  stupet  haeret  amat. 
Quodque  amat,  ipse  facit  vuitu  prece  lumine  fletu; 
10      Oscula  dat  fonti,  quodque  amat  ipse  facit.  p.138 


B.  I  141. 

M.  244. 

B.  IV  868. 


B.  I  166. 

M.  248. 

B.  IV  568. 


266 

EIVSDEM 
[Aliter] 

Hic  est  ille,  suis  nimium  qui  credidit  undis, 

Narcissus  vero  dignus  amore  puer. 
Cernis  ab  inriguo  repetentem  gramine  ripas, 

Vt  per  quas  periit  crescere  possit  aquas. 

267 

EIVSDEM 

Chrysocome  gladium  fugiens  stringente  marito 
Texit  adulterium  iudice  casta  reo. 

268 
EIVSDEM 

Crede  ratem  ventis,  animum  ne  crede  puellis; 

Namque  est  feminea  tutior  unda  hde. 
Femina  nulla  bona  [est],  vel,  si  bona  contigit  una, 

Nescio  quo  fato  res  mala  facta  bona  est. 

7  Stat]  flet  Heinsius  herit  -4,  corr.  a  inuit  at  picit  A, 
corr.  a      8  herit  A      10  quoque  A,  B  m.  pr. 

266«  Aliter  addidi  1  Hoc  V  illa,  corr.  m.  scc,  V 
8oiifl  A  creditur  ABV  2  KarcisuB  V  m.  pr.{  B  3  ripam 
B  V  uitam  Higtius      4  puer  B  perit  V    poecit  B  posset  V 

267.  1  Cfi80Coute  A  j  sup.  scr.  a  (an  A1?)  trigente 
A      2  caste  A,  corr.  m.  antiqua    reo  A  (eo  in  ras.) 

268.  Eiucl  V  Pentade  C  fol.  2  r.  Ciceronis  dissertissimi 
oratoris  Monacensis  19413  *.  X—XI.  Versna  Cyceronis  Ber- 
ncnsis  519  *.  XIII— XIV.  Ciceronis  Strozzianus  76  s.  XIII, 
recentiores  1  Credere  V  u.  8—4  a  primis  teparauit  Bour- 
delotus  3  est  add.  Sannasarius  ulla  Ca  Mon.  Bern.  Strozz. 
una  ABV     4  pacto  Strozz.    est  C,  om.  ABVMon.Bcrn. 


B.  IU  88. 

M.  245. 
B.  IV  859. 


216  CARMINA 

269 
OVIDI 
b.  m.  b  —  De  aetate 

Vtendum  est  aetate;  cito  pede  labitur  aetas,  Ouid\ 

Nec  bona  tam  sequitur,  quam  bona  prima  fuit . . . .  m^1' 

Heu  me  nunc  miserum!    laxautur  corpora  rugis     iQsg/ 
Et  perit,  in  nitido  qui  fuit  ore,  color. 

b.  in  88.  270 

SrTittL  REGIANI 

Quis  deus  has  incendit  aquas?  quis  fontibus  ignes 
Miscuit  et  madidas  fecit  decurrere  flammas? 
In  regnis,  Neptune,  tuis  Vulcanus  anhelat! 

b.  m  28.  271 

ivhm.  EIVSDEM 

Ante  bonam  Venerem  gelidae  per  litora  Baiae 

Hla  natare  lacus  cum  lampade  iussit  Amorem. 

Dum  natat,  algentes  cecidit  scintiila  per  undas; 

Hinc  vapor  ussit  aquas:  quicumque  natavit,  amavit. 


b.  m  53.  272 

£#aw.  EIVSDEM 

Bellipotens  Mavors^  Veneris  giatissime  furto,  p.139 

Hic  securus  ama.    locus  hic  auiplexibus  aptus. 
Vulcanus  prohibetur  aquis,  Sol  peliitur  umbra. 

269.   Ouidi  de  aetate  AB  Ouidius  de  scda  etate  C 
8  Quam  cito,  me  miserum  I  Ouidius    4  periit  initido  B  ora  C 

270«  1  d§  A    2  decurrere  A  discurrere  a    3  hanelat  A 

271«  Regiani  V  1  litorara  A  2  natarae  V  lacu  a 
lapade  V  3  natata  gentes  A,  corr.  a  algentens  V  scin- 
tillas  A      4  Hunc  A    usit,  sed  corr.,  V 

272.  1  ueneris  A  (s  m.  recens  deleuit)  fnrto  MueUerus 
furtum  A     2  ama  securns  A      8  =*  c.  202,  2.    proibitur  A 


CODICIS  SALMASIANI.  217 

273  b.  i  3i. 
MODESTINI                         b.  fv  ?&: 

Forte  iacebat  Amor  victus  puer  alite  somno 
Hyrti  inter  frutices  pallenlis  roris  in  herba. 
Hunc  procul  emissae  tenebrosa  Ditis  ab  aula 
Circueunt  animae,  saeva  face  quas  cruciarat 

6  eEcce  meus  venator',  ait  (hunc9  Phaedra  'iigemus!' 
Crudelis  ccrinem'  clamabat  Scylla  'metamus!' 
Colchis  et  orba  Progne  numerosa  caede:  'necemus!'  X. 
Dido  et  Canace:  esaevo  gladio  perimamus!' 
Myrrha:  emeis  ramis',  Eubadne:  eigne  crememus!' 

10  cHunc*  Arethusa  ein  aquis',  Byblis  ein  fonte  necemusJ'  — 
Ast  Amor  evigilans  dixit:  emea  pinna,  volemus.' 

274  b.  n  7i. 

PONNANI  b.Jv81o9: 

Picta  fuit  quondam  Pharii  regina  Canopi 
Artiflcis  formata  manu.    nam  vivere  serpens 
Creditur  et  morsu  gaudens  dare  fata  papillae. 
0  quam  vivit  opus,  quam  paene  figura  dolorem 
6  Sentit  et  ex  ipso  moritur  pictura  veneno! 


B  m  261. 
M,  —  B.  — 


275 
MARTIALI8F 
Qualem,  Flacce,  velim  quaeris  nolimve  puellam?    Martidl. 
Nolo  nimis  facilem  difGcilemque  nimis.  -^ 67 

278«  Inscr.  et  u.  1  om.  B  1  aside  A,  corr.  cc 
2  fructices  B  ruris  Baehrens  erba  A  4  sacra  a  facent 
B  5  alt  B  fedra  AB  6  scilla  etamus  A  equilla  B 
7  Cholchis  A  erba  B  8^9:  alter  hiatus  altero  defen- 
ditur  8  Dido  ait  et  Oudendorp.  perinmanus  B  9  Myrra 
A  enhadnes  A  ramid  ramus  eucha  dne  signe  B  10  are- 
thue  inquid  biblis  B  aredusa  in  quit  blibie  A  aquis  a  que 
add.  Oudendorp. 

274.   1  farii  A       2  cf.  Dracontius  de  deo  1604  earti- 
ficie  formata  manu'   Artifici  a    sugere  Oudendorp.    8  morsa 

a    gSndenB  A  m.  pr.  papilla  A,  corr.  Oudendorp.    4  poene  A 
275«  Martiahs  A  Marciat  C  fol.  1      u.  1  Quam  A  Qua- 
lem  C,  Martialis      2  dificileq;  A 


218  CARMINA 

Illud  quod  medium  est  atque  inter  utrumque,  probatur 
Nec  toIo  quod  satiet  nec  volo  quod  cruciet. 


B  -  276  y 

M.  2( 

B.  IV  117. 


*'  ^00  EIVSDEM 


Nec  volo  me  summis  Forluna  neque  adplicet  iinis,  Martudem 
Sed  medium  vitae  temperet  illa  gradum.  non  extat 

Invidia  excelsos,  inopes  iniuria  vexat:  p.140 

Quam  felix  vivit,  quisquis  ulraque  caret! 


b.  m  28L  277 

Bivieo.  TVCCIANI 

Cantica  gignit  amor  et  amorem  cantica  gignunt. 

Cantandum  est,  ut  ametur,  et  ut  cantetur,  amandum. 


b.  in  282.  278 

g&V  EIVSDEM 

Pallas  tota  Iovis  patrio  de  vertice  nata 
In  caelum  cecidit 


279 
b.  xw.  VINCENTI 

b.'  iv  361.  Phaedra 

Victe  pudor,  conpone  preces!  secreta  duorum 

Terlius  ignoret;  sit  tantum  liltera  testis 

8  adq;  A  probamns  Martialis  (probatur  eius  codices 
nonnulli)    4  saciet  C    quod  cruciat .  .  quod  satiat  Martialis 

276.  Eiusdem  A  Item  Marcialis  C  De  mediocritate 
uitae  L{ipsicnsis  8.  X)  1  Non  LC  furtuna  A,  eorr.  Al 
apPlies  C  8  excelsus  C  uexit  A,  corr.  A1  4  utroque 
ACL,  corr.  Lesstngius.   Post  u.  4  add.  C  c.  178,  6.  6  (eItem') 

277.  Tucciani  A  Lucanus  C      1  ante  et  erasum  €  A 
2  cantetur  amandum  om.  C 

278.  sic  A 

279.  fedra  A      2  litera  A 


CODICIS  SALMASIANL  219 

Inmensum  locutura  nefas.    melus  unicus  urget, 
Ne  speret  iuvenis  lacrimas  finxisse  novercam. 
5   flinc  tamen  incipiam.    caeli  regnator  amavit 

Et  tbalamos  tenet  una  soror;  nec  crimine  dignum  est, 
Quod  mundus  cum  lege  facit.    Telluris  alumnus 
Vnus  in  orbe  fuit:  nulla  est  cognatio  plebis? 
Yenimus  ex  uno  mixti  patre,  uiatre,  sorore. 

10  Ne  metuas  facinus!    *non  vult  hoc  scire  Cupido.' 
Pignus  habes  tabulas:  rea  sum  semper,  rea  sola. 
Sed  si  virgineum  suffiindunt  ora  ruborem, 
Vel  negature  veni.    liceat  sperare  rogantem 
Et  faslus  tolerare  tuos.    sequar  ora  superbi, 

16  Oscula  suspensis  defigam  singula  plantis. 

He  cruciet  captivus  amor,  nemus  omne  resultet 
Hippolytum,  secumque  ferat  vox  ultima  nomen. 
Testor  amoris  onus  Venerisque  insignia  nostrae: 
Dum  volo,  dum  nolo,  dum  vincor  scribo  repugno, 

20  Suspensos  collo  laqueos  rogatura  resolvi.  p.141 


280 

BONOSI 

Vnde  snpra  b\  rv  sss. 

Incestum  si  promiseris,  petii; 
Si  negaveris,  tu  petisti. 


8  doctura  Oudendorp.  medus  A  6  talamos  A  una 
A.  num  ipsa?  7  rege  et  8  multa  est  L.  Muellerus  ann. 
philol.  1867  p.  501.  Signum  interrogandi  addidi  11  semp 
et  rea  A  semper  rea  sum  et  r.  s.  L.  MueUerus  nempe  et 
Baehrem  18  spectare  negantem  eleganter  L.  Muellerus 
17  Hyppolitum  A  18  opus  Burm.  nr§  A  19  scriuo  A 
20  Suspensus  A    laqueo  A,  laqueos  m.  rec.  et  cc 

280.  Honori  L.  Muellerus      1  peti  A  petii  a      280  sq. 
uersuum  fines  consonant,  nvmeri  pedesue  nuTli  sunt 


220  CARMINA 

B.  III 166.  281 

b.  iv  562.  De  fanambnlo 

Vidi  hominem  pendere  cum  via, 
Cui  latior  erat  planla  quam  semita. 

282 

b.  v  176.      De  ursa  aenea,  in  qua  serpena  fnit, 
b^ rr863.         ubi    insoins  puer  mannm  misit 

Aere  cavo  falsam  serpens  impleverat  ursam, 
Addidit  et  morsum  et  iubet  esse  feram 

Inplevit  serpens  quod  minus  artis  eraL 

B.  V  188.  283 

B.1T86S.  De  peotine 

Crinibus  ambrosiis  Veneris  decus  addidit,  ut  sc 
Pulcbras  iactarent  Pallas  vel  pronuba  Iuno. . . 

b  v  181.  284 

Rivm  De  antlia 

Fundit  et  haurit  aquas,  pendentes  evomit  undas, 
El  fluvium  vomilura  bibit    mirabile  factum! 

281.  De  fnnanbulo  A.  Tdlia  'Enigmata  uulgaria', 
uersuum  consonantium  arte  ut  nostrum  partim  composita 
Schenklius  ber.  d.  k.  akad.  d.  wiss.  1868  p.  18  profert  e  cod. 
SangaU.  196  8.  X:  Vidi  mortuum  sedentem  snper  uinum, 
et  ex  risn  mortni  moriebatur  uiuus.  Vidi  hominem  ambu- 
lantem  cum  matre  eua,  et  pellia  ei  pendebat  in  pariete. 
Vidi  mulierem  flentem  Et  cum  quinque  filiis  currentem, 
Cuius  semita  erat  uia  Et  pergebat  ualde  plana  campestria 

282.  inmisit  Burm.  1  cabo  A.  num  factam?  2  Ad- 
dedit  A  morsu  A:  morsns  m.  rec.  in  A  post  2  nullum 
spatium  A;  Cumque  puer  deztram  committeret  inscius  nnae 
explcuit  Burm.      4  num  munus? 

288.    1  addidu   se  A,  addidit,  nt  se  Burmannus 
2  Pulcraa  A  Frustra  Bachrens 

284.  De  ancla  A,  corr.  a  1  Pendit  et  anrit  A,  corr. 
m.  rccens  et  a  Reddit  Iuretus      2  uomitur  •  annnit  A 


CODICIS  SALMASIANI.  221 

Portat  aquas,  portatur  aquis.    sic  unda  per  undas 
Volvitur  et  veleres  haurit  nova  machina  lymphas. 

285  b.  v  i6i. 

M.  1098 

De  conviviis  barbaris  B.  iv  3ei! 

Inter  feils>  goticum  'scapia  matzia  ia  drincan' 
Noo  audet  quisquam  dignos  edicere  versus. 

285» 
[Item] 

Caliiope  madida  trepidat  se  iungere  Baccho, 
Ne  pedibus  non  stet  ebria  Husa  suis. 

286 

STMPHOSII 

scholastici 

Aenigmata  b.  rv  865—386. 

Praefatio 


[XXHI]    Haec  quoque  Symphosius  de  carmine  lusit  inepto 
(Sic  tu,  Sexte,  doces;  sic  te  deliro  magistro), 

8  per  undia  A,  corr.  Al      4  aurit  A    macina  limfas  A 

286.  conuiuis  A  1  edidi  ut  est  in  A  cit^  a  madria 
jadrincam  a.  Massmannus  in  Hauptii  annal.  german.  I 
p.  879  sqq.  eils  salutem  ekapja  procuratorem  peni  uel  skap 
'procura,  praebe*,  jah  matjan  jan  drigkan  *et  cibum  et  po- 
tum*  interpretatur     2  audit  A    educere  a,  recte?    uersos  A 

285*.  1  bacco  A  u.  1 — 2  aliud  ac  286  carmen  esse 
uidit  et  u.  2  sobria  conj.  L.  Muellerus  debria  Peiperus 

286.  Symphosii  libri  praeter  A:  I.  Becensionem  quam  D 
appello  exhibent  d  (Vossianus  quart.  106  s.  IX— X  cf.  ann. 
philol.  1866,  266  sqq.),  —  a  (Sangallensis  278  s.  IX,  cf.  be- 
richte  d.  Jcais.  oesterr.  Akad.  d.  wiss.  1868,  11  sqq.),  —  F 
(Parisinus  6696  s.  IX),  —  G  (Paris.  8066  s.  X),.—  H  (Paris. 
8440  6.  X),  —  I  (Paris.  8819  s.  XI;  de  Parisinis  cf.  An- 
ihol.  ed. pr.IZp.  LVUIsqq.),  —  M (Petropolitanus  F XIV,  1 
s.  VIII,  cf  Schenkl  Stud.  Vindobon.  III  143  sqq.) ,  — 
NO  (Palatini  1719  et  1768  s.  IX,  cf.  ib.  II 297;,  —  h  (mus. 


222  CARMINA 

Annua  Saturni  dum  tempora  festa  redirent 

Perpetuo  semper  nobis  sollemnia  ludo. 

Post  epulas  laetas,  post  dulcia  pocula  mensae  5 

Deliras  inter  vetulas  puerosque  Ioquaces, 

Cum  streperet  late  madidae  facundia  linguae,  p.142 

Tum  verbosa  cpbors  studio  sermonis  inepti 

Becensio  B:  1.  2  desunt 

Britann.  Begius  12  C  28  8.  X  —  Heumanni  A),  —  Ang(eli- 
canus  V  8,  22  *.  XI). 

II.  Becensionem  quam  dico  B  exhibent  §  (Sangallensis 
196  *.  X,  cf.  berichte  1868,  11  u.  supr.),  —  Jtlr  (Parismi 
2778  et  8088  s.  XI,  cf.  Anthol.  ed.  pr.  I  2  p.  LVUIsqq.),  — 
10  (Westmonasteriensis  E  919  s.  X  —  Heumanni  B). 

Oum  A,  qui  utramque  rec.  saepe  coniungit,  interdum 
congruit  s  (Parisinus  4808  s.  IX,  cf.  mus.  rhen.  28,  626  sq.) 
u.  1— 74.  —  Est  et  in  Beginensi  2078  *.  X 

Petropolitanus  hic  illic  cum  A  uel  B  consentit 

Becensiones  DB  primus  distinxi,  cf.  quae  disputavi 
Ztschr.  f.  oesterr.  Gymnas.  1868,  488  sqq.  In  contextu  car- 
minis  ipsius  Symphosii  uerba  quantum  potui  restitui;  recen- 
sionis  B  non  aeque  bonae  uarietatem  infra  apposui.  Plene 
totam  uarietatem  lectionis  eahibebo  librorum  A  (cuius  ordi- 
nem  aenigmatum  sequar)  dap;  reliquorum  neque  Uuiores 
discrepantia8  uniuersas  neque  lacunas  neque  ordinem  aenig- 
matum,  sed  quae  e  re  uidebuntur  indicabo. 

Incipiunt  (om.  cc)  enigmata  Symphosii  dahcsHO  (sim- 
posii  s).  Incipit  praefatio  enigmatnm  (enigmatis  K)  Sim- 
phosii  pK.  Ve  A  cf.  ad  u.  18.  —  Simpbosi  nel  Lucani 
cod.  Petropol.  Lucanus  (Incanus  cod.)  Firmianns  cod.  Palat. 
1768  ad  u.  16.  Scilicet  olim  non  Symphosium  sed  sympo- 
sium  interpretantes  simulque  memores  et  Firmianum  Lactan- 
tium  scripsisse  symposium  et  M.  Lucanum  saturnalia  (cf. 
u.  8),  horum   alteri  utri  tribuerunt  scioli  quidam  monachL 

fSimpo8ii3  I  slphoniu:  enigma  quod  Firmianus  et  (!)  Lactan- 
tius  copo8uerunt>  cod.  Cassin.  90  s.  X,  cf.  etiam  Qoetz  mus. 
rh.  41,  318.  —  Symposium  primus  Castalio  (ed.  a.  1681) 
nominauit.  XXIII  in  mg.  addidi  u.  1 — 2  om.  A§  2  de- 
lere  a  m.  pr.  3  onm  Schenklius  rederent  A  4  semper 
nobis  daB  nec  semper  A  solemnia  Ad  1 — 4  sic  inter- 
punxit  Klappius  6  l^ticias  A  pocula  dulcia  dccp  6  de- 
leras  §  7  latea  madideuide  A  (i.  e.  madidae  et  avidae) 
faecundia  d        8  chors  A    inepto  A  -pti  da(t 


CODICIS  SALMASIANI.  223 

Nescio  quas  passim  magno  de  nomine  nugas 
10  Est  meditata  diu;  sed  frivola  multa  locuta  est. 

Nec  mediocre  fuit,  magni  certaminis  instar, 

Ponere  diverse  vel  solvere  quaeque  vicissim. 

Ast  ego,  ne  solus  foede  tacuisse  viderer, 

Qui  nihil  adtulerim  mecum,  quod  dicere  possem, 
16  Hos  versus  feci  subito  fde  carmine  vocis. 

Insanos  inter  sanum  non  esse  necesse  est. 

Da  veniam,  lector,  quod  non  sapit  ebria  Musa. 

I  Graphium 

De  summo  planus,  sed  non  ego  planus  in  imo 
Versor  utrimque  manu.    diverso  munere  fungor. 
20  Altera  pars  revocat,  quidquid  pars  altera  fecit. 

II  Harundo 

Dulcis  amica  dei,  ripae  vicina  profundae, 
Suave  canens  Musis,  nigro  perfusa  colore, 
Nuntia  sum  Iinguae  digitis  signata  magistris. 

Rec.  B:  14  adtuleram        21  ripae,  semper  uicina  pro- 
fundis      28  magistri 

9  magnae  p  mplimine  Baehrens  12  diuerse  d,  -sae 
rett.  quique  uicissem  d  13  Est  d  foeda  p  fedet.  ha- 
cuisset  A  14  adtuleram  A$  adtulerim  dcc  possim  (pos- 
8um  a  m.  pr.)  libri,  possem  uulgo  16  Hoc  §  uersos  A 
de  1  e  1  conamine  Baehrens  tentamine  Ungerus 
18  Enigmata  Symfosi  scolastici  A  Enigmata  Siphnsii  phisici 
Angelic.  I  Grafius  A  De  grafio  §.  Titulorum  lectionem  ex 
8olo   A  omnem   afferam  19   utrimque   A(l    utraque   a 

,  utmmque  d  et  munere  a  diuersa  et  munera  d  20  quic- 
quid  a§  facit  A  II  Arundo  (5  21  dei  d]  de  a  D. 
amica  ripae,  semper  uicina  profundis  AB\  sequor  da 
22  cani8  Ad  28  sunt  bilingue,  A  lingua  p  magistris  Ad 
xnagistri  a(t  21—28  extant  in  Historia  Apollonii  regis 
Tyri,  cuius  m  recensione  meliore  (codd.  AP)  cum  B((i) 
congruunt 


224  CARMINA 

III  Anulus  cum  gemma 

Corporis  extremi  non  magnum  pondus  adhaesL 
Ingenitum  dicas;  ita  pondere  nemo  gravatur.  25 

Vna  lamen  facies  plures  habet  ore  figuras. 

IIII  Clavis 

Virtutes  magnas  de  viribus  affero  parvis. 

Pando  domos  clausas,  iterum  sed  claudo  patentes. 

Servo  domum  domino,  sed  rursus  servor  ab  ipso.     p.143 

V  Catena 

Nexa  ligor  ferro,  multos  babitura  ligatos.  80 

Vincior  ipsa  prius,  sed  vincio  vincta  vicissim. 
Et  solvi  multos,  nec  sum  taraen  ipsa  soluta. 

VI  Tegula 

Terra  mibi  corpus,  vires  mihi  praeslitit  ignis; 

De  terra  nascor;  sedes  est  semper  in  alto; 

Et  me  perfundit,  qui  me  cito  deserit,  umor.  35 

Bec.  B:  m  cum  gemma  desunt  24  inhaesi  27  diui- 
tibus  |  parua  84  uide  adnotationem  86  Et  ego  per- 
fundor,  sed  me 

cu  gemma  dcc  Anulus  |  Cii  gernma  corporis  extremi  di- 
gito.  n  magno  pondus  adheei  |  Corporeo  digito  extremo  non 
ponduB  inh^si  A  (digito  glo&sema  ad  adhaesi)  adhaeai  da 
25  Iogenuum  a  dicas  grauatum  pondere  taii  A  nemo 
grauatus  6  26  facies  sc.  gemmae  micantis  habet  ore 
scripsi  haoitura  libri  27  multas  FI  affero  ctiam  §  de- 
uiriDus  diuitibus  adoffero  A  28  domus  d  all.  sed  cludo 
(corr.  in  concludo)  a  recludo  d  29  Seruor  A,  corr.  a 
80  legatos  A  82  Set  a§  Sed  rett.  Et  Perionius  Exsolui  L 
VI  Tegulae  0  BS  mihi]  m  §  prestetit  A  84  sic  A 
cum  paucis.  E&t  domus  in  alto,  sedes  est  semper  in  imo 
(alto  F)  dcc§,  et  fere  rell.  E&tque  domus  tecto  sedes  mihi 
Heumann  85  sic  da;  sed  A  —  B    Bore  ego  perfundor 

Baehrcns!    humor  a§ 


CODICIS  SALMASIANI.  225 


VII  Fumus 


Sunt  mihi,  sunt  lacrimae,  sed  non  est  causa  doloris. 
Est  iter  ad  caelum,  sed  me  gravis  inpedjt  aer, 
Et  qui  me  genuit,  sine  me  non  nascitur  ipse. 

VIII  Nebula 

Nox  ego  sum  facie,  sed  non  sum  nigra  colore 
40  Inque  die  media  tenebras  tamen  aflero  mecum. 
Nec  mihi  dant  stellae  Iucem  nec  Cynthia  lumen. 

VUII  Pluvia 

Ex  alto  venio,  longa  delapsa  ruina. 

De  caelo  cecidi  medias  transmissa  per  auras: 

Sed  sinus  excepit,  qui  me  simul  ipse  recepit. 

X  Glacies 

46  Vnda  fui  quondam,  quod  me  cito  credo  futuram. 
Nunc  rigidi  caeli  duris  conexa  catenis 
Nec  calcata  pati  possum  nec  nuda  teneri. 

XI  Nix 

Pulvis  aquae  tenuis  modico  cum  pondere  lapsus, 
Sole  madens,  aestate  fluens,  in  frigore  siccus, 
60  Flununa  facturus  totas  prius  occupo  terras. 


Bec.  B:  41  lumen  n.  C.  lucem        43  dimiesa  (i  e.  de- 
miBda) 

86  sunt  post  mihi  om.  a  40  dif  A  adfero  a§ 
41  A  «—  B  cyintia  A  cinthia  p  42  ueni  Schenkl  48  di- 
missas  A  demissa  8  44  Et  sinu  A  excipit  A  simul] 
prius  Heumann  recipit  Ad  Glaties  §  46  frigidi  A  con- 
nexa  d  47  Et  calcata  Baehrens  uel  nuda  8  tacta  Baeh- 
rens  XII  ante  XI  dcc  (non  GI)  48  aqua  a  con  po- 
nere  § 

Autbol.  lat.  L  15 


226  CARMINA 

XII  Flumen  et  piscis  p.144 

Est  domus  in  terris,  clara  quae  voce  resultat 
Ipsa  domus  resonat,  tacitus  sed  non  sonat  hospes. 
Ambo  tamen  currunt,  bospes  simul  et  domus  una. 

Xm  Navis 

Longa  feror  velox  formosae  filia  silvae, 

Innumeris  pariter  comitum  stipata  catervis.  55 

Curro  vias  multas,  vestigia  nulla  relinquens. 

XIIII  Pullus  in  ovo 

Mira  tibi  referam  nostrae  primordia  vilae. 
Nondum  natus  eram  nec  eram  iam  matris  in  alvo. 
Iam  posito  partu  natum  me  nemo  videbat. 

XV  Vipera 

Non  possum  nasci,  si  non  occidero  matrem.  60 

Occidi  matrem,  sed  me  manet  exitus  idem. 

Id  mea  mors  patitur,  quod  iam  mea  fecit  origo. 

XVI  Tinea 

Littera  me  pavit,  nec  quid  sit  liltera  novi. 

In  libris  vixi  nec  sum  studiosior  inde. 

Exedi  Musas  nec  adhuc  tamen  ipsa  profeci.  65 

Bec.  B:  XII  Fluminei  pisces        65  Innumera  .  . .  ati- 
pante  caterua  (cf.  Aen.  IV  136)        XIIII  Pulli 

51  q;  uocis  A  58  hospis  d  61—53  in  ApoUonii  regis 
Tyri  historia  extant,  ubi  53  currunt  in  domo  una  64  for- 
munsae  dcc  formons§  I  66  A  «■  D,  nisi  quod  Innumeras 
A  66  multa  a  m.  pr.  d  64—66  in  Apollonio,  tibi  66  ■=  B 
{sed  Btipata^,  66  relinquo:  quod  utrumque  optimutn  puto 
XIH[  De  pullo  in  oue  a  Pulii  fi  57  refferam  a  68  Non- 
dum  natus  fueram.  nec  fuera  matris  danatus  in  aluo  A 
iam  matris  GHI)  genetricis  d  matris  (om.  iam)  a(i  tunc 
m.  L  dum  m.  Schenkl  69  positu  A  60  posso  A 
61  mane  A     62  mea  ia  A      63  ne  quid  AF     65  profici  A 


CODICIS  SALMASIANI.  227 

XVII  Aranea 
Pallas  me  docuit  texendi  nosse  laborem. 
Nec  pepli  radios  poscunt  nec  Iicia  telae. 
Nulla  mihi  manus  est,  pedibus  tamen  omflia  flunt 

XVUI  Coclea 
Porto  domum  mecum,  semper  migrare  parata, 
70  Mutatoque  solo  non  sum  miserabilis  exul, 
Sed  mUii  concilium  de  caelo  nascitur  ipso. 

XVIin  Rana 
Raucisonans  ego  sum  media  vocalis  in  unda,         p.U5 
Sed  vox  laude  sonat,  f  quasi  se  quoque  laudet  et  ipsa. 
Gumque  canam  semper,  nullus  mea  carmina  laudat. 

XX  Testudo 
76  Tarda,  gradu  lento,  specioso  praedita  dorso; 
Docta  quidem  studio,  sed  saevo  prodita  fato 
Viva  nihil  dixi;  quae  sic  modo  mortua  canto. 

XXI  Talpa 

Caeca  mibi  facies  atris  obscura  tenebris. 
Nox  est  ipse  dies  nec  sol  mihi  cernitur  ullus. 
80  Malo  tegi  terra:  sic  me  quoque  nemo  videbit. 

Bec.  B:  67  Nec  telae   72  Bauca  sonans   76  duro   70  ipsa 

Araneus  A  66—68  ante  63—66  FGI  66  labore  A 
67  Aldhelmus  —  D.  Nec  tela  radio  A  telam  radii  Baehrens 
poscho  a  68  est  om.  a  Coclea  sic  libri  69  seper  marina 
per  mirare  parata  A,  corr.  a  71  consilium  s  conchilium 
X  conchylium  Gastalio  72  Rauca  sunans  A  73  uelox  a 
Sed  non  1.  s.  uox,  quae  se  Schenhl  vacat  Hasaeus  caret 
Heumann  qua  G  quas  I  uox  rauca  sonat,  quasi  se  conlau- 
det  conicio  semper]  hic  8  desinit  laudat  iu  ipsa  d 
74  nullus  m.  c.  laudat  'Valentinus'  ap.  auctorem  de  dubiis 

nominibus  (Gramm.  lat.  ed.  Keil  V  p.  677)  76  gradu  lentu 
A  m.  pr.  u.  77.  76  Schenkl  76  seuo  duro  A  seua  d 
prodita  AaB  praedita  d(?)GH,  I  cjc  corr.  perdita  Heu- 
mann  79  Non  est  ccd  ipse  A  =  D  ipsa  H  =  B  80  mallo 
Ap    terra  om.  A    uidebat  ct§ 

16« 


228  CARMINA 

XXII  Formica 

Provida  sum  vilae,  duro  non  pigra  labori, 

Ipsa  ferens  umeris  securae  praemia  brumae. 

Nec  gero  magna  simul,  sed  congero  multa  vicissim. 

XXIH  Musca 

Inproba  sum;  faleor.    quid  enim  gula  turpe  veretur? 
Frigora  vitabam,  quae  nunc  aestate  revertor;  85 

Sed  cito  submoveor  falso  conterrita  vento. 

XXIIII  Curculio 

Non  bonus  agricolis,  non  frugibus  utilis  hospes, 
Non  magnus  forma,  non  recto  nomine  dictus, 
Non  gratus  Cereri  non  parvam  sumo  saginam. 

XXV  Mus 

Parva  mihi  domus  est,  sed  ianua  semper  aperta.  90 

Exiguo  sumptu  furliva  vivo  sagina. 

Quod  mihi  nomen  inest,  Romae  quoque  consul  habebat. 

-y       XXVI  Grus 

Litlera  sum  caeli  pinna  perscripta  volanti, 

Bella  cruenta  gerens  volucri  discrimine  Martis.         p.146 

Nec  vereor  pugnas,  dum  non  sit  longior  hostis.  95 

Bec.  B:   83  fortasse  cuncta      86  commoueor       88  Nec 
—  nec      89  Nec  —  sed  multa  uiuo  sagina 

81  dura  §  m.  pr.  labore  AI  82  humeris  D§  umeris 
uel  secure  A  umeris  pro  duro  mense  briimali  §  83  multa 
cuncta  uicissim  A;  ergo  cuncta  in  B  uidetur  fuisse  (multa  §) 
84  gylla  A  85  reuertar  d  86  submouear  ad  submoueor 
A  Gurgulio  ctpGI  87  bonis  a  agriculis  §d  non  fru- 
gibus  edd.]  frugibus  (pm.  non)  A,  frugibus  non  DB  nec 
Perionius  utelis  A  hospis  Ad  88  A  =»  B  non  recto  (3 
nomina  A  89  Ne  graduB  A  sagenam  a.  A  «=-  B  90  pa- 
rum  A  est  om.  A  91  sumpto  A  sagaena  a  92  michi 
A    Romae  fiGIL  Troiae  AdaH    XXVI  Gruis  Ad  Crus  |5 

93  pinnas  A  penna  rell.      uolantia  libri  -nti  Heumannus 

94  uolucris  A    discrimina  §      95  pugnans  §    longius  A 


CODICIS  SALMASIANI.  229 

XXVn  Cornix 

Vivo  novem  vitas,  si  me  non  Graecia  fallit, 
Atraque  sum  semper  nullo  conpulsa  dolore, 
Et  non  irascens  ultro  conyitia  dico. 

XXVIH  Vespertilio 

>'ox  mihi  dat  nomen  primo  de  tempore  noctis. 
100  Pluma  mihi  non  est,  cum  sit  mihi  pinna  volantis; 
Sed  redeo  in  tenebris  nec  me  committo  diebus. 

XXVim  Ericius 

Plena  domus  spinis;  parvi  sed  corporis  hospes 
Incolumi  dorso  telis  conpletus  acutis 
Sustinet  armatas  sedes,  habitator  inermis. 

XXX  Peduculus 

105  Est  nova  nostrarum  cunctis  captura  ferarum, 
Vt  si  quid  capias,  id  tu  tibi  ferre  recuses, 
Et  quod  non  capias,  tecum  tamen  ipse  reportes. 

Bec.  IT:   97  Nomen  habens  atrum  108  confixus 

104  segetes      XXX  Peducla 

96  fellit  §        97  Vtraque   AdaGHI  Nomen   habens 

atrum  utraque  aum  semper  A    complexa  §1     98  ultS  A 

99  No5  d    100  dum  sint  mihi  pinne  A  pinna  d  penna  a§ 
101  sedeo  GlPithoeus  prodeo  Schenkl  resto  Baehrens    me  in 

meco 
tebris  A    nec]  non  §  nec  mitto  bies  A     108  Incolomi  Aa§ 

A  —  B.   conpiectus  d  completur  a  completus  Cast.     104  se- 

q 

des  Ad  caedes  a  De  peduculus  A  Peduclu  d  Pediculi  G 
Peducleus  H  Peduculus  ceteri  105  notarum  Heumannus, 
recte?     cunctaa  B  m.  pr.     captiua  A        106  id]  sed  ADI 

set  /?,  corr.  Pithoeus  tu  tibi]  ubi  A  recusas  A,  corr.  AK, 
cc      107  quod  om,  A    capies  d    reportas  a 


230  CARMINA 

XXXI  Phoenix 

Vita  mihi  mors  est;  morior  si  coepero  nascl 

Sed  prius  est  fatum  leti,  quam  lucis  origo. 

Sic  solus  Manes  ipsos  mihi  dico  parentes.  110 

XXXII  Taurus 

Hoechus  eram  regis,  sed  lignea  membra  sequebar. 
Et  Cilicum  mons  sum,  sed  mons  sum  nomine  solo. 
Et  vehor  in  caelis  et  in  ipsis  ambulo  terris. 

XXXIII  Lupus 

Dentibus  insanis  ego  sum,  qui  vinco  bidentes, 
Sanguineas  praedas  quaerens  victusque  cruentos.       p.147 
Hulta  cum  rabie  vocem  quoque  tollere  possum.  ne 

XXXIIII  Vulpes 

Exiguum  corpus,  sed  cor  mihi  corpore  maius. 

Sum  versuta  dolis,  arguto  callida  sensu, 

Et  fera  sum  sapiens,  sapiens  fera  si  qua  vocatur. 

XXXV  Capra 

Alma  Iovis  nutrix,  longo  veslita  capillo,  120 

Culmina  difficili  peragrans  super  ardua  gressu, 
Custodi  pecoris  tremula  respondeo  lingua. 

Bec.  B:  116  Mixtaque 

Fenix  Ad  Phenix  (i  108  c§pero  A  cepero  cc§ 
109  factum  d  loeti  §  110  solus  d§  m.  1  solos  Actp  m.  2 
duco  Pithoeus  111  Mecus  A  Mechus  a  112  caelicum  d 
Bed  mons  sum]  sed  non  som  01  mons  sum  sunt  •  non  sum 
§  m.  pr.  118  ueor  in  caelis  et  A  caelo  sed  ccd  caelum 
sed  p  ambolo  A  114  insanguis  d  quis  trunco  Baehrens 
uedentes  A  116  Multaq;  Ad  Multoque  a  multaque  in 
Baehrens  curaui  A  XXXIIII  Yulpis  A  117  corpere  A 
118  arguito  A  arguta  a  119  fera  rum  A  121  deficile  A 
de  facui  a  difficiH  d  per.  sup.]  superagrana  §  saepe  Hey- 
nazius  122  Costodi  pecori  tremola  A  pecorum  01  pecco- 
rum  §    lingua]  uoce  d 


CODICIS  SALMASIANI.  231 

XXXVI  Porcus 

Setigerae  matris  fecunda  natus  in  alvo 
Desuper  ex  alto  virides  expecto  saginas, 
125  Nomine  numen  babens,  si  littera  prima  periret. 

XXXVII  Mula 

Dis8imilis  patri,  matri  diversa  flgura 
Confusi  generis;  generi  non  apta  propago. 
Ex  aliis  nascor  nec  quisquam  nascitur  ex  me. 

XXXVm  Tigris 

A  fluvio  dicor,  fluvius  vel  dicitur  ex  me. 
130  Iunctaque  sum  vento,  quae  sum  velocior  ipso. 
Et  mihi  dat  ventus  natos  nec  quaero  maritum. 

XXXVIIII  Centaurus 

Quattuor  insignis  pedibus  manibusque  duabus 
Dissimilis  mibi  sum,  quia  sum  non  unus  et  unus. 
Et  vehor  et  gradior,  qua  me  mea  corpora  portant. 

XL  Papaver 

136  Grande  mihi  caput  est,  intus  sunt  membra  minuta. 
Pes  unus  solus,  sed  pes  longissimus  unus. 
Et  me  somnus  amat,  proprio  nec  dormio  somno.      p.148 

Bec.  B:   126  matri,  patri 

128  pastus  Baehrem!  124  exspecto  sagenas  a  126  patri 
matris  d  patri  matri  a  patris  matri  h  patris  matns  R 
matri  patn  A  matris  patn  §  fignrae  d  127  confusa  A 
generi  om.  A  128  quisquam  d§  quidquam  A  quicquam  a 
XXXVIII  Tygri8  p  130  que  sum  AI  ]  quo  sum  Baehrens, 
ueotoque  ^,  uento  ccd  131  natus  A  non  p  maritos  dcc 
XI 3 8  Disimiiis  A  non  sum  ad§  et  unum  A  134  ueor  A 
qua  Piihoeus  que  A  quo  a  quia  d§  tn.  sec.  cum  §  mea 
Ad]  duo  a§  XL  Papaber  A  135  capud  d  est  om.  a 
136  unus  est  solus  A        137  probrio  A    non  |3    dormito  I 


232  CARMENA 

XLI  Malva 

Anseris  esse  pedes  similes  mihi,  nolo  negare. 

Nec  duo  sunt  tanturo,  sed  plures  ordine  cernis; 

Et  tamen  hos  ipsos  omnes  ego  porto  supinos.  140 

XLII  Beta 
Tola  vocor  graece,  sed  non  sum  tota  latine. 
Ante  tamen  mediam  cauponis  scripta  tabernam 
In  terra  nascor,  lympha  lavor,  unguor  olivo. 

XLIII  Cucurbita 
Pendeo,  dum  nascor;  rursus,  dum  pendeo,  f  nascor. 
Pendens  commoveor  venlis  et  nutrior  undis.  146 

Pendula  si  non  sim,  non  sum  iam  iamque  futura. 

XLIIII  Cepa 

Mordeo  mordentes,  ultro  non  mordeo  quemquam; 
Sed  sunt  mordentem  multi  mordere  parati. 
Nemo  timet  morsum,  dentes  quia  non  habet  ullos. 

XLV  Rosa 

Purpura  sum  terrae,  pulcro  perfusa  rubore,  150 

Saeptaque,  ne  violer,  telis  defendor  acutis. 
0  felix/longo  si  possim  vivere  fato! 

Rec.  B:  141  Beta  .  .  beta  142  Pauperibus  semper 
proponor  namque  tabernis  143  terris  144  pendo,  tu- 
mesco      150  colore 

XLI  Malba  A      1S8  anseres  a    similis  A    mihi  om.  d 
140  supinus  A  subpinos  a    141  Beta  uocor  A    sum  tobeta  A 
latina(rl    142  sicda,$m.2;  sedAwGI—B    148  AhwGI 
»  B    limfa  A  limpha  a§    labor  A    unguor  AaHI  ungor 
d§    olibo  A  oliua  §GI       144  rursum  d    dum  pendeo  te- 
resco   A   (cresco   a)   dependo   tumescens   K.     GI  —  B 
145  cummoueor  A    mentis  a    et]  qui  d       146  si  non  sum 
d    Cepe  I       147  mordentem  a        148  mordentes  Aa  Sed 
multi  sunt  mordentem  §       149  time  A    qui  da    habeo  cf 
ullu8  A      150  pulcro  A  pulchra  §  pulchro  da    rubore  da 
colore  A(l  alii    152  si]  sim  A    possem  H    u.  150.  151.  165; 
153.  154.  152  Heumannus,  recte? 


CODICIS  SALMASIANI.  233 

XLVI  Viola 

Magna  quidem  non  sum,  sed  inest  mihi  maxima  virtus. 
Spiritus  est  magnus,  quamvis  sim  corpore  parvo. 
155  Nec  mihi  germen  habet  noxam  nec  culpa  ruborem. 

XLVII  Tus 

Dulcis  odor  nemoris  flamma  fumoque  fatigor, 

Et  piacet  hoc  superis,  medios  quod  mittor  in  ignes: 

ISec    mihi    poena    datur,    sed    habetur    gratia 

dandi.  p.U9 

XLVIII  Sucinum 

De  lacrimis  et  pro  lacrimis  mea  coepit  origo. 
160  Ex  oculis  fluxi,  sed  nunc  ex  arbore  nascor. 

Laetus  honor  frondis,  tristis  sed  imago  doloris. 

XLVIIII  Ebur 

Dens  ego  sum  magnus  populis  cognatus  Eois. 
Nunc  ego  per  partes  in  corpora  multa  recessi. 
Nec  remanent  vires,  sed  formae  gratia  mansit. 

Bec.  B:   158  Cum  mihi  peccandi  meritum  natura  ne- 
gauit      XLVIII  Myrra      161  frondi 

153  Bed  est  §  154  sim  AGT]  e  da  in  p  magno  d? 
156  Non  inteUego.  tegmen  habet  Baehrens  robore  A 
XLVII  Thus  pFG  156  flammaque  fumore  ct  157  Et 
AGl  sed  QdaFH  hic  d  superhis  A  mitor  cc  m.  pr. 
igne  A  ignis  F  158  Cum  mihi  p.  m.  n.  negauit  nec  in 
pena  d.  s.  habetuir  gr.  dandi  A.  GIw  «=»  B  pena  Au 
danti  Castalio  uitium  natura  negarit  Pithoeus  XLVIII  Su- 
cinus  d.  A  in  inscr.  Murra,  sed  sucinu  post  De  lacrimis 
(m.  159)  irrepsit  in  A.    Sucinum  myrrae  G    159  per  lacrimas 

Castalio    cepit  A       160  occulis  (5       161  odor  JT    frSndi  A 

eed  magno  d    dolores  A        162  prognatus   Baehrens  fort. 
recte      163  corpore  A      164  Non  h 


234  CARMINA 

L  Fenum 

Herba  fui  quondam  viridi  de  gramine  terrae;  165 

Sed  chalybis  duro  mollis  praecisa  metalio 
Mole  premor  propria,  tecto  conclusa  sub  alto. 

LI  Mola 
Ambo  sumus  lapides,  una  sumus,  ambo  iacemus. 
Quam  piger  est  unus,  tantum  non  est  piger  alter: 
Hic  manet  inmotus,  non  desinit  ille  moveri.  170 

LII  Farina 

Inter  saxa  fui,  quae  me  contrita  premebanl; 

Vix  tamen  eflugi  totis  conlisa  medullis. 

Et  iam  forma  mibi  minor  est,  sed  copia  maior. 

LHI  Vitis 

Nolo  toro  iungi,  quamvis  placet  esse  marilam. 

Nolo  virum  tbalamo:  per  me  mea  nata  propago  est.     175 

Nolo  sepulcra  pati;  scio  me  submergere  terrae. 

LIIII  Amus 

Exiguum  munus  flexu  mucronis  adunci 
Fallaces  escas  medio  circumfero  fluctu. 
Blandior,  ut  noceam;  morti  praemitto  saginam. 

Bec.  B:  178  nunc 

L  Foenum  a§      165  Uerba  a     uirides  A  uiridis  a 

166  calybis  A  Seu  chalibis  (calibus  d)  seu  duro  (su  add.  d) 
precisa  metallo  da\  dedi  ex  A§GI  aliis    eeu]  puto  saevi 

167  molle  A  proprio  d  tecta  a  conclausa  §  inclusa  A 
168—170  om.  FdaH  169  unuB.  unus  est  non  piger  et 
alter  A  non  piger  et  §K  eed  non  piger  /*  170  deainet 
AGI  moberi  A  172  effugio  d  collisa  a  178  Et  iam 
mihi  nunc  forma  m.  A  Et  tunc  K  Et  nunc  §  miror  d 
cupia  A      174  thoro  a    marita  A  marito  a      175  uiro  Aa 

thalamum  a    et  A,  om.  a  176  sepulchra  ccp      socio  a 

LIIII  Hamus  aG  177  munus  flezu  scripsi  (munus  est  accu- 
satiuus  ad  escas  pertinens)  munus.  corpus  flexi  A  (ad  corpue 
cf.  u.  117)    munus  ferri  ad  fluxu  add.  a  corpua  flexi  ($GI 


CODICTS  SALMASIANI.  235 

LV  Acula  p.150 

180  Longa,  sed  exilis,  tenui  producta  metallo, 
Mollia  duco  levi  comitantia  vincula  ferro, 
Et  faciem  laesis  et  nexum  reddo  solutis. 

LVI  Caliga 

Maior  eram  longe  quondam,  dum  vita  manebat; 
Sed  nunc  exanimis  lacerata  ligata  revulsa 
185  Dedita  sum  terrae,  tumulo  sed  condita  non  sum. 

LVII  Clavus  caligaris 

In  caput  ingredior,  quia  de  pede  pendeo  solo. 
Vertice  tango  solum,  capitis  vestigia  signo; 
Sed  multi  comites  casum  patiuntur  eundem. 

LVIII  Capillus 

Findere  me  nulli  possunt,  praecidere  multi. 
190  Sed  sum  versicolor,  albus  quandoque  futurus. 
Malo  manere  niger:  minus  ultima  fata  verebor. 


Bec.  B:    LV  Acus       184   At       LVII  caligaris  deest 
LVHI  CapiUi 

flexu  iam  Salmasius  mugronis  A  ferronis  dH,  B  m.  2  flexi 
delet  Baehrens  178  fallacis  A  fallices  §  fero  om.  A 
flauum  B  m.  pr.  179  morte  d  sagina  A  sagenam  a  sa- 
ginas  Perionius  LV  Cocla  A  Acula  d  cicula  a  Acus  Q 
181  leni  p  182  inlaesis  cc  sed  plerique:  et  A  LVI  Cal- 
lica  A  Califfo  cc  Gallica  K  184  Ad  A I  At  wd  reuolsa 
A§  m.  2  rerulsa  d      LVJI  Claus  callicarius  A  Clauis  cali- 

garius  G        186  quia  Ad  qui  cc  quk  8        187  capiti  A 
188  casue  A    paciuntur  a    LVIII  Capillos  A    189  Fendere  A 
possunt  aed  d        190  uersicolores.    alboe  A        191  Mallo 

ApF    multima  facta,  om.  uerebor,  A 


236  CARMINA 

LVIIII  Pila 

Non  sum  cincta  comis  et  non  sum  compta  capillis. 
Intus  enim  crines  mihi  sunt,  quos  non  videt  ullus. 
Meque  manus  mittunt  manibusque  remittor  in  auras. 

LX  Serra 

Dentibus  innumeris  sum  toto  corpore  plena.  195 

Frondicomam  subolem  morsu  depascor  acuto. 
Mando  tamen  frustra,  quia  respuo  praemia  denlis. 

LXI  Ancora 

Mucro  mihi  geminus  ferro  coniungitur  uno. 

Cum  vento  luctor,  cum  gurgite  pugno  profundo. 

Scrutor  aquas  medias,  ipsas  quoque  mordeo  terras.      200 

LXII  Pons  p.iol 

Stat  nemus  in  lymphis,  stat  in  alto  gurgite  silva, 
Et  manet  in  mediis  undis  inmobile  robur. 
Terra  tamen  mittit,  quod  terrae  munera  praestat. 

Bec.  B:    197  quae      201  domus 

LVIIII  Pila  uel  turbo  H      192  comta  comis  A    cincta 
capillis  dcc   calua   Baehrens  sed   non  snm  nuda  conicio 

193  crines  s8nt  A  mihi  crines  sunt  (5,  I  sed  corr.  mihil 
mei  d  uidit  A  194  remittar  d  192 — 194  in  Apollonh 
Tyr.  c.  42,  ubi  192  compta  comis  et  compta  capillis,  193  =  0, 

194  Meque  manibus      LX  Serras  A      195  sum]  in  dctH 

196  frondicolas   subules   A    sobolem   ccpl      depaco  A 

197  Mando  tamen  focis  quod  spernunt  dentes  acuti  A  quod 
spernunt  praemia  dentes  Baehrens  LXI  Anchora  DfiGI. 
Hoc  aen.  in  ced  post  u.  317  positum  est  198  minus  A,  corr. 
a  unco  ocd  199.  201  iurgite  d  200  Scrudor  A  ipsos  a 
198—200  in  Apollonii  c.  42,  ubi  198  uno,  199  luctoT  200 
ipsas]  imas  201  A  =»  D  nemo  cc  limfis  A  limphis  cc(l 
siluas  cc      202  robor  Afi      208  munere  A    praestet  ct 


CODICIS  SALMASIANI.  237 

LXIII  Spongia 

Ipsa  gravis  non  sum,  sed  aquae  mihi  pondus  inhaeret. 
205  Viscera  tota  tument  patulis  diffusa  cavernis. 
Intus  lympha  latet,  sed  non  se  sponte  profundit. 

LXIIII  Tridens 

Tres  mihi  sunt  dentes,  unus  quos  continet  ordo. 

Vnus  praeterea  dens  est  et  solus  in  imo. 

Meque  tenet  numen,  ventus  timet,  aequora  curant. 

LXV  Sagitta 

210  Saepta  gravi  ferro,  levibus  circumdata  pinnis 
Afira  per  medium  volucri  contendo  meatu, 
Missaque  discedens  nullo  mittente  revertor. 

LXVI  Flagellum 

De  pecudis  dorso  pecudes  ego  terreo  cunctas, 
Obsequio  cogens  moderati  lege  doloris. 
2X5  Nec  volo  contemni,  sed  contra  nolo  nocere. 

LXVII  Lanterna 

Cornibus  apta  cavis,  tereti  perlucida  gyro, 
Lumen  habens  intus,  divini  sideris  instar, 
Noctibus  in  mediis  faciem  non  perdo  dierum. 

Bec.  B;  214  Obsequium  reddens  memorata  1.  d. 

204  aqua  A  inherat  a  205  tamen  d?  patulis  .  . 
latet  om.  a  patullis  A  cabernis  A  206  limfa  A  sed  se 
non  ap  profundet  d  204 — 206  in  Apollonii  c.  42  extant 
(204  aquae]  limpha  [?])  207  quoa  om.  A;  quos  unus  (tGI 
209  numen  om.  A  uentos  A  uetus  a  adurant  d  210  Secta 
A  Tecta  a  pennis  aGI  poennis  (3  211  uolocri  tendo  A 
212  uisaque  d  discendens  A,  §  m.  pr.   descendens  §  corr. 

renertu  d  218  pecutis  A  peccudes  6  cuncta  d  214  Ahw 
=-  B  moderate  d  moderanti  Schenkl  oloris  A  215  con- 
tempni  <x@d  contemni  nec  A  noceri  ad  LXVII  Lanterna 
AH  Laterna  rtliqui  216  apti  a  cabis  A  perlugita  A 
giro  Aa§      217  syderis  A 


238  CARMINA 

LXVIII  Specular 

Perspicior  peoitus  nec  luminis  arceo  visus, 

Transmittens  oculos  intra  mea  membra  meantes.  220 

Nec  me  transit  hiems,  sed  sol  tamen  emicat  in  me.  p.152 

LXVIIII  Speculom 

Nulla  mihi  certa  est,  nulla  est  peregrina  flgura. 
Fulgor  inest  intus  radianti  luce  coruscus, 
Qui  nihil  ostendit,  nisi  [si]  quid  viderit  ante. 

LXX  Clepsydra 

Lex  bona  dicendi,  lex  sum  quoque  dura  tacendi,         226 

Ius  avidae  linguae,  finis  sine  fine  loquendi, 

Ipsa  fluens,  dum  verba  fluunt,  ut  lingua  quiescat 

LXXI  Puteus 

Mersa  procul  terris  in  cespite  lympha  profundo 

Non  nisi  perfossis  possum  procedere  rimis, 

Et  trahor  ad  superos  alieno  ducta  labore.  230 

Bec.  B:  LXVIII  Vitreum      229  profusia  .  .  uenis 

LXVHI  Uitriu*.    Perspicio  specular  penitus  A.    In  A 
sequuntur  u.  219.  228.  224.  220.  221        ^20  occulos  §    me 

a  meantis  §  sed  corr.  221  hiemps  ccpd  hiem  A  LXVlIII 
Speculum]  deinde  u.  222.  225.  227  A  222  certe  nulla  a 
nulla  per.  d       223  radientia  A  radiata  §  radiante  d    cor- 

ru8cus  A  coruscis  J.  —  coruscans  DB;  sed  cf.  Venantium 
carm.  VIII  3,  141  fradianti  luce  €0^080^^',  librum  A, 
ApolUmium.  Nam  222—224  in  Apollonio  c.  42  habentur, 
ubi  223  coruecua,  224  nisi  quid  224  si  Glw,  om.  AdaHK 
quid  A  quod  GlHw  uel  K  uel  quod  quid  fl      LXX  xnscr. 

•   •  •  • 

ct  numerum  om.  A,  quare  hinc  ad  LXXVI  uno  minores  guam 
ego  numeros  exhibet.  Clepsidra  §  Clepsedrus  GI  Clapsedra 
H  Clipsidra  K       225  lex   sum   bona  A        226  om.  A 

227  fluant  a  aut  0  lpgua  A  LXXI  Puteus  d  228  mensa 
d  cispite  limfa  A  limpha  aB  229  perfossis  et  uenis  A 
riuis  GI  280  Et  labor  Aa  Eet  labor  Hd  Et  trahor  § 
Labor  et  Castalio  Et  trador  K 


CODICIS  SALMASIANI.  239 

LXXII  Tubus 

Truncum  terra  tegit,  latitant  in  caespite  lymphae. 
Alveus  est  modicus,  qui  ripas  non  habet  ullas. 
In  ligno  vehitur  medio,  quod  ligna  vehebat. 

LXXIII  Vter 

Non  ego  continuo  morior,  dum  spiritus  exit: 
236  Nam  redit  adsidue,  quamvis  et  saepe  recedit. 

Nunc[que]  mihi  magna  est  animae,  nunc  nulla  facultas. 

LXXIin  Lapis 

Deucalionea  proveni  sospes  ab  unda, 

Affinis  terrae,  sed  longe  durior  illa. 

Littera  decedat:  volucrum  quoque  nomen  habebo. 

LXXV  Cflx 

240  Evasi  flammas,  ignis  tormenta  profugi. 
Ipsa  medella  meo  pugnat  contraria  fato: 
Ardeo  de  lymphis;  mediis  incendor  ab  undis. 

Bec.  B:  288  quae     LXXIII  Follie      286  Et  mihi  nunc 
289  uolucris      242  Infundor  .  .  calidis 

LXXII  Tubue  ligneus  A         231   cispide  limphe  A 
288  modico  uehitur  q;  A    quae  (§)  i.  e.  aqua    LXXIII  Vter 
follis  A  Vtrus  dH  Vtris  G    284  sps  A    285  et]  qui  d,  om.  $ 
recedat  ccl       236  que  om.  ADH,  add.  Catnerarius     mihi 
sic  I,  Baehrens;  hw  «=  B.   Et  nunc  mihi  Petropol.    est  om. 

pK  non  nnlla  ccK  facultSs  a  237  Deucalionea  proueni 
scripsi  Deucalion  ego  sum  crudelis  hospes  (hospis  Ad) 
libri  crudeli  sospes  Heumann     habundans  a         238  Afinee 

A  Adfines  §dl  239  recedat  A  decedit  d.  Ahtv  «  B. 
qnoque  om.  dH;  post  nomen  cc  LXXV  Calix  Ad 
240  tnrmenta  A  praefugi  a  refugi  I  241  meoppugnant 
A  mea  a  fatu  d  242  Infrigitor  limfis  A  Infrigidor  1.  0 
Infrigor  lumphis  K  Ardeo  de  nimphis  a  Ardeo  demsis  d 
Infundor  Baehrens  calidis  Ap  mediis  a  medios  d  ab  un- 
dis]  ab  ignis  a  ad  ignes  d  in  ignes  H 


240  CARMINA 

LXXVI  Silex 

Semper  inest  intus,  sed  raro  cernitur  ignis. 
Intus  enim  latitat,  sed  solos  prodit  ad  ictus. 
Nec  lignis  ut  vivat  eget;  nec  ut  occidat  undis.  245 

LXXVII  Rotae  p.153 

Qualtuor  aequales  currunt  ex  arte  sorores 
Sic  quasi  certantes,  cum  sit  labor  omnibus  unus. 
Et  prope  sunt  pariter  nec  se  contingere  possunt. 

LXXVIII  Scalae 

Nos  sumus,  ad  caelum  quae  tendimus,  alla  petentes, 
Concordi  fabrica  quas  unus  continet  ordo,  250 

Vt  simul  haerentes  per  nos  nitantur  ad  auras. 

LXXVIIII  Scopa 
Mundi  magna  parens,  laqueo  conexa  tenaci, 
Vincla  solo  plano,  manibus  conpressa  duabus 
Ducor  ubique  sequens  et  me  quoque  cuncta  sequuntur. 

Bec.  B;  LXXVI  Silex  p.153 

Virtus  magna  mihi  duro;  mollitur  ab  igne, 
Cessantique  foco  intus  mihi  uirtus  adhaeret. 
Semper  inest  in  me,  sed  raro  cernitur  ignis. 
246  parte      249  scandimus      262  In  siluis  genita 

LXXVI:  A  —  D  +  B.  hw  —  D.  Silex]  Aliter  (sic, 
quamquam  ante  rccensionem  alteram)  A  Silice  a  243  in  rec. 
£  uult  Baehrens  durus  mollibor  et  244  fomes  mihi  uiuus 
244  latidat  sed  solo  A  et  Schenkl  ictos  d  245  aUerum 
ut  om.  dL  Aliter]  Silex  AB.  tristichon,  quod  A(p.  163  init.) 
fiK  habent,  om.  D  ab  igni  cessanteq;  AB  suco  K  cernitus 
A  LXXVm  ante  LXXVII  A.  Rotae  IV  a  247  si  A 
246—248  habet  Apollonius  c.  42,  ubi  246  arte,  248:  Cum 
prope  sint  pariter,  non  se  pertingere  possunt  LXXVUi 
Scala  (3  249  Ahwl  —  B  251  Et  §K  comitentur  libri 
nitantur  Buenemann  nos  connitamur  Schenkl  249 — 251 
habet  Apollonius  c.  42,  ubi  249  =  B,  250  conserit,  251  Qui- 
cumque  alta  petunt,  per  nos  comitantur  ad  auras  252  w 
=  B.  Ah  =  D.  connexa  d  complexa  w  258  Iuncta  libri 
praeter  Ad  complexa  pressa  d  comprensa  h  254  et  om.  d 
conta  secuntur  p  sequntur  A  sequentur  (5  m.  2  d 


CODICIS  SALMASIANI.  241 

LXXX  Tintinnabulum 

265  Aere  rigeos  curvo  patulum  conponor  in  orbem. 
Mobilis  est  inlus  linguae  crepitantis  imago. 

Non  resono  positus,  sed  molus  saepe  resulto. 

LXXXI  Lagena 

Mater  erat  Tellus,  genitor  est  ipse  Prometheus, 
Auriculae[que]  regunt  redimito  ventre  cavato. 
260  Dum  cecidi,  subito  mater  mea  me  laniavit. 

LXXXII  Conditum 

Tres  olim  fuimus,  qui  nomine  iungimur  uno. 
Ex  tribus  est  unus,  et  tres  miscentur  in  uno. 
Quisque  bonus  per  se;  melior,  qui  continet  omnes. 

LXXXIII  Vinum  in  acetum  conversum 

Sublatum  nihii  est,  nihil  est  extrinsecus  auctum;     p.  154 

266  Nec  tamen  inveni,  quicquid  prius  ipse  reliqui. 

265  Quod   fuerat,   non   est;   coepit,    quod   non  erat, 

esse. 

Bec.  B:  255  patulo  .  .  orbe  260  mUere  cecidi  .  .  di- 
visit  LXXXII  Conditus  potus  266  invenio  265  Quod 
fueram,  non  sum;  coepi,  quod  non  eram,  esse. 

Numerum  fLXXX'  om.  A   LXXXI  Tintinabulus  A,  qui 
hinc  ad  LXXXXV  uno  maiores  quam  ego  numeros  exhibet. 
Tintinabulum  ccH      255  reges  p    curbo  patulos  A    urbem 
A  orbem  A\    Iw  «  B         256  Mouilis  A     crepitatis  a 
257 — 259  om.  dah         257  resonant  §      sed  motus  Schenkl 
motus  qnoque  libri  motus  longeque  Castalio    saepe  §:  longe 
AI       LXXXI  Laguena  §.    incertum  Lagena  an  Lagona  A 
Lacuna  I     258  prometeus  A      259  que  om.  A§IK    li^ent 
Froehnerus      redimita    $IK   redimitae   Perionius,    -itam 
Pithceus     cauata  AI         260  gaudii  d  gaudiis  a      misera 
AphwIK   cecidit  A    mea  mater  $K    laniabit  d  liniauit  « 
diuisit  Ap K    LXXXU  Conditus  d  Conditum  Acc.  pw  —  B 
262  trebus  A     et  om.  B  set  Baehrens  (at  cf.  u.  190.  258) 
268  quisquis  A,  corr.  Al    in  se  d    LX XXIII  Vinum  uersum 
in  acetum  pK  Vinum  amarum  dH,  dedi  ex  AaPith. 
264  est  om.  §    actu  AFy  deletum  in  d      u.  266.  266  Jibri, 

Ajithol.  ut.  J.  16 


242  CARMINA 

LXXXIUI  Malum 

Nomen  ovis  graece,  contentio  magna  dearum,  267 

Fraus  iuvenis  Phrygii,  muitarum  cura  sororum. 
Hoc    volo,    ne    breviter    mihi    syllaba    prima 

legatur. 

LXXXV  Perna 

Nobile  duco  genus  magni  de  gente  Catonis.  270 

Vna  mihi  soror  est,  plures  licet  esse  putentur. 
De  fumo  facies,  sapientia  de  sale  nata  est. 

LXXXVI  Malleus 

Non  ego  de  toto  mihi  corpore  vindico  vires, 

Sed  capitis  pugna  nulli  certare  recuso. 

Grande  tamen  caput  est,  totum  quoque  pondus  in  illo.  275 

LXXXVII  Pistillus 

Contero  cuncta  simul  virtutis  robore  magno. 

Vna  mihi  cervix,  capitum  sed  forma  duorum. 

Pro  pedibus  caput  est:  nam  cetera  corpore  non  sunt. 

Bec.  B:  269  Excidium  Troiae.   [dum]   bella  cruenta 

peregi     272  fde  mari  mibi  sapor  innaesit     275  mihi 

ln  ipso  est 

transp.  Heutnann.   266  Aw  =  B  cuiquid  A   relinqui  A  re//// d 
265  Aw  ■-  B.   h  =  D    c§pi  A    quia  0    es&q  non  erat  u 

267  Nomen]  Est  mihi  nomen  (3  nouis  (3  N.  habens 
graecum  I  268  Frugii  (Paridis)  Buecheler  functi  •  pulcra  A 
functi  rcll.  omnes  pulcri  Castalio  cincti  (Milanionis)  Klapp 
multarum  (sc.  Hesperidum  Ziehen)  Jibri  iunctarum  Bathrens 
269AI  =  D  +  B.  h=*B  +  D.  Aldhelmus  =*  D  briuer  d 
lega  .  .  d  lagatur  a  Exidium  A  dum  Ihw,  om.  A($K 
peregit  I  271  est  om.  §  esse  uidentur  A  272  sale 
scripsi,  mare  libri  rec.  D.  AwPith.  «  B,  sed  de  mari  om.  A 
sapor  et  mihi  salsus  inhaesit  Baehrens  LXXXVI  Mal- 
leum  §  273  Non  mihi  de  totu  corpus  ego.  non  ego  de 
toto  sqq.  A  274  pugnum  d  275  tamen  adHh  ]  mihi 
ApIwK  totum  pondusque  K  corpus  dah  illo  AdccHh 
illo  est  I;  w  =*  B  LXXXVII  Piatulum  /3  278  corpora 
libri  (corporis  absunt  w),  corr.  Wernsdorf 


COBICIS  SALMASIANI.  243 

LXXXVIII  Strigilis  aenea. 

f  Rubida  curva  capax,  alienis  humida  guttis, 
280  Luminibus  falsis  auri  mentita  colorem, 
Dedita  sudori,  modico  subcumbo  labori. 

LXXXVIIII  Balneum 

Per  totas  aedes  innoxius  introit  ignis. 

Est  calor  in  medio  magnus,  quem  nemo  veretur. 

Non  est  nuda  domus,  sed  nudus  convenit  hospes. 

LXXXX  Te^sera  p.ioo 

285  Dedita  sum  semper  voto,  non  certa  futuri. 
Iactor  in  ancipites  varia  vertigine  casus 
Non  ego  maesta  malis,  non  rebus  laeta  secundis. 

LXXXXI  Pecunia 

Terra  fui  primo,  latebris  abscondita  terrae; 
Nunc  aliud  pretium  flammae  nomenque  dederunt, 
290  Nec  iam  terra  vocor,  licet  ex  me  terra  paretur. 

2tec.JB:LXXXVm:aenea<kes*   279Rubea   280simulata 
metallo      287  Nunc  .  .  nunc      288  primum diris 

LXXXXVIII  aenea  Acc  aerea  dH  Strigill(a)e  pK 
279  AwPith.  =»  B.  Cuprea  Baehrens.  Num  Aerea?  curba 
A  280  fluminib;  A  aureo  0  simulata  metallo  mentita 
colorem  A  colore  cc  281  que  Bucumbo  (J  LXXXVim  Bali- 
neum  d  282  sedes  dwHI  283  ueret  d  284  nudus  om. 
A  nudus  sed  §  hospis  d  282—284  in  Apoll  Tyr.  c.  42 
extant,  sed  ita  ut  288  sit  Circumdat  flammis  hinc  inde  ual- 
lata,  nec  uror  et  284  Nuda  domus  est  et  nudus  ibi  conuenit 
hospes  (cf.  ed.  mea)  286  uoto  :  fato  dh  futuri  Heumann 
futura  §  futuro  libri  rell.  286  ancipitis  Accd  ancipates  {? 
m.  pr.  287  AH  =  B.  secundus  a.  Num  u.  287.  286 
transponendi?  288  primo  A  diris  A  duris  I  289  ab'o 
A,  corr.  A1  precium  «(3  dederant  A  dedere  d  290  non 
inteUego.    An  de  argilla,  non  de  pecunia  est  aenigma? 

16* 


244  CARMINA 

LXXXXII  Mulier  quae  geminos  pariebat 

Plus  ego  sustinui,  quain  corpus  debuit  unum. 
Tres  animas  habui,  quas  omnes  intus  habebam: 
Discessere  duae,  sed  tertia  paene  secuta  est. 

LXXXXIII  Miles  podagricus 

Bellipotens  olim,  saevis  metuendus  in  armis, 

f  Quinque  pedes  habui,  quod  numquam  nemo  negavit.  295 

ISunc  mihi  vix  duo  sunt;  inopem  me  copia  fecit. 

LXXXXIIII  Luscus  alium  tenens 

Cernere  iam  fas  est,  quod  vix  tibi  credere  fas  est. 

Vnus  inest  oculus,  capilum  sed  milia  multa. 

Qui  quod  habet  vendit,  quod  noo  habet  unde  parabit? 

LXXXXV  Funambulus 

Inter  luciferum  caelum  terrasque  iacentes  300 

Aera  per  medium  docta  meat  arte  viator. 
Semita  sed  brevis  est,  pedibus  nec  sufflcit  ipsis. 


Bec.  B:  293  peregit      LXXXXIH  Miles      295  Sex  . . . 
quos      296  rcddit      LXXXXIHI  Luscus  alios  uendens 

LXXXXII  Mulier.  d  Geminos  mulier  quae  cum  gemitu 
parit  a  Mulier  cum  geminis  H.    Dedi  ex  Afl  (paribat  A) 
292  animus  a    inter  a      298  Discere  d    tercia  cc    pena  A 
poene  a  poena  §K  peregit  Afi      LXXXXIU  Miles  potager 
A   Eques  podagricue   (quoad   sententiam   recte)  Pithoeus 
294  eaeuisj  semper  A        295  Sex  A§hw  Sexque  Perionitts 
Quinque  da,  quud  non  inteUego     296  cupia  A.   Aw  —  B 
LXXXXmi  alium  (i.  e.  ailium)  tenens  or,  nescio  quid  d  alios 
uindens  A  alium   uendens  Piihoeus  298  capitis  0  m. 

pr.  299  Quidquid  A  Qui  id  quod  al  uindit  Ad  parauit 
Aadl  LXXXXV  Funeambulus  Ap  300  luciferum  AI 
lucificum  ad($  lucifluum  h  iacentem  a  301  docta.  eat  A 
doctus  I 


CODICIS  SALMASIANI.  245 

LXXXXVI 

[Nunc  mihi  iam  credas,  fieri  quod  posse  negatur. 
Octo  tenes  manibus,  sed  me  monstrante  magistro 
305  Sublatis  septem  reliqui  tibi  quinque  manebunt.] 

LXXXXVII  Vmbra 

Insidias  nullas  vereor  de  fraude  latenti; 

Nam  deus  attribuit  nobis  haec  munera  formae, 

Quod  me  nemo  movet,  nisi  qui  prius  ipse  movetur. 

LXXXXVIII  Echo 

Virgo  modesta  nimis  legem  bene  servo  pudoris.        p.156 
310  Ore  procax  non  sum  nec  sum  temeraria  linguae. 
Vltro  nolo  loqui,  sed  do  responsa  loquenti. 

LXXXXVIIII  Somnus 

Sponte  mea  veniens  varias  ostendo  figuras. 

Fingo  metus  vanos  nullo  discrimine  veri. 

Sed  me  nemo  videt,  nisi  qui  sua  lumina  claudit. 

Bec.  B:  LXXXXVI  Aenigma  deest      310  lingua 

303  De  VIII  tollas  VII  et  remanet  VI  I;  similia  dH, 
a  in  mg.  Hoc  loco  est  in  d,  no.  49  in  a;  deest  AB,  neque 
cum  reliquis  Symphosii  aenigmatis  arte  congruit.  Quaternio 
cod.  Scaligeri  803  credis  a  credes  hlPitft.  nagatur  a  304 
tenes  Petropolitanus,  tenens  reliqui  305  quinque  manebunt 
L.  MueTlerus  sex  remanebunt  libri.  Solutio  haec  Klappii 
est:  IIX  -tolle  II A  -manebunt  V     306  latentis  A I     307  ad- 

tribuit  p      huius  mihi  munera  I  mBra  A  (ne  m.  rec?) 
308  me  om.  §     qui  om.  a  quid  A  quod  §  si  Schenkl    mo- 
betnr  A     309  regem  8  m.  pr.    podoris,  corr.,  a     310  nec] 
non  d?    A  «  D.   fc,  Judhelmus  «=  B         311  loquendi  d 
LXXXXVIIII  Somnium  MuelJerus    313  uero  adh    314  clau- 
det  Adl 


246  CARMINA 

C  Monunientum 

Nomen  habens  hominis  post  ultima  fata  relinquor.        815 
Nomen  inane  manet,  sed  dulcis  vita  profugit 
Vita  tamen  superest  morti  post  tempora  vitae. 


Mater  me  genuit,  eadem  mox  gignitur  ex  me. 

C  Sepulchrum  dH  Monimentum  a  Monumatum  0 
315  facta  a  relinquor  AI  remansi  0  -nsit  a  remanens  d 
relinquo  Gastalio  317  semperest  a  mortis  AI  multis  Heu- 
viann  meritis  Baehrens.  Nix.  Candida  supernis  dilabor 
nubibus  atris  Paulatim  adcrescens  aceruos  congero  magnos 
Tacens  terris  cado  ullo  nec  murmure  reddo  add.  «.  De 
subscriptione  libri  A  u.  p.  247.  Finiunt  enigmata  simphosii 
philosophia  m  a.  Finit  enigmata  Bimphosii  I,  om.  H.  — 
318  Analecta  Heluetica  ed.  Hagen  p.  272,  87:  in  aenigma- 
tibus  Sympho8ii  hoc  legitur  de  glacie.  Donatus  tamen 
aliique  sine  Symphosii  nomine  afferuni 


M.  299—381.  LVXORII 

B.  IV  386—425. 


viri   olarissimi  et  spectabilis 

LIBER  EPIGRAMMATON 
Sunt  [Tero]  versug  LXXXXTII 


287 
Metro  phalaeoio  ad  Faustum 

[XXI  Vj      Ausus  post  veteres  tuis,  amice, 

Etsi  iam  temere  est,  placere  iussis, 
Noslro  Fauste  animo  probate  conpar, 
Tantus  grammaticae  magister  artis, 
5  Quos  olim  puer  in  foro  paravi 

Versus  ex  variis  locis  deductos 
(lllos  scilicet,  unde  me  poetam 
Insulsum  puto  quam  magis  legendum), 
Nostri  temporis  ut  amavit  aetas, 

10  In  parvum  tibi  conditos  libellum 

Transmisi  memori  tuo  probandos 
Primum  pectore;  deinde,  si  libebit,  p.157 

Discretos  titulis,  quibus  tenentur, 

EXPL  •  ENIGMATA  ^SINFOSI .  |  IlJciP  •  LIBER .  EPI  • 

GRAMATON .  UIRI  .  CL*w  |  LUXORI  •  ET  .  SPECTABILIS. 
sunt  ur'  |  LXXXXVII  A.  In  re  metrica  et  prosodiaca  poeta 
nimiwn  quantum  neglegens  cst. 

287.  XXIY  addidi  Metro  falecio.  ad  faustum  A.  De 
Fausto  cf.  praefatio  2  tam  A  iam  cc  5  paui  A,  corr. 
Heinsius.  num  u.  6.  6  transponendi?  6  iocis  Baehrens 
rednctos   Burm.  8   magia   quam   a  mage   quam   puto 

Maehlyus  9  aestimauit  Surm.  12  deinc  si  libibet  A 
dehinc  «  deinde  Heinsius      13  Discredos  A 


248  CARMINA 

Per  nostri  similes  dato  sodales. 

Nam  si  doctiloquis  nimisque  magnis  15 

Haec  tu  credideris  viris  legenda, 

Culpae  nos  socios  notabit  index: 

Tam  te,  talia  qui  bonis  recenses, 

Quam  me,  qui  tua  duriora  iussa 

Feci  nescius,  inmemor  futuri.  20 

Nec  me  paeniteat  iocos  secutum, 

Quos  verbis  epigrammaton  facetis 

Diversos  facili  pudore  lusit 

Frigens  ingenium,  laboris  expers. 

Causam,  carminis  unde  sit  voluptas,  25 

Edet  ridiculum  sequens  poema. 

288 
Iambioi  ad  lectorem  operis  sui 

Priscos  cum  haberes,  quos  probares,  indices, 

Lector,  placere  qui  bonis  possent  modis, 

Nostri  libelli  cur  retexis  paginam 

Nugis  refertam  frivolisque  sensibus, 

Et  quam  tenello  tiro  lusi  viscere?  5 

An  forte  doctis  illa  cara  est  versibus, 

Sonat  pusillo  quae  laboris  fschemate, 

Nullo  decoris,  ambitus,  sententiae? 

Hanc  tu  requiris  et  libenter  inchoas, 

Velut  iocosa  si  theatra  pervoles?  10 

14  sudales  A        16   credederis  A        17  notauit  A 
18  Tam  te  a,  Meyerus  Tantae  A    bonus  Baehrens    recensis 
A     21  peniteat  •  ocos  securum  A     22  Quod  A,  corr.  Mtyer 
epigramatbon  facitis  A         23   Diuersos  Maehlyus  Diuerso 
et  A      26  Edet  ego   Egit  A    rediculu  A 

288.  Iamuici  ad  lectorem  operi  sui  A  1  probare  A 
4  tribuliBque  A,  corr.  Meyer  5  tyro  A  biscere  A  6  An 
ego  Et  A  si  illa  A  7  Sona  A  pusilli  A,  correxi  q;  A 
comutf  A  scommate  Baehrem  schemate  conieci  8  aen- 
tentia  A  9  lurequeris  A,  corr.  Baehrens  luce  a  iure  Hein- 
sius    incoas  A     10  teatra  A   peruoles  Baehrens  pernotes  A 


CODICIS  SALMASIANf.  249 

289 
Asclepiadei  ad  librum  sunm 

Parvus  nobilium  cum  liber  ad  domos 

Pomposique  fori  scrinia  publica 

Cinctus  multifido  veneris  agmine,  p.158 

Nostri  defugiens  pauperiem  laris, 
5  Quo  dudum  modico  sordidus  angulo 

Squalebas,  tineis  iam  prope  dedilus: 

Si  te  despiciet  turba  iegentium 

Inter  Romulidas  et  Tyrias  manus, 

Isto  pro  exequiis  claudere  disticho: 
10  Contentos  propriis  esse  decet  focis, 

Quos  laudis  facile  est  invidiam  pati. 

290 

Epigrammata  parva  quod  in  hoc 

libro  scripserit 


Si  quis  hoc  nostro  detrahit  ingenio, 
Adtendat  modicis  condi  [de]  mensibus  annum, 

Et  graciles  hiemis,  veris  et  esse  dies; 
Noverit  [in]  brevibus  magnum  deprendier  usum. 

Vltra  mensuram  gratia  nulla  datur. 
Sic  mea  concinno  si  pagina  displicet  actu; 

Finito  citius  carmine  clausa  silet. 

289.  Asclepiadei  ad  sqq.  A  1  Parbus  A  2  Ponpo- 
aique  A  publici  A  3  hacminerue  A,  carr.  a  4  diffu- 
giens  A  5  sordidos  A  6  Saualebas  A,  corr.  Meyerus 
deditos  A  debitus  Maehly  delitus  olim  conieci  7  dispiciet  A 
9  exiquii8  A,  corr.  A1  elaudere  distico  A  10  probriis  A 
debit  A    focis  scripsi  locis  A      11  ludi  L.  Muellerus 

290«  De  epigrammata  sqq.  A  De  eo  quod  e.  p.  in  a 
1  Parua  quod  eziguo  sint  scnpta  epigrammata  libro  supplet 
Burmannus  2  in  hoc  Burm.  detrait  A  3  concludi 
Meyerus  de  add.  Burm.  mensibis  A  4  faciles  A,  corr. 
Meyerus  uiris  et  esset  A,  corr.  cc  5  in  add.  a  brebib; 
A  dependere  A,  corr.  Meyer  6  Ultra  (sc.  certam  mensuram) 
a  Altra  A  7  Sic  scripsi  Hic  A  Nec  m.  continuo  eic  Baeh- 
rens      8  Fenito  A   carmina  A,  corr.  Baehrens    silent  Burm. 


250  CARMINA 

Nam  si  constaret  libris  longissima  multis, 

Fastidita  forent  piurima  fvel  vitio.  10 

291 
Trochaioum  de  piscibus,  qtd  ab  hominibus  cibos 

oapiebant 

Verna  clausas  inter  undas  et  lacunas  regias 
Postulat  cibos  diurnos  ore  piscis  parvolo 
Nec  manum  fugit  vocatus  nec  pavescit  retia. 
Roscidi  sed  amnis  errans  hinc  et  inde  margine 
Odit  ardui  procelias  et  dolosi  gurgitis,  6 

Ac  suum,  quo  libet  esse,  transnatans  colit  mare. 
Sic  famem  gestu  loquaci  et  mitiori  f  vertice 
Discit  ille  quam  sit  aptum  venlris  arte  vincere. 

292 
Arohiloohium  de  apro  mitissimo  in  triclinio  nutrito 

Martis  aper  genitus  iugis  inesse  montium  p.159 

Frangere  [et]  horrisonum  nemus  ferocius  solens, 

Pabula  porticibus  capit  iibenter  aureis 

Et  posito  famulans  furore  temperat  minas; 

Nec  Parios  lapides  revellit  ore  spumeo  5 

Atria  nec  rabidis  decora  foedat  ungulis, 

Sed  domini  placidam  manum  quielus  appetens 

Fit  magis  ut  Veneris  dicatus  ille  sic  sacris. 

10  uel  merito  conieci  bella  cito  Petschenig 
291«  Trocaicu"  de  sqq.  A  cybos  A  2  Postula  A  piece 
A  paruolus  A,  corr.  Al  3  Heci  A  pupescit  A,  corr. 
Duebnerus  regia  A,  con\  Studemund  4  Roscidis  ed  A  mar- 
ginee  A  6  gurgites  A  6  liber  esse  A  libet  Maehly  eseet 
Duebn.  colit  Suebn.  solet  A  sulcat  Studemund  7  non 
MteUegitur  8  Discos  ille  quem  A,  corr.  a  aptus  Meverus 
292.  Arcilociii  de  sqq.  A  missu  A  mitissimo  scripst.  an 
Misuae?  quod  est  oppidum  Carthagini  propinquum  2  et 
Meyer,  om.  A  et  orrisonum  conicio  ferotius  A  4  famulas 
A,  corr.  Baehrens  6  rapitis  A  rabidis  Mueller  f§dat  A 
7  placitam  Baehrens       8  It  Klappius    sic  Baehrens  sit  A 


CODICIS  SALMASIANI.  251 

293 
De  auriga  Aegyptio  qui  semper  vinoebat 

Quamvis  ab  Aurora  fuerit  genetrice  creatus 
Memnon,  Pelidae  conruit  ille  manu. 

At  te  Nocte  satum,  ni  fallor,  matre  paravit 
Aeolus  et  Zephyri  es  natus  in  antra  puer. 
5         Nec  quisquam  qui  te  superet  nascetur  Achilles: 
Dum  Memnon  facie  es;  non  tamen  es  genio. 

294 
Sapphioum  in  grammatioum  furiosum 

Carminum  interpres  meritique  vatum, 
Cum  leves  artem  pueros  docere 
Diceris  vel  te  iuvenes  magistrum 
Audiunt  verbis  veluti  disertum, 
5  Cur  in  horrendam  furiam  recedis 

Et  manu  et  telo  raperis  cruentns? 
Non  es,  in  quantum  furor  hic  probatur, 
Dignus  inter  grammalicos  vocari, 
Sed  malos  inter  sociari  Orestas. 

295 

Glyooneum  in  advooatum  effeminatum 

Execti  species  viri, 
Naturae  grave  dedecus, 
Vsu  femineo  Paris, 

298.  aurica  A  1  ab  del.  Meyer  2  pellide  A  3  at 
Meyer  ut  A  4  eolos  A  latus  Baehrens  6  Necj  Ne  A 
Nequiquam  L.  Mueller  6  Tu  idem  facies  A  iacie  es 
Meyer    ea  g.  Bwrm.  et  g.  A 

294«   Safficu  in  sqq.  A      1  ueteruuique  Baehrens    ua- 
dum  A     2  breues  Baehrens!     8  Niteris  idem     4  Audeant 
A  Audiunt  scripsi         6  Quur  iu  orenda  A    descendis  cc 
6  cruendos  A  uerendus  Baehrens        7  inquam,  dum  Schu- 
bertus      8  gramaticos  A      9  sociarios  orestas  A 

296.  Gliconium  in  sqq.  A  2  grabe  A  8  Uso  A  pares 
A  patenB  Baehrens,  recie?  Paris  Burmannus 


252  CARMINA 

Foedae  cura  libidinis:  p.160 

Cum  sis  ore  facundior,  6 

*  -  Cur  causas  steriles  agis 

\1  ^    Aut  corrupta  negotia 

Et  perdenda  magis  locas? 

Agnovi:  ut  video,  tuo 

Ori  quid  bene  credier  10 

Non  vis,  sed  puto  podici. 

296 

£-.£i164-       In  clamosum  Fygmaeum  oorpore 

et  furiosum 

Corpore  par  querulis  es  vel  clamore  cicadis: 
Hinc  potior,  quod  te  tempora  nulla  vetant 

Dum  loqueris,  quaerunt  cuncti,  vox  cuius  oberret, 
Atque  sonum  alterius  corporis  esse  putant. 

Miramur,  tantum  capiant  qui  membra  furorem,  5 

Cum  sit  forma  levis,  clamor  et  ira  gravis. 

297 

Phalaecium  in  moechum,  quod  debriatus  plorabat, 
cum  coitum  inplere  non  poseet 

Saepius  futuis  nimisque  semper, 
Nec  parcis,  nisi  forte  debriatus 
Effundis  lacrimas,  quod  esse  moechus 

4  Fere  A  Foedae  Heinsius  5  facundior  A  feeundior 
Schubertus  secundior  Baehrens  6  Qur  A  8  colis  Schuber- 
tus      9  ut]  et  Meyer      11  bis  sed  puro  A,  corr.  a 

296«   pigmeum  ABV     corpore  om.  BV       1  per  BV 

quaerelis  V    cicauis  A      2  patior  B  potius  V    uedant  A 
3  quaef  V    cui  obirent  B  aborret  V        4  adq;  A    somnu 
B        6  cupiant  B     qui  Baehrens  que  A  que  B  que  V 
6  Cum  A  Vt  BV 

297.  Falletium  inme  •  cum  quoddebriatus  A    possit  A 
1  Iaeius  A,  corr.  cod.  Leid.  in  mg.         2  Ne  parces  A    in- 
ebriatus  Burtnannus  debriatu8  A;  cf.  Peiperus  ann.  philol. 
1873,  840      3  megus  A 


CODICIS  SALMASIANI.  253 

Multo  non  valeas  mero  subactus. 
Plura  ne  futuas,  peto,  Lucine, 
Aut  semper  bibe  taediumque  plange, 
Aut,  numquam  ut  fuluas,  venena  sume. 

298 
In  spadonem  regium,  qui  mitellam  sumebat 

Rutilo  decens  capillo 

Roseoque  crine  ephebus 

Spado  regius  mitellam 

Capiti  suo  locavit; 

Proprii  memor  pudoris,  p.161 

Bene  conscius  quid  esset, 

Posuit  cogente  nullo, 

Fuerat  minus  quod  illi. 

299 
Anapaestioum  in  magum  mendioum 

Tibi  cum  non  sil  diei  panis, 
Magicas  artes  inscius  inples. 
Ire  per  umbras  atque  sepulcra 
Pectore  egeno  titubans  gestis. 
Nec  tua  Manes  carmina  sumunt, 
Fame  dum  pulsus  Tartara  cantu 
Omnia  turbas,  aliquid  credens 
Dare  quod  possit  superis  Pluton 

4  Multa  A  6  Plura  scripsi  Plora  A  fuduas  A  6  Aut 
Mtyerus  Et  A  uiuit  odiuq;  plangit  A,  corr.  Meyerus  bibito 
diuque  Hauptius 

298.   1  Ratio  A  Rutilo  Burmannus  Raro  Heinsius 
2  roseaque  carne  Petschenig    crines  effoeb;  A        4  Capitis 
uolo  capit  A,  corr.  Studemundus  et  Baehrens      5  probrii  A 

299«  Anapesticum  in  magnu  medicum  A  magum  edd. 
mendicum  Hilbergius  3  adq;  7  crederie  A  credens 

Baehrem  credis  Meyer      8  super  his  A,  corr.  Klappius 


254  CAEMINA 

Pauperibus.    qui  puto  quod  peius 

Egeas  totum  semper  in  orbem,  10 

Mage,  si  posces  membra  perempta. 

300 
In  acoeptorarium  obesum  et  infelioem 

Pondere  detracto  miseras,  Martine,  fatigas 

Pressura  crudelis  aves.    pinguedine  tanta 

Vt  tu  sis,  frustra  maciem  patiuntur  iniquam. 

Debuerant,  fateor,  magis  has  tua  pascere  membra, 

Vt  numquam  possent  ieiuna  morte  perire.  5 

301 
In  vetulam  virginem  nubentem 

Virgo,  quam  Phlegethon  vocat  sororem, 

Saturni  potior  parens  senecta, 

Quam  Nox  atque  Erebus  tulit  Chaosque, 

Cui  rugae  totidem  graves,  quot  anni, 

Cui  vultus  elefans  dedit  cutemque,  5 

Mater  simia  quam  creavit  arvis 

Grandaeva  in  Libycis  novo  sub  orbe,  p.162 

Olim  quae  decuit  marita  Diti 

Pro  nata  Cereris  dari  per  umbras: 

Quis  te  tam  petulans  suburit  ardor,  10 

Nunc  cum  iam  exitium  tibi  supersit? 

9  qui  Baehren8  q;  A  petus  A  petas  a  peius  Baehrens 
penus  Petschenig  10  in  aeuum  Baehrens  11  posces  scripsi 
poscis  A 

800.  (acceptor  est  accipiter)    1  detracto  Duebnerus  uel 
facto  A      2  haues  A  aues  cod.  Leid.      8  frustra  •  aciem  A 
5  Vt  unumquam  A    periret  A 

801«  1  flegeton  A  Phaethon  uocet  L.  Mueller  2  se- 
necte  A,  correxi  parente  enecta  Petschenig  8  tullit  caosq; 
A  4  ruget  A  7  libicis  A  nouo  sub  orbe  sic  inteXlego: 
cutn  modo  mundus  recens  creatus  esset  B  quam  A  quae 

Burm.    marita  Heinsius  marto  A  -ito  a     10  pedulans  A 


CODICIS  SALMASIANI.  255 

An  boc  pro  titulo  cupis  sepulcri, 
Vt  te  cognita  fama  sic  loquatur, 
Quod  stuprata  viro  est  anus  nocenti? 

302 
In  medicolenonem 

Quod  te  pallidulum,  Marine  noster, 
Cuncti  post  totidem  dies  salutant, 
Credebam  medicum  veiut  peritum 
Curam  febribus  et  manum  pudicam 
5  De  pactis  logicae  parare  sectae 

Aut  de  metbodicis  probare  libris. 
At  tu  fornice  turpius  vacabas, 
Exercens  aliis,  quod  ipse  possis 
Lenatis  melius  tibi  puellis 
10  Scortandi  solito  labore  ferre. 

Novi,  quid  libeat  tuum,  chirurge, 
Conspectos  animum  videre  cunnos: 
Vis  ostendere  te  minus  virum  esse, 
Arrectos  satis  est  mares  videre. 

303 
In  diaoonum  festinantem  ad  prandium  cauponis 

Quo  festinus  abis  gula  inpellente,  sacerdos? 
An  tibi  pro  psaimis  pocula  corde  sedent? 

12  cupit  sepulchri  A    13  cognita  A  condita  Baehrens 

14  stubrata  A    es  Petschenig    nocente  A  m.  pr. 

802*  In  medicum  lenonem  puto  2  toditem  A  5  pactis 
Baehrens  fastis  Meyerus  factis  A  6  metodicis  A  7  Aiit 
A  tur  •  plus  A,  corr.  a  11  Nobi  A  quid  t.  e.  cur.  libe- 
rat  A,  corr.  Burm.     cirurge  A  12  Conspectos  A  Con- 

lectos  Maehlym  connos  A,  corr.  Al  18  Ifr  (=  'requiien- 
dum1)  A  in  mg.        14  Vlarrectos  A,  corr.  Heinsius 

808.  De  diacono  festinante  V  In  diconum  festiuitatem 
B  caponis  B  1  Quid  A  abhis  A  guila  A  cuila  B 
guila   V      inpelente  B  et  (1  supra  el)  V  2  spalmis  B 

procula,  r  eras.t  V    codae  B 


256  CARMINA 

Pulpita  templorum,  ne  pulpita  quaere  tabernae, 
Numina  quo  caeli,  non  fialas  referas. 

304 

De  turre  in  viridiario  posita,  ubi  se  Fridamal 

aprum  pinxit  ocoidere  p.163 

Extollit  celsas  nemoralis  Aricia  sedes, 

Sternit  ubi  famulas  casta  Diana  feras; 
Frondosis  Tempe  cinguntur  Thessala  silvis 

Pinguiaque  Nemeae  lustra  Molorchus  habet; 
Haec  vero  aetherias  exit  quae  turris  in  auras,  5 

Consessum  domino  deliciosa  parans, 
Omnibus  in  medium  lucris  ornata  refulget 

Obtinuitque  uno  praemia  cuncta  loco. 
Hinc  nemus,  hinc  fonles  exstructa  cubilia  cingunt 

Statque  velut  propriis  ipsa  Diana  iugis.  10 

Clausa  sed  in  tanto  cum  sit  splendore  voluptas 

Artibus  ac  variis  atria  pulcra  micent, 
Admiranda  tuae  lamen  est  virtutis  imago, 

Fridamal,  et  stratae  gloria  magna  ferae. 
Qui  solitae  accendens  mentem  virtutis  amore  15 

Aptasti  digno  pingere  facla  ioco: 
Hic  spumantis  apri  iaculo  post  terga  retorto 

Frontem  et  cum  geminis  naribus  ora  feris. 

3  Palpita  —  palpita  V  4  Alinina  A,  om.  BV  Nu- 
mina  Salmasius  (c/.  314,  7.  369,  7)  quo  AB  quod  V  caeli] 
celi  laudes  BV  laudes  (om.  caeli)  A  Almi  quo  laudes 
Schubertm  Agmina  quo  caeli  Baehrens  n  quae  V  fialas  A 
filas  BV    referas  B  -res  V  reseras  A 

304.  uiridario  edd.  abrc  A  2  fabulas  A,  corr.  a  feres 
A      3  cincuntur  tesala  A        4  Pinquia  bene  nutulus  •  tra- 

mSlorcus  A,  correxi  Pinguia  Benuenti  Heinsius  5  §terias 
A  0  dno  A  7  lucis  A,  corr.  Baehrens  8  nouo  A  uno 
Baehrens      9  et  structa  A,  correxi    ciuilia  A      10  probriis 

A  14  et]  e  A  (t  add.  m.  alt.  antiqua  uncialis)  statu$  A, 
corr.  a  16  Optasti  Meyerus  facia  A  17  Hic  Baehrens 
Hinc  A    pos  A    retorta  A 


CODICIS  SALMASIANI.  257 

Ante  ictum  subita  prostrata  est  bellua  morte, 
20  Cui  prius  extingui  quam  cecidisse  fuit. 

Iussit  fata  manus  telo,  nec  vulnera  sensit 
Exerrans  anima  iam  pereunte  cruor. 

305 

De  avibua  marinis,  quae  post  volatum  ad 

domum  remeabant 

Felix  marinis  alitibus  Fridamal, 
Felix  iuventa,  prosperior  genio, 
Quem  sponte  poscunt  aequoreae  volucres 
Nec  stagna  grato  frigida  concilio  p.164 

5  Pigris  strepentes  gurgitibus  retinent; 

Sed  quo  tuorum  temperiem  nemorum 
Monstrent,  volatu  praememores  famulo 
Pro  te  relictam  non  repetunt  patriam. 

306 

In  aurigam  senem  victum  orimiua  in  populos 

iaotantem 

Te  quotiens  victum  circus,  Cyriace,  resultat, 

Crimine  victores  polluis  et  populos. 
Non  visum  quereris  senio  languente  perisse 

Castigasque  tuae  tarda  flagella  manus. 
5         Sed  quod  in  alterius  divulgas  crimina  nomen, 

Cur  non  illa  magis  credis  inesse  tibi? 


"O" 


19  Actutum  Petschenig  Adque  ictum  Baehrens  pro- 
strate  •  sibellua  A  20  prius  prius  A,  corr.  a  21  Misit 
Pet&chenig    nec  i.  e.  nec  tamen 

805.  ad  om.  edd.        3  pascunt  Schubertus    egore  A 

4  grado  frigiga  A  Phrygica  Burm.  consilio  a  6  Privis 
Baehrens  6  numerum  A,  corr.  Schrader  8  Pro  te  Meyer 
Prope  A 

806.  in  populo  A        1  Cyriace  Burm.    Quiriace  A 

2  set  A  3  Non  ego  Tunc  A  Quin  Baehrens  4  Casticasq; 
A,  -ve  conieci,  sed  cf.  307t  3       5  Et  Baehrens      6  Quur  A 

AnthoL  lat.  L  17 


258  CARMINA 

Es  merilis  inpar,  virtute,  aetate  relictus: 
Haec  cum  habeant  alii,  crimina  vera  putas. 

Sola  tameu  falsis  surgat  tibi  poena  loquellis, 

Vt  victus  semper  nil  nisi  crimen  agas.  10 

307 
In  podagrum  venationi  studentem 

Apros  et  capreas  levesque  cervos 

Incurvus  rapidis  equis  faligat. 

Tantum  nec  sequitur  capitque  quicquam. 

Esse  inter  iuvenes  cupit,  vocari 

Baudus,  dum  misero  gemat  dolore  5 

Et  nil  praevaleat.    quid  ergo  geslit? 

Mori  praecipiti  furit  caballo, 

Cum  lecto  melius  perire  possit. 

308 

In  supra  scriptum,  quod  multa  soorta  habuit 

et  eas  custodiebat 

Zelo  [agitas]  plures,  Incurvus,  ciune  puellas, 
Sed  nulla  est,  quae  te  sentiat  esse  virum. 

Custodis  clausas,  tamquam  sis  omnibus  aptus; 

Est  tamen  internus  luppiter  ex  famulis.  p.165 

Si  nihil  ergo  vales,  f  vacuo  cur  arrigis  foge  5 

Et  facis  ignavus  mentis  adulterium? 

807«  In  potagrum  uenatione  studente  A    1  lebesq;  A 
2  Incurb;  A  (c/.  308,  1):  nomen  est  ludicrum  3  Tantam 

A  5  baudus  i.  e.  audax,  fortis  (germanice  bold)  6  prae- 
ualeat  Burmannus  proualeat  A     7  prgcepiti  A     8  posset  A 

808.  In  bi  (sacerdotem  Burmannus;  correxi)  quod 
multas  scortos  .  .  .  costodiebat  A.  Num  multas  scortas? 
cf.  Woelfflini  Archiv.  II 672  {III 166)  1  agitas  addidi 

Zelotypus  a  Zelaris  Baehrens  incurbas  A,  correxi  ex  307,  2 
plune  A  3  Costodis  A  partus  A,  corr.  a  5  uacuo  A 
-ua  uulg.  uana  L.  Mueller  uanum  —  inguen  Baehrens  oge  A 
orge  Heinsius  arte  Burmann  orche  (fiQ%ig)  olim  scripsi,  cf. 
Martialis  X  91,  1      6  ignarus  A,  corr.  Mueller 


CODICIS  SALMASIANI.  259 

309 
Anaoreontitun  in  medionm  inpotentem,  qui  ter 

vidnam  dnxit  tixorem 

Post  tot  repleta  busta    —  -   »  ■         / 
Et  fuoerum  catervas      1 1  3  "1  .T  7  T 

Ac  dispares  maritos,        ~ {.  _ 

Rugosa  quos  peremit         —  I  l_"_  _  V. 

5  Fatis  anus  sinistris,  *-  -  .,  _/. 

Tu  nunc,  chirurge,  quartus  ~  -  -  -     -  -',- 
Coniunx  vocate  plaudis.  ."11"!    ^ 

Sed  vivus  es  sepultus,  1  .'  I"  . 

Dum  parte  qua  decebat  _     '      ~     ' 

10  Nil  contines  maritL 

Iam  nosco,  cui  videtur  - _    * 

Nupsisse  Paula  rursus. 
Nulli!  quid  ergo  fecit? 
Mutare  mox  lugubrem 

15  Quam  sumpserat  cupivit 

Vxor  nefanda  vestem, 
Vt  quartus  atque  —  quintus 
Possit  venire  coniunx! 

310 

In  pantomimam  pygmaeam,   qnae  Andromaohae 
fabnlam  freqnenter  saltabat  et  raptnm  Helenae 

Andromacbam  atque  Helenam  saltat  Macedonia  semper, 

Et  quibus  excelso  corpore  forma  fuit 
Haec  tamen  aut  brevior  Pygmaea  virgine  surgit 

Ipsius  aut  quantum  pes  erat  Andromachae. 

809«  Anagretium  in  sqq.  A    uxuorem  A      1  buta  A 
2  catebas  A       8  Hac  A       4  Rogosa  A       6  circurge  A 
11  cnr  uulgo       13  fiet  Baehrens       14  lucubre*  A       16  cu- 
piuit  uulgo  cupibit  A      17  adq;  A    quarto  eunte  Baehrens 

810*  pigmea  qu£  andromace  A  pantomina  pigmemi  B 
§lene  A  hele  B      1  Andromace  adq;  A  Andromacnem  B 
8  pigmea  AB    uirgine  A      4  andromace  A  -che  B 

17* 


260  CARMINA 

Sed  putat  illarum  fleri  se  nomine  talem,  p.166 

Motibus  et  falsis  crescere  membra  cupit.  6 

Hac  spe;  crede,  tuos  incassum  decipis  artus: 
Thersilen  potius  finge,  quod  esse  soles! 

311 

In  ebriosum  nihil  comedentem,  sed  soltun 

bibentem 

Dum  bibis  solus  pateras,  quot  omnes, 

Saepe  nec  totis  satiaris  horis 

Et  tibi  munus  Cereris  resordet 

Ac  nihil  curas  nisi  ferre  Bacchum, 

Nerfa,  iam  te  non  hominem  vocabo,  5 

Sed  nimis  plenam  et  patulam  lagunam. 

312 
De  Fama  piota  in  stabulo  oiroi 

Qualem  te  pictor  stabulis  formavit  equorum, 
Talem  te  nostris  blanda  referto  iugis. 

Semper  el  adsiduo  vincendi  munera  porta 
His,  quorum  limen  fortis  amica  sedes. 

313 
Aliter 

Verum,  Fama,  tibi  vultum  pictura  nolavit, 
Dum  vivos  oculos  iuncea  forma  gerit. 

6  Montibus  AB  a  cupit  in  B  deleta  sunt  7  credi 
A  incasum  A  arte////  B  tuas  •  •  artes  Baehrens  8  Ter- 
siten  AB    potes  uel  uales  Baehrens 

311«  1  Dum  bibet  soloe  poteram  quod  A  poterant  quod 
uulgo  pateras    quot  PeUchenig  2  urnis    (quasi   btberet 

aquatn)  Baehrens      4  curus  A    ferret  A        5  Nerse  uulgo 
uocauo  A       6  lacunam  ex  luc.  A  lagenam  edd. 

812.  4  sedis  A  tenes  Meyerus  (sed  cf.  330,  2) 

813.  1  notabit  A      2  dum  uigiles  Burm. 


CODICIS  SALMASIANI.  261 

Tu  quamvis  totum  velox  rapiaris  in  orbero, 
Pulcrior  hoc  uno  limine  clausa  sedes. 


314 
In  vioinum  invidnm 

Zeleris  nimium  cur  mea,  Marcie, 

Tamquam  si  pereas,  limina,  nescio, 

Cum  sis  proximior,  una  velut  domus, 

Et  nostros  paries  dimidiet  lares. 

Sed  gratum  ferimus:  talis  es  omnibus, 

Nec  quemquam  nisi  te  [vis]  miser  aspici. 

Contingal  (quesumus,  numina)  quod  cupis, 

Te  solum  ut  videas,  Marcie,  dum  vivis!  p.167 

315 
In  gibberosum,  qni  se  generosum  iaotabat 

Fingis  superbum  quod  tibi  patrum  genus, 
Nunc  Iuliorum  prole  te  satum  tumens, 
Nunc  Memmiorum  Martiique  Romuii, 
Prodesse  gibbo  forte  quid  putas  tuo? 
Nil  ista  falso  verba  prosunt  ambitu. 
Tace  parentes,  ne  quietos  moveas: 
Natura  nobis  unde  sis  natus  docet. 


3  totu  (u  in  o  mutato)  A      4  sedis  A 

Q 

814.  1  quur  A    marci^  A      2  necio  A      3  sit  A    une 
L.  Muellerus     domu  A  domus  Meyer  6  feremus  A 

6  Ne  A    uis  add.  a    7  qu§Bumus  nomina  A,  corr.  Meyerus 
8  uiuis  A.    nota  uitium  prosodiae    bibis  a 

b 

815.  giberoeum  A     genero  subiactabat  A         4  Pro- 

deesse  A      5  ambito  A       6  mordeas  Baehrens      7  docee, 
s  pro  t  erasa,  A 


262  CARMINA 

316 

De  eo  qtd  se  poetam  dicebat  qaod  in  triviis 

oantaret  et  a  pneris  landaretur 

Conponis  fatuis  dum  pueris  melos, 
Zenobi,  et  trivio  carmine  perstrepis 
Indoctaque  maiis  verba  facis  locis, 
Credis  tete  aliquid  laudibus  indere 
Famamque  ad  teneros  ducere  posteros? 
Hoc  nostrae  faciunt  semper  et  alites: 
Ni  rite  institues,  sibila  tum  canunt. 

317 
In  puellam  hermaphroditam 

Monstrum  feminei  bimembre  sexus, 
Quam  coacta  virum  facit  libido, 
Quin  gaudes  futui  furente  cunno? 
Cur  te  decipit  inpotens  voluptas? 
Non  das,  quo  pateris  facisque,  cunnum. 
Hlam,  qua  mulier  probaris  esse, 
Partem  cum  dederis,  puella  tunc  sis. 

318 
Ad  etun  qui  per  diem  dormiens  nootu  vigilabat 

Stertis  anhelanti  fessus  quod  corde,  Lycaon, 
Exhorrens  lucis  munera  parta  die, 

816*  tribiis  A  cantaretur  A  -aret  uersus  Baehrens 
-aret  Klappius  2  triuium  (-uia  ?)  puto  tribio  A  carmina 
Burm.  8  Indocta  atque  Meyer  iocis  L.  Muellerus  xnodis 
Baehrens  6  Fanamq;  A  6  Huc  A  rostro  Burm.  aliter 
A  7  Nih  A  inetituea  (t.  e.  eas  docebis)  scripsi  incapies 
A  Nil  recti  in  capite  est,  s.  tum  c.  Petschenig 

817*  ermafroditam  A  1  Nostrum  A,  corr.  a  3  Qnin 
Baehrens  Quae  A  4  Quur  te  cgpit  A  Cum  Burmannus 
decipit  8cripsi  6  des  quo  A  6  quam  A  7  tunc  is  A 
sis  Burmannus  fis  Baehrens 

818*  nocte  A  que  uigilat  V  1  anelanti  AB  licaon 
A  licaoni  B  licaom  V  2  Exorrens  A  V,  corr.  V  m.  sec. 
Exorent  B  parta  ABV  grata  Baehrens  sparsa  die  Petschenig 
dei  ABV  diei  Meyerus  die  ego 


CODICIS  SALMASIANI.  263 

Et  tibi  vigilias  semper  nox  tetra  ministrat,  p.168 

Iam  scio  te  nostro  vivere  nolle  die. 
6       At  si  tale  tibi  studium  natura  paravit, 

Vivas  ad  antipodas;  sis  vel  ut  inde,  redi! 

319 
De  sarcophago,  nbi  turpia  soulpta  fuerant 

Turpia  tot  tumulo  defixit  crimina  Balbus, 
Post  superos  spurco  Tartara  more  premens. 

Pro  facinus!  flnita  nihil  modo  vita  retraxit, 
Luxuriam  ad  Manes  moecha  sepulcra  gerunt. 

320 
Item  xmde  supra  scriptum:  ubi  equi  ciroi 

bibebant 

Crevit  ad  ornatum  stabuli  circique  decorem 

Purior  egregio  reddita  nympha  loco, 
Quam  cingunt  variis  insignia  clara  metallis 

Crispatumque  super  scinditur  unda  gradum. 
5       Excipit  hanc  patuli  moles  miranda  sepulcri, 

Corporibus  vivis  pocula  blanda  parans. 
Nec  iam  sarcofagus  tristis  sua  funera  claudit, 

Sed  laetos  dulci  flumine  conplet  equos. 
Fundit  aquas  duro  signatum  marmore  flumen, 
10  Falsa  tamen  species  vera  fluenta  vomit. 

3  uigilius,  sed  corr.,  V    trita  A.  num  atra?       4  scio] 

scia  V  sua  V  m.  2  nole  B  6  St  V  Aut  AB  At  Meyer 
stud^um  A  parabit  A  6  Viuas  A  Vi  AV  Vivus  a  anti- 
potas  A  astipodas  V  uelut  A  uelud  BV,  corr.  Petschenig 
re=di  B 

819.  sarcofaco  A      sculpea  A         2  su=peros  A 
4  Luxoriam  A    mecum  A  moecha  a 

820.  unde  88  (fsupra'  t.  c.  c.  312  sq )         1  Crebit  A 

2  nimfa  A  lynipha  edd.       4  Crispatumque  A  -toque  uulgo 
gradu  A   gradum  Baehrens  funditur  unda  uado  MaeMy 
6  ole8  A      muranda,  sed  corr.,  A  7  Neclam  Ay  corr. 

MaeMy  sarcofatus  A  tristis  sua  Maehly  t.  sita  Baehrens 
tristissima  A    funere  A    8  laetus  A    10  speciesu^s  •  uera  A 


264  CARMJNA 

Plaudite  vos,  Musae,  diversaque,  plaudite,  signa, 
Quae  circum  docili  continet  arte  decor; 

Et  dum  palmiferis  post  praelia  tanta  quadrigis 
Garrula  victores  turba  resolvit  equos, 

Praebete  innocuos  potus  potusque  salubres,  15 

Vt  domino  proprius  gaudia  circus  agat. 

321 
In  cinaedum  bona  sua  eorruptoribus  dantem 

Divitias  grandesque  epulas  et  munera  multa, 
Quod  proavi  atque  atavi  quodque  reliquit  avus, 

Des  licet  in  cunctos  et  spargas,  Becca,  maritos:        p.169 
Plus  tamen  ille  capit,  cui  dare  saepe  cupis. 

Nescio  quid  miserum  est,  quod  celas,  Becca:  talento        5 
Vendere  debueras,  si  bona  membra  dares. 

322 

De  eo  qui  uxorem  suam  prostare  faoiebat 

pro  flliis  habendis 

Stirpe  negata  patrium  nomen 

Non  pater  audis;  carus  adultcr 

Coiugis  castae  viscera  damnas, 

Pariat  spurios  ut  tibi  natos, 

Inscia,  quo  sint  semine  creti.  5 

Fuerant  forsan  ista  fereuda 

Foeda,  Proconi,  vota  parumper, 

12  qua  uel  qui  Meyei'     13  palmigeris  Baehrens    prae- 

lia  idem  praemia  A      14  Gamla  A      16  dno  probrius  A 
currus  Baehrens    agit  A 

321.  2  adq;  atabi  A     relinquid  ab;  A        4  ille  cupit 
olim  8cripsi 

822,  filios  A    2  carus  A]  rarus  Klapp  pactus  Baehrens 
pravus  ego  3  CSiugis  Klappius  Comugis  A    d.]  arauit 

Baehrens      4  spurcos  A  spurios  a     5  Inscius  quod  A  Inscia 
Klappius  Inscios  uulgo         7  Feda  A 


CODICIS  SALMASIANI.  265 

f  Scire  vel  ipsa  si  tuus  umquam 
f  Posset  adultus  dicere  matrem. 

323 
De  aleatore  in  pretio  lenooinii  ludente 

Ludis,  nec  superas,  Ultor,  ad  aleam, 
Nec  quicquam  in  tabula  das,  nisi  virginem, 
Spondens  blandilias  et  coitus  simul. 
Hoc  cur  das  aliis,  quod  poteras  tibi? 
5  An  tali  melius  praemia  grata  sunt? 

Aut  prodest  vitium  tale  quod  impetras? 
Si  vincas,  ego  te  non  puto  virginem 
In  luxum  cupere,  sed  mage  vendere. 

324 
In  nomen  Aegyptii,  qno  equi  oiroi  infortnniom 

oapiebant 

'icarus'  et  'Phaethon'  Veneto  nolente  vocaris 

Atque  eagilis',  pigro  cum  pede  cuncta  premas. 
Sed  tamen  et  Phaethon  cecidit  super  aethera  flammis, 

Dum  cupit  insolitis  nescius  ire  plagis; 
5  Tu  quoque  confractis  defectus  in  aequore  pinnis,     p.HO 

Icare,  Phoebeo  victus  ab  igne  cadis. 
Digna  his  ergo  tibi  praebentur  nomina  fatis, 

Per  te  iterum  ut  pereant,  qui  periere  prius. 

8  ipea  A  ipse,  ~am,  -um  docti  B^tus  A  si  tuus  L. 
Mueller     filiue  Burm.        9  ipsum  —  patrem  Baehrens 

328.  ludente  A  1  ultor  A  Ultor  Baehrens  2  tabu- 
lam  Mueller,  recte?  uirginum  Af  corr.  id.  3  coitu  A  6  An 
tabulae  A,  corr.  L.  Muellerus  tablae  m.  proelia  Schubertus 
grada  A  6  At  Baehrens  prodeest  A  imperas  A,  em. 
Muellerus  7  reputo  A,  corr.  a  8  capere  Baehrens 

8e  •  din  agine  uindere  Ay  corr.  Burm.  in  agmioe  a 

824«  mfurtuniu  A,  corr.  Al    1  feton  beneto  A    2  Adq; 
acilis  A         8  feton  A         4  insolutis  A         6  compactis 
Klappius      in  aequora  Petschenig  in  aeq.  *'.  e.  in  partibus 
aequoris        6  foebeo  A        7  Digna  his  scripsi  Dignis  A 
8  perire  A,  corr.  a 


266  CARMINA 

325 
De  Romulo  pioto,  ubi  in  muris  fratrem  oooidit 

Disce  pium  facinus:  percusso,  Romule,  fratre 
Sic  tibi  Roma  datur.    huius  iam  nomine  culpet 
Nemo  te  c(a)edis;  murorum  si  decet  omen. 

326 

De  eo  qui  amioos  ad  prandium  clamabat, 
ut  plura  exposoeret  xenia 

Gaudeo  quod  me  nimis  ac  frequenter 
Arobitu  pascis,  Blumarit,  superbo. 
Vnde  sed  pascor?  mea  sunt  per  omnes 
Sparsa  convivas  bona.    nec  volebam, 
Pasceres  quemquam  peteresque  inecum, 
Ne  tibi  quicquam  detur,  unde  pascas. 
Hoc  tamen  sed  si  vitio  teneris, 
Me  precor  numquam  iubeas  vocari. 

327 
De  auriga  elato  frequenter  oadente 

Pascasium  aurigam  populi  fortem  esse  fatentur, 
Ast  ego  non  aliud  quam  turgida  membra  notabo 
Inflatumque  caput  papulis  et  amica  ruinis 
Brachia,  quae  numquam  recto  moderamine  frenant. 
Mox  cadit  et  surgit,  rursum  cadit,  inde  resurgit 
Et  cadit,  ut  miseris  frangantur  crura  caballis. 

325*  ubi]  num  qui?  2  culpet  scripsi  culpa  A  culpat 
Burm.      3  est  uersus  recurrensy  td  quod  uidit  Klappius 

326«    senia  A        1  qod  A        2  et  6  posc.  Baehrens 
4  sparsa8  A      7  si  tu  a 

327*  aurigilato  A  lato  uel  inflato  Burm.  elato  ego  c7. 
u.  1  1  fortaase  A,  correxi  2  turbida  A,  corr.  Burm. 
notaui  Schubertus  3  papulia  Doehnerus  populis  A  plagis 
Meyerus  pronis  putaui  uel  propriis  4  quae  Duebner] 

quem  A     recto  A  5  surgit  Klappius]  cadit  A  scandit 

Baehrens 


CODICIS  SALMASIANI.  267 

Non  iste  humano  dicatur  nomine  natus: 

Hunc  potius  gryphum  proprium  vocet  Africa  circo. 

328 
De  laude  aurigae  praeini 

Iectofian  prasino  felix  auriga  colore, 

Priscorum  conpar,  ars  quibus  ipsa  fuit.  p.171 

Suetus  equos  regere  [et]  metas  lustrare  quadrigis 

Et  quocumque  velis  ducere  frena  manu. 
6  Non  sic  Tantalides  humero  stat  victor  eburno; 

Vna  illi  palma  est,  at  tibi  multa  manet. 

329 
In  eum  qui  foedas  amabat 

Diligit  informes  et  foedas  Myrro  puellas; 

Quas  aliter  pulcro  viderit  ore,  timet. 
Iudicium  hoc  quale  est  oculorum,  Myrro,  fateri, 

Vt  tibi  non  placeat  Pontica,  sed  Garamas! 
6  Iam  tamen  agnosco,  cur  tales  quaeris  amicas: 

Pulcra  tibi  numquam,  sed  dare  foeda  solet. 

330 
De  simiis  oanum  dorso  inpositds 

Reddita  post  longum  Tyriis  est  mira  voluptas, 
Quem  pavet  ut  sedeat  simia  blanda  canem. 

7  semine    Maehlyus  8  grifum    probrifi  A   grillum 

Schubertus    uocat  cc 

828«  1  Iectofiant  A  m.  pr.         2  conparar  •  squib;  A 
3  §quus  A     et  add.  a        5  humero  A  (sic)         6  palme,  st 
A    stat  a 

329.  f§das  ex  fedas  corr.  A  1  pellas  A  2  alitet  A 
suani  et  conicio  uident  A,  corr.  a  3  Indicium  A  fatere 
A,  corrcxi  4  Poenica  Petschenig  6  quur  A  6  sed 
A  se  Bwrm.    potest  a  potes  A  solet  Baehrens 

830.   dorsum  A       1  tiriis  A       2  pauit  A 


268  CARMINA 

Quantum  magna  parant  felici  tempora  regno, 
Discant  ut  legem  pacis  habere  ferae! 

331 
De  partu  ursae 

Lambere  nascentis  fertur  primordia  prolis 

Vrsa  ferox,  placido  cum  facit  ore  genus. 
Expolit  informes  labris  parientibus  artus 

Et  pietas  subolem  rursus  amore  creat. 
Attrito  truncum  formatur  corpore  pignus,  5 

Ut  sculpendo  facit  crescere  membra  faber. 
OfGcium  natura  suum  permisit  amanti: 

Formam  post  uterum  lingua  magistra  parit. 

332 
De  laude  horti  Eugeti 

Hortus,  quo  faciles  fluunt  Napaeae, 

Quo  ludunt  Dryades  virente  choro, 

Quo  fovet  teneras  Diana  Nymphas,  p.  172 

Quo  Venus  roseos  recondit  artus, 

Quo  fessus  teretes  Cupido  flammas  6 

Suspensis  reficit  liber  pharetris, 

Quo  se  Laconides  ferunt  puellae, 

3  Quanto  A,  corr.  Meyerus    felice  A,  corr.  m.  recem 
831.   2  num  placidum?  3  parentib;  Ay  corr.  a 

6  Atrito  A    pignus  i.  e.  suboles      6  Ut  Klappius  Dum  A 
8  pos  A    pauit  J.,  corr.  a 

382.    ortus  A     Euageti  Burm.  Euangeli  a       1  napee 
A       2  driades  A     uiretque  Chloris  or,  Leid.  mg.  choro  ui- 
rente  Baehrens,  sed  cf.  quae  dixi  p.  247      3  fouet  Heinsius 
sobit  A  sopit  Petschenig!    nimfas  A     4  Quu  A,  corr.  Al 
6  teredes  A        6  Suepensus  A     liber  A  puer  a,  Leid.  mg. 

faretris  A  7  Quos  elacodes  (es  ex  is  corr.)  A,  cf.  Plato 
Legg.  VII 806  a,  all.  Quo  sese  Aonides  Burm.  Heliconiades 
Saimasius  ferxmt  se  Heliconides  L.  Muellerus.  Musarum 
locus  hic  nullus.    Petschenig  confert  Aen.  J498 


CODICIS  SALMASIANI.  269 

Cui  numquam  minus  est  amoena  frondis, 
Cui  semper  redolent  amoma  verni, 
10  Cui  fons  perspicuis  tener  fluentis 

Muscoso  riguum  parit  meatu, 
Quo  dulcis  avium  canor  resultat: 


Quidquid  per  varias  refertur  urbes, 
Hoc  uno  famulans  loco  subaptat. 

333 
De  tablista  furioso  quasi  tesseris  imperante 

Ludit  cum  multis  Vatanans,  sed  ludere  nescit, 

Et  putat  imperio  currere  puncta  suo. 
Sed  male  dum  numeros  contraria  tessera  mittit, 

Clamat  et  irato  pallidus  ore  fremit.  ji 

6  Tum  verbis  manibusque  furens  miserandus  anhelat, 

De  solitis  faciens  proelia  vera  iocis. 
Eflundit  tabulam  mensam  subsellia  pyrgum 

Perditaque  Harpyacis  aera  rapit  manibus. 
Hic  si  forte  unam  tabulam  non  arte  sed  errans 
10      Vicerit  aut  aliam,  nil  bene  dante  manu, 
Mox  inflat  venas  et  f  pallida  guttura  tendit 

Plusque  furit  vincens,  quam  superatus  erat. 
ISon  iam  huic  ludum  sapientum  calculus  aptet 


9  amoma   Baehrens  amoena  A  10  fros  A  m.  pr. 

fons  a  11  riguus  A,  correxi  parit  i.  e.  facit  salit  Burm. 
prurit  a  22  resultans  A  -ltat  Burm.  et,  lacunam  gtatuens, 
Baehrens  13  per  urias  referret  A  uarias  a  Tyriafl  Baeh- 
ren%        14  ministrat  a  subaptat  A 

338«  inperantS  A  1  Vatanas  Salmasius  2  pudat  A 
cnncta  olim  uolui  3  mitte  A  4  et]  pt  A  5  Tuum  A 
anelat  A  7  Effandit  A  mensa  subseha  pirgu  A  8  ar- 
pia  •  cisera  rapit  A  11  et  raucida  Baehrens  13  Iam 
non  Baehrens  poetam  ipsum  emendans  huic  cludum  A 
post  13  nuUa  lacuna  in  A 


270  CABMINA 

334 
De  venatore  pioto  in  manibua  oculos  habente 

Docta  manus  saevis  quotiens  se  praebuit  ursis,         p.173 

Numquam  fallentem  tela  dedere  necem. 
Hinc  etiam  digitis  oculos  pictura  locavit, 

Quod  visum  frontis  provida  dextra  tulit. 

335 
Aliter  unde  sxipra 

Venatori  oculos  manibus  pictura  locavit 
Et  geminum  egregia  lumen  ab  arte  manet. 

Hic  quocumque  modo  venabula  fulgida  pressit, 
Signatum  veluti  contulit  exitium. 

Naturae  lucem  vicerunt  fortia  facta:  5 

Iam  visus  proprios  coepit  habere  manus. 

336 
In  aurigam  effeminatxim  numqnam  vineentem 

Praecedis,  Vico,  nec  tamen  praecedis, 
Et  quam  debueras  tenere  partem, 
Hac  mollis  misero  teneris  usu. 
Vmquam  vincere  possis  ut  quadrigis, 
Corruptor  tibi  sit  retro  ponendus.  6 

337 
De  paranympho  delatore,  qui  se  ad  hoe  ofncium 

omnibus  ingerebat 

Hermes  cunctorum  thalamos  et  vota  pererrat, 
Omnibus  ac  sponsis  pronubus  esse  cupit. 

384.  habentem  A  1  sebis  A  2  telatedere  A  m.  pr. 
4  tuUit  A 

335.  ude  supra  A  2  num  nitet?  micat  Schubertus 
8  rezit  Maehly  4  contullit  exidiu  A  ezcidium  a,  correxi 
6  Nuture  A      6  proprius  c$pit  A 

336.  1  Precedis  A  Procedis  Meyerus.  Ambigue  dictum; 
Ire  pergis,  nec  tamen  ceteros  superas  3  Hac  a  Ac  A  mi- 
sera  A,  corr.  Burm. 

337.  paranimfo  A      2  ponsis  A 


CODICIS  SALMASIANI.  271 

Hudc  quisquam  [si]  forte  velit  contemnere  dives, 

Mox  eius  famam  rodit  iniqua  ferens. 
5  Nec  tutum  obsequium  nuptis:  famulatur,  amicis 

Indicet  ut  potius,  quae  videt,  ille  nocens. 
Non  sua  sortitur,  te  qui  facit  auspice  vota, 

Sed  tua;  cui  multum  conferet,  ut  taceas. 

338 
De  funere  mulieris  formosae,   quae  litigiosa  fuit 

Gorgoneos  vultus  habuit  Catucia  coniunx: 

Haec  dum  pulcra  foret,  iurgia  saepe  dabat.  p.174 

Fecerat  atque  [suum]  semper  rixando  maritum, 

Esset  ut  insano  slnllius  ore  tacens. 
5  Et  quotiens  illam  trepido  cernebat  amore, 

Horrebat,  tamquam  vera  Medusa  foret. 
Defuncta  est  tandem,  haec  iurgia  ferre  per  umbras 

Cumque  ipsa  litem  reddere  Persephone. 

339 
De  duobua  qui  se  oonpedibus,  quibua  vincti 

erant,  ceoiderunt 

Conpedibus  nexi  quidam  duo  forte  sedebant 

Criminis  ob  causam  carceris  ante  fores. 
Hi  secum  subitae  moverunt  iurgia  rixae; 

Ebrietatis  opus  gessit  iniqua  fames. 
5  Nec  caedem  pugnis  aut  calcibus  egit  uterque: 

Vincla  illis  telum,  vincla  fuere  manus. 

3  si  add.  a,  Heinsius  4  serens  Bachrens  6  Nec 
tutum  idem  Nec  purum  A  nuptis  scripsi  :  notis  A.  recte 
ni  faUor  interpunxi  6  uidit  A  nocens  Baehrens  uolens 
A      7  te  Heinsius  §  A      8  taces  A 

838.  1  Gorgoneus  A  coniux  A  3  adq;  A  suum 
add.  a  risandii  mantu  A  4  iste  timore  Baehrens  5  illa 
A  6  Horrebat  Maehly  He.  rebat  A  mgtusa  A  8  per- 
senecem  A  (necem  e  glossa  syllabarum  <povr\  ortum  puto), 
eorr.  Heinsius 

889.  1  forti  A      4  Et  uirtutis  opus  a      5  eregit  A 


272  CARMINA 

Nemo  truces  posthac  debet  pavitare  catenas, 
Si  reus  e  poenis  ingerit  arma  suis. 

340 

De  causidioo  turpi,  qui  oonoubam  suam  Oharitem 

vocabat 

Esset  causidici  si  par  facundia  nervo, 

Impleret  cuncti  viscera  negotii. 
At  tamen  invigilat  causis,  quae  crimina  pandunt: 

Cum  Veneris  famula  iure  Priapus  agit. 

341 

In  ministrum  regis,  qui  alienas  facultates  vi 

extorquebat 

Bella  die  noctuque  suis  facit  Eutychus  armis, 

Divitias  cunclis  e  domibus  rapiens. 
Huic  si  forte  aliquis  nolit  dare  sive  repugnet, 

Vim  facit  et  clamat,  regis  habenda,  nimis. 
Quid  gravius  hostis,  fur  aut  latrunculus  implet,  5 

Talia  si  dominus  atque  minister  agit? 

342 
De  eodem  aliter  p.175 

Cum  famulis  telisque  furens  penetralia  cuncla 
Eutychus  inrumpit  divitiasque  rapit. 

7  trucis  A    debit  A      8  e  pgnis  A.   num  inuenit? 

340.  carite  A  1  causitici  A  2  Implere  A  3  At  a 
Ut  A  4  Cum  V.  famula  (sc.  Charite)  Klappius  Dum  V. 
fabula  A  famulum  Burm.    priab;  A 

841.  Hoc  et  c.  342  anno  632  scripta  sunt  (Schubertus) 
1  nocteq;  A    euticus  A      2  cuncti  •  sed  omnib;  A,  corr.  a 

3  sibiue  A,  corr.  a  (ut  uidetur)  4  minis  a  nimis  A  i.  e. 
clamat  magna  uoce,  omnia  putanda  esse  regis  5  hostes 
fura  •  ut  A      6  sic  A    adq;  A 

* 

Cl 

842.  2  euticius  A    diuias  A  m.  pr. 


CODICIS  SALMASIANI.  273 

Hiinc  nullus  vetat  ire  parens,  non  forsan  amicus; 
Deterior  precibus  redditus  ille  manet. 
5  Quae  sunt  ergo  manus  aut  ferrea  tela  ferenda, 
Quisve  aries  talem  quodve  repellat  opus? 
Huic  si  nemo  potest  ullas  opponere  vires, 
Obvia  sint  illi  fulmina  sola  dei! 

343 
In  eiun  qui,  oum  eenior  dici  nollet,  multas  sibi 

ooncubas  faciebat  et  .  .  • 

Accusas  proprios  cur  longo  ex  tempore  canos; 

Cum  sis  Phoenicis  grandior  a  senio, 
Et  quotiens  tardam  quaeris  celare  senectam, 

Paelicibus  multis  te  facis  esse  virum? 

5  Incassum  reparare  putas  hac  fraude  iuventam; 

Harum  luxus  agit,  sis  gravis  ut  senior. 

344 
Item  in  supra  soriptum,  quod  se  mori  numquam 

diceret 

Quantum  tres  Priami  potuissent  vivere  mundo 
Aut  quantum  cornix  atque  elefans  superest, 

Tantam  dum  numeres  longaeva  aetate  senectam, 
Te  numquam  finnas  Tartara  posse  pati 

6  Et  credis  Lachesim  numquam  tua  rumpere  fata 

Aeternoque  putas  stamine  fila  trahi. 
Quamvis  tarda,  tibi  veniet  mors  ultima  tandem, 
Cum  magis  oblitus  coeperis  esse  tui. 

4  manet  (quamuis  u.  3  abire  iussus)  A  7  n£o  poest  A 
343*  cum  Baehrens  ut  A  quod  olim  scripsi  faciebat 
et  orrebat  senex  uocari  A  1  probrius  quur  A  2  Phoeni- 
cis  Ziehen  cf.  Ilias  9,  607  phoenicis  edd.  fenicis  A  4  Peli- 
cib;  A  5  iubenta  A  6  aut  sen*or  A  ut  L.  Muellerus  senio 
Baehrens  senior  i.  e.  dominus 

344«  Item  iss  quod  sqq.  A;  correxi  ut  supra,  quod  edd. 
pr.  2  adq;  helefans  A  3  dum  A.  num  cum?  longeba 
A  4  formas  A,  corr.  a  5  lacessim  A  6  stamina  A 
trai  A      8  ceperis  A 

AnthoL  lat.  L  18 


274  CARMINA 

Nam  poena  est  potius  morbis  producere  vitam; 

Quod  non  semper  habes,  tristius,  esse  diu,  est.  10 

345 
Epitaphion  de  filia  Oageis  infantnla 

Heu  dolor!  est  magnis  semper  mors  invida  fatis,  p.i76 
Quae  teneros  artus  inimico  sidere  mergit! 
Damira  hoc  tumulo  regalis  clauditur  infans, 
Cui  vita  innocua  est  quarto  dirupta  sub  anno. 
Quam  facile  ofTuscant  iucundum  tristia  lumen!  5 

Nemo  rosam  albentem,  fuerit  nisi  quae  bona,  carpiL 

Haec  parvam  aetatem  cuncta  cum  laude  ferebaL 
Grata  nimis  specie,  verecundo  garrula  vultu 
Naturae  ingenio  modicos  superaverat  annos. 
Dulce  loquebatur,  quidquid  praesumpserat  ore,  10 

Linguaque  diversum  fundebat  mellea  murmur, 
Tamquam  avium  verna  resonat  per  tempora  cantus. 

Huius  puram  animam  stellantis  regia  caeli 
Possidet  et  iustis  inter  videt  esse  catervis. 
At  pater  Oageis,  Libyam  dum  protegit  armis,  15 

Audivit  subito  defunctam  funere  natam. 
Nuntius  hic  gravior  cunctis  fuit  hostibus  illi, 
Ipsaque  sub  tali  flevit  Victoria  casu. 

346 
B.mu.     De  ^mphitheatro  in  yilla  vicina  mari 
m*.  9i6.  fabrioato 

Amphitheatrales  mirantur  rura  triumphos 
Et  nemus  ignotas  cernit  adesse  feras. 

10  tritius  A 

845«  Epitafion  A  1  est  scripsi  et  A  inuita  A 
2  artos  A  8  hic  A,  sed  cf.  364,  10  hoc  a  6  tristicia 
A  8  carrula  A  12  uernaresolet  A,  correxi  (reeonet 
Klappius)  verna  ire  solet  Baehrens  15  libiam  A  18  Victo- 
riam  uel  potius  angclum  in  monumento  sepulcrali  insculptam 
putat  Ziehen 

346.  anfiteatro  A  De  amphitheatro  uicino  mari  8,  rcU. 
omissis.  Petronio  dant  c.  846—349  edd.  post  Binetum  1  Anfi- 
teatrales  A    triumfos  A      2  Et  Thetis  Baehrens   igneas  A 


CODICIS  SALMASIANI.  275 

Spectat  arando  novos  agrestis  turba  labores 
Nautaque  de  pelago  gaudia  raixta  videt. 
5  Fecundus  nil  perdit  ager,  plus  germina  crescunt, 
Dum  metuunt  omnes  bic  sua  fata  ferae. 

347 
De  sigillo  Gnpidinis  aquas  fxindentis         M.  687.' 

Igne  salutifero  Veneris  puer  omnia  flammans 
Pro  facibus  proprias  arte  ministrat  aquas. 

348 
De  Neptnno  in  marmoreo  alveo  aqnas 

fondente  ii.  h{. 

Quam  melior,  Neptune,  tuo  sors  ista  tridente  est:    p.177 
Post  pelagus  dulces  hic  tibi  dantur  aquae! 

349 

B    ITI  2'> 

De  puteo  cavato  in  monte  arido  m.  i?6.' 

Hunc  quis  non  credat  ipsis  dare  Syrtibus  amnes, 
Qui  dedit  ignotas  viscere  montis  aquas? 

350 
De  aqnis  ealidis  Girnensibus  Hi  3T) 

Ardua  montanos  inter  splendentia  lucos 
Culmina  et  indigenis  nunc  metuenda  feris, 

insignes  S  indigenas  uel  ingenitas  Heinsius  ignotas  Bur- 
mannus  3  nobos  A  labore  A  4  iuxta  S  iusta  Pithoeus 
nidit  A      5  Foec.  Binet      6  m^tunt  A    sontes  Baehrens! 

847«  1  solutifero  A  2  proprias  S  probrias  artes  A 
properas  Heinsius  propriis  Meyerus  propria  arte  Baehrens 

848.  in  marmore  calido  A  in  marmoreo  alueo  Baehrens 
De  N.  marmoreo  a.  f.  S  fundentes  (s  del.  m.  rec.)  A  1  tuos 
A  tridenti  A  est  om.  S  2  heic  Bineius  {tx  S?)  Ocea- 
num  uel  Fluuium  aliquem  falso  pro  Neptuno  habitum  putat 
Ziehen 

849*  De  pateo  excauato  in  montis  iugo  S  1  Quis 
hunc  A    sirtib;  A      2  uisceri  A  uisere  S 

850«  Cernensibus  A,  corr.  Meermannus 

18* 


276  CARMINA 

Cum  deserla  prius  solum  nemus  alra  tenebat 

Tetraque  inaccessam  sederat  umbra  viam: 
Qua  vos  laude  canam  quantoque  in  carmine  tollam,        5 

In  quibus  extructa  est  atque  locata  salus? 
Hic  etiam  ignitus  tepet  ad  praetoria  fervor, 

Plcnior  et  calidas  terra  ministrat  aquas. 
[Quis  sterilem  non  credat  humum?     fumantia  vernant 

Pascua,  luxuriat  gramine  cocta  silex.]  10 

Innocuos  fotus  membris  parit  intima  tellus 

Naturamque  pio  temperat  igne  calor. 
[Et  cum  sic  rigidae  cautes  fervore  liquescant, 

Contemtis  audax  ignibus  herba  viret.] 

351 
De  sententiis  septem  philosophorum  difltichl 

Solon  praecipuus,  fertur  qui  natus  Athenis, 
Finem  prolixae  dixit  te  cernere  vitae. 

Chilon,  quem  patria  egregium  Lacedaemona  misit, 
Hoc  prudenter  ait,  te  ipsum  ut  cognoscere  possis. 

Ex  Mitylenaeis  fuerat  qui  Pittacus  oris,  5 

Te,  ne  quid  nimis  ut  cupias,  exquirere  dixit. 

3  Cum  scripsi  Quo  A  Quae  Klappius  Qua  Burrn.  solo 
nemos  tutra  A  nemo  lustra  cc  atra  Maehlyus  acra  Baekrens 
alta  olim  ego  antra  Burm.  tenebant  idem  4  fecerat 
Burm.  uiam  Burm.  uem  A  inaccessa  .  .  uia  olim  scripsi, 
sed  cf.  312,  4;  330,  2  5  Quas  uos  A  6  extruco  (u  ex  0) 
est  adq;  A  7  Haec  Oudendorp.  ignota  stupet  A,  corr. 
Froehner      ferbor  A  8  et  a  ex  A        w.  9.  10.  13.  14 

ex  Claudiani  carmine  de  Apono  u.  19 — 22  sumpti  sunt.  Eos 
primus  damnauit  Heinsius  9  Qui  A  10  culta  cc  11  potus 
a       13  rigite  A    ferbore  A      14  erba  A 

851«  sentenciis  C,  in  guo  fol.  2  et  114  extat  philoso- 
foru  A  distici  add.  A,  om.  Cbis  1  praecipuus  C  bis  -uis 
A  2  te]  se  C  bis  3  cilon  A  cilo  C  2  chilo  C  114  patri. 
et  egregiu  lacetemona  A  lacedemonia  C  114  4  cognucere 
A  5  mitileneie  AC  bis  fueerat  A  pittagus  A  pitacus 
G  114      6  Tu  ne  Burmannus,  recte? 


CODICIS  SALMASIANI.  277 

Thales  ingenio  sapiens  Milesius  acri 
Errorem  in  terris  firmat  non  caelitus  esse. 

Inde  Prienaea  Bias  tellure  creatus  p.178 

10  Plures  esse  malos  divina  voce  probavit. 

Vrbe  Periander  genilus,  cui  fama  Corintho  est, 
Omnia  constituit  tecum  ut  meditando  revolvas. 

Cleobolus,  proprium  clamat  quem  Lindia  civem, 
Omne,  inquit,  magnum  est,  quod  mensura  optima  librat. 

352 
De  Ianuario  mense 
Lucifer  annorum  et  saeclis,  Sol,  lane,  secundus 

Est  rota  certa  tui  tecum  sine  fine  laboris; 
Itque  redilque  tibi,  quidquid  in  orbe  venit. 
5       Omnia  perpetuis  praecedis  frontibus  ora; 

Quae  necdum  venient  quaeve  fuere  vides. 

353 
De  Olympio  venatore  Aegyptio 

Grata  voluptatis  species  et  causa  favoris, 
Fortior  innumeris,  venator  Olympie,  palmis, 

7  Tales  AC  2  agri  AC  2  agro  (7114  8  Terrorem 
C  bis  terrris  A  9  pirinea  AC  2  prianea  C  114  10  Pluris 
C  114  malu8  A  11  periandres  AC  2  periander  0114 
chorinto  C  2  corinto  A  12  meditanda  C  114  18  Cleu- 
bulus  Mueller  Cleobolus  Luxorius!  probriu  A  lidia  AC  2 
cepem  A  cidem    C  114  14  Omnem  A      inquid  AC  2 

msura  (7  2    obtima  A 

852.  1  fortasse  saecli?  Heinsium  sequor  es  .  .  sequen- 
dus  Klappius  et  caeli  Maehly  seclis  sol  lane  A  nate  a 
secundia  Burtn.       post  1  nullum  spatium  in  A  3  Est 

scripsi  Tu  i  It  .  .  circum  Klappius  nota  Buechelerus 
te.  •  cum  A  4  Idq;  A  6  necdum  A]  demum  Buechelerus 
queue  A 

358*  olimpo  A  1  Grada  A  faboris  A  2  Fortior  A] 
Gratior  Maehly,  num  recte?  an  pStior?    olimpie  A 


278  CARMINA 

Tu  verum  nomen  membrorum  robore  signas, 

Alcides  collo  scapulis  cervice  lacertis, 

Admirande  audax  velox  animose  parate.  5 

Nil  tibi  forma  nocet  nigro  fuscata  colore. 

Sic  ebenum  pretiosum  atrum  natura  creavit, 

Purpura  sic  fmagno  depressa  in  murice  fulget, 

Sic  nigrae  violae  per  mollia  gramina  vernant, 

Sic  tetras  quaedam  conmendat  gratia  gemmas,  10 

Sic  placet  obscuros  elefans  inmanis  ad  artus, 

Sic  turis  piperisque  Indi  nigredo  placessit. 

Postremum  tanto  populi  pulcrescis  amore, 

Foedior  est  quantum  pulcher  sine  viribus  alter. 

354 
In  epitaphion  supra  soripti  Olympii 

Venator  iucunde  nimis  atque  arte  ferarum  p.179 

Saepe  placens,  agilis  gratus  fortissimus  audax, 
Qui  puer  ad  iuvenes  dum  non  advixeris  annos, 
Omnia  maturo  conplebas  facta  labore. 
Qui  licet  ex  propria  populis  bene  laude  placeres,         6 
Praestabas  aliis,  ut  tecum  vincere  possent. 
Tantaque  mirandae  fuerant  tibi  praemia  formae, 
Vt  te  post  fatum  timeant  laudentque  sodales. 

3  uero  A,  corr.  Klappius  6  Admirandi  A  6  Nihil 
A  fiigata  A,  corr.  L.  Muellerus  fucata  a  ibenu  •  pr§cio- 
sas  .  uenatura  creabit  A,  corr.  Baehrens  prefciosa  Syenae 
terra  Hauptius  pretiosa  sibi  a  R  (i.  e.  'requirendum9)  A 
in  marg.  8  magno  A  nigro  Hauptius  et  Klappius;  caeco 
malim.  depreesa  A  nsa  Schubertus  9  grauia  A  10  tetras 
A  atras  Hauptius  et  Klappius,  sed  uide  c.  350, 4  11  elefans 
sic  A  ad  scripsi  (cf.  364,  12)  an  A  in  uulgo  12  indigni 
credo  placessit  A,  corr.  (sed  placescit)  a.  Ad  placessit  cf. 
Woelfflin.  Arch.  1,  515  13  pulcresis  A  florescis  Baehrens 
14  Fedior  A    pulcer  A 

854*  In  epitafion  s*  olimpi  A      1  adq;  A    arti  A  apte 
L.  Mueller     2  eagillis  gradus  A      3  iubenes  A    adunxeris 
A,  corr.  Klappius      5  Que  A    populis  om.  A,  add.  in  mg. 
tnanu  saec.  fere  XII  ('maiiu  semiantiqua'  mg.  cod.  Leid.) 
6  te  non  Petschenig      8  laudesq;  A,  recte? 


CODICIS  SALMASIANI.  279 

Heu  nunc  tam  subito  mortis  livore  peremtum 
10       Iste  capit  tumulus,  quem  non  Carthaginis  arces 
Amphitbeatrali  potuerunt  ferre  triumpho! 
Sed  nihil  atl  Manes  hoc  funere  perdis  acerbo: 
Vivet  fama  tui  post  te  longaeva  decoris 
Atque  tuum  nomen  semper  Carthago  loquetur. 

355 
De  Chimaera  aenea 

Aeris  fulgiduli  nitens  melallo 
Ignes  pertulit,  ante  quos  vomebat, 
Et  facta  est  melior  Chimaera  flammis. 

356 
De  statua  Veneris,  in  euius  oapite  violae  sunt 

natae 

Cypris  f  candenti  reddita  marmore 
Veram  se  exanimis  corpore  praebuit: 
Infudit  propriis  membra  caloribus, 
Per  florem  in  statuam  viveret  ut  suam. 
6  Nec  mendax  locus  est:  qui  violas  feret; 

Servabit  famulas  inguinibus  rosas. 

357 
In  oaecum,   qui  puloras  mulieres  taotu  nosoebat 

Lucis  egenus,  viduae  frontis, 
Iter  amittens,  caecus  amator 

9  libore  A  10  tumulos  A  harthaginis  A  11  Anfi- 
teatrali  A  13  Viuit  A  longeba  A  14  adq;  A  car- 
thago  sic  A 

355«  cymera  A  1  fulgidi  A,  corr.  Burm.  2  per- 
tullit  artea  A  ante  Burm.  mouebat  A,  corr.  Maehly  (c/*. 
II.  6,  182)        3  cymera  A 

856.  1  candidulo  a  3  probriis  A  coloribus  A,  corr. 
L.  Muellerm  4  num  in  statua  .  .  sua?  5  qui  uiole  fo- 
rent  A  uiolas  ferat  Salmasius  feret  ego  fovet  Muehly.  Possis 
etiam  quo  uiolae  flcrent 

357.  nuscebat  A      1  eginus  A      2  cf  co  A 


280  CARMINA 

Gorpora  tactu  mollia  palpat 

Et  muliebres  iudicat  artus,  p.180 

Nivei  cui  sit  forma  decoris.  5 

Credo  quod  ille  nolit  habere 

Oculos,  per  quos  cernere  possit, 

Cui  dedit  plures  docta  libido. 

358 

In  philosophum  hirsutum,  noote  tantum  oum 

puellia  eoneumbentem 

Hispidus  tota  facie  atque  membris, 

Crine  non  tonso  capitis  verendi, 

Omnibus  clares  Stoicus  magister. 

Te  viris  tantum  simulas  modestum 

Nec  die  quaeris  coilum  patrare,  5 

Ne  capi  possis  lateasque  semper; 

Fervidus  sed  cum  petulante  lumbo 

Nocte  formosas  subigis  puellas. 

Incubus  Oes  subito  per  actus, 

Qui  Cato  dudum  fueras  per  artes.  10 

359 

De  oatula  sua  brevissima,   ad  domini  sui  nutum 

ourrente 

Forma  meae  catulae  brevis  [est];  sed  amabilis  inde, 
Hanc  totam  ut  possit  concava  ferre  manus. 

Ad  domini  vocem  famulans  et  garrula  currit, 
Humanis  tamquam  motibus  exiliens. 

6  illos  Meyer  7  posset  A  u.  6  d  8:  cf.  quae  dixi 
p.  247 

358«  filosofum  A      1  Ispidus  A    faci^  adq;  A      4  Te 
eddJ]  De  A    tantum  specie  simulas,  non  re  praebes    modetu 
A     6  Nec  capi  A     7  Feruitus  A     9  actti  A,  corr.  Burm. 
10  artus  A,  corr.  Burm.  actus  a  astue  Baehrens 

859«  dni  A  canente  A,  corr.  Burm.  1  est  a,  om.  A 
2  concaba  A  3  dni  A  4  motibus  uulgo  montib;  A  nutd- 
bus  Baehrem 


CODICIS  SALMASIANI.  281 

5  Nec  monstrosum  aliquid  membris  gerit  illa  decoris; 
Omnibus  exiguo  corpore  visa  placet. 
Mollior  huic  cibus  est  somnusque  in  stramine  molli, 

Muribus  infensa  est,  saevior  atque  catis. 
Vincit  membra  nimis  latratu  fortia  torvo; 
10       Si  natura  daret;  posset  ab  arle  loqui. 


360 

De  pardifl  mansuetis,  qui  eum  canibus  venationem 

faoiebant 

Cessit  Lyaei  sacra  fama  numinis  p.181 

Lynces  ab  oris  qui  subegit  Indicis. 
Curru  pavenles  duxit  ille  bestias 
Mero  gravatas  ac  minari  nescias 

5  Et  quas  domarent  vincla  coetu  garrulo. 

Sed  mira  nostri  forma  constat  saeculi, 
Pardos  feroces  saeviores  tigribus 
Praedam  sagaci  nare  mites  quaerere 
Canum  inter  agmen  et,  famem  doctos  pati; 

10  Quidquid  capessunt,  ore  ferre  baiulo. 

0  qui  magister  terror  est  morlalium, 
Diros  ferarum  qui  relundit  impetus, 
Morsum  repertis  ut  cibis  non  audeanl! 


7  cyb;  A      8  adq;  cattis  A  catus  Baehrens      9  nimis 
Meverus  imis  A  animis  Duebnerus  levis  olim  scripsi    forcia 
turba  A  Phocida  toruo  Duebnerus     turbae  Doehnerus 
10  dare  A    possit  A,  corr.  Al 

860*  uenatione  faciebat  A  1  liei  A  nominis  A,  corr. 
Schuberius  2  linces  A  3  Curra  pabentes  A  4  gra- 
batasagminari  A  ac  minari  Meyerus  5  domaret  A  cetu 
gaTrulo  A  6  fama  Meyerus  7  seuiore  A  8  Qui  prae- 
dam  A  9  famen  A  10  capessent  A  11  qui  Klappius 
quod  A  (quot  JRoenschius  quam  uel  quis  Meyerus)  13  Morsu 
repertis  et  cibis  non  audeant  A  Morsum  Klappius.  Morau 
reperto8  ut  cibos  non  adpetant  Burmannus.  Uersum  deesse 
putat  Meyerus 


282  CARMINA 

361 
In  psaltriam  foedam 

Gum  saltas  misero,  Gattula,  corpore 

Nec  cuiquam  libitum  est;  horrida,  quod  facis; 

Insanam  potius  te  probo  psaltriam, 

Quae  foedam  faciem  molibus  ingraves 

Et;  dum  displiceas,  quosque  feras  iocos.  5 

Credis,  quod  populos  cymbala  mulceant? 

Nemo  iudicium  tale  animi  gerit, 

Pro  te  ut  non  etiam  gaudia  deserat. 

362 

Item  de  ea,  quod  ut  amaretur  praemia 

promittebat 

Qui  facis,  ut  pretium  promittens,  Galtula,  ameris? 

Da  pretium,  ne  te  oderis  ipsa  simul! 
Praemia  cur  perdis?    cur  spondes  munera  tantis? 

Accipe  tu  prelium,  ne  mihi  dona  feras! 
Non  est  tam  petulans  pariterque  insanus  amator,       6 

Qui  te  non  credat  prodigiale  malum. 
Sed  si  forte  aliquis  moeehus  surrexit  ab  umbris,  p.182 

Cui  talis  placeas,  huic  tua  dona  dato. 


361«   In  spaltriam  fedam  A  1  cattula  Uuebnerus 

garrula  cc       2  libitum  Burm.  libido  A       3  puto  Maehlyus 
spaltria  A      4  faciem  •  qu§  A    ingrabas  A  ingrauas  uulgo 
5  displices  A        6  populo  A  populum  a        7  talem  A 
8  pro  te   t.  e.  apud  te,   te  uisa      ut  om.  Burm.      non  A] 
nota  Baehrens    gaudia  d.  i.  e.  cymbala  fugiat    deserant  A 

362*  1  Qui  scripsi  Quid  A  Cui  X.  3Iu4ller  pr§cium 
A  promitts  A,  corr.  Al  poscendo  garrula  cc  amens  A, 
corr.  a  2  uiderit  ille  L.  Mueller  3  spondis  A  tanta 
olim  scripsi       4  precium  A        5  pedulans  A    amat  A    or 

gi 
add.  a  6  prodiale   A   (gi   add.   man.   antiguissima) 

7  mecus  A 


CODICIS  SALMASIANI.  283 

363 
In  ebriosam  et  satis  meientem 

Quod  bibis  [et]   totum  dimittis  ab  inguine  Bacchum, 

Pars  tibi  superior  debuit  esse  femur. 
Potabis  recto  (poteris,  Follonia!)  Baccho, 

Si  parte  horridius  inferiore  bibas. 

364  (B.  etiam  III  822.) 

In  mulierem  pnlcram  oastitati  studentem 

Pulcrior  et  nivei  cum  sit  tibi  forma  coloris, 

Cuncta  pudicitiae  iura  tenere  cupis. 
Mirandum  est,  quali  naturam  laude  gubernes, 

Moribus  ut  Pallas,  corpore  Cypris  eas. 
Te  neque  coniugii  libet  excepisse  levamen, 

Saepius  exoptas  nolle  videre  mares. 
Haec  tamen  est  animo  quamvis  exosa  voluptas: 

Numquid  non  mulier  conparis  esse  potes? 

365 

De  eo  qni  oum  Burdo  diceretur  filiae  suae 
Passiphaae  nomen  inposuit 

Disciplinarum  esse  hominem  risusque  capacem, 
Quod  nulli  est  pecucli,  dixit  Aristoteles. 

303*  ebriosas  1  1  et  add.  a  demittis  Burrn.  2  super- 
nor  A  8  potaris  A  potabis  ego  FuUonia  a  4  interius 
horridiore  a 

364.  castitatis  A  Item  inscribit  S  (post  c.  703 — 705); 
inscr.  om.  Petronii  ed.  Patissoniana  p.  164        1  Pulchrior 

Binetus  3  lege  Patissonius  gobernes  A  4  corporeseas 
A  corpore  Cypris  eas  S  Cypris  eas  manus  recentior  in  mg. 
A  5  luuat  .  .  ligamen  Baehrens  excipisse  A  6  exoptans 
AS,  em.  Burmannus        8  cum  paris  Sa    con  paris  A 

335«  paasife  A  2  es  pecodus  A,  corr.  a  pecudis 
Baehrens 


284  CARMINA 

Sed  [cum]  Burdo  homo  sit,  versum  esl  sophismate  verum: 

Nam  et  ridere  solet  vel  ratione  viget. 
Surrexit  duplex  nostro  sub  tempore  monstrum,  5 

Quod  pater  est  burdo  Passiphaeque  redit. 

366 
De  laude  rosae  centumfoliae 

Hanc  puto  de  proprio  tinxit  Sol  aureus  ortu 

Aut  unum  ex  radiis  maluit  esse  suis. 
Sed  si  etiam  centum  foliis  rosa  Cypridis  extat, 

Fluxit  in  hanc  omni  sanguine  tota  Venus. 
Haec  florum  sidus,  haec  Lucifer  almus  in  agris;     p.183 

Huic  odor  et  color  est  dignus  honore  poli.  6 

367 

De  statua  Heetoris  in  Hio,  quae  videt  Aehillem 

et  sudat 

llion  in  medium  Pario  de  marmore  facti 

Stant  contra  Phrygius  Hector  vel  Graius  Achilles. 

Priamidae  statuam  sed  verus  sudor  inundat 

Et  falsum  fictus  Hector  formidat  Achillem. 

Nescio  quid  mirum  gesserunt  Tartara  saeclo:  5 

Credo  quod  aut  superi  animas  posl  funera  reddunt 

Aut  ars  mira  potest  legem  mutare  barathri. 

3  cum  a,  om.  A  sofismate  uerus  A  4  uel  (*.  e.  et) 
A  et  Meyer      6  passiffq;  A 

866.  1  orto  A  ortu  a  2  unam  A  malluit  A  3  Sed 
A  Vel  Baehrens      centu  A   centum  etiam  «,  fort.  recie 

4  hac  A   hanc  Meycrus      omnis  A   omni  Boissonadius 

5  alinu  A 

367*  in  inscriptione  illio  A  2  frigius  A  3  Priamites 
A  Priamidae  Petschenig  -idis  a  4  finctus  A  m.  ut  uidctur 
pr.        6  sello  A,  corr.  a     cesserunt  —  caelo  Klappius 

6  superis  animas  A  animas  superi  L.  Muellerus.    Sed  hiatus 
tolerandus   est.     *Aut  dei  aut   ars  uiuificant  mortuos* 

7  potest  corr.  ex  posst  A  m.  pr.    uaratri  A 


CODICIS  SALMASIANI.  285 

Sed  si  horum  nihil  est,  cerle  exstat  marmore  Hector 
TestaUirque  suam  viva  formidine  mortem. 

368 
De  muliere  Marina  vooabulo 

Quidam  concubitu  futuit  fervente  Marinam. 

Fluctibus  in  salsis  fecil  adulterium. 
Non  hic  culpandus,  potius  sed  laude  ferendus, 

Qui  memor  est  Veneris,  quod  mare  nata  foret. 

369 

De  horto  domni  Oageis,  ubi  omnes  herbae 

medieinales  plantatae  sunt 

Constructas  inter  moles  parietibus  altis 

Hortus  amoenus  inest  aptior  et  domino. 
Hic  vario  frondes  vitales  semine  crescunt, 

In  quibus  est  Genio  praemedicante  salus. 
ISil  Phoebi  Asclepique  tenet  doctrina  parandum: 

Omnibus  hinc  morbis  cura  sequenda  placet. 
Iam  puto,  quod  caeii  locus  est,  ubi  numina  regnant, 

Cum  datur  his  herbis  vincere  morlus  onus. 

370 
De  pioa,  quae  humanas  vooes  imitabatur 

Pica  hominum  voces  cuncta  ante  animalia  monstrat 
Et  docto  externum  perstrepit  ore  melos.  p.184 

8  orum  nichil  A  certus  stat  A  certe  Baehrens  exstat 
(i.  e.  uiuit)  scripsi  marmores  lectos  A  marmore  Baehrens 
marmoris  Hector  a 

868.  1  concubito  A    ferbente  A      2  insulsis  A,  corr.  a 

869«  De  orto  A  erbe  A  2  ortus  A  3  uarios  fondis 
uitali  A,  correxi  6  febi  A     tenet  i.  e.  retinet,  non  per- 

mittit  6  secunda  patet  L.  Muellerus  7  c§licolus  est 
(o  ex  u  corr.)  A,  corr.  Meyerus  regnat  A  8  erbis  A 
opus  Baehrens 

370.  piga  A  1  ante  Klappius  que  A  2  doctas  A 
docto  Burtn.    ternum  A,  conexi  tenerum  L.  Mueller 


286  CARMINA 

Nec  nunc  oblita  est,  quidnam  prius  esset  in  orbe: 
Aut  haec  Picus  erat  aut  homo  rursus  inest. 

371 

De  rustioa  in  disoo  faota,  qaae  spinam  tollit  de 

planta  Satyri 

Cauta  nimis  spinam  Satyri  pede  rustica  tollit, 
Luminibus  certis  vulneris  alta  notans. 

Illam  panduri  solatur  voce  Cupido, 
Inridens,  parili  teste  carere  virum. 

Nil  falsum  credas  arteni  lusisse  figuris: 

Viva  minus  speciem  reddere  membra  solent. 

372 
De  eoloeaaia  herba  in  teoto  popnlante 

Nilus  quam  riguis  parit  fluentis, 

Extendens  colocasia  feorum 

Ramos,  per  spatium  virens  amoenum, 

Haec  nostris  laribus  creata  frondet. 

Naturam  famulans  opella  vertit, 

Plus  tecto  ut  vigeat,  solet  quam  horto. 

373 
De  eo  qui  podium  amphitheatri  saliebat 

Amphitheatralem  podium  transcendere  saltu 
Velocem  audivi  iuvenem,  nec  credere  quivi 

3  orbe  A 

871«    saturi  A       1  spina  saturi  A      3  Illum  pandorii 
soletur  Ay  corr.  Burm.    num  pandur(a)e?        4  parili  teste 
carere  Bunn.   pariete  teste   gemere  A   dolere  Froehner 
6  figuras  A.  corr.  Burm.      6  reddere  A    solet  A 

372.  erba  A.  num  pullulante?  1  quam  Burm.  quod 
A  2  colocas  eorum  A  colocasia  ampliores  Burm.,  fori. 
recte  4  frondit  A  5  opella  scripsi  opaca  A  6  Pluc  A 
quam  in  Burm.    orto  A 

873*  D&>  A  potium  amphiteatri  A    1  Amphiteatralem  A 


CODICIS  SALMASIANl.  287 

Hunc  hominem,  potius  sed  avem,  si  talia  gessit. 

Et  posui  huic,  fateor;  me  Dorica  vina  daturum, 
5      Conspicere  ut  possem  tanti  nova  facta  laboris. 

Aspexi  victusque  dedi  promissa  petenti 

Atque  meo  gravior  levis  extitit  ille  periclo. 

Non  iam  mirabar  sumtis  te,  Daedale,  pinnis 

Isse  per  aetherios  natura  errante  meatus: 
10      Hunc  magis  obstipui,  coram  qui  plebe  videnti 

Corpore,  non  pinnis,  fastigia  summa  volavit.  p.185 

374 

De  Diogene  pioto,  ubi  lasoivienti  menetrix 

barbam  evellit  et  Cupido  mingit  in  podioe  eius 

Diogenem  meretrix  derisum  Laida  monstrat 
Barbatamque  comam  frangit  amica  Venus. 
Nec  virtus  animi  nec  castae  semita  vitae 
Philosophum  revocat,  turpiter  esse  virum. 
5  Hoc  agit  infelix,  alios  quo  saepe  notavit. 

Quodque   nimis  miserum  est:  mingitur  archisophus. 

375 
De  oatto  qui,  cum  sorioem  maiorem  devoraseet, 

apoplexiam  passus  oooubuit  b.  y  163. 

Inmensi  soricis  caltus  dum  membra  vorasset,       (B- IV m) 
Deliciis  periit  crudior  ille  suis. 

3  podiu  •  sed  abem  A  geret  A  gessit  ego  gerat  a  uera 
L.  Muellerus  certa  Klappius  4  Et]  Sed  A  6  possim  A 
pos8em  Meyerus  6  Aspexit  A  7  adq;  A  8  mirabar 
olim  edd.  mirabor  A  9  Hise  per  eterios  A  10  pleue 
A      11  non  a]  cum  A  ,  ceu  Baekrens 

874.  cui  a  lascibienti  menetris  A  menetrix  uulgaris 
forma  (cf.  Nonius  p.  432);  cf.  Woelfflini  Archiv.  3,  639 
uellit  uulgo  mingenti  in  codice  A,  corr.  a  1  Diogene  A 
densu  A  2  frangit  i.  e.  euellit  4  Filosofu  A  fortiter  Klap- 
pius  6  quod  saepe  uocauit  A,  corr.  Muellerus  6  miseru 
A,  corr.  a  artis  opus  A  archisofus  Froehnerus  inter  opus 
Baehrens 

875.  gatto  A    aplescia  A    occupuit  A    1  gattus  A 


288  CARMINA 

Pertulit  adsuetae  damnum  per  viscera  praedae; 
Per  vitam  moriens  concipit  ore  necem. 


376 

^.dLux.85.  FLORENTINI 

b.  iv  426.  In  laudem  regis 

Regia  fesla  canam  sollemnibus  annua  votis. 

Imperiale  decus  Thrasamundi  gloria  mundi, 

Regnantis  Libyae.  toto  sic  clarior  orbe 

Sol  radiante  micans  cunctis  super  enitet  astris. 

In  quo  concordant  pietas  prudentia  mores  6 

Virtus  forma  decus  animus  sensusque  virilis, 

Invigilans  animo  sollers  super  omnia  f  sensus. 

Sed  quid  plura  moror?  vel  quo  me  ad  devia  ducam? 
Solus  habet,  toto  quidquid  praefertur  in  orbe. 
Parthia  quot  radiat  sublimibus  ardua  gemmis,  10 

Lydia  Pactoli  rutilas  quot  sulcat  harenas, 
Vellera  quot  Seres  tingunt  variata  colore, 
Regnantum  meritis  pretioso  praemia  dantes 
Tegmine,  quo  fulgent  admisto  murice  vestes,  p.186 

Africa  quot  fundit  fructus  splendentis  olivae,  15 

Et  si  quid  lellus  gignit  laudata  per  orbem, 
In  regnis  venere  tuis,  cui  maximus  auctor 
Contulit  et  soli  tribuit  haec  cuncta  potiri. 

3  Pertullit  A        4  nece  A,  corr.  a 

876.  Ei  sunt  uersus  a  florentino  in  laude  regis  facto  A 
(facti  a)  1  solemnibus  A  3  libi^  A  sic  Baehrens  sed  A 
4  Sol  Baehrens  Sed  A  supereminet  a  6  forma  A  norma  a 
7  solus  a  sensus]  nutn  mens  est?  8  miror  A,  corr.  a.  for- 
tasse  8  post  18  ponendus  est  10  Partia  A  10 — 15  quod 
A]  quot  Petschenig         11  Libia  pactuli  A      arenas  A 

12  quo  Cuperus  13  pr^cioso  A.  m.  pr.  14  Tecmine  A 
quod  A  quo  Mcyer  murite  A  uestes  A  Tegmina  .  .  uestis 
Petschenig  Stamine  Baehrens  15  fundi  A  olivae  Petschenig 
oliui  A  16  si  quae  Meyer  telus  A.  Palaestinamne  dicit? 
17  tuis  a  suis  A 


CODICIS  SALMASIANI.  289 

Te  regnante  diu  fulgent  Carthaginis  arces, 

20  Filia  quam  sequitur  Alianas  inpare  gressu, 

Nec  meritis  nec  honore  niinor,  cui  plurimus  ardens 
Regnantis  increvit  amor,  quam  surgere  fecit 
Delectisque  locis  claram  [et]  vitalibus  auris, 
Quae  meruit  celsum  meritis  sufferre  regentem. 

25  Hinc  freta  marmoreo  resonant  sub  gurgite  ponti, 
Hinc  telluris  opes  viridanli  vertice  surgunt, 
Vt  maris  et  terrae  dominus  splendore  fruatur. 

Nam  Carthago  suam  relinet  per  culmina  laudem, 
Carlhago  regimen;  victrix  Carthago  triumphat, 

30  Carthago  Asdingis  genetrix,  Carthago  coruscat, 
Carthago  excellens  Libycas  Carthago  per  oras, 
Carthago  studiis,  Carthago  ornata  magistris, 
Carthago  populis  pollet,  Carthago  refulget, 
Carthago  in  domibus,  Carthago  in  moenibus  ampla, 

35  Carthago  et  dulcis,  Carthago  et  nectare  suavis, 
Carthago  florens,  Thrasamundi  nomine  regnans! 
Cuius  ut  imperium  maneat  per  saecula  felix, 
Optamus  domino  multos  celebrare  per  annos 
Annua,  dum  repetit  fulgentia  gaudia  regni. 

377  b.  iii  41. 

Versufl  balnearum  B.iV4S7i 

In  parvo  magnas  fecit  manus  ardua  Baias, 
Culmina  dislendit  niveis  suspensa  columnis, 
Curvavit  cameris  vario  pro  schemate  conchas.  p.lS7 

20  inpari  A  21  meriti  A,  corr.  Burm.  merito  a 
23  Dilectisque  A,  correxi  et  addidi  24  gressum  meriti 
Baehrens  regentis  A,  correxi  25  marmore  •  ore  sonant 
snb  iurgite  A  26  uertice  scripsi  cortice  A  cespite  Baeh- 
rens  28  charthago  (32  cartago  ornata;  rell.  in  locis  recte) 
A  29  regimen  sciipsi  in  regem  A  in  rege  a  uitrix  A 
in  rege  inuictrix  Is.  Vossius  31  libicas  A      ora  A 

83  pollit  A       34  moenib  A       35  et  neptere  A       86  num 
numine?    florens  —  regnans  Baehrens  flores  —  regnas  A 
37  ut  Cuperus  et  A    manet  A,  corr.  a    eecula  A 

377*  Yersus  uualnearum  A        8  Curbanit  A    pero  ce- 
mate  concas  A,  coir.  a 

AnthoL  litL  19 


290  CARMINA 

Harmora  resplendent  solida  conpage  decora, 

Vnilumque  nitet  decus  [etj  sartura  magistri.  5 

Hurmure  raucisono  fornacibus  aestuat  ardor, 

In  flammis  dominantur  aquae,  furit  ignis  anhelus. 

Stat  tutus  lautor  multo  circumdatus  igne 

Innocuas  inter  flammas  (mirabile  dictu), 

Ignibus  ut  possit  fervores  vincere  solis;  10 

Inde  petit  latices  glaciali  fonte  fluentis: 

Hinc  calor,  inde  nives  reparant  per  membra  salutem. 

Discurrunt  nymphae,  piscinas  flumina  replent 

Vitrea  crispatur  labris  refluenlibus  unda. 

Haec  laudis  monumenta  tibi  natisque  manebunt,  15 

Et  decorabit  avus  claros  per  saecla  nepotes. 

Tu  tamen  excelsus  per  tempora  longa  fruaris. 


378 
CALBVLI  GRAMMATICI 

B.i.IIp.623.  Ver8US   f°ntiS 

b.*  iv  428.  A  parte  episcopi 

Crede  prius  veniens,  Christi  te  fonte  renasci: 

Sic  poteris  mundus  regna  videre  dei. 
Tinctus  in  hoc  sacro  mortem  non  sentiet  umquam; 

Semper  enim  vivit,  quem  semel  unda  lavit 

4  ressplendent  A      solita  A,  corr.  a  5  que  nitet 

8cripsi  enitet  Ziehen  mentet  A  mentita  Scriuerius  et  add. 
Ziehen  sartur  A  sarsura  Scriuerius  6  extuat  A  7  aq;  A. 
amoenus  A  anhelus  scripsi  cf.  c.  270,  3  igne  caminus  Scri- 
uerius  8  Statutus  A,  corr.  Burm.  9  ducto  A  11  la- 
ticia  A,  corr.  Al  fluentis  A  12  post  14  pos.  Baekrens 
12  repara  A  13  Decurrunt  Schrader  nimfe  A  (t.  e.  aquae 
cf.  Mart.  VT43,  2;  47,  1)  replent  A  conplent  a  14  unda 
Schrader  umbra  A  15  Hg  tibis  monumenti  tibi  A  laudis 
scripsi  tibi   sunt   uulgo  16  Et  decoratam  a  claros  A, 

correxi    secla  A 

378«  Hic  sunt  uersus  fontis  facti  a  calbulo  gramatico 

• 

a  parte  episcopi  A      l  %ot  A      2  dl  A     4  lauit  A  m.  pr. 


CODICIS  SALMASIANI.  291 

Descensio  fontis 

b  Descende  intrepidus:  vitae  fomenta  perennis 
Aeternos  homines  ista  lavacra  creant. 

Ascensio  fontis 

Ascende  in  caelos,  animam  qui  in  fonte  lavisti, 
Idque  semel  factum  sit  tibi  perpetuum. 

Econtra  episcopum 

Peccato  ardentes  hoc  fonte  exlinguite  culpas. 
10      Currite!  quid  statis?  tempus  et  hora  fugit  p.188 

Et  in  circnitu  fontis 

Harmoris  oblali  speciem,  nova  munera,  supplex 
Calbulus  exhibuit  fontis  memor,  unde  renatus, 
Per  formam  cervi  gremium  perduxit  aquarum. 

379 
Versus  sanctae  crncis  b^jv^hT 

Hinc  crux  sancta  potens  caelo  successit  et  astris: 

Dum  retinet  corpus,  misit  in  astra  deum. 
Qui  fugis  insidias  mundi,  crucis  utere  signis: 
Hac  armata  fides  protegit  omne  malum. 
6  Crux  domini  mecum,  crux  est  quam  semper  adoro, 
Crux  mihi  refugium,  crux  mihi  certa  salus. 
Virtutum  genetrix,  fons  vitae,  ianua  caeli, 
Crux  Christi  totum  destruit  hostis  opus. 

Pax  Domini  tecum,  puro  quam  pectore  quaeris. 

5  uitei  omenta  A,  corr.  Burmannus  '  7  fonte  labisti 
A  8  Idqni  A  10  ora  A  11  noba  A  12  exibuit  • 
fonti  A  unda  A  18  Per  Ziehen  Et  A.  Cervus  propter 
psdlmum  42,  2  positus    cercli  Muellerus 

879.  Hic  snnt  uersus  sc^  crucis  A      1  sta  A  sancta  cc 

ista  a  2  dm  A  5  dnT  A  6  salu  A  m.  pr.  8  %qC  A 
distroit  A  9  dnT  A.  Epigramaton  •  expli.  feliciter.  |  lncap  • 
calculus  •  dionisi  •  |  episcopi  •  alexandrini  •  decem  |  nouem- 
nalis  |  c.  I  A 

19* 


292  CARMINA 

B.  ad  Lux.  88.  380 

^ivisi.      DOMNI  PETRI  REPERENDARII  p.192 

Versus  in  basilioa  palatii  sanctae  Mariae 

Qualiter  intacta  processit  Virgine  partus 
Vtque  pati  voluit  INatus,  perquirere  noli. 
Haec  nulli  tractare  licet,  sed  credere  tantum. 

381 
b  m.  b.  ib.  [Ad  Dtdoem] 

Felices  illos  qui  te  genuere  parentes, 

Felicem  solem  qui  te  videt  omnibus  horis, 

Felicem  terram  quam  tu  pede  candida  calcas, 

Felices  fascias  cingentes  corpus  amatae, 

Felices[que]  toros  quibus,  Dulcis,  nuda  recumbis!  —  5 

Vt  visco  capiuntur  aves,  ut  retibus  apri, 

Sic  ego  nunc  Dulcis  diro  sum  captus  amore.  — 

Vidi  nec  tetigi:  video  nec  tangere  possum.  — 

Tolus  in  igne  fui:  non  sum  consumptus  et  arsi. 

382 
b.  m.  b.  ib.  [Ad  meretrioem] 

Post  mille  amplexus,  post  dulcia  savia  penem  p.193 

Gonfiniis  laterum  retortum  suscipe,  posco, 
Viribus  ut  propriis  mollem  tu  reddas,  ab  alvo 
In  alvum  sumptura,  iterum  qucm  tempore  certo 

380.  c  II  Versus  domni  sqq.  A  sce  A  u.  1  -  3  rubris 
litteris  scripti  sunt  A 

881.  Titulum  addidi      2  oris  A      3  pedc  candito  A 
4  fasciae  A,  corr.  Meyerus        5  que  add.  Burm.  quis  fort. 
recte  Burm.      6  uisquo  A 

382»  Ad  mer.  addidi.  Carmen  L.  Muellerus  a  381  se- 
parauit  rh.  mus.  XX  361  1  sauia  edd.  suauia  A  poend 
A  2  detortum  Burm.  porro  Muellerus  3  probris  A, 
corr.  Burm.      4  albu  A 


CODICIS  SALMASIANI.  293 

6  Et  tunc,  si  suffert,  tertio  supplere  conabor. 
Nec  volo  plus  cupias:  nam  me  si  cogis,  iniquum  est, 
Vt  tu  victorem  superes.    noctisque  futurae 
Incipiant  tenebrae,  numerum  qua  spondeo  ternum! 

5  Et  tunc  scripsi:  Etas  A  sufferet  A  Ac  uis  si  superet 
Baehrens  7  noctesq;  A  8  Inquipiunt  demere  A,  corr, 
Burm.  et  Muellerus    qua  uel  cai  Muellerus]  que  A 


SINGVLIS   CATSIS 

[QVAE  SVPERSVNTJ 
Sunt  nersns  LXX 


.  vii!.  383 

ivwi.  De  aloyonibun 

Slat  ilomus  cierrans  conslructa  Ivmpbis  et  ulva. 
Fervet  amor  lymphis,  liquescunt  ova  tepore. 
Exposilo  parlu  natus  non  cernitur  ullus.  p.37 

Albus  in  albo  manens  rursus  succeudor  ab  albo, 
Miraturque  novos  fetus  consurgere  ab  undis  5 

Alcyon,  cui  tottis  pelagus  sunt  parvoli  nidus. 

.  v  177.  384 

'  iv  4M.  Do  luveaale  venatore 

Eicipil  ingentem  Invenalis  fortior  aprum. 
Incumbens  umero  laevo  pede  pronior  instat 
Et.  spumantis  adhuc  morsum  de  vulnerc  fraudat. 

Apulei  platonice  ■  eiplicit.  de  remedus  aalutarib;  feli- 
citer.    XVIII  Incipit  uereos  de  singulie  causis  sunt  SSr  uts  • 

fis  et  ulba  A  construxit  limus  Baehrena  ultra 
eyer  2  Ferbet  A  Feruida  moi  Buehrem 

A      6  fetns  A      G  Altion  A  Alcyone  Burm. 
ius  p.  9.  pabula  nidie  Baekreru 
benale  uenatore  A       1  Excjpit  A     iubenalia 


CODICIS  SALMASIANL'  295 


3$5  B.  V  178. 

».  ,  M.  1108. 

Item  ae  apro  b.  iv  433. 


Invadunt  post  terga  suem.    stat  torvus  in  ira: 

Creticus  excutitur  lunato  dente  rebellis, 

Quem  socius  morsu  auxilians  defendit  in  bostem. 


386 
De  Mandrite  mimo  b7iv43& 

Mandris  notus  olim  felix  fur,  cautus  et  audax, 
Quattuor  in  medio  dicit  peccasse  colonas. 
*Sive  ego  sive  lupus',  dixit,  ctollatur  et  anser\ 


387 
CATONIS  Vivial 

Rex  Hunerix,  manifesta  Ode  quem  fama  perennis 
lnclitat,  bominibus  spargit  memorabile  factum, 
Quod  verbo  divisit  aquas  molemque  profundi 
Discidit  iussis,  semel  [ut]  nudata  natantum 
5  Iugera  calcet  homo.    pelagus  fodisse  ligones 
Expavit  natura  maris:  subducitur  unda, 
Tortilis  anfractu  Hquidus  converritur  iraber, 
Oceanumque  movent  manibus;  mare  coclea  sorbet. 

385«  Item  in  apro  A  1  pos  A  torbus  A  2  lu- 
xiato  (X  lutato  A  3  in  i]  ab  Bwrm.  hoste  A,  hostem 
scripsi 

386.  De]  In  A        2  Quatuor  A 

387.  Carmen  catonis  A  1  hunc  •  rix  A  fides  A  fide 
ego  2  Inclita  A,  corr.  Baehrens  hominibus  (uel  omnibus 
en)  8cripsi  ordinibus  A  ominibus  Baehrens  4  Disceda  A 
molesque  p.  discedit  Baehrens  Discldit  (an  discindit?)  scripsi 
ut  add.  Baehrens  5  pelacus  A  7  conteritus  A,  correxi 
conprenditur  Baehrens  contergitur  olim  ego  8  molent  A 
cocla  A 


296  CAEMINA 


B.  I  124.  388 

B.IY4S3.  De  Pegaso  BeUerephonte  et  Ohimaers 

Vectum  Pegaseo  volucri  pendente  caballo 
Conpita  senserunt  Bellerephonta  denro. 
Cuius  iter  vacuos  et  calcans  ungula  ventos 

Reliqua  desunt. 

888.  De  pegasu  bellerefonte  et  cymera  A      1  Bectum 
A     pendenti  A  pendere  Wakkerus         2  beUerefonta  A 
8  u&gos  puto    sungula  A 


i 


CARMINA 


CODICVM    SAECVLI   IX 


CARMEN 
CODICIS  BEROLINENSIS  DIEZ.  B  66 


388 


a 


B    M   — 

[Celeuma]  b.  ia  167. 

Heia,  viri,  nostrum  reboans  echo  sonet  heia! 

Arbiter  eflusi  Jate  maris  ore  sereno 

Piacatum  stravit  pelagus  posuitque  procellam, 

Edomitique  vago  sederunt  pondere  fluctus. 
5  Heia,  viri,  nostrum  reboans  echo  sonet  heia! 

Annisu  parili  tremat  ictibus  acta  carina. 

Nuno  dabit  arridens  pelago  concordia  caeli 

Ventorum  motu  praegnanti  currere  velo. 

Heia,  viri,  nostrum  reboans  echo  sonet  heia! 
10  Aequora  prora  secet  delphinis  aemula  saltu 

Atque  gemat  largum,  promat  seseque  lacertis, 

Pone  trahens  canum  deducat  [et]  orbtta  sulcum. 

Ileia,  viri,  nostrum  reboans  echo  sonet  heia! 

Aequoreos  volvens  fluctus  [ratis  audiat]  heia! 
15  Convulsum  remis  spumet  mare;  nos  tamen:  heia. 

Vocibus  adsiduis  litus  re[duci]  sonet  heia! 

388°.  Inscriptionem  om.  B  (cod.  saec.  VIII— -IX),  add. 
L.  Muellerus  2  effisi  B.  cf.  Hor.  epist.  1 11,26  7  da- 
bitur  ridens  B,  corr.  Baehrens  8  concurrere  B  10  del- 
fines  B         11  Etque  gemet  B         12  et  add.  Baehrtns 

14  achoresultet    portus    nos   tamen  heia   B,  correxi  (nos 
tamen   ex  15  irrepsit)  16  reduci  scripsi:   re  B.     Heia 

naheia  heleia  naheia  heiana  heia  eleia  post  16  add.  B 


CARMINA 
CODICIS  PARISINI  8071 

OLIM  THVANEI 


b.  v  i.  389 

b.'iv4S4?'  In  laudem  solis 

Dum  mundum  Natura  potens  terramque  dicaret, 

Sol  dedit  ipse  diem.    horrentia  nubila  caelo 

Dispulit  et  faciem  roseo  difTudit  in  orbe. 

Pulcra  serenigero  fulserunt  sidera  motu. 

Nam  chaos  est  sine  sole  dies.     tum  discere  lucem  5 

Coepimus  et  croceum  caeli  sentire  teporem. 

Gurgite  [de]  roseo  surgunt  ex  more  iugales: 

Naribus  elatis  efflant  e  pectore  lucem. 

Sol  rumpit  tenebras,  rutiloque  ut  fulget  ab  ortu, 

Spargit  in  aethereos  flammantia  lumina  campos.  10 

Haec  armenta  hominesque  simul  dant  semina  rerum, 

Hinc  alites,  pecudum  hinc  [genus  et]  genus  omne  natantum, 

889«  Incipiunt  uersos  in  laudem  solis  B  (cod.  Thuan. 
8.  IX)  fol.  66  sq.  Versus  in  laude  solis  L(ipsien$is  I  74 
s.  IX— X).  Dracontii  putat  Bossbergim  ann.  phil.  133,  721 
1  Cum  Hauptius  potest  L  terramqui  B  digarit  L  ligaret 
Hauptius  2  dediEtipse  dieri  B  8  et  L  e  B  lucem  puto 
diffundit  BL  4  Pulchra  B  Pulcbrius  sereno  L  mundo  Hauptii 
amicus  5  chahos  B  chaus  L  tum  B  hinc  L  6  roReum 
Opitius.  potius  calidum  7  cum  roseo  L  croreo  P  de  add. 
Pithoeus.  num  rorifluo?  de  cano?  ab  Oceano  Heinsius  ez 
m.]  temone  Goetzius  9  rutiloque  ubi  Heinsius  (ut  Baehrens) 
rutilo  qui  BL  fulgit  BL  11  Hinc  Pithoeus  homines 
armenta  simul  et  e.  r.  BL,  correxi  dant  Baehrens 
12  Hinc  alites  scripsi  Alitis  hinc  BL  pecudes  BL,  corr. 
Meyerus    hinc  scripsi]  uiuit  BL    genus  et  addidi 


CODICIS  PARISINI  8071.  301 

Quod  caelum,  quod  terra  tenet,  quod  sustinet  aequor. 
Hinc  calor  infusus,  totum  qui  continet  orbem, 

16  Dulcia  mellifluae  dum  pandit  munera  vitae. 

Ast  ubi  iam  Titan  croceum  conscendit  in  orbem 

22  Fluctibus  ac  nitidum  tollit  caput  aethera  in  altum, 

17  Cuncta  patent,  quaecunque  tacens  nox  clauserat  atra, 
Et  silvae  campique  virent  et  florea  rura. 

Tunc  placidum  iacet  omne  mare  et  vernantibus  undis 

20  Flumina:  per  tremulos  currit  lux  aurea  fluctus. 

21  Sic  regit  imperium  mundi,  sic  tempora  sancit. 

23  Mox  tamen  alipedum  gemmantia  lora  rigescunt.  .  .  . 
Aureus  axis  inest,  currus  ardescit  ab  auro, 

25  Dum  pretio  fulgens  imilatur  lumina  Phoebi. 

Eic  solus  viget  orbe  deus,  quem  cernere  nobis 

Fas  nimis  est,  mireque  iuvat  per  florea  rura. 

0  mirum  virtutis  opus,  quod  flamma  gubernat! 

Nec  non  igne  suo  praestat  cum  lumine  sensus, 
30  Hinc  corpus,  hinc  vita  redit,  hinc  cuncta  resurgunt. 
^iVamque  docet  Phoeuix,  ustis  reparata  favillis 

Omnia  Phoebeo  vivescere  corpora  tactu. 

Haec  vitam  de  morte  petit,  post  fata  vigorem, 

iVascitur  ut  pereat,  perit  ut  nascatur  ab  igni, 

13  quot  ter  Hauptius        14  infususus  B        15  om.  B 
claudit  L  pandit  Baehrens  fundit  Hauptius        16  om.  B 
Huc  transpomi  u.  22  hac  B    aether  BL      17  quicumque  B 
tamen  BL,  correxi      clauserit  B  clausserat  L  18  Mox 

BL  (c/1  u.  23)  Et  scripsi    uirent  L  iurent  B        19  et  om. 
L         20  fructus  L         21  Hic  .  .  hic  A  Sic  .  .  sic  pvto 
24  §quis  B  aequus  L  axis  Burmannus.  cf.  Ouid.  met.  2,  107 
curru  Burm.      euro  BL,  corr.  Hauptius  25 — 85  initia 

uerswum  obliquis  litteris  distincta  in  B  iam  Pithoei  aetate 
deleta  erant        25  S  .  .  Qtio  B  precio  L    emittitur  B    lu- 

mine  B  foebi  BL  26  ucit  orbe  ds  B  27  ireque  iubet 
L,  corr.  Hauptius  29  Nec  non  et  in .  igne  L  30  Hic  L 
hic  L  (hinc  B)  hic  uita  resurgunt  L  hinc  cuncta  reguntur 
B  31  phenix  B  fenix  L  ustis  L  istis  B  32  foebeo 
L  uiuiecere  B  33  Haec  L;  sic  conieci  ed.  pr.  post  fata 
uigorem  B  84  ut  nascatur  ab  igni  L  34  additus  est 
in  ima  pagina  L  (Nascit) 


302  CAKMINA 

Vna  cadit  totiens  surgitque  ac  deficit  una:  35 

Rupe  sedet,  capitur  radiis,  et  lumine  Phoebi 
Suscipit  inmissum  recidiva  morte  caiorero. 

Sol  qui  purpureo  diflundit  lumine  terras,  [1025] 

Sol  cui  vernanti  tellus  respirat  odorem, 
Sol  cui  picta  virent  fecundo  gramine  prata,  40 

Sol  speculum  caeii,  divini  numinis  instar, 
Sol  semper  iuvenis,  rapidum  qui  dirigit  axem, 
Sol  facies  mundi  caelique  volubile  templum, 
Soi  Liber,  Sol  alma  Ceres,  Soi  Iuppiter  ipse, 
Soi  frater  Triviae,  insunt  cui  numina  mille,  45 

Soi  qui  quadriiugo  diflundit  iumina  curru, 
Sol  et  Hyperboreo  fulget  matutinus  in  ortu, 
Sol  reddit  cum  luce  diem,  Sol  pingit  Olympum. 
Sol  aestas,  autumnus,  hiems,  Sol  ver  quoque  gratum,    49 
Sol  saecium  mensisque,  dies  So),  annus  et  hora,  61 

Soi  globus  aethereus,  Sol  est  lux  aurea  mundi. 
Sol  bonus  agricolis,  nautis  quoque  prosper  in  undis, 
Sol  repetit  quaecumque  potest  transcendere  semper. 
Sol  cui  sereno  pallescunt  sidera  motu,  55 

Sol  cui  tranquillo  resplendet  lumine  pontus, 
Sol  cui  cuncta  licet  rapido  lustrare  calore, 

35  8iirgi  at<j;  defecit  B  surgit  quae  defecit  L  36  sedit 
—  foebi  L  37  lnmensum  B  A  u.  38  nouum  carmen  incipit 
Burmannus  38  perfundit  Burm.  39  uernantur  B  40  om. 
L  fgramme.  B  41  nominis  B  42  diuidis  BL  (s  in  ras  L) 
dirigit  Hauptius     43  caeli  (om.  que)  L     44  Sol  liber  et  soi 

u 
arma  B         45  labor  et  ribice  B  laboret  tribiae  L    claror 

Triuiae  Hauptius  frater  Triuiae  scripsi  insunit  B  numina 
Hauptius  nomina  BL  46  lumine  L  cursu  B  cursus  L 
curru  Heinsius  47  Hyperionio  Burmannus,  sed  cf.  Auienus 
or.  marit.  664  Sol  iperboreo  L  Soli  et  per  boreo  B  fulgit 
LB  fit  »amicus  Hauptii  hortu  B  48  redit  ex  reddit  L 
cum  pingit  L  Sol  p.  Heinsius  conpingit  B  49  hiemps  B 
gratu8  BL  u.  50  post  59  et  58  post  50  posui  51  mensisq; 
dies  sol  B  mensis  sol  dies  L  annos  errora  L  52  aethereis 
B  -eue  olim  correxi;  sic  et  L  Sol  scripst]  haec  LB 
54  reficit  Hauptius  56  tranquillos  B  resplendit  L  splen- 
deecit  B      57  lustra  B     colore  B,  corr.  m.  pr. 


CODICIS  PARISINI  8071.  303 

oo  Sol  cui  surgenti  resonat  levis  unda  canorem, 

50  Sol  cui  mergenti  servat  maris  unda  teporem, 

58  Sol  mundi  caelique  decus,  Sol  omnibus  idem, 

co  Soi  noctis  lucisque  decus,  Sol  finis  et  ortus. 


390 
foh  58  r.  E VCHERIAE  B  Mv  22: 

Aurea  concordi  quae  fulgent  fila  metailo 

Setarura  cumuiis  consociare  volo: 
Sericeum  tegmen,  gemmantia  texta  Laconum 

Pellibus  hircinis  aequiperanda  loquor: 
5       Nobilis  horribili  iungatur  purpura  burrae, 

Nectatur  plumbo.  fulgida  gemma  gravi: 

59  snrgente  B  liba  B  lira  ex  liba  L  blanda  BL 
lyra  Hauptius  tuba  Opitius  leuis  unda  cl.  Catullo  64,  273 
scripsi  (Libys  unda  olim  scripsi)  50  merenti  seruit  L  me- 
rentis  eruit  B  merg.  Pithoeus  seruat  Burm.  undiq;  B  le- 
porem  LB  58  caeli  Burm.  lucie  LB  unus  B:  idem  L 
60  deus  cx  decus  B  decus  L.    Explicit  B;  sequitur  in  B: 

Rara  fides  hominum:  nulli  me  credere  uellis. 

Hoc  mihi  quod  oberit,  si  quia  ibi  uellit  irasci, 

Irascar  minus  ipse  mihi  ninusque  (sic)  doleuo. 
Ad  dnm  codez  nescit  redire  dimisus. 
Nam  si  me  crederis,  dic:  mihi  (lege  mi)  codicelle,  uoleto 

(lege  ualeto).    Explicit. 

890.  M  —  cod.  Valenccn.  387  8.  IX  ap.  Mabillon  ana- 
lect.  I  p.  367,  qui  quam  curate  contulerit  nescio.  F=»  Vin- 
dob.  277  *.  IX  {fol.  55)  ap.  Haupt.  ed.  Ouid.  Halieut.  p.  VII 
(u.  21  -  32).  P  —  Paris.  8440  8.  X. ;  ipse  contuli.  L  —  Vos- 
sianus  fol.  82  8.  IX  (fol.  155).  B  =-  Vossianu*  q.  69  s.  IX 
(fol.  19).     G  —  Gronmganus  C.  d.  3,  s.  XI—  XII  ap.  Baeh- 

rens.    Inscr.  om.  MLG.    lt  P.     Versus  Encheriae  poetrie 

B      1  q  G  q:  uel  q;  LBP    fulgunt  GBP    fila  metalla  P 
2  Setarum  BL  sectarum  MG   retarum  ex  set.  P  m.  sec. 
consotiare  P         3  tegmantia  P,  corr.  m.  sec.     tecta  libri, 
em.  Heinsius     lacuum  B  loconum  R        4  aequiperando  JP 
loquar  B      5  horribilis  B  m.  pr.    byrae  M?      6  plumba  M 


304  CARMINA 

Sit  captiva  sui  nunc  margarita  nitoris 

Et  clausa  obscuro  fulgeat  in  chalybe: 
Lingonico  pariter  claudatur  in  aere  smaragdus, 

Conpar  silicibus  nunc  hyacinthus  eat:  10 

Rupibus  atque  moiis  similis  dicatur  iaspis, 

Eligat  infernum  iam  modo  luna  chaos: 
Nunc  etiam  urticis  mandemus  lilia  iungi, 

Purpureamque  rosam  dira  cicuta  premat: 
Nunc  simul  optemus  despectis  piscibus  ergo  15 

Delicias  magni  nulliOcare  freti: 
Auratam  crassantus  amet,  saxatilis  anguem, 

Limacem  pariter  nunc  sibi  tructa  petat: 
Altaque  iungalur  vili  cum  vulpe  leaena, 

Perspicuam  lyncem  simius  accipiat:  20 

Iungatur  nunc  cerva  asino,  nunc  tigris  onagro, 

lungatur  fesso  concita  damma  bovi: 
Nectareum  vitient  nunc  lasera  tetra  rosatum 

Mellaque  cum  fellis  sint  modo  mixta  malis: 
Gemmantem  sociemus  aquam  luteumque  barathrum,  25 

Stercoribus  mixtis  fons  eat  inriguus: 
Praepes  funereo  cum  vullure  ludat  hirundo, 

Cum  bubone  gravi  nunc  phiiomela  sonet: 

7  fui  nunt  margareta  B  8  clauso  P  obcuro  B  ca- 
libe  BPLGB  calybe  M?  9  Lingonico  P  Lenconico  BL, 
P  in  mg.,  GB  Leuc.  M     zmaragdus  P  10  compar  M 

iac(ch  P)inctus  BBPL  hiacynthus  M  (?)  iacintus  G  eat  BP 
.  6  •  GPm.2  adest  M,  om.  VB  11  Rupibus  GMLP  m.  2 
Bupiq;  BP  12  cahos  B  coas  G  14  Pre  (Per  M)  spi- 
cuamque  MPLGB;  recte  B  15  dispectia  libri  despectis 
Meyerus  16  Dilicias  BP  Diuitias  M  mellificare  M  nulli- 
facere  P,  corr.  m.  2  17  craxantus  P  crassantos  G 

18  trucca  B  19  iunpantur  B  leema  P  leene  G  20  Pre- 
spicuam  LP  m.  pr.  GB  lincem  Ubri  21  uili  cum  uulpe 
iterum  post  Iungatur  B,  sed  erasum  asion  no  t.  G  tygris 
B  22  dama  MP  damna  B  noui  B  m.2  ex.  corr.  23  ui- 
tient  LB  uicium  G  bouitiet  B  ex  corr.  uitiet  M  uiciet  VP 
lausera  libri,  corr.  Ducangius  tetca  G  25  sociamus, 
sed  corr.,  V  baratrum  libri  bratrum  L  batrum  B  26  ir- 
riguus  M  27  funeneo  G  28  graui  om.  B  filomela 
BVPG  -olla  sonat  LB 


CODICIS  PARISINI  8071.  305 


Tristis  perspicua  sit  cum  perdice  cavannus 
30  Iunctaque  cum  corvo  pulcra  columba  cubet:      / 

Haec  monstra  incertis  mutent  sibi  tempora  fatis  — 
Rusticus  et  servus  sic  petat  Eucheriam! 

391  M.  874. 

B.  V  368. 

Cervus  aper  coluber  non  cursu  dente  veneno 
Vitarunt  ictus,  Maioriane,  tuos. 

29  prespicua  LGR    cauanus  MG     80  pulchra  B PLG 
31  incertis  BP  incestis  VMLGB     mutet  B     factis  M 
31  a  IuUano  Toletano  (Anal.  Heluet.  ed.  Hagen  p.  281,  6) 
citatur      82  euceriam  BMLGB  euoeriam  V 

391«  Sidonio  Apollinari  a  nonnullis  adscriptum.  cf. 
eius  eartnen  18,  17—18.  In  Vindobonensi  277  et  B  extat 
post  390  et  Ouidii  Halieutica      2  icetus  B 


AnthoL  lat.  I.  20 


CAKMINA 
CODICIS  VOSSIANI  Q.  86 


B.  II  268.  n^j    y 

M.  210.  qqo  y?"'  / 

b.  iv  iii.  3v*  fol.  92  r. 

Vt  belli  sonuere  tubae,  violenta  peremit 
Hippolyte  Teuthranta,  Lyce  Clonon,  Oebalon  Alce, 
Oebalon  ense,  Clonon  iaculo,  Teuthranta  sagitta. 
Oebalus  ibat  equo,  curru  Clonus,  at  pede  Teuthras, 
Plus  puero  Teuthras,  puer  Oebalus,  at  Cionus  heros.     6 
Figitur  ora  Clonus,  latus  Oebalus,  ilia  Teuthras. 

892  sq.  extant  in  V  (Vossiano  q.  86  8.  IX  post  c.  646), 

B,  G  (Sangallensi  899  s.  IX),  D  (Bruxellensi  10869  *.  IX), 

C  (Parisino   8069  s.    X—XI),   L  (Vossiano  q.  33   s.  X), 

B  (Begio  mus.  Brit  16  B  19  s.  IX— X),  P  (Parisino  13026 

8.  X),  alii8,  recentioribus  inultis.    at  —  omnes  uel  plerique. 

Conlati  sunt  libri  a  me  C,  a  Schenkelio  G,  ab  Oehlero  D, 

a  Bonneto  B,  ab  Holdero  V.   —   Ego  totos  excussi  libros 

BVCDGy  reliquos  Baehrensii  ubi  ex  re  uisum  est.     Omisi 

tamen  orthographica  uelut  yppolite  (a>),  t(h)e(o)trasf  teutras 

(©),  lice  (oo),  teon,  tirsis  uel  tyrsis  (a>),  ebalus  (L).  —  Medii 

aeui  imitatxones  v.  M.  870  et  ann.  phil.  1868,  676.    Inscr. 

om.  VBLP.     Ouidii   Nasonia   uersus    G   Traiani   impera- 

toris    de    bello   Parthico    uersus    decori   (ludicri  puio)   C. 

Versus  Traiani  imperatoris  B  Hos  uersus  Nero  imperator 

compo8uit  Parisinus  9344  s.  XI  Versus  Adriani  impr  cod. 

Musei  Brit.  Add.  11988  s.  XI— XII  Epigramma  Adriani  im- 

peratoris    de    pugna  Amazonum    Vindobon.   2621    s.    XII 

fol.  35  r        1  Et  C    turbe  sed  corr.  V    uolenta  B       2  >p- 

polite  G    teuthranti  (om.  Lyce)  cilionon  (c  ex  1)  V    cleonon 

e 
B     obolon  alce  B        3  cf.  carmen  de  figuris  uel  schemati- 

bu8  u.  167 :  Oebalon  ense,  Lycon  ferit  hasta,  Pedason  arcu- 

donon  V  u.  6  ante  4:  G  4  ?ru  C  ad  ped  V  5  at 
Cl.  heros  om.  B  ad  lonus  V  eros  D  aeros  L  6  latus 
Oebalus  om.  B,  add.  m.  2 


CODICIS  VOS8IANI  Q.  86.  307 

Iphicli  Teuthras,  Dorycli  Clonus,  Oebalus  Idae; 
Argolicus  Teuthras,  Moesus  Clonus,  Oebalus  Arcas. 

qqa  b.  ii  257. 

OVO  M.  25«. 

Almo  Theon  Thyrsis  orti  sub  colle  Pelori  B'  ** ll%' 

Semine  dispariii:  Laurente  Lacone  Sabina. 
Vite  Sabina,  Lacon  sulco,  sue  cognita  Laurens. 
Thyrsis  oves,  vitulos  Theon  egerat,  Almo  capellas, 
5  Almo  puer  pubesque  Theon  et  Thyrsis  ephebus; 
Canna  Almo,  Thyrsis  stipula,  Theon  ore  melodus. 
Nais  amat  Thyrsin,  Glauce  Almona,  Nisa  Theonem; 
Nisa  rosas,  Glauce  violas  dat,  liiia  Nais.  fol.  92  u. 

394 
Venras  de  fnumero  dierum  singulorom     b.  v  71. 

mAna4nm  M.  10S7. 

mensmm  b.  i  205. 

Dira  patet  Iani  Romanis  ianua  bellis. 
Vota  deo  Diti  Februa  mensis  habet. 

7  oro.  B  Aepicli  CD  Aephycli  V  EpicH  G  Epuclit  B 
m.  2  Iphiclis  Scaliger  Dorycli  —  Teuthras  om.  u  Doricli 
D,  tmde  Dorycli  restitui  (Doryli  Scaliger)  dorus  V  doras  B 

t*.  2  toracli  G  dorachi  L  ida  B  m.  2  Ide  D  8  Ergo 
licu8  B  Moesu8  C  ]  mes(8)us  co  chlonon  V  clonon  L 
archa8  C 

893«  In  G  deest.  Inscr.  om.  libri  Citerii  Sidonii 
Syracu8ani  Scaliger  1  lmo  C  theo  V  tyreis  <o  ubique 
lyrsis  C  orei  V  monte  Scdliger  polori  C  2  sabina  V 
sabima  B  sabine  CD  Sabino  uulgo.  Hic  semen  mire  de 
matre  dicitur        8  sabina  BV  -nae  DP  -ne  C    sulcost  D 

cognita  BVC  cognite  uulgo  suae  B  suelsuae  cognita 
aconita  D  cognito  P  laurus  B     5  ante  4  B  CD     4.6F 

5  teoy.  &  tersis  efebus  C      ephybus  B  6  stipulata  D 

melodus  BD  ^dis  V  -dee  C       8  ante  1  BCD      7.  8  V 

7  Nays  B    ama  V  almon  VD    Kisa]  Enna  V    teones  C 

8  Nisit  C  Nasa  D    clauce  B    at  C    natis  C 

894 sq.  extant  in  V  (Vossiano  q.  86),  P  (Parisino  7886 
8.  IX  olim  Puteani),  E  (Einsidlensi  819  s.  X),C(Colo- 

20  • 


CABMINA 

Incipe,  Hars,  anni  felicia  fala  reducti. 

Tunc  Aries  Veneri  lutea  serta  legiL 
Dulcia,  Haie,  luis  ducis  hexagona  nonis. 

Arce  poli  Geminos  Iunius  ecce  locat 
lulius  ardenti  diverlit  lumina  soli. 

Aera  ilammigero  cuncta  Leone  calent. 
Poma  legit  Virgo  maturi  mitia  solis. 

Fnndit  et  October  vina  Falcrna  lacis. 
Aret  tota  soli  species  vi  dura  Nepai. 

Vde  December,  amat  te  genialis  liiems. 


nicnsi  186  olim  Darmstadtiensi  3161  *.  IX—  X),  D  {Durla- 
ceiisi  36  F  nunc  Caroiiruhensi  anni  850),  H  (Harleiano  8091 
8.  X),  Parisino  6643  s.  IX,  Regio  mus.  Brit.  16  B  16  s.  IX, 
Vaticanis  645  s.  IX  et  641  s.  X,  Urbinate  290  s.  X,  Pala- 
tino  4B7  s.  X,  Caroliruhensi  Aug.  167  s.  IX  (c)  (c.  394),  Va- 
lencenensi  330  bis  s.  X  (b),  aliis.  Conlati  sunt  a  me  P,  ab 
Holdero  VD,  ab  Hageno  E,  a  Baehrensio  CDH.  Totos 
excussi  libros  VPECD  praeter  orthographica  leuiora,  reli- 
quos  ubi  ex  re  uidebatur.  m  —  libri  uel  omnes,  uel  plerigue, 
inter  guos  ei,  quos  totos  txcussi.     S  =-  Hbri  quidam  praeter 


Item  (Iterum  P)  neraus  de  fi  (numero?)   dierum  eingu- 

lorum  mensium  VP  alii     Item  alii  C   Ituc.  om.  D  Versua  de 

inuentione  mensuum  E  de  natuia  conieci      1  om.  D    Mira 

E        2  februo  P       3  reduci  m,  corr.  Heineius       4  lintea 

V     5  maie  DEe  mage  G  maia  VP    tue  E  ducis  CDEV 

dicis  P    eiagona  m  (eiagonia  D)  sexangula  Baehrens    cer- 

tamina   uel  ludos  glossema  in  VaJenc.         6  lulius  E  uniuB 

C         7  ardenti  DE$    -tis   CS    argenti   VP      deuertit  ce 

numina   VP  luminu  E      soli  DE<Z  aoliu  CVP  8  Aers. 

CDEcv  Aerea.  V  Aerea  P  Arida  conicci     flamijtero  FP(7 

9  uirgo  om.  D      initia  C,  V  sed  corr. 

solus  £      10  octo//ber  D    lacis  <o  (locis  £) 

Hntisitis,  /brt.  recfe         11  Vret  E    ni  dura 

')  12  Dde   Scaliger   Unde  m    (Munde   F) 

decimber    F      amat  om.    V     ge  malia  E 


f 


x 

CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  \ 

395  b. 

M    10 

Tetrastichon  anthentionm  de 
singulis  mensibus 

Ianuarius 
Hic  Iani  mensis  sacer  est  (en  aspice  ut  aris 

Tura  micent,  sumant  ut  pia  iura  Lares), 
Annorum  saeclique  caput,  natalis  honorum, 

Purpureos  fastis  qui  numerat  proceres. 

Februarius  fdl.  93  r. 

5      At  quem  caeruleus  nodo  constringit  amictus 
Quique  paludicolam  prendere  gaudet  avem, 
Daedala  quem  iactu  pluvio  circumvenit  Iris; 
Romuleo  ritu  Februa  mensis  habet. 

Martius 
Cinctum  pelle  lupae  promptum  est  cognoscere  mensem: 
10      a   Mars  olli  nomen,  Mars  dedit  exuvias. 

/ Tempus  ver[num]  aedus  petulans  et  garrula  hirundo 
Indicat  et  sinus  lactis  et  herba  virens. 

Aprilis 
Contectam  myrto  Venerem  veneratur  Aprilis: 
Lumen  veris  habet,  quo  nitet  alma  Thetis. 

895.  Tetrasticon  co  (TrjToaotuuDv  E)  autenticum  co 
(i.  e.  Ausonianum ,  ex  coaicis  Ausoniani  E  [Voss.  111]  fa- 
tnilia  deductum).  Mensium  nomina  om.  CP.  Ad  imagines 
mensium  hi  uersus  pertinent  1  sq.  sic  interpunxi  1  an 
asp.  E  2  iura  scripsi  tura  oi  liba  Baehrens  larie  VP 
8  seculique  P  quae  V    capud,  corr.y  D       4  purpureis  DE 

-reus  C  -reum  VP;  corr.  Scaliger     factis  E     numeras  C 
5  Ad  VD;  P  sed  corr.  6  gaudet  ©]   gestat  Baehrens 

nescio  unde      7  Dedela  C  Detala  E    iacto  oo,  corr.  S    hiris 
C        8  riti  E    abet  D        9—24  mensium  nomina  om.  V 
10  olli  VPD  illi  CE    exubias  VPD        11  uer  eo  uernum 
Scaliger     hedus  ED     garrulo  P         12  sinus  ECD  senos 

VP  13  uenerant  P  14  Flamen  Baehrens    ueris  7> 

uiris  VP  iuris  E  turis  Vinetus.  —  thetis  (7D2£trtetis  P 
tetriB  V  Ceres  Vinetus 


312  CARMINA 


b.  m  i5i.  396 

B.IY57.  Paroendnm  misero 

Occisum  iugulum  quisquis  scrutaris  f  amici, 
Tu  miserum  necdum  me  satis  esse  putas? 

Desere  confossum!    victori  vulnus  iniquo 
Mortiferum  impressit  mortua  saepe  manus. 


B.  II 48.  397 

bI  rvV  Mors  Catonie  f0l.  93  u. 

Invictum  victis  in  partibus,  omnia  Caesar 
Vincere  qui  potuit,  te,  Cato,  non  potuit. 


B.  II  49.  398 

M.  745.  r-,         ■. 

b.  rv  58.  [Itemj 

Ictu  non  potuit  primo  Cato  solvere  vitam: 
Defecit  tanto  vulnere  victa  mantis. 

Altius  inseruit  gladium:  qua  spiritus  ingens 
Exiret,  magnum  dextera  fecit  iter. 

Opposuit  Fortuna  moram  voluitque,  Catonis 
Sciremus  ferro  plus  valuisse  manum. 


Sequuntur  in  V  c.  236.  287,  tum  396. 

396.  Senecae  tribuit  Pithoeus.  396 — 463  plerague  uel 
omnia  Senccae  tribuunt  Bossbach,  Baehrens,  alii  1  Occisi 
uulgo,  sed  cf.  u-  4  u£  amici  V  scrutare  inimicus  Baeh- 
rens     3  Dessere,  sed  corr.,  V     4  pressit  V    im  add.  m.  sec. 

897.  1  Inuictum  Burm.  Inuictus  VB  (Beginensis  1414 
s.  XI  in  c.  397—399) 

398.  Inscr.  om.  VB  2  uita  VB  3  gladium  B] 
digitos  V  sps  V  5  Obp-  B  inuoluitque  V  in£uoluitque 
B,  corr.  Pithoeus        6  Scires  ut  ferro  Scaliger 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  313 

399  b.  n  50. 5i. 

[Item]  b.  iv  58. 

Iussa  manus  sacri  pectus  violare  Catonis 

Haesit  et  inceptum  victa  reliquit  opus. 
Ille  ait  infesto  contra  sua  vulnera  vultu: 

'Estne  aliquid  magnum,  quod  Cato  non  potuit? 
5  Dextera,  nunc  dubitas?  durum  est,  iugulasse  Catonem? 

Sed  quia  liber  erit,  iatn  puto  non  dubitas! 
Fas  non  est  vivum  cuiquam  servire  Catonem: 

Rectius  et  vivit  nunc  Cato,  si  moritur'. 


400  b.  n  26. 

M    782 

Epitaphion  Fompeiorum  b.  iv  59.' 

Magne,  premis  Libyam;  fortes  tua  pignera  nati 
Europam  atque  Asiam.     nomina  tanta  iacent! 


b.  n  27. 

M.  783. 
B.  ib. 


401 
[Item] 

Quam  late  vestros  duxit  Fortuna  triumphos, 
Tam  late  sparsit  funera;  Magne,  tua. 


899«  inscr.  otn.  VB  1  uiolasse  V  uiolasset  B  2  cf. 
Ouidius  art.  am.  II  78  fuidit  et  inceptom  deztra  reliquit 
opus9  3  inferto  B  4  magnum  B  magnus  V  5  nunc 
scripsi)  me  VB  ne  dubites  Heinsius  ne  dubita  Scaliger 
du  B  durum  V      6  quia  B,  om.  V      7  uiuo  VB    quem- 

quam  .  .  catone  V;  recte  B  seruare  B  8  Necdum  etiam 
uiuit  B  NeEdum  ipsum  uincit  V  Rectius  (uel  Verius)  et 
scripsi  Quin  etiam  Baehrens 

Ad  400—404  quae  unius  carminis  instar  habet  V,  cf. 
Lucanus  VI 817  sq.  et  praecipue  Martialis  V  74. 

400«  Epitaphion  Pompei  F,  corr.  Scaliger  1  pmia 
lybiam  V       2  quanta  Scaliger 

401.  2  sua  Heinsius 


314  CARMINA 

b.  n  «8  iq.  402 

M.  784  iq.  r_,  . 

b.  iv  6».  [Itemj 

Pompeius  totum  victor  lustraverat  orbem, 
At  rursus  toto  victus  in  orbe  iacet: 

Membra  pater  Libyco  posuit  male  tecta  sepulcro; 
Filius  Hispana  est  vix  adopertus  humo; 

Sexte,  Asiam  sortite  tenes.     divisa  ruina  est: 
Vno  non  poluit  tanta  iacere  solo. 

B.  II  30.  403 

M.  786.  rT.         - 

b.  ib.  [Item] 

Aut  Asia  aut  Europa  tegit  aut  Africa  Magnum. 
Quanta  domus,  toto  quae  iacet  orbe,  fuit! 

b.  ii  8i.  404 

M.  787.  __.         . 

b.  ib.  [Item] 

Maxima  civilis  belli  iactura  f  sub  ipso  est: 
Quantus  quam  parvo  vix  tegeris  tumulo! 

b.  m  152.  405 

b.  iv  60.  Ad  amicum  optimum 

Crispe,  meae  vires  laesarumque  ancora  rerum, 
Crispe  vel  antiquo  conspiciende  foro, 

Crispe,  potens  numquam,  nisi  cum  prodesse  volebas, 
Naufragio  lilus  tutaque  terra  meo, 

402.  2  Ac  Baehrem  russus  V  uictor  V  -tus  Hein- 
8iu8  3—6  edd.  ante  me  separarunt  8  libico  V  sepul- 
chro  V  4  adaptus  V  5  sexte  corr.  ut  uidetur  ex  secte 
V      6  tanto  V  tota  Pithoeus    loco  Francius 

403.  1  maga  V  Magnos  Baehrens  2  fuit  Klotzius 
ruit  V 

404«  1  sed  ipse  es  Peiper;  lacunam  statuit  Baehrens 

2  QuantSs  V.    num  Magnus? 

405.  Senecae  iam  tribuit  Pithoeus  1  lassarflq;  an- 
chora  V,  correxi  lapsarum  Baehrens 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  315 

5      Solus  honor  nobis,  arx  et  tutissima  nobis 
Et  nunc  afflicto  sola  quies  animo, 
Crispe,  fldes  dulcis  placideque  acerrima  virtus, 

Cuius  Cecropio  pectora  melle  madent, 
Maxima  facundo  vel  avo  vel  gloria  patri, 
10  Quo  solo  careat  si  quis,  in  exilio  est: 

Intactae  iaceo  saxis  telluris  adhaerens, 

Hens  tecum  est,  nulla  quae  cohibetur  humo. 

406  B.  II  85. 

De  sacrie  evooantie  animas  Magnorum    b.  iv  eo! 

Fala  per  humanas  solitus  praenoscere  flbras 

Impius  infandae  religionis  apex 
Pectoris  ingenui  salientia  viscera  flammis  fol.  94  r. 

Imposuit;  magico  carmine  rupit  humum, 
5      Ausus  ab  Elysiis  Pompeium  ducere  campis! 

Pro  pudor,  hoc  sacrum  Magnus  ut  aspiceret! 
Stulte,  quid  infernis  Pompeium  quaeris  in  umbris? 

Non  potuit  terris  spiritus  ille  premi! 

407  B.  UI  66-68. 
t%       —ij.       i-           tta  M-  907—909. 

De  vita  humilion  b.  iv  ei. 

*Vive  et  amicitias  regum  fuge'.     pauca  monebas: 
Maximus  hic  scopulus,  non  tamen  unus,  erat. 

6  honora  V  ars  V  7  placideque  Duebner  placidiq.  V 
Suadaeque  Schrader  Latiique  Burm.  fides  pro  amico, 
uirtus  pro  uiro  forti  posita  sunt  8  cecropeo  m.  sec.  ex 

-pio  V.  cf.  Martialis  VII  69,  2  fcuius  Cecropia  pectora 
uoce  madent'  9  aui  V  11  An  tu  cui  iaceo  V,  correxi. 
En  hic  qui  iaceo  Pithoeus  Cyrneae  en  Oudendorp  Incultae 
Baehrens      12  q;  V 

406.   euocatia  V,  correxi  euocaturis  Baehrens    Magni 
puto        2  infanda  relegionis  V     apes  V  apex  Scaliger 
8  papientia  V,  corr.  Scaliger    flamas,  sed  corr.,  V       6  ab 
elybicis  V,  corr.  Scaliger 

407«  A  Scaligero  in  tria  carmina  perperam  discerptum. 
cf.  Ouidius  Trist.  III 4,  4  f  Viue  tibi  et longe  nomina  magna 
fuge*  sqq'        2  tamen]  tam  suprascr.  m.  sec.  V 


316  CARMINA 

Vive  et  amicitias  nimio  splendore  nitentes 

Et  quicquid  colitur  perspicuum,  fugito! 
Ingentes  dominos  et  famae  nomina  clarae  C908} 

Inlustrique  graves  nobilitate  domos  6 

Devita  et  longe  tenuis  cole;  contrahe  vela 

Et  te  litoribus  cymba  propinqua  vehat. 
In  plano  semper  tua  sit  fortuna  paresque  [9093 

Noveris:  ex  aito  magna  ruina  venit.  10 

Non  bene  cum  parvis  iunguntur  grandia  rebus: 

Stantia  namque  premunt,  praecipitata  ruunt. 


B.  ni  69. 


408 

M.  910.  „.         , 

b.  iv  ei.  Litemj 

'Vive  et  amicitias  omnes  fuge':  verius  hoc  est, 

Quam  'regum'  solas  cefTuge  amicitias'. 
Est  mea  sors  testis:  maior  me  afllixit  amicus 

Deseruitque  minor.     Turba  cavenda  simul. 
Nam  quicumque  pares  fuerant,  fugere  fragorem 

Necdum  conlapsam  deseruere  domum. 
[1]  nunc  et  reges  tantum  fuge!    Vivere  doctus 

Vni  vive  tibi;  nam  moriere  tibi. 

b.  ra  11.  409 

b.  iv  62.  De  se  ad  patriam 

Corduba,  solve  comas  et  tristes  indue  vultus; 
Inlacrimans  cineri  munera  mitte  meo. 

4  conspicuum  Heinsius  6  domos   ex   domos  V 

7  tenuis  scripsi:  uiuus  V  cautus  Cannegieter  tutus  Baehrens 
sanua  Hauptius  saluus  Peiper  fuge  Burmannus.  fortasse 
Deuita  longe  et  uiles  cole?  10  Foueris  Heinsius  11  iun- 
guntur  ]  iun  m.  pr.  supra  lin.  V       12  pmunt  V 

408.  inscr.  om.  V,  add.  Scal.  2  etfuge  V  3  Et  mea 
mors  V,  corr.  Heinsius  tetis  V  6  fuge  V  7  1  adcL 
Heinsius  Nunc  et  non  Scaliger        8  moriare  V 

409«    L.   Annaei  Senecae  ad    patriam    Pithoeus 
1.  3  Cordaba  V       1  triste  V,  sed  corr.  m.  pr.        2  Et  la- 
crimans  Bardilius 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  317 

Nunc  longinqua  tuum  deplora,  Corduba,  vatem, 
Corduba  non  alio  tempore  maesta  magis: 
5      Tempore  non  illo,  quo  versis  viribus  orbis 
Incubuit  belli  tota  ruina  tibi, 
Cum  geminis  oppressa  malis  utrimque  peribas 

Et  tibi  Pompeius,  Caesar  et  bostis  erat; 
Tempore  non  illo,  quo  ter  tibi  funera  centum 
10  Heu  nox  una  dedit,  quae  tibi  summa  fuit; 

Non,  Lusitanus  quateret  cum  moenia  latro, 

Figeret  et  portas  lancea  torta  tuas. 
llle  tuus  quondam  magnus,  tua  gloria,  civis 
Infigor  scopulo!    Corduba,  solve  comas 
15      Et  gratare  tibi,  quod  te  natura  supremo 
Adluit  Oceano:  tardius  ista  doles! 


B.  III  158. 


410 
De  cuetodia  sepnlcri  b.  tyII. 

Quisquis  es  (et  nomen  dicam?  dolor  omnia  cogit!), 

Qui  nostrum  cinerem  nunc,  inimice,  premis 
Et  non  contentus  tantis  subitisque  ruinis 

Stringis  in  extinctum  tela  cruenta  caput: 
5       Crede  mihi,  vires  aliquas  natura  sepulcris 

Attribuit:  tumulos  vindicat  umbra  suos. 
Ipsos  crede  deos  hoc  nunc  tibi  dicere,  livor, 

Hoc  tibi  nunc  Manes  dicere  crede  meos: 
Res  est  sacra  miser;  noli  mea  tangere  fata: 
10  Sacrilegae  bustis  abstinuere  manus! 

3  longuinqua  V       4  cordaba  (?)  V       6.  9  alio  V  illo 
Pithoeus      6  uersi  Heinsius       7  utruq;  V,  corr.  Scaliger 
10  uox  V,  recte?    tibi]  num  prope?  sibi  Baehrens    12  torta 
Scaliger  porta  V         13  ciuee  V         14  Infigar  ex  -gor  V 
scupulo,  sed  corr.,  V     Cordaba  m.  sec.  ex  Cordoba  V 
16    Et  V  Set   Baehrens  16   Addidit   Baehrens   Adnuit 

Dutbnerus    dolus  V 

410.   sepulcbri  V.    Senecae  tribuit  Pithoeus        1  et] 

en  uel  an  Burm.         6  sepulcris  V  m.  pr.     sepultie  Schra- 
derus  fort.  recte       9  sacra  Tollius  atra  V 


320  CARMINA 


B.  ni  82.  41  o 

M.  932.  — 

b.  iv  65.  De  spe 


(Qaeritor  per  exempla) 

Spes  fallax,  spes  dulce  malum,  spes  summa  malorum, 

Solamen  miseris,  quos  sua  fata  trahunt, 
Credula  res,  quam  nulla  potest  fortuna  fugare, 

Spes  stat  in  extremis  offlciosa  malis. 
Spes  vetat  aeternis  Morlis  requiescere  portis  5 

Et  curas  ferro  rumpere  sollicitas. 
Spes  nescit  vinci,  spes  pendet  tota  futuris; 

Mentitur,  credi  vult  tamen  illa  [sibi]. 
Improba,  mentis  inops,  rebus  gratissima  laesis, 

Quas  fovet  et  verti  fata  subinde  docet.  10 

Sola  tenet  miseros  in  vita,  sola  moratur, 

Sola  perit  numquam,  nec  venit  atque  redit 
Saepe  bono  rursusque  malo  blandissima  saepe  [est]; 

Et  quos  decepit,  decipit  illa  tamen. 
Instabilis,  dubio  devexa  ad  tempora  motu,  15 

Audax  et  clausum  quae  putet  esse  nihil, 
Omnia  promitlit  nota  levitate  deorum; 

Nil  fixum  et  casus  admonet  esse  leves. 


415.  queritur  per  exempla  V,  delet  L.  MueUerus  mus. 
rh.  XXTTT  97.  cf.  Tibullus  II 6, 19  sqq.  Ouidius  ex  Ponto 
1 6,  26  sqq.    1  una  malorum  Oudendorp,  std  cf.  Ouid.  Trist. 

7  7,  7      2  quos  Heinsius  qua  V      3  res]  spes  Scriuerius 

4  Perstat  Heinsius  5  Mortis  Ziehen  cf.  Ilias  2X312  aeterno 
.  .  portu  Schrader      7  tuta  Scioppius    futuri  V,  corr.  Scal. 

8  sibi  add.  Scaliger  9  inobs  reb.  V  lgssis,  sed  priore  s 
erasa,  V  lassis  Heinsius  11  inuitos  Scaliger  lnuitans 
Muellerus  12  uenit^F]  perit  Scaliger  sed  uenit  Wernsdorf; 
sed  ruenit  atque  redit'  t.  e.  solatur,  deinde  deserit  usque 
Francius  13  saepe  est  scripsi  semp  V  14  decipit]  de- 
cepit  V  15  diuexo,  ut  uidetur  ex  diuexa,  V  diueraa 
L.  Mueller  deuexa  Scaliger  16  claususum  (sum  a  m.  2 
deletum)  V  17  promitit,  sed  corr.  m.  pr.,  V  mota  V,  corr. 
Pithoeus  18  Nil  m.  2  ex  Nihil  V  admouet  V  breues 
L.  Mueller 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  321 

Naufragus  hac  cogenle  natat  per  feta  procellis 
20  Aequora,  cum  mersas  viderit  ante  rates; 

Captivus  duras  illa  solante  catenas 

Perfert  et  victus  vincere  posse  putat; 
Noxius  infami  districtus  stipite  membra 

Sperat  et  a  flxa  posse  redire  cruce. 
25       Spem  iussus  praebere  caput  paloque  ligatus, 

Cum  micat  ante  oculos  stricta  securis,  habet. 
Sperat  et  in  saeva  victus  gladiator  harena, 

Sit  licet  infesto  pollice  turba  minax: 
Et  cui  descendit  iugulato  in  pectora  mucro, 
30  Spem,  quamuis  leclo  iam  referatur,  habet. 

Spem  recipit  carcer  foribus  praeclusus  aenis, 

Spes  et  in  horrendo  robore  parva  manet. 
Spes  Marium  movit,  turpi  se  credere  limo 

Et  tantum  furto  vivere  velle  virum; 
35      Haec  illum  Libyae  penetrare  in  litora  victae 

Iussit;  et,  o  sitperi,  quis  fuit  ille  dies, 
Quo  Marium  vidit  suppar  Carthago  iacentem! 

Tertia  par  illis  nulla  ruina  fuit.  fol.  95  r. 

Spes  Magnum  profugum  toto  discurrere  in  orbe 
40  Iusserat  et  pueri  regis  adire  pedes. 

Spes  uni  numquam  poluit  dare  verba  Catoni, 

Mendacisque  deae  non  tulit  ille  dolos. 
Quid  non  spes  audet?    Priamo  post  Hectora  mansit; 

Spes  fuit  uxori,  Protesilae,  tuae. 


19  sgda  ^pcellas  V,  corr.  Scaliger    foeda  Heinsius  saeua 
Baehrens         21  durus  V         22  Perferret  uictos  V  uictus 
Scaliger      23  destrictus  V      24  redisse  V     26  ligatos  V 
29  Et  qui  decenti  iugulo  tinctoria  moto  Vy  corr.  Heinsius 
muto   Salmasius  30  referetur,   sed  corr.  m.  pr.,    V 

31  aeuis  V      32  Spem  et  V      33  turpis  se  V     36  libiae 

V  uictae  V:  nam  Marius  Iugurtham  uicerat.    uastae  L. 
Muellerus.    cf.   Ouidius  ex  Ponto  IV  3,  46  sqq.        36  et  o] 

io  Schrader    qui§  V  m.  pr.  sic  Ouid.  am.  III 12,  1     37  su8 
cartago  F,  suppar  Burm.      38  sic  V      40  reges  V     43  p 

V  44  prosilea  V 

Anthol.  lat.  I.  21 


322  CARMINA 

Orpheus  iufernas  speravit  tollere  leges  45 

Tartareum  et  cantu  flectere  posse  canem. 
Spe  duce  per  medias  enavit  Daedalus  auras 

Et  nova  mirantes  terruit  ales  aves. 
Passiphae  (quid  non  homini  sperare  licebit?) 

Speravit  torvo  posse  placere  bovi.  50 

Sperat  qui  curvo  sulcos  perrumpit  aratro, 

Sperat  qui  ventis  vela  ferenda  dedit. 
Spes  hamis  pisces,  laqueo  captare  volucres 

Erudit;  haec  orbem  bella  cruenta  docet. 
Spes  sequitur  gravibus  rastris  mala  rura  domantem,  6& 

In  nova  se  nulla  cum  ratione  paraL 
Semper  adulatur,  semper  male  fida  vagatur 

Et  popuios  urbes  totaque  regna  capit. 
Desertos  medicis  spes  numquam  deserit  aegros, 

Confessi  numquam  spera  posuere  rei.  60 

Spes  est,  quae  classis  diverso  ex  hoste  coactas 

Ducit;  spes  cupidos  tollit  in  arma  viros. 
Spes  dicit  Mura!  nec  te  praesentia  tangant: 

Fors  varias  mutat  mobilitate  vices'. 
Incerto  ludit  casu  Fortuna  per  orbem:  6fr 

Spes  semper  constat,  nec  fugit  atque  rediu 

b.  m  159.  416 

b.  iy  68.  Ad  malivolum 

Invisus  tibi  sum:  peream  si,  Maxime,  miror. 
Odi  te  et,  si  vis,  accipe  cur  faciam. 

45  Horphaeus  V  47  dedalus  undas  V,  corr.  Heinsius 
48  ales  in  alis  m.  pr.  corr.  V  49  Phassiue  V  (h  m.  sec 
in  ras.)  libebit  uulgo  61  prumpat  V  66  dominante  V 
69  egres  V  egros  corr.  m.  pr.  60  Defessi  V,  corr.  Sciop- 
pius  61  ex  orbe  Heinsius  coactus  V  62  pellit  uel  trudit 
Burm.  63  Spes  scripsi  Et  V  duro  V,  corr.  Heinsius  iun- 
gant  V,  corr.  I.  Dousa  (cf.  444,  11)  uincant  Heinsius  pun- 
gant  Wernsdorf  64  num  uaria?  nonuilitate  V  66  Spes 
8.  constat  nec  scripsi  (cf.  u.  12)  Et  8.  contra  quae  V  Est 
Scdliger  quam  fuit  L.  Mueller  ante  Burm.  Hoc  8.  constans, 
quod  fugit  atque  redit  Baehrens  adque,  sed  corr.,  V 

416.  2  Odi  V  Audi  m.  sec. 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  323 

Famam  temptasti  nostram  sermone  maligno 
Laedere  fellitis,  invidiose,  iocis. 
5      Contra  rem  nuper  pugnasli,  livide,  parvam: 
Tu  tamen  in  magna  te  nocuisse  putas. 
Hae  peream  nisi  sunt  animi  mihi,  Maxirae,  causae: 

Odi,  nec  mentem  res  magis  ulla  iuvat, 
Inque  vicem  ut  facias  oro  pereoque  timore, 
10  Ne  minus  invisus  sim  tibi  quam  videor. 

417  B.  II  261. 

Memoriam  litteris  permanere  b.  iy  68.' 

Haec  urbem  circa  stulti  monumenta  laboris 

Quasque  vides  moles,  Appia,  marmoreas, 
Pyramidasque  ausas  vicinum  attingere  caelum, 

Pyramidas,  medio  quas  fugit  umbra  die, 
5      Et  Mausoleum,  miserae  solacia  mortis, 

Intulit  externum  quo  Cleopatra  virum, 
Concutiet  sternetque  dies,  quoque  altius  extat 

Quodque  opus,  hoc  illud  carpet  edetque  magis. 
Carmina  sola  carent  fato  mortemque  repellunt; 
10  Carminibus  vives  seroper,  Homere,  tuis. 

418  B.  n  262. 
rrj.         i  ^-  S51. 

[Itemj  b.  iv  60. 

Nullum  opus  exsurgit,  quod  non  annosa  vetustas 
Expugnet,  quod  non  vertat  iniqua  dies, 

4  ////tis  V  uelitis  m.  sec. ;  corr.  Pithocus    inuidiore  V 

6  magni8  Pithoeus  7  fi  V  mihi  H.  Biesius  te  V  in  te 
Baehrens  nimiae  iam,  Maxime  Heinsius  maxima  V  causa 
V,  corr.  Heinsius      9  oro  Heinsius  curo  V 

41 7  •  Memoria  litteras  V,  correxi.  cf.  Propertius  IV 
1,  67  (III 2,  17)  sqq.  per  litteras  manere  Baehrens  1  multi 
Heinsius  2  Queque  V  8.  4  P=eramidas,  y  ut  uidetur 
erasa,  V       6  solatia  V     6  aeternum  V,  corr.  Heinsius 

7  Conti&  V,  corr.  m.  pr.    qdque  V        8  detque  V,  e  add. 


f»t.  sec. 

418«  inscr.  om.  V 


21* 


324  CARMINA 

Tu  licet  extollas  magnos  ad  sidera  montes 
Et  calidas  aeques  marmore  pyramidas. 

Ingenio  mors  nulla  nocet,  vacat  undique  tutum; 
Inlaesum  semper  carmina  nomen  habent. 


B.  1184.  419 

B.IV69.  Laue  Caesaris 

Ausoniis  numquam  tellus  violata  triumphis 

Icta  tuo,  Caesar,  fulmine  procubuit 
Oceanusque  tuas  ultra  se  respicit  aras: 

Qui  finis  mundo  est,  non  erat  imperio. 

B.  II  85.  420 

M.  76*.  rr,         • 

b.  ib.  [Item] 

Victa  prius  [nulli],  nullo  spectata  triumpho 

Inlibata  tuos  gens  patet  in  titulos. 
Fabula  visa  diu  medioque  recondita  ponto        fol.  95  u. 

Libera  victori  quam  cito  colla  dedit! 


B.  ib. 
M.  ib. 
B.ib. 


421 
[Item] 

Euphrates  ortus,  Rhenus  secluserat  Arctos: 
Oceanus  medium  venit  in  imperium. 

4  calidas  (i  e.  in  Africa  sitas)  V  canas  Baehrens  equea 
V  piramidas  V  5  iacet  V  ]  nocet  Pithoeus  uacat  V, 
cf.  Prop.  I.  c.  u.  60  ]  uagat  Ouaendorp. 

419—426  sine  interuallis  et  titulis  cohaerent  in  V 

419.  2  tua  V      3  prospicit  Delrius 

420.  1  nulli  om.  V  iaia  post  nullo  V  m.  sec.;  corr. 
Heinsius  2  patet  Cannegieterus  iacet  V  patitur  titnlos 
conicio      4  quamerito  collo  (coUa  i».  sec.)  V,  corr.  Scaliger 

421  a  420  separaui  1  Enfrathes  (h  erasa)  hortus  re- 
nus  V  recluserat  arctus  F,  corr.  Cannegieter  praecluserat 
Baehrens        2  in  add.  m.  sec.  V 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  325 

422  B.  II  86. 

[Item]  B.  iv  io. 

Libera,  non  hostem,  non  passa  Britannia  regem 

Externum,  nostro  quae  procul  orbe  iaces, 
Felix  adversis  et  sorte  oppressa  secunda  [es]: 

Communis  nobis  et  tibi  Caesar  erit! 

423  b.  n  87. 

rT.    y  M.  765. 

Litemj  b.  iv  7o. 

Vltima  cingebat  Thybris  tua,  Romule,  regna: 

Hic  libi  finis  erat,  religiose  Numa. 
Et  tua,  Dive,  tuo  sacrata  potentia  caelo 

Extremum  citra  conslitit  Oceanum. 
At  nunc  Oceanus  geminos  interluit  orbes; 

Pars  est  imperii,  terminus  ante  fuit. 

424  B.  II  88. 
r-.          ,  M.  766. 

Litemj  b.  iv  70. 

Mars  pater  et  nostrae  gentis  tutela  Quirine 

Et  magno  positus  Caesar  uterque  polo, 
Cernitis  ignotos  Latia  sub  lege  Britannos: 

Sol  citra  nostrum  flectitur  imperium. 
Vllima  cesserunt  adaperto  claustra  profundo 

Et  iam  Romano  cingimur  Oceano. 

425  B.  II  89  iq. 

litemj  B.  iv  70. 

Opponis  frustra  rapidum,  Germania,  Rhenum; 
Euphrates  prodest  nii  tibi,  Parthe  fugax; 

422#  1  brittania  V  legem  Externam  Heinsius  2  Aeter- 
num  V,  corr.  Tollins  iacet  V,  corr.  Baehrens  3  es  add. 
Baehrens      4  nouis  V 

428.  1  tybris  V  2  erit  V  3  dibe  V  tuum  T, 
corr.  Heinsius 

424.  1  quirinae  V  3  Cernite  semotos  Baehrens  in- 
domitos  conicio  bretannos,  sed  corr.  m.  pr.,  V  5  adopto 
F,  corr.  Heinsius        6  cingitur  V,  corr.  Hemsius 

425.  1  reru  V  renu  m.  sec.  2  Eufrates  V  nihil  V 
parte  V 


326  CAEMINA 

Oceanus  iam  terga  dedit,  nec  pervius  ulli 

Caesareos  fasces  imperiumque  tulit: 
Illa  procul  nostro  semota  exclusaque  caelo  5 

Alluitur  nostra  victa  Britannis  aqua. 

b.  n  01.  426 

b.  iv  n.  [Item] 

Semota  et  vasto  disiuhcta  Britannia  ponto 

Cinctaque  inaccessis  horrida  litoribus, 
Quam  pater  invictis  Nereus  velaverat  undis, 

Quam  fallax  aestu  circuit  Oceanus, 
Brumalera  sortita  polum,  qua  frigida  semper  5 

Praefulget  stellis  Arctos  inocciduis, 
Conspectu  devicta  tuo,  Germanice  Caesar, 

Subdidit  insueto  colla  premenda  iugo. 
Aspice,  confundat  populos  ut  pervia  Tethys: 

Coniunctum  est,   quod  adhuc  orbis  et  orbis  erat.  10 

427 
b*.  ivn."    %3D©  voluptate  adsidua  per  noetem 

Sic  et  ames,  mea  lux,  et  rursus  semper  ameris, 
Mutuus  ut  nullo  tempore  cesset  amor. 

Solis  ad  occasus,  solis  sic    .     ad  ortus 
Hesperus  hoc  videat,  Lucifer  hoc  videat. 

u.  6.  6  uulgo  a  u.  1 — 4  separantur      6  brittannos  V 

426.  1  Semoto  V  brittania  V  2  Cunctaq.  V,  corr. 
Scaliger  littorib.  V  3  Qua  V  uallauerat  Scaliger  celauerat 
Baehrens  4  falax  V,  corr.  m.  sec.  esto  V  6  acrtois  (uel 
-toxB?)  V  acrctois   m.  sec.      in  ocduis,   corr.   m.  sec,  V 

7  defictu  V,  corr.  Scaliger  defixa  Heinsius     gennania  V 

8  Subdedit,  sed  corr.,  V     insuetu  V     fmenda  iugo,  V 

9  Tethya  Heinsius  tellus  V 

427.  Voluntate  de  adsidua  per  noctem  V.  Primus 
edidit  L.  MueUerus  ann.  philol.  1865  p.  829.  Quae  omisi, 
sunt  erasa;  quae  obliquis  litteris  distinxi,  dubia  et  nonnuUa 
adeo  incertissima.  Molderi  et  MueUeri  conlaliones  inter  se 
contuli      2  cessit  V     3  asolis  V    sic  testor  ci.  L.  Muellerus 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  327 

5      Si  das  saepe  negas,  si  das  saepe  nc  .  .  mis 
Et  pede  preda  tuo  .  atier  rd  .  o  .  res 
Nox  mihi  tota  data  est  hite  datnpna  peribunt 

Multa  nimis  debet  timodius    .     .     .    s 
Promittis,  mea  vita,  semel  non  amplius  una 
10  ...    lisu&d    .    .    .    od    .     .     . 

Dum  iaceam  tecum  permixtus  corpon  toto 
Tib    .    futo    .    .    re  l    .    .     .     . 

Nempe  q    .     ad wille 

iii     *.i......     ii 

16      Lentus     .     .     .     .     p     .     .     .     arte 

Femina  cara  semel,  sed  siue  fine  semel. 
0  certe  numero  vinces  me  .  rera  .  i  a 
I    .     I  .  semper  ego. 

428  B.  II  848. 

De  tribus  amiois  bonis  b.^ittI'. 

Serranum  Vegetumque  simul  iunctumque  duobus 

Herogenem,  caros  aspice  Geryonas. 
Esse  putas  fratres:  tanta  pietate  fruuntur. 

Immo  neges:  sic  est  in  tribus  unus  amor. 
5       Triga  mihi  paucos  inter  dilecta  sodales, 

Triga  sodalicii  pars  bene  magna  mei! 


429  b.  m  19«. 

fol.  96  r.       Quod  non  severa  earmina  seribat         b.  f/72. 

Iam  libet  ad  lusus  lascivaque  furta  reverti. 
Ludere,  Musa,  iuvat:  Musa  severa,  vale! 

6  preda  V  7  Nox  olim  Nec  fuisse  uidetur  11  toto  an 
tota  incertum  V        18  Nemphe  (h  erasa)  V 

428.  1  uinctuq;  V  2  Hetogenen  V  Herog.  uulgo  Her- 
mogenem  Baehrens  nescio  cur  3  fars  V  4  cf.  Ouid.  epp. 
9,  92  eGeryones,  quamois  in  tribus  unus  erat'       6  par  V 

429«   seuera  Scaliger  uera  V         1   liuet  allussus   (s 

Sima  erasa)  lasciuiaq;  V      2  Martialis  VIII 8,  2  f  Ludere, 
usa,  iuuat' 


328  CARMINA 

Iam  mihi  narretur  tumidis  Arethusa  papillis 

Nunc  astricta  comas  nunc  resoluta  comas; 
Vt  modo  nocturno  pulset  mea  limina  signo  6 

Intrepidos  tenebris  ponere  docta  pedes, 
Nunc  collo  molles  circum  diffusa  lacertos 

Inflectat  niveum  semisupina  latus, 
Inque  modos  omnes,  dulcis  imitata  tabellas, 

Transeat  et  lecto  pendeat  ilia  meo,  10 

Nec  pudeat  quicquam,  sed  me  quoque  nequior  ipso 

Exultet  toto  nou  requieta  toro. 
Non  deerit,  Priamum  qui  defleat,  Hectora  narret: 

Ludere,  Musa,  iuvat:  Musa  severa,  vale! 

430 
b.  m  823.  Liber  IIII 

M.  996. 

b.  iv  73.  [De  pnero  amato] 

0  sacros  vultus  Baccho  vel  Apolline  dignos, 

Quos  vir,  quos  tuto  femina  nulla  videt! 
0  digitos,  quales  pueri  vel  virginis  esse 

Vel  potius  credas  virginis  esse  dei! 
Felix,  si  qua  tuum  conrodit  femina  collum, 

Felix,  quae  labris  livida  labra  facif,  5 

Quaeque  puella  tuo  cum  pectore  pectora  ponit 

Et  linguam  tenero  lassat  in  ore  suam. 

h 
3  Iam  scripsi  Nunc  V     aretusa  V     capillis  V,  corr. 

Buhnken        6  Vt  Burn.annus]  Et  V    modo  nunc  turno  V 

pulsans  V,  corr.  Burmannus        8  Etflectat  V,  corr.  Fran- 

cius  Ut  flectat  Burmannus    semesupina  V        9  dulces  V, 

corr.  m.  sec.      10  lecto  V  telo  Ruhnkenius     11  pudeant  t]cq 

V  ip8=o  V      12  Exultat  V      14  senera  V  sonora  m.  sec. 
seuera  in  mg.  m.  rec. 

48(h  Liber  UII  V;  *sc.  Senecac  carminum7 :  Bossbachius 
et  Baehrens;  csc.  antlwlogiae  SalmasianV  Peiper  De  puero 
amato  Scaliger,  om.  V  1  bachoc  (c  erasa)  V.  cf.  Ouidius 
metam.  III 421  4  deae  V,  dei  Ziehen.  Virgo  deus  est 
Bacchus  uel  Apollo  ephebus:  sic  puer  uirgo  Marcellus  Em- 
pir.  p.  262  Steph.        6  Ffelix  V,  sed  corr.  m.  pr.    quanttiu 

V  (n  erasa)      6  libida  V 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  329 

431  B.  III  193. 

Excusatio  insanioris  materiae  b.  fv-s.' 

Esse  tibi  videor  demens,  quod  carmioa  nolim 

Scribere  patricio  digna  supercilio? 
Quod  Telamoniaden  non  aequo  iudice  victum 

Praeteream  et  pugnas,  Penthesilea,  tuas? 

5  Quod  non  aut  magni  scribam  primordia  mundi 

Aut  Pelopis  currus  aut  Diomedis  equos? 
Aut  [ut]  Achilleis  infelix  Troia  lacertis 

Quassata  Hectoreo  vulnere  conciderit? 
Vos  mare  temptetis,  vos  detis  lintea  ventis: 
10  He  vehat  in  tuto  parva  carina  lacu. 

432  B.  II  53. 

De  sepulero  Catonis  b.  fv  74.' 

Ne  mirere  sacri  deformia  busta  Catonis: 
Visuntur  magni  parva  sepulcra  Iovis. 

433  b.  m  60. 

Af    906 

De  bono  vitae  humilioris  b.  fv  74.' 

Est  mihi  rus  parvum,  fenus  sine  crimine  parvum; 

Sed  facit  haec  nobis  utraque  magna  quies. 
Pacem  animus  nulla  trepidus  formidine  servat 

Nec  timet  ignavae  crimina  desidiae. 

6  Castra  alios  operosa  vocent  sellaeque  curules 

Et  quicquid  vana  gaudia  mente  movet. 

431.  Excussato  sihoris  materie  V  insanioris  scripsi  {cf. 
ad  484,  1)  seuerioris  Scaliger  uilioris  Baehrens  1  crimina 
V,  corr.  Scriuerius         2  patrito  Baehrens         8  equo  V 

4  penteeilea  V         6  equuos  V         7  ut  add.  Scaliger 
8  funere  Wakefieldius    conderit  V,  corr.  m.  sec.      10  tutos 

V  cirina  V    lacus  V  tuto  .  .  lacu  Francius 

432.  sepulchro  V      1  miserere  V      2  sepulchra  V 
433«  humiliori  V       1  post  crimine  add.  m.  sec.  paruum 

V  2  nouis  V     8  trepidos  V  trepidans  Burm.    seruat  V 

4  timeat  ignauiae  V    dissidiae  V  des.  ex  corr.       5  Bostra 
Hauptius  dubitanter      silleq.   rurales  V,  corr.   Scaliger 
6  grandia  et  mouent  V,  corr.  Scaliger 


1'ars  ego  sim  plebis,  nullo  conspectus  bonore, 
Dum  vivam,  dominus  temporis  ipse  raei. 

iim.  434 

ryt  Exoaaat  qnod  amorlbus  aerviat 

insanus  vobis  vidcor.     nec  deprecor  ipsc, 

Quominus  boc  videar.     cur  tamen  boc  videor? 

Dicite  nuoc:  'quod  semper  amas,  quod  semper  amasti'. 
Hic  furor,  hic,  stiperi,  sit  mihi  perpetuus! 

1 185.  435 

*Ti.  [De  ea  quae  amat] 

Quaedam  me  (si  credis)  amat.     sed  dissilit,  ardel 
Non  sic,  non  leviter,  sed  perit  et  moritur. 

Dum  faciet  gratis  quaeidam,  simul  atque  rogaro, 
Oslcndam,  quam  non  semper  amatus  ametn. 

ni.  De  oretata  faoie 

Cutn  erelam  sumit,  faciem  Serloria  sumit. 
Perdidit  [ut]  cretam,  perdidit  et  faciem. 

7.  8  post  insor.  sequentem  V 


wo?  amoribj  V      1  Inaanii,  corr.  ». 
O  mihuH  V     uidear  Franeius  uideo 
|    cur   uel    quid    bis    Burmannus 
um    V  perpetuus  uulgo   (possis   et 

De  ea  quam  amat  Scaliger,  quae 
8  figiet   V  fugiet  ni.  sec.  faciet 
Sealiger  rogaro  uel  rogaoi  ego 
um  Binetus       2  ut  add.  Heinsius 


r 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  331 

437  b.  n  16. 
Moite  omnes  aeqttari                    b.  rv  75.' 

Quisquis  adhuc  nondum  fortunae  mobile  regnum 
Nec  sortem  varias  credis  habere  vices, 

Aspice  Alexandri  positum  venerabile  corpus. 

Abscondit  tantum  putris  harena  viruml         fol.  96  u. 

438  b.  11 85. 

rrx         1  ^*  731. 

Lltemj  b.  rv  76. 

Iunxit  magnorum  casus  fortuna  virorum: 

Hic  parvo,  nullo  conditus  ille  loco  est. 
Ite,  novas  toto  terras  conquirite  mundo: 

Nempe  manet  'magnos'  parvula  terra  duces. 

439  b.  m  227. 

-.  .  M.  995. 

ue  puero  amato  b.  rv  76. 

Quid  saevis,  Cypare?  domili  modo  terga  iuvenci 
Quid  premis  et  tenerum  currere  cogis  equum? 

Dum  stupet  ac  novus  est  et  adhuc  non  novit  amorem, 
Parce:  premendus  erit,  cum  veteranus  erit. 

440  b.  m  65. 
De  bono  qxdetae  vitae                   b.  rv\l. 

Ante  rates  Siculo  discurrent  aequore  siccae 
Et  deerit  Libycis  putris  harena  vadis, 

437*  De  morte  omnes  aequari  V.  437  et  438  sunt  in  Vindo- 
bonensi  2621  *.  XII  fol.  40,  F(uerstenfeldensi  s.  XIZJ/XZT), 
Myiangensi  840  s.  XI).  Inscr.  om.  E,  Vind.  1  fortunam 
Francius  mouile  V,  corr.  m.  sec.  8  uenerabile  L.  MueU 
Jerus  memorabile  libri  miserabile!  Burm. 

488.  inscr.  om.  libri  1  Iunxit  V  uirorum  VF  duo- 
rum  Vind.E  2  ille]  illo  V  3  nouos  V  terras  VF 
uires  Vind.  E      4  Nempbe  F,  corr.  m.  sec.    testa  Baehrens 

480.  1  cypare  V  Sybari  Scaliger  8  Dum  tumet  Lach- 
mannus  ad  Propert.  p.  68 

440.  1  syculo  F  (Fuerstenfeldensis  Monac.  6911,  cf. 
ad  487)  decurrent  Baehrens  sicce  F]  pisces  V.  2  turpis 
VF,  corr.  Scaliger    arena  F 


332  CARMINA 

Ante  nives  calidos  demiltent  fontibus  amnes 

Et  Rhodanus  nullas  in  mare  ducet  aquas, 
Ante  mari  gemino  semper  pulsata  Corinthos  6 

Confundet  fluctus  pervia  facta  duos, 
Ante  feri  cervis  submittent  colla  leones 

Saevaque  dediscet  proelia  torvus  aper, 
Medus  pila  geret,  pharetras  Romana  iuventus, 

Fulgebit  rutilis  India  nigra  comis,  10 

Quam  mihi  displiceat  vitae  fortuna  quietae 

Aut  credat  dubiis  se  mea  puppis  aquis. 


B.  III 155.  441 

\f    139 

b.  iv  77.  De  fratris  fllio  parvulo 

Sic  mihi  sit  frater  maiorque  minorque  superstes 
Et  de  me  doleant  nil  nisi  morte  mea; 

Sic  illos  vincam,  sic  vincar  rursus  amando, 
Mutuus  inter  nos  sic  bene  certet  amor; 

Sic  dulci  Marcus  qui  nunc  sermone  fritinnit, 
Facundo  patruos  provocet  ore  duos 


cf.  b.  n  12.  442 

b.  iv  77.  Do  monte  Atho 

Xerses  magnus  adest.     totus  comitatur  euntem 
Orbis.     quid  dubitas,  Graecia,  ferre  iugum? 

3  demittent  Scaliger  dimittent  VF  oms  V  4  rodanus 
VF  nullus  V  ducit  V  6  geminos  V  corintos  F  7  sum- 
mittent  V      9  gerit  VF      10  rutulis  V    indya  F    crocis 

i  a 

VF;  corr.  Scaliger  11  Dispiceat  V         12  An  credit 

dubiis  (ex  dubius)  V    s.  m.]  seu  nea  F 

441.  Senecae  tribuit  Pithoeus      2  doleat  V     6  Mar- 
cum  Annaeum  Lucanum  Gloecknerus  mus.  rh.  84,  140  putat 
6  Fecundo  V,  corr.  m.  sec.    Finem  deesse  uidit  Lipsius 

442.  cf.  supra  c.  239      1  Terres  V  Perses   Scaliger 


CODICJS  VOSSIANI  Q.  86.  333 

Mundus  iussa  facit:  solem  texere  sagittae, 
Calcatur  pontus,  fluctuat  altus  Athos. 

443  b.  in  70. 

De  divitiis  et  inhonesto  animo  b.*iv977.' 

Quod  tua  mille  domus  solidas  habet  alta  columnas, 

Quod  tua  marmoreo  ianua  poste  nitet, 
Aurea  quod  summo  splendent  laquearia  tecto, 

Imum  crusta  tegit  quod  pretiosa  locum, 
Atria  quod  circa  dives  f  tegit  omnia  cultus: 

Hoc  animos  tollit  nempe,  beate,  tuos? 
Aedibus  in  totis  gcmmae  licet  omnia  claudant, 

Turpe  est,  nil  domino  turpius  esse  suo. 


444  B.  III  93. 

t>  ,  M.  260. 

De  eoaem  b.  iv  78. 

Non  est  (falleris)  haec  beata,  non  est, 
Quam  vos  creditis  esse,  vila;  non  est, 
Fulgentes  manibus  videre  gemmas 
Aut  testudineo  iacere  lecto 
5  Aut  pluma  latus  abdidisse  molli 

Aut  auro  bibere  et  cubare  cocco, 
Regales  dapibus  gravare  mensas 
Et,  quidquid  Libyco  secatur  arvo, 
Non  una  positum  tenere  cella: 

4  luctuat  V 

448«    diuitiis  Burm.    uitiis  V       1  tu  F  domos  V 
2  marmorea  V      3  laquearea  V,  corr.  m.  sec.      4  locum  V 
solum  Heinsiu8      5  citro  diues  tenet  Heinsius      6  nemphe, 

corr.  m.  sec.,  V    uState  V      7  claudant  V  condant  Burm. 
clarent  Wakefield  laudent  Peiper 

444«   Pentadio  tribuit  Pithoeus      1  beata]  ueat  V 
2  Quam  Heinsius  Quas  uel  Quos    V  Quod  Scaliger     non 
est  sc.  uita  beata        4  lecto  toro  V        6  Ac  Baehrens 

4 
8  qnidqui:  d  add.  m*  sec.  V    lybico  setatur  auro  V 


334  CABMINA 

Sed  nullos  trepidum  timere  casus  ll 

Nec  vano  populi  favore  tangi  10 

Et  stricto  nihil  aestuare  ferro:  t* 

Hoc  quisquis  poterit,  licebit  ille 
Fortunam  moveat  loco  superbus. 

b.  n  249.  445 

b.  iv  78.  I^e  amioo  mortno 

Ablatus  mihi  Crispus  est,  amici, 

Pro  quo  si  pretium  dari  liceret, 

Nostros  dividerem  libenter  aunos. 

Nunc  pars  optima  me  mei  reliquit,         fol.  97  r. 

Crispus,  praesidium  rneum,  voluptas,  6 

Pectus,  deliciae:  nihil  sine  illo 

Laetum  mens  mea  iam  putabit  esse. 

Consumptus  male  debilisque  vivam: 

PIus  quam  dimidium  mei  recessit. 

b.  m  204.  446 

b.  iv  79.      Be  divite  formosa  generosa  inpndioa 

Formosa  es,  fateor,  dives  generosa  venusta: 
Confitear,  si  vis,  omnia.     redde  vicem. 

Nempe  parum  casta  es,  nempe  es  deprensa.    negabis: 
Res  venit  ad  lites.    'rurstis  et  ilia  nego/ 

Dic  potius:  'sed  nempe  semel,  sed  nempe  puella;        5 
Et  cum  deprensa  quis  nisi  frater  erat?' 

u.  10.  11  V,  transp.  Scaliger  10  uanos  V  magni  V 
tangi  Scaliger      12  haestuare  V      13  ille  V  illi  m.  scc. 

446.  lnter  Senecae  carmina  habet  Scriuerius    1  amici] 
amihi  V  amicus  Baehrens      4  par  V       6  Portus  Baehrens 
Pectus  est  quod  animae   dimidium  Horatio  c.  J3,  8    deli- 
tiae  nil  V        7  putauit  V        8  Consuptus  iam  male  V 
9  Postqaam  Pithoeus    dimedium   V,  corr.  m.  sec. 

446.  diuite]  uite  V  1  uetusta  V,  num  recte?  cf. 
Iuuenalis  6,  161:  rsit  formosa,  decens,  diuea,  fecunda,  ue- 
tustos  porticibus  disponat  auos'  3.  6  nemphe  quater,  corr. 
m.  sec,  V     3.  6  dephensa  V      4  nega  Scaliger 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  335 

Frater  erat?    'nihil  est,  fecit  quia  Iuppiter  illud.' 
Sed  quod  non  fecit  luppiter,  hoc  facitis! 

447  b.  iii  i. 
De  Graeciae  ruina                       b.  iv  w. 

Graecia  bellorum  longa  succisa  ruina 

Concidit,  inmodice  viribus  usa  suis. 
Fama  manet,  fortuna  perit:  cinis  ipse  iacentis 

Visitur,  et  tumulo  est  nunc  quoque  sacra  suo. 
Exigua  ingentis  retinet  vestigia  famae 

Et  magnum  infelix  nil  nisi  nomen  habet. 

448  b.  m  i9i. 

M.  964. 
•     •     •     •  B.  IV  80. 

Sic  tua  sit,  quamcunque  tuam  vis  esse  puellam, 
Sic  quamcunque  voles  mutuus  ignis  edat, 

Sic  numquam  dulci  careant  tua  pectora  flamma 
Et  sic  laesuro  semper  amore  vacent. 

449  b.  m  84. 
De  vino  et  laetitia  b.  iV  8o! 

Vince  mero  curas  et,  quidquid  forte  remordet, 
Comprime  deque  animo  nubila  pelle  tuo. 

Nox  curam,  si  prendit,  alit:  male  creditur  illi 
Cura,  nisi  a  mullo  marcida  facta  mero. 

7  quod  Scaliger  7.  8  ioppiter,   corr.  m.   sec,  V 

8  quodl  qui  V 

m  447.  De  Troi(a)e  ruina  V,  F(uerstenfeldensis  s.  XIII/XIV). 
Epitafium  magni  Alexandri  Vind.  Epit.  Al.  magni  E;  cf. 
adn.  ad  c.  437       1  magna  E    ^auccissa  V  succisa  E  Vind. 

excisa  longa  F  Buccussa  edd.  runa  V  8  ipse  sic  (non 
ipsa)  V  rell.  iacenos  V  6  famae  libri  formae  Ouden- 
dorp.        6  nisi  ex  sibi  F    nm  ex  nn  V 

448.  De  uino  et  laetitia  V    1  quacuq;  V,  sed    2  qua- 
cuq;  V 

449.  inscr.  hic  om.  V       1  forte  V    corda  Heinsius 


336  CARMINA 

b.  in  19«.  450 

B.IV80.  Be  silentio  amoris 

Iuratum  tibi  me  cogis  promittere,  Galla, 
Ne  narrem.     Iura  rursus  et  ipsa  mihi, 

Ne  cui  tu  dicas  —  nimium  est  lex  dura;  remittam:  — 
Praeterquam  si  vis  dicere,  Galla,  viro! 

b.  m  197.  451 

M     177 

b.  rv  80.  Be  initio  et  flne  amoris 

Nescio  quo  stimulante  malo  pia  foedera  rupi. 

Non  capiunt  vires  crimina  tanta  meae. 
Institit  et  stimulis  ardentibus  inpulit  actum 

Sive  fuit  fatum,  seu  fuit  ille  deus. 
Arguimus  quid  vana  deos?    vis,  Delia,  verum?  5 

Qui  tibi  me  dederat,  idem  et  ademit:  amor. 

b.  m  202.  452 

b.  ivsi.  De  tinnitu  auris 

*Garrula,  quod  totis  resonant  mihi  noctibus  aures, 

Nescio  quem  dicis  nunc  meminisse  meW 
'Hic  quis  sit,  quaeris?    resonant  tibi  noctibus  aures, 

Et  resonant  totis:  Delia  te  loquitur/ 
cNon  dubie  loquitur  me  Delia:  mollior  aura  5 

Venit  et  exili  murmure  dulce  fremit. 
Delia  non  aliter  secreta  silentia  noctis 

Summissa  ac  tenui  rumpere  voce  solet, 
Non  aliter  teneris  collum  complexa  lacertis 

Auribus  admotis  condita  verba  dare.  10 

450«  1  Iratum  V      8  Nenjii  V     4  gallo  V 
451.  1  molo,  corr.  m.  scc.^V      3  timulis,  corr.  m.  sec, 
V    actu  V      6  derat  V 

452*  1  qd  V  quid  Scaligcr,  edd.  quod  restitui  resonas  F, 
correxi.  Diaiogum  constitui  2  num  et  3  Hem  Lach- 
mannus  ai  Propert.  p.  64  6   Nunc    V,  corr.   Scaliger 

Nunc  dubitem?  Burm.     6  murmore  V  w.  sec,  recte  m.  pr. 
u.  9 — 14  carmini  458  postpositi  in  V;  corr.  Patissonius 
10  num  candida?  daret  Burm. 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  337 

Agnovi:  verae  venit  mihi  vocis  imago, 

Blandior  arguta  tinnit  in  aure  sonus. 
Ne  cessate,  precor,  longos  gestare  susurros! 

Dum  loquor  haec,  iam  vos  opticuisse  queror. 

453  B.  III 198. 
._.            ,     . M.  970. 

De  zelotypa  B.rvsi. 

Sic  me  custodi,  Cosconia:  neve  ligata 

Vincula  sint  nimium  neve  solula  nimis. 

Effugiam  laxata  nimis,  nimis  aspera  rumpam, 

Sed  neutrum  faciam,  commoda  si  fueris.     (fol-  M  w. 

vacuum  est) 

454  B.  II  38. 

fol.  98  r.  De  tumtdis  Magnorum  b.^S.' 

Alter  Niliaco  tumulo  iacet,  alter  Uibero, 

Tertius  Eois  partibus  occubuit. 
Omnis  habet  Magnos  mundi  plaga.  dis  [ita]  visum  est: 

Partem  quisque  suam  nunc  quoque  victus  habet. 


455  b.  II  33. 

lltemj  B.  iv  82. 

Patria,  diverso  terrarum  litore  Magnos  * 

Spectas  compositos  heu  sine  nominibus, 

Europa[que]  Asiaque  simul  Libyaque  sepultos. 
Victores  victa  sic  potiuntur  humo! 

11  uere  V    uoces  V,  corr.  m.  sec.      18  garrire  Lachm. 
14  queror  Tollius:  se///ras  V  securas  m.  sec. 

458«  De  zelotipa  V       1  ne  uigilata  V      3  rumpam] 
ptipa  F,  pdpa  m.  sec.      4  fuerint  Burm. 

454»  8  ita  add.  Scaliger      4  uictor  Meyerus 

455.  inscr.  om.  V       1  diuersos  V      3  que  add.  Sca- 
liger    libiaq.  V 

Anthol.  lat.  T.  22 


338  CARMINA 

b.  ii  9i.  456 

b.  iv  82.  Item 

Diversis  iuvenes  Asia  atque  Europa  sepulcris 

Distinet;  inflda,  Magne,  iaces  Libya. 
Distribuit  Magnos  mundo  Fortuna  sepultos, 

Ne  sine  Pompeio  terra  sit  ulla  suo. 

b.  iv  i.  457 

B.'iv8*.  [De  Casoie  fratribus] 

Occidere  simul  Cascae,  simul  occubuere, 

Dextra  quisque  sua,  qua  scelus  ausus  erat. 
Castra  eadem  fovere,  locus  quoque  vulneris  idem; 

Partibus  afflictis  victus  uterque  iacet. 
Quanla  fuit  mentis,  tanta  est  concordia  fati,  5 

Et  tumulus  cinerem  parvus  ulrumque  tegit. 
Par  fratrum  multo  celebrandum  carmine  vatum, 

Vna  si  fierent  parte  minus  gemini! 

b.  m  10».  458 

yf   971 

b.  rv  83.    Interdum  et  neglectam  formam  placere 

Semper  munditias,  semper,  Basilissa,  decores, 
Semper  dispositas  arte  decente  comas 

Et  comptos  semper  vultus  unguenlaque  semper, 
,  Omnia  sollicita  culta  videre  manu, 

Non  amo;  neglectam,  mihi  se  quae  comit  amica,        5 
Se  det:  inornata  simplicitae  valet. 

456.  Idem  Y      1  Diuersi  Y    sepulcris  Y        2  iacens 
Hbia  V      3  lstribuit  V     4  tuo  Y 

457,  inscr.  om.  V      2  Dextera  V      4  affructis  et  latet 
V,  corr.  Scaligcr        5  discordia  V  teste  Muellero  concordia 

teste  Holdero  et  rell.        6  utq.  tergit  V 

468.   formi   luci   V  formam   placere   (decere?)  scripH 
ualere  Baehrens      1  munditia  V      2  compositas  Scaliger 
3  uultu8  Burm.   cultus  V         4  culta  Baehrens   c6ta  V 
5  neglectim  Scaliger    iungit  Baehrtns      6  inornata  Tollius 
ornate  Y  et  ornatus  Colomesius    naturae  Baehrens 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  339 

Vincula  nec  curet  capitis  discussa  soluti 

Nec  decoret  faciem:  mel  habet  illa  suum. 
Fingere  se  semper  non  est  confidere  amori. 
10  Quid,  quod  saepe  decor,  cum  prohibetur,  adest? 

459  b.  m  200. 
[Ad  eandem]  b.  iv  83. 

Ante  dies  multos  nisi  te,  Basilissa,  rogavi 
Et  nisi  praemonui,  te  dare  posse  negas. 

Vt  subito  crevere,  solent  ex  tempore  iunctae 
Quam  scriptae  melius  cedere  deliciae. 

460  b.  m  «oi. 
[ltemj  B.  nr  83. 

Cur  diflfers,  mea  lux,  rogata,  semper? 
Cur  longam  petis  advocationem? 
Primum  boc  artificis  scelus  puellae  est, 
Deinde  est  difficile  et  laboriosum 
6  In  tentigine  tam  diu  morari. 

Nil  est  praeterea,  pueWafnil  est 
Deprensa  mehws  fututione. 

461  b.  n  i3. 
De  Atho  monte                         b.  iv  84. 

Hic,  quem  cernis,  Athos  inmissis  pervius  undis 
Flexibus  obliquis  circumeundus  erat. 

7  curet  Heinsius  cures  V  8  Nec  decoret  scripsi  Et 
coram  V  Neo  cura  ucl  Nec  cera  Scaliger  rAt  decorant'. 
facies  Iacobs    suam  V      9  amor  V  formae  Baehrens 

459.  inscr.  om.  V  8  multe  V  iunctae  Baehrens  na- 
tae  Tollius 

460«   inscr.  om.  V      1  defers  V      3  sceleris  puella  8 
V      5sqq.  quae  obliquis  litteris  distinxi,  in   V  erasa  sunt 
teste  Holdero      5  suppleuit  Scaliger      6  puella  legit  Holder 
nichil  uel  nihil  V  teste  L.  Muellero  ann.  phil.  1865  p.  828 
7  suppkuit  L.  Muellerus 

461«   ltem  de  sqq.  V       1  psius  V  peruius  uulgo 

22* 


340  CARMINA 

Accepit  magno  deductum  Nerea  fluctu 

Perque  latus  misit  maxima  bella  suum. 
Sub  tanto  subitae  sonuerunt  pondere  classes,  6 

Caeruleus  cana  sub  nive  pontus  erat.  — 
Idem  commisit  longo  duo  litora  ponte 

Xerses,  et  fecit  per  mare  miles  iter.  — 
Quale  fuit  regnum,  mundo  nova  ponere  iura! 

cHoc  terrae  fiat,  hac  mare9  dixit  ^eat'.  10 


b.  ii  131.  462 

R^°84.  De  malo  belli  eivilis 

Venerat  Eoum  quatiens  Antonius  orbem 

Et  coniuncta  suis  Parthica  signa  gerens, 
Dolalemque  petens  Romam  Cleopatra  Canopo. 

Hinc  Capitolino  sistra  minata  Iovi, 
Hinc  invicta  deo  fidebat  Caesare  Roina,  6 

Quae  tunc  paene  suo  pondere  lapsa  ruit. 
Deserta  est  tellus,  classis  contexerat  aequor, 

Omnia  permixti  plena  furoris  erant.  fol.  98  u. 

Fratribus  heu  fratres,  patribus  concurrcre  natos 

Impia  sors  belli  fataque  saeva  iubent.  10 

Hic  generum,  socerum  ille  petit,  minimeque  cruentus 

Qui  fuit,  [is]  sparsus  sanguine  civis  erat. 

Maevius,  a  castris  miles  melioribus,  ausus 
Hostilem  saltu  praecipitare  ratem, 

8  fluctu  uultu  V         4  missit,  sed  corr.,  V     bella  V 
uela  Schrader        6  canaa  V        7  comissit,  sed  corr.,  V 
8  Zerses  (sic)  V     et  effecit  V,  corr.    Scaliger     milie  V 
10  terra  V  terrae  Scaliger  Hic  terrae  fiant  Toupius    ac  V 
dixit:  erant  I.  F.  Gronouius 

462.  cf.  Augustinus  de  ciu.  dei  II 25  1  Eoum]  o  m.  sec. 
in  rasura  V  2  euisuis  V  ferens  Heinsius  4  Et  L.  MueU 
lerus  Hic  capitolino  (ca  ex  corr.  m.  2)  V  6  ruit  Heinsius 
fuit  V  11  ille  Scaliger]  q.  V,  ue  Oudendorp.  12  is  add. 
L.  Muellerus  hic  Baehrens  adspersus  Hcinsius  erit  V 
13  Meuius  V    e  castris  Klotzius      14  saltus  V 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  341 

15  lo  damnum  felix  et  victor  ut  impius  esset, 
Nescius  occiso  fratre  superbus  erat. 
Dum  legit  exuvias  hostiliaque  arma  revellit, 

Fraternos  vultus  oraque  maesta  videt. 
Quod  fuerat  virtus,  factum  est  scelus.    haeret  in  hoste 
20      Miles  et  e  manibus  mittere  tela  timet. 

Inde  ferox:  fquid  lenta  manus?    nunc  denique  cessem? 

Iustius  hoste  tibi  qui  moriatur  adest 
Fraternam  res  nulla  potest  defendere  caedem; 
Hors  tua  sola  potest;  morte  luenda  tua  est 
25  Scilicet  ad  patrios  referes  spolia  ampla  penates? 
Ad  patrem  victor  non  potes  ire  tuum, 
Sed  potes  ad  fratrem.    nunc  fortiter  utere  telo! 

Impius  hoc  telo  es,  hoc  potes  esse  pius. 
Vivere  si  poteris,  potuisti  occidere  fratrem! 
80      Nescisti:  sed  scis:  haec  mora  culpa  tua  est 
Viximus  adversis,  iaceamus  partibus  isdem/ 
Dixit,  et  in  dubio  est,  utrius  ense  cadat. 
'Ense  meo  moriar,  maculato  morte  nefanda? 
Cui  moreris,  ferrum  quo  moriare  dabit/ 
35  Dixit  et  in  fratrem  fraterno  concidit  ense. 
Victorem  et  victum  condidit  una  manus. 


463  B.  II  132. 

r_.  -  M.  821. 

[Itemj  b.  iv  86. 

Sicine  componis  populos,  Fortuna,  furentis 
Vt  vinci  levius,  vincere  sit  gravius? 

15  et  inp.  esse  Meyerus    17  exunus  V    18  nota  Francius 
19  in  aste  V  (arte  m.  pr.?)     20  e  Scal  a  V     21  Inde  ego  et 
L.  MuelUrus  Hle  V    cessas  Lxpsius  cesses  Burm.      24  lu- 
enda  Burm.  leuanda  V      25  referes  L.  Muellerus  referens 

V  penates  Scaliger:  rependens   (re  et  altera  n  supra  lin. 

m.  1,  d  ex  corr.)  V      27  &  V    telo  V%  teli  m.  sec.      29  si 

V  sic  Scaliger         81  idem  V         88  me  F     iaculatuB  V 
maculato  Scaliger    sorte  L.  Muellerus       84  Cui  memoreris. 

V  36  uictam  V    conficit  Burm. 

463«   inscr.  om.  V      1  Scine  V    fu^rentis  V 


342  CABMINA 

Occisum  credens  gaudebat  Maevius  hostem: 

Infelix  fratris  vulnere  laelus  erat. 
Nec  licuit  non  nosse:  ferox  dum  membra  cruenti        5 

Nudat,  in  exuvias  incidit  ipse  suas. 
Et  sceius  et  fratrem  pariter  cognovit  et  amens 

*Hoc  age9,  ait,  cmaius  nunc  tibi  reslat  opus. 
Vincere  victorem  debes,  defendere  fratrem. 

Cessas?  ad  facinus  quam  modo  fortis  erasl  10 

Terram,  iura,  deos,  bellum  iam  polluis  ipsum: 

Quod  civile  fuit,  sic  quoque  cuipa  gravis. 
His  manibus  patriae  tu  iam  pia  signa  sequeris 

Miles,  in  Antoni  dignior  ire  rates? 
Eripuit  virtus  pietatem,  reddere  virtus  15 

Debet:  qua  rapuit,  hac  reparanda  via  est. 
Quid  moror  absolvi?'    Dixit,  gladioque  cruento 

Incubuit,  iungens  fratris  ad  ora  sua. 
Sic,  Fortuna,  regas  semper  civilia  bella, 

Vt  victor  victo  non  superesse  velit!  20 


B.  III 122.    M.  148.  AfiA 

Petron   ed   Buech.  ^^ 

b.  iv  88.  Item 

Inveniat,  quod  quisque  velit.     non  omnibus  unum  est, 
Quod  placet.    hic  spinas  colligit,  ilie  rosas. 


4  funere  Baehrens,  recte?  5  ferox  (sic  interpungens)  Sedl- 
mayer  senex  V  scelus  uel  nefas  Heinsius  cruenta  Scaliger 
8  aut  V  10  at,  facinus!  L.  Mueller  11  polluit  V,  corr. 
L.  Mueller  12  sit  Scaliger  13  iam  uulgo]  ta  V  sequeris 
Baehrens  requiris  V  14  antonii  V  ratos  V  rate  Baeh- 
rens  15  pietate  bis  in  V;  alterum  deleuit  m.  stc.  16  hac] 
hec  V      18  suo  V  sua  Scaliger      20  n  V]  ne  Heinsius 

464 — 479.  Petronio  tribuit  Scaliger  in  Catalectis,  nisi 
quod  471,  474,  477,  478  in  schedis  manu  scriptis  tantum; 
cf.  ad  466  et  476.  —  Itein  singulis  vnscr.  V.  Ex  maiore 
aliquo  opere  excerpta  esse  maniftstum  est 

464.  Item  sic  V      1  Inueniet  V    uelet,  sed  corr.  V 
2  collegit,  sed  cort.  V 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  343 

465  b.  m.  - 

_  Bneoh.  38. 

item  b.  iv  88. 

Iam  nunc  ardenles  autumnus  fregerat  umbras 
Atque  hiemem  tepidis  spectabat  Phoebus  habenis, 
lam  platanus  iactare  comas,  iam  coeperat  uvas 
Adnumerare  suas  defecto  palmite  vitis. 

5  Ante  oculos  stabat,  quidquid  promiserat  annus. 

466 
PETRONII  B-  ™  JJJ 

T4.~_»  Buech.  27. 

Item  b.  rvr  88. 

Primus  in  orbe  deos  fecit  timor,  ardua  caelo 
Fulmina  cum  caderent  discussaque  moenia  flammis 
Atque  ictus  flagraret  Athos:   mox  Phoebus  ad  ortus 
Lustrata  devectus  humo,  Lunaeque  resectus 

6  Et  reparatus  honos;  hinc  signa  efTusa  per  orbem, 
Et  permutatis  disiunctus  mensibus  annus. 
Profecit  vitium,  iamque  error  iussit  inanis 
Agricolas  primos  Cereri  dare  messis  honores, 
Palmitibus  plenis  Bacchum  vincire,  Palemque        fol.  99  r. 

465«  1  argentes  V    regerat  V  fregerat  uulgo     algen- 
tes  —  fecerat  Baehrens!  2  expectabat  V    auenis  V 

&  platenus   V,  corr.  m.  sec.       ceperat   V  4  desecto 

Scaliger 

466.  Petronii  add.  Scaliger:  cf.  adnotat.  ante  464  et  ad 
n.l  1  Statius  Theb.  III 661  Trimus  in  orbe  deos  fecit 
timor'.  Eadem  uerba  Fulgentius  mythol.  1 1  p.  31  fet  Pe- 
tronius  ait'  eumque  secutus  Lactantius  scholiasta  Statii  l.  c. 
cum  dicit  eet  Petronius  Arbiter  .  .  Primus  —  timor'  Pe- 
tronio  tribuunt:  cuius  scilicet  hemistichium  notum  Statius 
usurpauit.  AUter  Buechelerus  horrida  Waktfieldius 
2  Maenala  Peerlkampus  flamas  V,  coir.  m.  pr.  8  ad  un- 
das  Iacobsius  4  deiectus  V,  corr.  Heinsius  humo  (0  m.  2) 
V  senectus  V,  correxi  6  reparatos  V  6  permutatus 
Buecheler  disiunctis  V  -ctus  uulgo  distinctus  puto  7  Pro- 
iecit  V  hoc  uulgo  add.  Proiectum  uitium  hinc  Scaliger 
iamque  Buechelerus  atque  V  tunc  olim  scripsi  8  mensis 
V,  corr.  PUhoeus      9  bachum  uincere  V    palenque  V 


344  CARMENA 

Pastorum  gaudere  nianu:  natat  obrutus  undis  10 

Neptuni  demersus  aqua;  Pallasque  tabernas 
Vindicat.    et  voti  reus,  et  qui  vendidit  orbem, 
Iam  sibi  quisque  deos  avido  certamine  fingit. 

B.  III  120.  AOn 

M.  146.  w  f 

B.  IV  89.  W4U 

Nolo  ego  semper  idem  capiti  suflundere  costum 
Nec  noto  stomachum  conciliare  mero. 

Taurus  amat  gramen  mutata  carpere  vaile 
Et  fera  mutatis  sustinet  ora  cibis. 

Ipsa  dies  ideo  nos  grato  perluit  haustu,  5 

Quod  permutatis  hora  recurrit  equis. 

B.  m  121.  AfiQ 

M.  147.  uuo 

Buech.  34.  rTf  Aml 

b.  iv  90.  \mm\ 

cVxor  legitimus  debet  quasi  census  amari'. 
Nec  censum  vellem  semper  amare  meum. 

B.  in  124.  Aaa 

m.  i5o.  469 

Buech.  37.  «r*^_ 

b.  iv  9o.  item 

Linque  tuas  sedes  alienaque  litora  quaere, 
[0]  iuvenis:  maior  rerum  tibi  nascitur  ordo. 
Ne  succumbe  malis:  te  noverit  ultimus  Hister, 
Te  Boreas  gelidus  sccuraque  regna  Canopi, 

10  nutat  obruPtus  omis  V  undis  Baehrens  11  pallidasq. 
tabnas  V  12  uoti]  furti  Baehrens,  recte?  orbum  Barthius 
urbem  Pithoeus        13  quisque  Scaliger  quis  V 

467«   2  toto  V,  cojt.  Palmerius     sollicitare  Iacobs 
4  ciuis  V       6  austu,  corr.  m.  pr.,  V      6  pmultatis  ora  V 
pernoctatis  Barthius    umbra  Baehrens    aequis  V 

468.  Item  om.  V      1  legis  inus  V  legitimue  uulgo 

469.  1?  V        2   0  add.  Scaliger        4  securaquae  V 

fecundaque  Reiskius    capi  V  m.  pr.       6  iacente    V,  corr. 
Dousa  fil. 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  345 

6  Quique  renascentem  Pboebum  cernuntque  cadentem: 
Maior  in  externas  Ithacus  descendat  barenas. 

i7A  B.  in  123. 

4<U  M.  149. 

t*~.~  Buech.  36. 

item  b.  iv  9o. 

Nam  nihil  est,  quod  non  mortalibus  afTerat  usum. 

Rebus  in  adversis,  quae  iacuere,  iuvant. 
Sic  rate  demersa  fulvum  deponderat  aurum: 
Remorum  levitas  naufraga  membra  vehit. 
5       Cum  sonuere  tubae,  iugulo  stat  divite  ferrum; 
Barbara  contemptu  praelia  pannus  habet. 

471  B.mei. 

M.  142. 
Item  Buech.  60. 

*°  B.  IV  91. 

Parvula  securo  tegitur  mihi  culmine  sedes 
Vvaque  plena  mero  fecunda  pendet  ab  ulmo. 
Dant  rami  cerasos,  dant  mala  rubentia  silvae 
Palladiumque  nemus  pingui  se  vertice  frangit. 

5       Iam  qua  diductos  potat  levis  area  fontes, 
Corycium  mihi  surgit  olus  malvaeque  supinae 
Et  non  soliicitos  missura  papavera  somnos. 
Praeterea  sive  alitibus  contexere  fraudem 
Seu  magis  iubelles  libuit  circumdare  cervos 

10       Aut  tereti  iino  pavidum  subducere  piscem, 
Hos  tantum  novere  dolos  mea  sordida  rura. 
I  nunc  et  vitae  fugientis  tempora  vende 

6  itacui  V,  corr.  Pdlmerius  ita  qui  descendit  Francius 

47(h  It  V        2  nocuere   Tollius        3  deprensa  Iacobs 
uulfom  (am  m.  2)  V     aure  V         6  diuites,  s  eras.,  V 
6   contempnit   V    contemtu  Dousa.     Raraque    contemptus 
Reiskiu8 

471«  2  facunda  V  u.  3.  2  Buccheler  4  pinguis 
euertice  V  6  portat  V  6  Coricium  V  spine  V,  corr. 
m.  pr.  8  Siue  al.  tftexere  f terea  V,  transposuit  Oudendorp. 
Si  uero  et  opertam  Scaliger  9  Heu  V  11  candida  Bue- 
cheler      12  iugiendis  V    uendae  V 


346  CARMINA 

Divitibus  cenis!    me  si  raanet  exitus  idem 

Hic  precor  inveniat  consumptaque  tempora  poscat 


B.  IH  133.  Anc% 

m.  181.  472 

Buech.  32.  — . 

b.  iv  9i.  Item 

Non  satis  est,  quod  nos  mergit  furiosa  iuventus, 

Transversosque  rapit  fama  sepuita  probris: 
En  etiam  famuli  cognata  faece  soluti 

Inter  transgressas  luxuriantur  opes! 
Vilis  servus  habet  regni  bona,  cellaque  capti 

Deridet  Vestam  Romuleamqae  casam. 
Dcirco  virtus  medio  iacet  obruta  caeno, 

Nequitiae  classes  candida  vela  ferunt. 


b.  -  m.  -  473 

liuech.  39.  -. 

b.  iv  92.  Item 

Sic  et  membra  solent  auras  includere  ventris, 
Quae  penitus  mersae  cum  rursus  abire  laborant, 
Verberibus  rimantur  iler;  nec  desinit  ante  4 

Frigidus,  adstrictis  qui  regnat  in  ossibus,  horror,       3 
Quam  tepidus  laxo  manavit  corpore  sudor.  5 


18  m§  V     qui  m.  e.  olim  Baehrens         14  praecor  V 
inueniar  et  poscar  Pithoeus    ponam  Klotzius 

472«  Item  add.  m.  sec.  V  1  mergis  V,  corr.  Buecheler 
2  Roma  Iacobsius  3  An  V  ne  add.  Scaliger  En  L.  Muel- 
Jerus  cognataq;  fece  V  soluti  scripsi  {h.  e.  ex  plebe  sua 
emersi)  sepulti  F;  cf.  c.  236,  2  4  Intesta  merassas  V,  cor- 
rexi  (tr.  sc.  ad  eos)  mersae  Clauerius  Inter  conrasaa  Baeh- 
rens  luxantur  V  *  luxuriantur  opes'  Cornelius  Seuerus  ap. 
Diomed.  p.  378  K.  6  festa  V,  corr.  Barthius  7  coeno 
V      8  gerunt  Baehrens 

478«   lt  V     1  t  auras  m.  sec.  in  rasura  V    uentis  V, 
con-exi  uenis  uulgo  2  russus  an  rursus  incertum   V 

u.  3.  4  T,   transposuit  Pithoeus       4  net  V      8  Et  frigidus 
strictis  V,  corr.  Reiskius 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  347 


AIA  B.  III  62. 

*'*  M.  14». 

...  Buech.  61. 

Item  b.  iv  9*. 

0  litus  vita  inihi  dulcius!    o  mare  felix, 

Cui  licet  ad  terras  ire  subinde  meas! 
0  formosa  dies!    hoc  quondam  rure  solebam 

f  Iliadas  armatas  sollicitare  manus. 
Hic  fontis  lacus  est,  iliic  sinus  egerit  algas, 

Haec  statio  est  tacitis  fida  Cupidinibus.  — 

Pervixi:  neque  enim  fortuna  malignior  umquam 
Eripiet  nobis,  quod  prior  hora  dedit. 


475  B._M._ 

-.  Bnech.  40. 

Item  b.  rvr  93. 

Haec  ait  et  tremulo  deduxit  vertice  canos 

Consecuitque  genas;  oculis  nec  defuit  imber, 

Sed  qualis  rapitur  per  vallis  improbus  amnis,  fol.  99  u. 

Cum  gelidae  periere  uives  et  languidus  Auster 

Non  patilur  glaciem  resoluta  vivere  terra, 

Gurgite  sic  pleno  facies  manavit  et  alto 

Insonuit  gemitu  turbato  murmure  pectus. 


474.  1  dulcior  V  mare!  felix,  uulgo  2  tuas  Baeh- 
rens  8  quies  Heinsius  hac  V  4  Iliadas  V  lliadum 
JPithoeus  Iliada  (Naidas  Lindehbrogius)  armata  s.  manu 
Christius  Phyllidis  uel  solebat  Ilias  Scaliger  Iliada  poeiae 
huius  carmen  conicio  hamatas   Heinsius      6  Hic  fons,  hic 

Heinsius  locus  V  6  h  V  Hic  uulgo  uicta  V,  corr. 
Pithoeus  (an  apta?)  dicta  Heinsius  Post  6  uulgo  inseritur 
c.  477  7  Peruici  Pithoeus  8  priora  V  prior  hora  Scaliger 
pr.  aura   Baehrens  7 — 8  alii   carmini  tribuit  Buech., 

fort.  recte 

476.   1  Haec  &  ait  &  V         2  gen,  corr.  m.  sec,  V 

debuit  V,  corr.  Scaliger  3  annis  V  4  haus£  V  6  fa- 
ciem   V       7  gemitu  et  Baehrens    turbatum  Scaliger    p#  V 


348  CAEMINA 

476 
m.™™-  [PETRONH] 

Bnech.  28. 

b.  iv  93.  Item 

Nam  citius  flammas  mortales  ore  tenebunt 
Quam  secreta  tegant/  quicquid  dimittis  in  aula, 
EfQuit  et  subitis  rumoribus  oppida  pulsat. 
Nec  satis  est,  vulgasse  tidem.     cumulalius  exit 
Proditionis  opus  famamque  onerare  laborat ...  5 

Sic  commissa  verens  avidus  reserare  minister 
Fodit  humum  regisque  latentes  prodidit  aures. 
Concepit  nam  terra  sonos  calamique  loquentes 
Invenere  Midam,  qualem  narraverat  index. 

B.  ad  III  62.  A  nn 

M.  »d  148.  4<  i 

Bueoh.  51.  ta^_ 

b.  rv  93.  item 

Illic  alternis  depugnat  pontus  et  aer, 

Hic  rivo  tenui  pervia  ridet  humus. 
lliic  divisas  conplorat  navita  puppis, 

Hic  pastor  miti  perluit  amne  pecus. 
Ulic  inmanes  mors  obvia  solvit  hiatus,  5 

Hic  gaudet  curva  falce  recisa  Cercs. 

476.  Petronii  add.  Scal.  cf.  adnot.  ante  464  et  ad  u.  6 

1  ora  tenebt  V  2  demittis  in  aurem  Francius.  num  in 
auras?  8  rubitis  V  4  simulatius  Scaliger  6  famam(que 
m.  2)  V  onorare  V  u.  6—9  Fulgentius  myih.  III 9 
p.  126  Tetronius  Arbiter  ait:  sic  c.  u.  .  .  .  index'  6  uerens 
et  reserare   Fulg.    ferens   tt    seruare   V,  corr.   Bwrm.   ex 

Fulg.  8  Ccepit  V,  Fulg.  Excepit  Scaliger  9  Inuenerem 
ide"  V,  recte  Fulg.  Incinuere  Salmasius  Insonuere  Werns- 
dorfiu8    conceperat  Fulg.  conspexerat  Munckerus 

477«  Icl  V.    Scaliger  carmini  474  post  u.  6  inseruit 

2  redet,  corr.  in  redit  V  8  llli  V  ditfissas  Handius,  sed 
diuisas  (V)  est  deletas,  euersas,  ut  Hor.  sat.  I  1,  99;  Silius 
II 96  al.  4  miti8  V  omne  V  5  obiita  F,  corr.  Hein- 
sius  abdita  Wernsdorf  iatus  V  horrida  saeuit  hiatu  Ouden- 
dorp        6  num  candet  uel  ridet?   recis  sa  V 


CODICIS  VOSSIANI  Q.  86.  349 

lllic  inter  aquas  urit  sitis  arida  fauces, 

[Hicj 

[Illic] 

10  Hic  dantur  caro  basia  multo  viro. 

Naviget  et  fluctus  lasset  mendicus  Vlixes: 
In  terris  vivit  candida  Penelope! 


478 


B.  IH68 
M.  144. 

*  w  B.  IV  94. 

Qui  non  vult  properare  mori  nec  cogere  fata 

Mollia  praecipiti  rnmpere  flla  manu, 
Hactenus  iratum  mare  noveriL     ecce  refuso 

Gurgite  securos  subluit  unda  pedes, 
5  Ecce  inter  virides  iactatur  mytilus  algas 

Et  rauco  trahitur  lubrica  concha  sono. 
Ecce  recurrentes  qua  versat  fluctus  harenas, 

Discoior  attrita  calculus  exit  humo. 
Haec  quisquis  calcare  potest,  in  litore  tuto 
10  Ludat  et  hoc  solum  iudicet  esse  mare. 

.«^  B.  m284. 

479  M.  188. 

—.  Bnech.  81. 

item  b.  rv  95. 

Non  est  forma  satis,  nec,  quae  vult  bella  videri, 

Debet  vulgari  more  placere  sibi. 
Dicta,  sales,  lusus,  sermonis  gratia,  risus 

Vincunt,  naturae  candidioris  opus. 

u.  8.  9  excidisse  puto  10  dantur  caro  scripsi  da  per- 
iuro  V  dea  fert  iuncto  Baehrens  securo  Burm.  perluto  Ia- 
cobs  percaro  Wemsdorf  bassa  V  amica  Burm.  12  uiuet 
V%  corr.  Heinsius 

478.  1  Qtri  moluit  (corr.  in  maluit  m.  sec.)  pro  pare 
V,  corr.  Tollius  nolit  Oudendorp  pro  parte  Scaliaer  facta 
V  4  sabluit  scripsi  allnit  Heinsius  obluit  V  obrnit  Sca- 
liger  6  agas  V  6  conca  V  sono  Klotzius  sinu  V 
glauco  Pithoeus  7  arenas  V  9  toto  V  10  luda  V 
post  u.  10  L.  Muellerus  fort.  recte  c.  477  adnectit  ann. 
phil.  1867,  511 

479.  2  placare  V  8  Dicti  V  4  Fingunt  Baehrens 
languidioris  Burm. 


350  CAEMINA 

Condit  enim  formam,  quicquid  consumitur  artis;        5 
Et  nisi  velle  subest,  gratia  nuda  perit. 

*     *     * 

480 
b.  iv1?!.""  Be  pedibus  (liber  mi)  fol.  116  r. 

Pes  est  spondius,  longa  qui  constat  utraque. 
Hunc  contra  pariambus  erit  gemina  breve  iunctus. 
Longa  brevisque  pedem  faciet  postlata  trochaeum. 
At  praelata  brevis  longae  concludet  iambum. 
Dactylus  ex  longa  veniet  brevibusque  duabus.  5 

Idem  anapaestus  erit,  brevibus  si  coeperit  ante. 
Cum  brevis  una  duas  distinguit  syllaba  longas, 
Creticus  est 

5  csumitur  V  6  Et  nisi  cultus  adest  L.  Mucllerus, 
recte?    nada]  tota  Scaliger 

Deinde  sequuntur  in  V:  excerpta  ex  Martiale  IV  71 
— XIV  {inter  quae  fol.  100  r.  c.  26  anthol),  anthol  c.  266, 
266,  268,  303,  318,  263;  cicerpta  ex  Martiale  a  lib.  specta- 
culorum  ad  lib.  JF62;  c.  608 — 614;  anthologiae  carmina  33 
in  A  extantia;  carmina  XII  sapientum  (praeter  c.  603 — 614 
anthol.);  deinde  480.    cf.  praef. 

480.  De  pedibus  Lib.  mi  •  V  (cf.  tit.  c.  430)  1  pon- 
dius  V    constfat  V    2  brede,  corr.  m.  sec,  V    iunctis  V 

3  £lata  V        4  iamboni   V        5  Dactytos  V       post  u.  8 
.  AR  .  OS-TREOM'.  ELlAE  |  Ft   (t.  e.  feliciter)  V,  deinde 

Incipit  prolog     Alchimi  epi  ad  Apollinarem  epm  V.    Se- 
quitur  Alcimus  Auitus 


AENIGMATA 
CODICIS  BERNENSIS6H 


481  B.  M.  B.  — 

1  De  olla 

Ego  nata  duos  patres  habere  dinoscor. 
Prior  semper  manet  alterque  morte  finitur. 
Tertia  me  mater  dura  mollescere  cogit 
Et  tenera  gyro  formam  assumo  decoram. 
6       Nullum  dare  victum  frigenti  corpore  possum, 
Calida  sed  cunctis  salubres  porrigo  pastus. 

2  De  luoerna 

Me  mater  novellam  vetus  de  germine  flnxit. 
Et  in  nullo  patris  formata  sumo  figuram. 
Oculi  non  mihi  lumen  ostendere  possunt, 
10       Patulo  sed  flammas  ore  produco  coruscas. 

B  —  Bernensis  611  s.  VIII— IX,  fol.  73r-80\  L  = 
Lipsiensis  Rep.  I  74  5.  IX— X,  fol.  15v— 24*.  V  =*  Vindobo- 
nensis  67,  quem  Mone  edidit  (anzeigcr  f.  kunde  d.  deutschen 
vorzeit  1889  p.  219  sqq).  PT—Parisini  5596  et  8071  s.  IX, 
qui  pauca  aenigmata  eaque  corrupta  (P:  1,  5,  6,  13,  25,  35, 
60;  T:  3,  6)  habent:  quos  raro  attuli.  Ex  V  orthographica 
interdum  omisi,  B  Hagenus,  L  ego  contulimus.  Ab  emen- 
dando  fere  abstinendum  est  in  his  uersibus  ad  uerborum 
accentus  formatis 

481»  Questiones  enigmatu  rethoricae  aprtis  (?.  artis)  L 
1—9  osten  om.  B       1  denuscor  P        2  alter  qui  L    mor- 
tem  P        4  formata  L    ads.  L      C  Calidos  et  V  Ca=lida 
X    porrego  P    pastos  L      7—12  post  13—18  L      8  forma 
8umo  L      9  dire  possunt  B      10  Patulas  et  V 


352  AENIGMATA 

Nolo  me  contingat  imber  nec  flamina  venti. 
Sum  amica  lucis,  domi  delector  in  umbris. 

3  De  sale 

Me  pater  ignitus,  ut  nascar,  creat  urendo 

Et  pia  defectu  me  mater  donat  ubique. 

Is  qui  dura  solvit,  hic  me  constringere  cogiL  15 

Nullus  me  solutum,  ligatum  cuncti  requirunt. 

Opem  fero  vivis  opemque  reddo  defunctis. 

Patria  me  sine  mundi  nec  ulla  valebit. 

4  De  seamno 

Moilior  horresco  semper  consistere  locis. 

Vngula  nam  mihi  flrma,  si  caute  ponatur.  20 

Nullum  iter  agens  sessorem  dorso  requiro. 

Plurcs  libens  fero,  meo  dum  stabulo  versor. 

Nolo  frena  mihi,  mansueto  iuveni,  pendas, 

Calcibus  et  senum  nolo  ne  verberer  ullis. 

5  De  mensa 

Pulchra  mater  ego  natos  dum  collego  multos,  26 

Cunctis  trado  Ubens,  quicquid  in  pectore  gesto. 

Nulli  sicut  mihi  pro  bonis  mala  redduntur.  29 

Oscula  nam  mihi  prius  qui  cara  dederunt,  27 

Vestibus  exulam  turpi  me  modo  relinquunt. 

Quos  lactavi,  nudam  pede  per  angula  versant.  80 

11  Nuilum  me  continget  B  flamine  V  12  Dum 
libri  Sum  scripsi  in  umbras  BL  13  Me  mal  (ingenitu* 
m.  pr.  in  ras.)  ut  L  15  constringire  B         16  solutam 

BV  solatam  £,  corr.  m.  2  ligatam  L  r.  c.  ligatam  V  le- 
gatam  B  legatum  T  17  uiris  V  18  Sine  m.  p.  V  mun- 
dus  L  19—24  om.  B        20  nam  om.  V    firma  mihi  V 

ponitnr  L  22  fero  libens  L  23  mihi  frena  V  frenas 
mihi  L  24  et  semen  L  25  colligo  LV  26  Cuctis  B 
libens  trado  V  quicquid  libens  BL;  corr.  Hagen  29  huc 
pomit  Hagen  Nullae  B  reddunt  V  27  Oscola  B 
28  turpiter  B  turpi  VL  80  nuda  me  pede  L  nudam  pede 
me  V    angulos  B 


CODICIS  BERNENSIS  611.  353 

6  De  oalioe 

Nullus  ut  mea  lux  sola  penetrat  umbram 
Et  natura  vili  nuros  postpono  lapillos. 
Ignem  fero  nascens:  natus  ab  igne  fatigor. 
Nulla  me  putredo  tangit  nec  funera  turbant: 
85       Pristina  defunctus  sospes  in  forma  resurgo. 
Et  amica  libens  oscula  porrigo  cunctis. 

7  De  vesioa 

Teneo  liquentem,  sequor  membrana  celatum. 
Verbero  nam  cursu,  visu  quem  cernere  vetor. 
Inpletur  domus  invisis  sed  vacua  rebus. 
40       Permanet  dum  cibum  nullum  de  pondere  gessi. 
Quae  dum  clausa  ferlur,  velox  ad  nubila  surgit, 
Patefacta  nullum  potest  tenere  manentem. 

8  De  ovo 

Nati  mater  ego:  natus  ab  utero  mecum. 
Prior  illo  non  sum,  semper  qui  mihi  coaevus. 
45       Virgo  nisi  manens  numquam  concipere  possum. 
Sed  intacta  meam  infra  concipio  prolem. 
Post  si  mihi  venter  disruptus  ictu  patescit, 
Moriens  viventem  sic  possum  fundere  fetum. 

9  De  mola 

Senior  ab  aevo,  Eva  sum  senior  ego. 
60      Et  senectam  gravem  nemo  currendo  revincit. 

De  uitro  Par.  5596         81  Nullus  BVL     uti  V     mea 

P]  meam  BV  me  qua  L    sola  om.  X,  sola  lux  V  solam  B 

32  miror  B     84  putrido  B    tangit  BV  tegit  L     38  nascens 

fero  V       85  defunctos  V    suspis  B  suspes  P       86  oscola 

B    porrego  B        87—42  om.  B       38  Verbere  V       39  in- 

uisis  domus  L        40  cibum  V]  uicem  L    de  V]  sub  L 

e 
43  natus]  animatus  V       44  Pnus  B    qui  L    coauus  V 

45  concipire  B         46  intra  Hagen         47  uenter  mihi  di- 

ruptus  V    patiscit  B      48  p.  8.  V    fundire  B    foetum  L 

49  Eua  sum  B~\  aeuasum  L  euasi  V      50  senecta  V 

Anthol.  lat.  L  23 


354  AENIGMATA 

Milia  prosterno,  manu  dum  verbero  nullum.  52 

Vitam  dabe  cunctis,  vitam  si  tulero  multis.  51 

Satura  nam  victum,  ignem  ieiuna  produco  53 
Et  uno  vagantes  possum  conprebendere  loco. 

10  De  scala 

Singula  si  vivens  firmis  constitero  plantis,  55 

Viam  me  roganti  directam  ire  negabo. 

Gemina  sed  soror  meo  se  latere  iungat: 

Coeptum  valet  iter  velox  percurrere  quisquis. 

Subito  mihi  pedem  nisi  calcaverit  ille, 

Manibus,  quae  cupit,  numquam  contingere  valet.        60 

11  De  nave 

Mortua  maiorem  quam  vivens  porto  laborem. 

Dum  iaceo,  multos  servo;  si  stetero,  paucos. 

Viscera  si  mihi  foris  detracta  patescant, 

Vitam  fero  cunctis  victumque  confero  multis. 

f  Bestia  defunctam  avisque  nulla  me  mordet,  65 

Et  onusta  currens  viam  nec  planta  depingo. 

12  De  grano 

Mortem  ego  pater  libens  adsumo  pro  natis 
Et  tormenta  simul,  cara  ne  pignora  tristem. 
Mortuum  me  cuncti  gaudent  habere  parentes 

52  ante  51  Hagenus         53  uictu  L,  recte?     producor 

V  54  uacantes  JBV  cauantes  L;  corr.  Hagen  sic  L; 
conpraehendire  B  comprendere  V  locum  libri  55 — 60  om. 
B  55  Singulis  L  si  f.  u.  constituo  V  56  rogants  L 
Me  r.  u.  ire  n.  d.  V  57  se  scripsi  si  L  iungat  si  latere 
meo  V       59  pedem  mihi  L    illi  V       60  corrigere  nalebit 

V  11  De  naui  L  61  uiuens  quam  BL  62  iacior  V 
68  patiscant  B  65  sic  L  (nisi  quod  de  cunctis  et  mordit) 
Bestea  defuncta  quae  nnlla  memordit  B  B.  defunctam  auis 
nec  mordebit  ulla  V  66  uia  currens  V  67  M.  pater 
ego  1.  p.  n.  a88umo  V  68  Et  teror  cara  simul  V  nec 
p.  tristant  L  tristent  B  V,  corr.  Hagen  69  g.  c.  h.  pa- 
rentem  V 


CODICIS  BERNENSIS  611.  355 

70      Et  sepultum  nullus  parvo  vel  funere  plangit. 
Vili  subterrena  pusillus  turaulor  urna, 
Sed  maiore  possum  post  mortem  surgere  forma. 

13  De  vite 

Vno  fixa  loco  longinquis  porrigo  victum. 
Caput  mihi  ferrum  secat  et  brachia  truncat. 
76      Lacrimis  infecta  plura  per  vincula  nector, 
Simili  damnandos  nece  dum  genero  natos. 
Sed  defuncti  solent  ulcisci  liberi  matrem, 
Sanguine  dum  fuso  lapsis  vestigia  versant. 

14  De  oliva 

Nullam  ante  tempus  lustri  genero  prolem 
80      Annisque  peractis  superbos  genero  natos, 

Quos  domare  quisquis  valet  industria  parvus, 
Cum  eos  marinus  iunctus  percusserit  imber. 
Asperi  nam  lenes  sic  creant  filii  nepotes, 
Tenebris  ut  lucem  reddant,  dolori  salutem. 

15  De  palma 

85      Pulchra  semper  comis  locis  consisto  desertis. 
Ceteris  dum  mihi  cum  lignis  nulla  figura, 
Dulcia  petenti  de  corde  poma  produco 

70  sepultum  2T[  simul  tum  VL    uel  paruo  V     71  tu- 

molor  B  tumor  L  timor  V      72  Si  maiori  VL    surgire  B 

forma  J?,  fructu  V,  otn.  L       73  porrego  B        74  Caper  V 

8.  f.  V        75  uincla  B        76  Simeli  damnanda  B    nec  L 

genere  V      78  lapis  L    uersant  ex  uersar  L    seruant  V 

79  Nulla  a.  t.  inlustrem  L  inluBtrem  a.  t.  V         80  Am- 

nisq;  L  Annis  b.  p.  V      81  donare  B    quis  L    ualet  qui- 

ui8  V    paruo8  libri      82  iunctis  B  i.  p.  iunctos  V  cunctos 

Hagen         88  om.  L    Asperrimam  B     lenis  V    filio  (o  %n 

ras.)  B        84  Tenebrie  —  reddant  iteratum  in  L     doloris 

cderis 
libri        De  h  L        86    dum    B    n.  m.   c.  1.  V        87  pa- 

tenti  L 

28* 


356  AENIGMATA 

Nulloque  de  ramis  cultore  confero  fructum. 
Nemo  qui  me  serit  de  meis  fructibus  edit. 
Et  amata  cunctis  flore  sum  socia  iustis.  90 

16  De  oedria 

Me  mater  ut  spinis  vivam  enutrit  iniquis, 

Ut  dulcem  faciat,  inter  acumina  servat 

fTerelinam  formam  rubentem  confringo  ceratam 

Et  incisa  nullam  dono  de  corpore  guttam. 

Mellea  cum  mihi  sit  sine  sanguine  caro,  95 

Acetum  eructant  .  .  exta  clausa  saporem. 

17  De  oribro 

Patuio  sum  semper  ore  nec  labia  iungo. 

Incitor  ad  cursum  frequenti  uerbere  taclus. 

Escae  mihi  ullae  manu  si  forte  ponantur, 

Has  amitto  currens  minuto  vulnere  ruptas.  100 

Meliora  cunctis,  mihi  nam  vilia  servant 

Vacuumque  bonis  inane  cuncti  relinquunt. 

18  De  soopa 

Florigeras  gero  comas,  dum  maneo  silvis, 

Et  honesto  vivo  modo,  dum  habito  campis. 

Sed  acta  vili  solo  depono  capillos.  106 

Turpius  me  nulla  domi  vernacula  serviu  106 

88  Nullumque  BL    De  r.  et  nullum  V    cultori  VL 
89  meis  de  f.  aedit  L     90  om.  B    91—96  otn.  B    De  citria 
legendum  est        91  uiu.  ep.  nutrit  L  92  F.  ut  d.  L 

98  cerata  c.   rubente"  L  96  Acidum  puto      eructant  (n 

eras.)  L    extra  V        97  Sum  s.  p.  V        98  in  LV    cursu 
L     ictus  L  99  Extat  B  Exta  L  Extra  V     nulla  BL 

m.  manu  nulla  V      100  Quas  BL  Quos  V    ruptus  BLV 
101    Cunctis   meliora  V      nam   t.  e.   sed,  c/.  v.  112t  229, 
314  al        seruans    BLV   (s.    u.    V)       102  Et  b.  n.  V 
inanem  BLV      De  scupa  B       103  fero  L  Fero  florigeras 
s.   d.  m.  c.  V  104  c.  d.  h.  m.  V      106.  105  posui 

106  Et  redacta  LV   uile  B    s.  c.  n.  d.  V 

turpius 
105    Me    B      T.  u.  serum  d.  m.  n.  V    seruis  L 


CODICIS  BERNENSIS  611.  357 

107     Cuncti  per  horrenda  me  terrae  pulvere  iactant. 
Sed  amoena  domus  sine  me  nulla  videtur. 

10  De  pioe 

Dissimilem  sibi  me  mater  concipit  infra, 
110     Et  nullo  virili  creata  de  semine  fundor. 

Dum  nascor  sponte,  gladio  divellor  a  ventre. 
Caesa  vivit  mater:  ego  nam  flammis  aduror. 
Nullum  clara  manens  possum  concedere  quaestum; 
Plurimum  fero  lucrum,  nigro  si  corpore  mutor. 

20  De  melle 

115     Lucida  de  domo  lapsus  diffundor  ubique; 

Et  quali  dimissus  modo,  non  invenit  ullus. 

Bisque  idem  natus,  semel  inde  utero  cretus, 

Qualis  in  conceptu,  lalis  in  partu  renascor. 

Milia  me  quaerunt,  ales  sed  invenit  una  * 

120     Cereamque  mihi  domum  depingit  ab  ore. 

21  De  apibus 

Masculus  qui  non  sum,  sed  neque  femina,  coniux 
Filios  ignoto  patre  parturio  multos. 
Vberibus  prolem  nullis  enutrio  tantam. 
Quos  ab  ore  cretos  nullo  de  ventre  sumsi. 

107  sic  LV     terra  B    puluire  B        108  S.  d.  a.  u.  8. 
m.  n.  V        109  concepit  BL    intra  Hagen       110  u.  n.  V 
uirile  B    creta  LV        111  gladio  B    luale  L  ualde  V 
112  n.  e.  V    adustor  L        113  Null^i    p.  m.  V    conce- 
dire  B  concere  L         114  Plurem  Lv     f.  1.  L    lagrum  B 
muto  8i  c.  nigrum  V    nigrum  L    muto  L      115  lapsu  V 
116  Set  Hagenu8       117  Bisq;  (idem  odd.  V)  natus  inde  (i. 
om.  V)  Bemel  (pm.  B)  in  (om.  B)  u.  cr.  libri      118  concepto 
B  concoeptu  L    parto  B    r.  in  p.  V         119  Me  q.  m.   V 
talis  Hagen  alis  BL  alia  V    sed  om.  LV       120  Cireamq; 
B  Aureamq;  LV         121  Mascolus  q;  B      qui]  quoque  L 
quae  V        122  I.  f.  V    patri  LV        123  tantum  BLV 
124  cretus  LV    nullo  (nullor  B  nullos  V)  de  uentre  Ubri 
creatos  conicio  nulla  de  Venere  Hagin 


358  AENIGMATA 

Nomen  quibus  unum  natisque  conpar  imago,  125 

Heos  inter  cibos  dulci  conplector  amore. 

22  De  ove 

Exigua  mihi  virtus,  sed  magna  facultas. 

Opes  ego  nulli  quaero,  sed  confero  cunctis,  128 

Paupera  quae  multum  ipsos  nam  munero  reges.  132 

Modicos  operans  cibos  egena  requiro  129 

Et  ieiuna  saepe  cogor  exsolvere  censum.  130 

Nullus  sine  meo  mortalis  corpore  constat.  131 

28  De  igne 

Durus  mihi  pater,  dura  me  generat  mater:  133 

Verbere  nam  multo  huius  de  viscere  fundor. 

Modica  prolatus  feror  a  ventre  figura,  135 

Sed  adulto  mihi  datur  inmensa  potestas. 

Durum  ego  patrem  duramque  mollio  matrem, 

Et  quae  vitam  cunctis,  haec  mihi  funera  praestat 

24  De  membrana 

Manibus  me  perquam  reges  et  visu  mirantur.  144 

Lucrum  viva  manens  toti  nam  confero  mundo  139 

Et  defuncta  mirum  praesto  de  corpore  quaestum,    140 
Vestibus  exuta  multoque  vinculo  tensa. 
Gladio  sic  mihi  desecta  viscera  pendent, 
Miliaque  porto  nullo  sub  pondere  multa. 

126  Me  L     ci=bos  B    dulci]  dulce  JB,  diuitiaru  LV 
128  nulliufl  V        182  post  128  posui    Paupera  BV     quem 
B  que  V    Pauper  atque  L  Pauper  ego  Hagen     nam]  ta- 
men  Mone         129  oberrans  LV    aegena  BL         130  ex- 
soluire  B      131  uellere  Mone       De  igni  L        183  Durnm 
L    mihi  est  V    germinat  L      134  Verbera  B    uiscire  B 
185  P.  m.  V     figuras  L         138  c.  u.  V         144  ante  189 
posui    postquam  libri  (perquam  Hagen)    Me  p.  m.  reges  — 
murantur  V     niso  B         189  Lugrum  B     uita  LV  uitam 
B    manes  L    toto  L  tota  V       141  tensa  BV]  falsa  L 
142  si  Hagen    des.  s.  m.  V      143  Portoque  millia  V 


CODICIS  BERNENSIS  611.  359 

25  De  litterifl 

145     Nascimur  albentibus  locis  sed  nigrae  sorores. 

Tres  unito  simul  nos  creant  ictu  parentes. 

Mullimoda  nobis  facies  et  nomina  multa, 

Meritumque  dispar,  vox  et  diversa  sonandi. 

Numquam  sine  nostra  nos  domo  detinet  ullus 
150     Nec  una  responsum  dat  sine  pari  roganti. 

26  De  sinapi 

Me  si  visu  quaeras,  multo  sum  parvolo  fparvus, 
Sed  nemo  maiorum  mentis  astutia  vincit. 
Cum  feror  sublimi  parentis  umero  vectus, 
Simplicem  ignari  me  putant  esse  natura. 
156     Verbere  correptus  saepe  si  giro  fatigor, 
Protinus  occultum  produco  cordis  saporem. 

27  De  papiro 

Amnibus  delector,  molli  sub  cespite  cretus, 
Et  producta  levi  natus  columna  virdesco. 
Vestibus  sub  meis  nequeo  cernere  solem, 
160     Alieno  tectus  possum  producere  lumen, 
Filius  profundi,  dum  fio  lucis  amicus. 
Sic  qui  vitam  dedit  mater  et  lumina  tollit. 

28  De  serieo 

Arbor  una  mihi,  quae  vilem  conferat  escam, 
Qua  repleta  parvus  produco  vellera  raagna, 

146  uniti  V     nos  om.  V     icto  B         147  N.  f.  mult. 

ne 
V       148  Et  meritum  V    s.  d.  V        149  nisi  B    detenet 

B       De  sinapi  om.  L       151  parpus  V      152  astncia  B 

153  sublimi  LV,  om.  B     humero  LV         154  magnae  re- 

pntant  me  e.  naturae  V      155  gyro  (?)  V      157  D.  amn.  V 

cispite  B      158  leue  B    uirdisco  B  uiresco  LV      159  ne- 

qneo  B  non  queo  L  non  qnaero  V    cernire  B      160  Alieno 

libri     tectus  B  teatis  LV     prodncire  B         161  Filius  L 

Filios  B    Profnndi  filius  V    fior  B  fio  L  figor  V     162  Sic 

que  V    pater  ipse  Hagen    limina  V        163—168  om.  B 

De  syrico  L        163  M.  a.  u.  V     uilem  qni  conferet  L 

164  paruis  V    u.  m.  pr.  L 


360  AENIGMATA 

Exlguos  conlapsa  foetos  pro  munere  fundo  16 

Et  ales  efiecta  mortem  adsumo  libenter. 
Nobili  perfectus  foi-ma  me  Caesares  ulnis 
EiTerunL  et  reges  infra  supraque  miraalur. 

28  De  speculo 
Vterum  si  mihi  praelucens  texerit  umbra, 
Proprios  volenti  devota  porrigo  vultus.  17 

Talis  ego  mater  vivos  non  genero  natos, 
Sed  peteuti  vanas  diffundo  visn  figuras. 
Exiguos  licet  mentita  profcro  fetus, 
Sed  de  vero  suas  videnti  dirigo  formas. 

30  Eo  plsee 
Nullo  firma  loco  manens  consislere  possum  17 

Et  vagando  vivens  nullo  conspicere  quemquam. 
Vita  mlhi  mors  est,  mortem  pro  viia  requiro 
Et  volanti  domo  semper  amica  deleclor. 
Numquam  ego  lecto  volo  iacere  tepenti, 
Sed  vitalem  mihi  torum  sub  frigore  condo.  18 

31  De  nymptaa 
Ore  mihi  nulla  pelentl  poctila  dantur, 
Ebrius  nec  nullum  reddo  post  Inde  fluorem. 

165  Eiiguue  L  166  alea  L  tslis    V      assumo   V 

167  perfectum  pulo  formam  V  168  iofera  L  169  Vtur  L 
praelucem  L  umbram  V  170  V.  pr.  V  uolente  B  por- 
rego  B  171  Tales  LV  u.  m.  V  172  uisu  diffundo 
V  178  L.  e.  V  Eiiguus  i  mentia  L  foetoa  L  faetOB 
B  174  Sed  di(e.r  de)uerao  L  De  pisce  L  -ibus  BV 
175—180  anU  169  V  176  firmo  L  consistire  B  176  ua- 
caudo  I.V  nullum  LV  conspici re  B  quemque  V 
177  eat  et  BLV  178  uoluenti  LV  SaWai  179  aolo 
om.  L  t.  i.  uolo  V  180  Sed  om.  L  uitale  (ex  uiet.  B) 
i.i...    .v.-jjj^  jjj  y     ffjg,,,.^  jj  figara  b        yje  nimfa  L 

■m.  B      181  d.  poc.  V      182  idem  V  inde  L 


CODICIS  BERNENSIS  611.  361 

Versa  mihi  datur  vice  bibendi  facultas 
Et  vacuo  ventri  potus  ab  imo  defertur. 
185     Poplite  depresso  conceptas  denego  nymphas 
Et  sublato  rursum  diffuso  confero  nimbos. 


32  De  spongia 

Dissimilem  sibi  dat  mihi  mater  figuram. 
Caro  nulla  mihi,  sed  viscera  vacua  latebris. 
Sumere  nihil  possum,  si  non  absorbuero  matrem. 
190     Et  quae  me  concepit,  hanc  ego  genero,  postquam 
Hanu  capta  levis  gravis  sum  manu  demissa. 
Et  quae  sumpsi  libens,  mox  cogor  reddere  sumptum. 

33  De  viola 

Parvula  dum  nascor,  minor  effecta  senesco 
Et  cunctas  praecedo  maiori  veste  sorores. 
195     Extremos  ad  brumae  me  primo  confero  mense 
Et  cunctis  amoena  verni  iam  tempora  monstro. 
He  reddit  inlustrem  parvo  de  corpore  sumptus 
Et  viam  quaerendi  docet,  qui  nulli  videtur. 

34  De  rosa 

Pulchra  in  angusto  me  maler  concipit  alvo 
200     Et  hirsuta  barbis  quinque  conplectitur  ulnis. 
Quae  licet  parentum  parvo  sim  genere  sumpta, 
Honor  quoque  mihi  concessus  fertur  ubique. 

184  ima  L       185  Pollice  L  Poplice  V    limphas  L 

186  diffusos  L        De  spungia  B        187  pater  L  pater  f. 

mihi  V        188  m.  n.  —  1.  u.  V     vaga  Hagen  vasta  ego 

189  Sumire  B      Nil  p.  8.  V      mater  L  190  hanc  ego 

genero  LV,  otn.  B  191  1.  c.  V      grauissimum  B     di- 

misea  L        192  sumsi  B    reddire  sumtum  B        193—198 

om.  B       194  cunctos  (?)  V       195  mensis  L       196  Et  am. 

uinctis  L     m.  t.  V         197  reddet  L         199  Pulchram  a. 

quin 
Hagen      concepit  B      que  B       201  paruus  in  Ubri,  corr. 

Hagen        202  c.  m.  L    fertor  B 


362  AENIGMATA 

Utero  cum  nascor,  matri  rependo  decorem 
Et  parturienti  nullum  infligo  dolorem. 

85  De  lilio 

Nos  pater  occultus  conmendat  patulae  matri  205 

Et  mater  honesta  confixos  porrigit  hasta. 

Vivere  nec  umquam  valemus  tempore  longo, 

Et  leviter  tactos  incurvat  aegra  senectus. 

Oscula  si  nobis  causa  figantur  amoris, 

Reddimus  candentes  signa  flaventia  labris.  210 

36  De  eroeo 

Parvulus  aestivas  latens  abscondor  in  umbras 

Et  sepulto  mihi  membra  sub  ftellure  vivunt. 

Frigidas  autumni  libens  adsuesco  pruinas, 

Et  brumae  propinqua  miros  sic  profero  flores. 

Pulchra  mihi  domus  manet,  sed  pulchrior  infra        216 

Hodica  in  forma  clausus  aromata  vinco. 

37  De  pipere 

Pereger  externas  vinctus  perambulo  terras 

Frigidus  et  tactu  praesto  sumenti  calorem. 

Nulla  mihi  virtus,  sospes  si  mansero  semper: 

Vigeo  nam  caesus,  confractus  valeo  multum.  220 

203  Utero  om.  B    dum  V    doctorem  LV  (d.  m.  r.  V) 
204  parturientem  LV     nullo  B         205  commendet  L 

206  onnsta  L    coninx  B  confixns  LVy  correxi    porregit  B 

207  uinire  B         208  Set  Eagen    tactus  B        u.  210  ante 

208  B;  rectus  ordo  est  in  LV  209  Oscola  B  c.  f.  a. 
BV\  donentur  c.  a.  L  210  candantes  B  signa  VL% 
om.  B  211  paruolus  B  aestiuis  —  umbris  V  212  se- 
pultum  LV  (m.  s.  V)  tellore  B  tollere  L  sub  terra  reui- 
uunt  conicio  218  Au.  fr.  V  brumas  B  214  propinquam 
V  216  Michi  d.  p.  V  intra  Eagen  216  Modicos  B 
-cus  LV  clausos  B  -sis  V  u.  217  —  praegnantem  &8& 
om.  B      219  sospes  L,  om.  V     220  Vegeo  L    ual.  m.  c.  V 


CODICIS  BERNENSIS  611.  363 

Mordeo  mordentem,  morsu  nec  vulnero  dentem. 
Lapis  mihi  flnis  simul,  defectio  lignum. 

88  De  glaoie 

Corpore  formata  pleno  de  parvulo  patre 
Nec  a  matre  feror,  nisi  feratur  et  ipsa. 
225    Nasci  vetor  ego  sine  genito  patre. 

Et  creata  rursus  ego  concipio  matrem. 
Hieme  conceptos  pendens  cum  servo  parentes, 
Rursus  in  aestivo  coquendos  ignibus  apto. 

89  De  hedera 

Arbor  mihi  pater,  nam  et  lapidea  mater. 
230    Corpore  nam  mollis  duros  disrumpo  parentes. 
Aestas  me  nulla  nec  ulla  frigora  vincunt. 
Vnus  bruma  color  vernoque  simul  et  aestu. 
Propriis  erecta  vetor  consistere  plantis, 
Hanibus  sed  alta  peto  cacumina  tortis. 

40  De  nmscipula 

235    Vinculis  extensa  multos  comprendo  vagantes 
Et  soluta  nullum  queo  comprendere  pastum. 
Venter  nullus  mihi,  quo  possint  capta  reponi, 
Sed  multa  pro  membris  formantur  ora  tenendi. 
Opes  mihi  non  sunt,  sursum  sed  pendor  ad  auras. 

240    Nam  fortuna  mihi  remanet,  si  tensa  dimittor. 

222   Lapsis   L  223   formatam    V      plena   L 

225  patre  genito  V;  recte  L  226  creatam  LV  227  con- 
coeptifl  L  cum  om.  L  228  Et  ae.  r.  ignibns  trado  co- 
quendis  L  De  edera  L  229  cf.  adn.  v.  101.  lipidea  L 
230  dirumpo  V  231  Aestas  L]  Necei  V  nulia  V]  nec 
uUa  L  nec  uUa  scripsi]  uUa  nec  L  nec  uincunt  fr.  dura 
V  232  B.  c.  u.  L      unoque  V     aesto  L  esto  V 

238  sic  L.  Surrecta  pr.  V  234  Sed  m.  V  236  con- 
phendo  uacantes  L  236  conphendere  L  237  m.  n.  L 
possim  LV  238  firmantur  V  240  m.  f.  V  manet  L 
dimittor  si  modo  tensa  V 


364  AENIGMATA 

41  De  vento 

Nascens  curro  velox  grandi  virtute  sonorum. 
Deprimo  nam  fortes,  inflrmos  allevo  sursum. 
Os  mihi  est  nullum,  dente  nec  vulnero  quemquam. 
Mordeo  sed  cunctos  silvis  campisque  morantes. 
Cernere  me  quisquam,  vinclis  quoque  neque  tenere  246 
Macedo  nec  Liber  vincit  nec  Hercules  umquam. 

42  De  glaeie 

Arte  mea  nulla  valet  durescere  quisquam. 

Efflcior  dura,  multos  quae  facio  molles. 

Cuncti  me  solutam  cara  per  oscula  gaudent 

Et  nemo  constrictam  manu  vel  tangere  cupit.  250 

Speciem  mihi  pulchram  dat  rigor  et  fauctor, 

Qui  saevos  abire  iubet,  torpescere  pulchros. 

43  Der  vermiculis  sericis  formatis 

Concepi  innumeros,  de  nido  amitto  volatus, 
Corpus  et  inmensum  parvis  adsumo  de  membris. 
Mollibus  de  plumis  vestem  contexo  nitentem  255 

Et  texturae  sonum  nec  auribus  concipit  ullus. 
Si  quis  forte  meo  videatur  vellere  tectus, 
Excussam  vestem  statim  reicere  temptat 

44  De  margarita 

Conspicuum  corpus  arte  miriflca  sumpsi. 

Multis  cava  modis  gemmarum  ordine  nector.  260 

241  Velox  c.  n.  L     grande  V     sonorum  L  sonos  V 
242    N.    f.   reprimo  V      releuo    V  243   mihi   cnm    V 

e*  mibi  L         244  cunctos  L  plures  V         245  sic  V:  cor- 
ruptus.    C.   me   q.   nec   tenere   uinclis   (non  plura)   L 

246  herculis  L        It  de  g.  L        247  mea"nulla  L  me  nec 

ulla  V     decrescere  L         248  moltus  qui  L         251  riget 
et  L      et  albor  conicio         252  saeuus  L        siricis  L 
258  I.  concipi  a.  d.  n.  u.  L        254  I.  p.  c.  ass.  d.  m.  V 
255  Millibus  et  u.  e  pl.  c.  n.   V  256  aure  nec  L 

257  uellere  om.  L     tectus  in  mg.  L         258  Excusam  L 
statim  om.  L        De  margarita  L,  tit  om.  V 


CODICIS  BERNENSIS  611.  365 

Publicis  concepta  locis  in  abdita  nascor. 
Confero  sed  lucrum  vacua  de  luce  referta. 
Nullum  mihi  valet  frigus  nec  bruma  vigescit, 
Sed  calore  semper  molli  sopita  fatigor. 

45  De  terra 

265     Os  est  mihi  patens,  crebro  qui  tunditur  ictu. 

Reddo  libens  omnes  escas,  quas  sumpsero  lambens. 

Nulla  mihi  fames,  sitim  quoque  sentio  nullam, 

Et  ieiuna  mihi  semper  praecordia  restant. 

Omnibus  ad  escam  miros  efflcio  sapores, 
270     Gelidumque  mihi  durat  per  secula  corpus. 

46  De  malleo 

Vna  mihi  toto  cervix  pro  corpore  constat 
Et  duo  libenter  nascuntur  capita  collo. 
Versa  mihi  pedum  vice  dum  capita  currunt, 
Lenes  reddo  vias,  quas  calle  tero  frequenti. 
275     Nullus  mihi  comam  tondet  nec  pectine  versat. 
Vertice  nitenti  plures  per  oscula  gaudent. 

47  De  castanea 

Aspera  dum  nascor,  a  matre  cute  producor 
Et  adulta  vigens  leni  circumdor  amictu. 
In  tactu  sonitum  de  ventre  profero  magnum 
280     Et  corrupta  tacens  vocem  non  profero  ullam. 
Nullus  in  amore  certo  me  diligit  unquam, 
Nudam  nisi  tangat  vestemque  tulerit  omnem. 

261  concoepta  L  262  Vacua  d.  1.  r.  confero  lucrum 
L  268  frigus  ualet  nec  umbra  L  uilescit  LV  264  niollis 
L  267  sitimq;  sitio  L  269  per  m.  effecta  8.   V 

270  Quaeque  mihi  gelidum  V  De  malleo  om.  V  273  uice 
scripsi  uitae  L  capiti  LV,  correxi  Dum  capiti  currit,  reli- 
quis  omissis,  V  274  calle  quas  VL  277  c.  pr.  a  matre 
L  278  uigens  V  crescens  L  279  S.  intacta  m.  de  u. 
produco  L  280  Et  om.  L  281  u.  quoque  profero  nul- 
lam  V      282  ni  V    et  uestem   V 


Quauuor  en  istas  gerens  ego  clausa  figuras, 
Pandere  quas  paucis  deposcit  ralio  brevis. 
Humida  sum  sicca,  sublili  corpore  crassa, 
Dulcis  et  amara,  duro  gestamine  mollis. 
Dulcis  esse  nulli  possum  nec  crescere  iuste, 
f  Nisi  amaro  duroque  ( 


49  De  pluvia 
Miraniibns  cunctis  nascens  infligo  querelas, 
Statim  deflcio,  qui  maior  a  patre  nascor. 
He  gaudere  polest  nullus,  si  terrae  coaequor; 
Me  euncti  superas  laelantur  carpere  vias. 
Improbus  amara  diflundo  pocula  totis 
Et  videre  volunt  quanti  tantique  refutant. 

50  De  vino 
Innumeris  ego  nascor  de  matribus  unus, 
Et  genilus  nnllum  viventem  relinquo  parentem. 
Hulta  nie  nascente  subportant  vulnera  malres, 
m  mors  mihi  est  poteslas  data  per  omnes. 
re  non  possum,  me  si  quis  oderit,  umquam, 
qua  meo  reddo  quoque  satis  amanti. 


lici  veste  nalus  de  matre  producor, 
sbere  corpus  possum,  si  vestem  amitto. 

'.   tm.   V  l.c  L  288  elaueaa  V       Q.    chan  ego 

erena  f.  L        281  quas  has   V    breuis   V  bis  L 
t.  V      289  infligor  quaerelas  L       290  Efflcior  uta- 
p.  qui  naecor  L        291  n.  p.  L     quoaeqaor  J, 
.  cd.  L      S9i  quanti  tiolunt  L      296  ego  om.  V 
;usq;  L        297  Multae  naacentes  s.    V       298  raibi 
299   oderS  L       300  redda  meo  Lq;I  quoqusi 
r.  <m.  L  V      801  sic  L      pr.  a  matre  V 


CODICIS  BERNENSIS  611.  367 

Heo  subito  nascor  in  ventre,  fero  parentes. 
Nam  vivo  sepultus,  vitam  et  inde  resumo. 
805     Deductus  superis  nec  umquam  crescere  possum, 
Dum  natura  facit  corpus  succedere  plantis. 

52  Item  de  rosa 

Hollis  ego  duros  de  corpore  genero  natos; 
In  conceptu  numquam  amplexu  viri  delector. 
Sed  dum  infra  meis  concrescunt  fllii  latebris, 
310     Nascens  quisque  meum  disrumpit  vulnere  corpus. 
Postquam  velantes  decorato  tegmine  matrem 
fSaepe  religati  frangunt  commune  u  fortes. 

53  •     •      •     •      • 

Venter  mihi  nullus,  infra  praecordia  nulla. 
Nam  tenui  feror  semper  in  corpore  sicco. 
815     Cibum  nulli  quaero,  ciborum  milia  servans; 
Loco  currens  uno  lucrum  ac  confero  damnum. 
Hembra  mihi  duo  tantum  in  corpore  pendent, 
Similemque  gerunt  caput  et  planta  figuram. 


54 


Duo  generant  multos  sub  numero  fratres 
820     Nomine  sub  uno,  divisos  quisque  naturam. 
Pauper  ac  dives  pari  labore  premuntur. 
Pauperes  semper  habet,  dives  quos  saepe  requiret. 

304  Viuo  namque  L  inde  L  idem  V  305  Superis 
eductus  L  306  c.  f.  L  succendere  V  Inscr.  otn.  L 
307  corpore  L  corde  V  810  M.  q.  n.  L  dirumpo  (dis- 
rumpo  L)  uulnera  LV,  corr.  Mone  311  d.  u.  L  uelan- 
tes  LV.  num  uelantur?  812  sic  V  diligati  L  comne  L 
Inscr.  om.  LV  314  T.  n.  8.  f.  L  siccum  L  316  C.  u. 
1.  V  317  Duo  mihi  membra  L  pendunt  L  818  sic 
L;  om.  V  Inscr.  om.  LV  819  generantur  L  820  Ho- 
mine  (?)  V  321  ac  V  atq;  L  822  Pauper  puto  P.  et 
b.  habeant  diuesq,  8.  req.  L   diuitea  quam  V    quos  scripsi 


368  AENIGMATA 

Caput  illis  nullum,  sed  os  cum  corpore  cingunt. 
Nunc  stantes  et  nunc  iacentes  plurima  portant. 

55  De  eole 

Semine  nec  ullo  patris  creata  renascor,  326 

Vbera  nec  matris  suxi,  quo  crescere  possem, 

Vberibusque  meis  ego  saepe  reficio  multos. 

Vestigia  nulla  figens  perambulo  terras. 

Non  anima  nec  caro  mihi  sunt  nec  cetera  membra, 

Attamen  aligeras  reddo  temporibus  umbras.  330 

56  De  verbo 

Vna  mihi  soror  est,  unus  et  ego  sorori. 

Coniux  illa  mihi,  huius  et  ego  maritus. 

Nam  numquam  uno  sed  f  multorum  coniungimur  ambo, 

Sed  de  longe  meam  praegnantem  reddo  sororem. 

Quotquot  illa  suo  gignit  ex  utero  partus,  335 

Cunctos  uno  reddo  tectos  de  peplo  nepotes. 

57  De  igne 

Prohibeor  solus  noctts  videre  tenebras 

Et  absconse  ducor  longa  per  avfa  fugiens. 

Nulla  mihi  velox  avis  inventa  volatu, 

Cum  videar  nullas  gestare  corpore  pinnas.  340 

Vix  auferre  praedam  me  coram  latro  valebit.  342 

Corpore  defecta  velox  conprehendo  senectam.  844 

324  Nunc]  Nam  L  V      et  nunc  scripsi]  enim  L  nam  V 
325  creata  L  concreta  V    327  que  om.  L  ego  meis  (om.  saepe) 
L       829  Non  c.  nec  a.   V    Anima  nec  c.  L  (Non  et  sunt 
om.  L)        330  Al.  tamen  L        881  est  om.  L       832  huius 
L  cuius  V    334  de  longe  F  a  longe  Ly  cf.  u.  371     385  suoe 
BV  suus  L  8U0  Hagen     gingit  B      uto  V     partos  B 
336  peblo  L       De  igni  L       338  auia]  uia  L    fugens  L 
340  uidar  L     in  c.  V    pennas  LV    corpori  B        844  de- 
fecto  olim  scripsi  defecta  BLV     uelux  B    conphendo  BL 
comprendo  V      314  est  post  343  in  BLV;  huc  transposui 


CODICIS  BERNENSIS  611.  369 

58  De  rota 

343     Assiduo  multas  vias  itinere  currens 
345     Versa  vice  rerum  conpellor  ire  deorsum 

Et  ab  ima  redux  trahor  conscendere  sursum. 

Sed  cum  mei  parvum  cursus  conplevero  tempus, 
341     Publica  per  diem  dum  semper  conpita  curro, 
348     Infantia  fpars  simul  est  et  curva  senectus. 

50  De  luna 

Quo  movear  gressu,  nullus  cognoscere  temptat, 
350     Cernere  nec  vultus  per  diem  signa  valebit. 
Quotidie  currens  vias  perambulo  multas 
Et  bis  iterato  cunctas  recurro  per  annum. 
Imber  nix  pruina  glacies  nec  fulgura  nocent, 
Timeo  nec  ventum  forti  testudine  tecta. 

60  De  oaelo 

355     Promiscuo  per  diem  vultu  dum  reddor  amictus, 
Pulcher  saepe,  sed  turpis  qui  saepe  habetur, 
Innumeras  ego  res  cunctis  fero  rairandas, 
Pondere  sub  magno  rerum  nec  gravor  onustus. 
Nullus  mihi  dorsum,  faciem  sed  cuncti  mirantur, 

360     Et  meo  cum  bonis  malos  recipio  tecto. 

343  Abs.  quae  u.  c.  i.  m.  V  itenere  B  345  rursum  B  re- 
rum  LV  inre  L  346  conscendire  B  347  me  in  p.  cursum  L 
conpleuero  tempus  supra  lineam  B  Cumque  mei  p.  t.  compl. 
cursum  V  341  huc  transposui   conpeta  B  competo   L 

competa  V        348  simul  et  c.  B  simul  est  et  V  est  simul 

et  L         349  moufLr  B  modo  uear  L     gressum  BL  gressu 

V  (?),  Hagen  cognuscire  B  agnoscere  L  350  Cernire  B 
uelebit  L  351  Quotidie  sic  L  Cottidie  B  Q.  que  uias 
percurrens  ambulo  multas  V  352  it.]  t  tatum  V  per- 
curro  V      353  I.  n.  gl.  nec  umquam  V    fulgora  libri  cerno 

V  .S54  N.  t.  V  forte  B  tectus  L  355  Promiscuos  — 
uultus  LV  uulto  B  356  Pulchrum  libri  Pulcher  Hagen 
sed  turpis  B]  reddet  amictus  L;  om.  V  qui  semper  libri 
qui  saepe  scripsi  357  mirantibus  LV  (m.  f.  V)  360  Et 
me  B    malis  L    tectu  B    Atque  meo  malos  c.  b.  capio  t.  V 

Anthol.  Jat  I.  24 


370         AENIGMATA  CODICIS  BERNENSIS  611. 

61  De  stellis 

Milia  conclusae  domo  sub  una  sorores: 

Minima  non  crescit,  maior  nec  aevo  senescit. 

Et  cum  nulla  parem  conetur  alloqui  verbis, 

Suos  moderato  servant  in  ordine  cursus. 

Pulchrior  torpentem  vultu  non  despicit  ulla.  365 

Odiuntque  lucem;  noctis  secreta  mirantur. 

62  De  umbra 

Humidis  delector  semper  consistere  locis 

Et  sine  radice  inmensos  porrigo  ramos. 

Mecum  iter  agens  nulla  sub  arte  tenebit, 

Comitem  sed  viae  ego  conprehendere  possum.  370 

Certum  me  videnti  demonstro  corpus  a  longe, 

Positus  et  iuxta  totum  me  numquam  videbit. 

68  De  vino 

Pulchrior  me  nullus  versatur  in  poculis  umquam, 

Ast  ego  primatum  in  omnibus  teneo  solus. 

Viribus  atque  meis  possum  decipere  multos.  375 

Leges  atque  iura  per  me  virtutes  amittunt 

Vario  me  si  quis  haurire  voluerit  usu, 

Stupebit  ingenti  mea  percussus  virtute. 

De  stillis  B  361—366  post  372  in  LV  362  seniscit 
B  363  partem  c.  adl.  L  c.]  queat  V  364  moderatos 
LV  Seruant  ipsae  8.  m.  0.  c.  V  365  Pulchior  turpen- 
tem  uultu  L  dispicit  B  displicit  ullam  L  P.  et  uultum 
turpem  non   d.   ullum  V  366  nocte  B      s.  sequuntur 

V  367  Umedis  B  D.  h.  V  consistire  B  368  radices 
B  i.  quoque  p.  V  porrego  B  369  I.  a.  m.  non  ulla  s. 
a.  t.   V       370  conpraehendire  B    Neque  u.  ego  compren- 

dere  p.  V  371  mdenti  B  372  totam  BL  totum  me 
neque  u.  V  In  solo  L  sequitur  aenigma  medii  aeui  De 
oue,  tutn  hoc  ineditum  Item  de  uino  377  hauri  L.  In  V 
sequuntur  duo  aenigmata  non  metrica. 


■*■#  *• 


ADDENDA. 


Quorundam  virorum  doctorum  plerumque  sola  nomina 
attuli;  nunc  libellos  eorum  accuratius  significabo: 

Goetz,  G.  —  Acta  societ.  philol.  Lipaiensis  IV  860  (c.  5—6). 
Klapp,  H.  »  Quaestiones  de  Anthol.  lat.  carminibus  non- 

nullis.    Progr.  Wandsbeck  1876. 
Maehly,   J.   -»   Zeitschr.   f.   oesterreich.   Gymnasien    1872 

p.  554  sqq. 
Mueller,   H.   J.    =-    Symbolae   ad   emendandos  scriptores 

latinos  n.  Berolini  1881.     (lectiones   libri  V  accuratius 

tradit). 
Mueller,  Luc.  =  Rhein.  Museum  f.  Philologie  18,  482.   19, 

114.  20,  688.   23,  94.  24,  136;    828.    Jahrb.  f.  Philologie 

1866,  555.    1867,  483;    788.  al. 
Petschenig,  M.  =  Zeitschr.  f.  oesterreich.  Gymnasien  1877 

p.  481  sqq. 
Scnubert,  0.  «■»   Quaestiones  de  Antholo^ia  codicis  Salma- 

siani.    I  De  Luxorio.    Dissert  Lipsiensis.  Vimariae  1875. 


c.  1  p.  7.  Adde:  Z  m.  pr.  habet  solos  v.  41 — 100.  C  habet 
1,  1—10;  2,  1—8. 

c.  5  p.  27  lege:  Vratislav.  s.  XI. 

c.  19.  p.  82  *Praefatio9  in  Corpore  glossariorum  latinorum 
V  p.  V  secundum  apographum  Gundermanni  typis  ex- 
pressa  est.  In  quo  quae  a  mea  collatione  differunt  ita 
dabo,  ut  Quicberati  (bibl.  de  l^cole  des  chart.  s.  III  t.  I 
p.  204)  lectionem  addam,  quo  certius  veram  noscatur: 

3  conpellit  G(undermann),  conpelkt  R(iese),  Q(uicherat),  4  et 


u 


GQ,  elR,  15  consete  G,  censete  RQ,  18  uitulantiis  G, 

u 

~t\is  R,  -tius  Q,  coagmentem  G,  cohacmentem  RQ,  20  faborem 
GQ,  fabore  collatio  mea. 
Ad  Placidi  glossas   (1.  c.)   ex  eodem   libro   haec  notanda 
sunt  quae  in  onmibns  Placidi  codd.  a  mea  lectione  dis- 
crepant:  1  implicitus,  4  diriuita  vel  diriuata,  7  clodorum, 

24* 


372  ADDENDA. 

9  maledictus,  conuictor,  18  fuitulantes:  gaudentes*  deest. 

19  murgison,  20t  effafilatus  exero  thumero.  — 
c.  21,  286  adn.  p.  97  corrigenda  est  ex  praef.  p.  XX  adri.  2. 
c.  23,  2  p.  97  finxU  recipiendum  erat. 
c.  26,  8  ib.  8%  formo8am  facili  impetravit  amore   coniecit 

Ziehen. 
c.  70  p.  108:  de  Passiphae  et  Minotauro  esse  notandum  est. 
c.  99,  4  p.  124:  scribe  cum  A  tolerasse  (sc.  vir  venena  to- 

leravit). 
c.  200  p.  170  adde:  Tiberiano  tribuit  Baehrens. 
c.  207,  2  p.  178   iunctis  pedibus  rut  prisca  templorum  si- 

mulacra  quae  violari  nefas  erat'  Ziehen  interpretatur. 
Libri  Casanatensis  collationem   hanc   ex  Baehrensii  PLM 

IV  p.  24  adde:  c.  224,  1  coniux,   2  multo  cdatur,  3  ta- 

lem  si,  6  sHmittere,  7  biforml,  9  formosej-puetk  (sas  auru 

uos  8.  puellas  man.  2).  —  c.  282,  2  sinit  ut  b,  3  siccatj 

6  pulcerrima.  —  c.  818  cfere  totum  evanidum.' 
c.  286,  18  p.  223  Enigmata  Simphosii   scolastici  Petropoli- 

tanus  a.  VIII  in  indice  s.  IX  addito  (Venantius  ed.  Leo 

p.  IX). 
c.  363,  10  p.  278  adn.  'uide  c.  350,  4';  adde:  ret  189,  2'. 


ANTHOLOGIA  LATINA 

81VE 

POESIS  LATINAE  SVPPLEMENTVM 

EDIDERTNT 

FRANCISCVS  BVECHELER  »r  ALEXANDER  RIESE 

PAES  PEIOE: 

CARMINA  IN  CODICIBVS  SCRIPTA 

REOEN8VTT 

ALEXANDEB.  BIESE 

FASCICVLVS  II: 

RELIQVORVM  LIBRORVM  CARMINA 

EDITIO  ALTEBA  DENTO  RECOGNITA. 


HCHVl 

LIPSIAE 
IN  AEDIBVS  B.  G.  TEVBNERI 


LIP8IAK  :  TTPI8  B.  G.  TEYBNEBI 


PRAEFATIO 


In  hoc  altero  Anthologiae  fasciculo  permulti  codices 
in  usum  vocandi  erant.  Quorum  multos  ipse  iam  cum 
priorem  editionem  curarem,  contuli,  Parisinos  dico 
plerosque  et  Yalentianos  et  Bambergensem  (c.  483) 
et  Turioensem  78  et  Yossianos  q.  33  et  q.  69,  quos- 
dam  postea  adhibui:  Parisinos  nonnullos,  Lipsiensem 
I  74,  Phillippicum  nunc  Berolinensem  167  (1825), 
Yaticanos  et  Florentinos  nonnullos.  Aliorum  librorum 
collationes  virorum  doctorum  benevolentiae  debeo: 
Alfredus  Holder  ex  Leidensibus  quosdam  (inprimis 
Yossianum  fol.  111),  Valentianos  389  et  396,  Caroli- 
ruhenses  36  F  et  167,  mihi  contulit  et  quae  Noltius 
ex  codicibus  Bruxellensibus  1828/30  et  5657  enota- 
verat,  meo  usui  concessit.  Hermannus  Hagen  ex 
codicibus  Bernensibus,  Einsidlensibus,  Sangallensibus 
permulta  et  ante  editionem  priorem  et  postea  mihi 
curavit.  Porro  Martinus  Hertz  codicem  Rehdigera- 
num  S.  I.  6.  17  et  Guilelmus  de  Hartel  Vindobo- 
nensem  2521  a  me  rogati  inspexere  Conradusque 
Bursian  quae  ex  Parisinis  7533  et  8093  enotaverat 
mecum  communicavit.  Gasto  Boissier  denique  c.  718 
cum  codice  Parisino  13026  et  Augustus  Thorbecke 
c.  483  cum  codice  Bambergensi  contulit.  His  acce- 
dunt  alii  viri  docti,  qui  humaniter  in  editione  altera 
instituenda  me  adiuverunt.  Georgius  enim  Goetz 
Gustavi  Loewe  amici  collationes  librorum  Hispanorum 
aliorumque  in  c.  483,  484,  485a,  486,  488,  495—636, 
639—641,  644—647,  658,  660,  664,  667—669, 
674a,  679,  719d,  720b,  730,  736—737,  740sqq., 
784—786,  800,  806,  842,  855    factas  mihi   praesto 


a* 


UPSU.S  i  TYPIS 


we,  licet  ei  hlc  illic  asoripta, 
nota  iam  fuerint.  Omnino 
qu&e  B.  Peiper  in  Ausonio 

XXXIV  sqq.  fusius  exposui, 
f eyerianaeque  syllogae  ideo, 
sint,  aliasve  ob  causas  non 
re,  cum  editiones  illae  du- 
acaneum  esse  mihi  videtur; 

id  cognoscendi  studiosos 
carmina  iuscriptionum  ad 
rtinere1),  rhythmica  autem 
;  omnino  removisse. 
lum  codices  cuiusque  vetu- 
ine  institut&m  retinobo  (cf. 
carminum  codices  inde  ab 
-unt,  eos  secundum  horum 
en  loco,  quo  olim  inserta 
)  nunc  leguntur.  —  Con- 
ribendi  tollant  aut  rectam 
immemorare    nolui:    vereor 

hic  illic  nimiuB  faerim. 
ii    sive  quae  post  a.  1871 
)4''b,    493b,    664',    672', 
»,  786*,  798",  19-28,  801, 
l,    855*-d,    859'dd',    863', 

eyllogam  quadrare  mihi 
',  674>,  689b,c,  716»"-, 
3d,  874*- b,  943,  944  sqq.): 

lech.  871  et  1622  =  CIL  XIH 
debui  omittere  etiam  c.  659 
,  m  3676).  Retinui  c  661, 
28),  quippe  quae  BuecheleruB 
iHcriptionibuB  habita  iu  CIL 
221,  877,  414.  Quae  non  es 
logis  codioum  fluxere  ut  203, 
rotinenda  mihi  erant. 


IV  PRAEFATIO 

esse  voluit,  ex  quibus  eas  quae  ad  recentiores  codices 
pertinent  omisi,  ex  aliis  autem  uberrimos  fructus  per- 
cepi.  Maximilianus  Bonnet  amicus  in  c.  485*,  658 
—660,  664,  683,  716,  720,  794—797,  R.  Ehwald 
Gothanus  in  c.  484,  Ad.  Fueh  Sangallensis  in  c.  665, 
H.Lebegue  Parisinus  in  c.  791sq.,  H.Magnus  in  c.488 
et  680*,  H  Schoene  in  carmine  medico  719e,  Sinker 
bibliothecarius  Cantabrigiensis  in  c.  786b,  Ant.  Spag- 
nolo  Veronensis  bibliothecae  praefectus  in  c.  723% 
Scato  de  Vries  Leidensis  in  cod.  Gothano  1047,  Jul. 
Ziehen  in  c.  639  suis  me  collationibus  et  E.Duemmler 
et  Wilhelmus  Meyer  Gottingensis  adnotationibus  be- 
nigne  adiuverunt. 

Porro  ut  prioris  editionis  singulas  schedas  Fran- 
ciscus  Buecheler  inspexit  coniecturisque  multis  eis- 
que  ex  parte  palmaribus  exornavit,  ita  in  hac  editione 
altera  Julius  Ziehen  (quem  mihi  non  contigit  exorare 
ut  editoris  munus  in  se  reciperet)  multis  carminibus 
studiose  operam  utilem  navavit  plagulasque  prelo  im- 
pressas  mecum  perlegit. 

His  viris  omnibus  gratias  maximas  laeto  animo 
testatas  esse  volo. 

Omnium  denique  collationum  quae  in  fPoetis  lati- 
nis  minoribus'  Baehrensii  aliisque  libris  impressis  mihi 
praesto  erant,  rationem  ut  par  erat  habui. 

Terminum  carminibus  eligendis  me  sexti  p.  Chr. 
saeculi  exitum  constituisse,  in  Hispaniae  tamen  car- 
minibus  paulo  latius  evagatum  esse  iam  in  praefatione 
fasciculi  I  p.  VI  dixi.  Quaedam  in  ed.  pr.  edita,  postea 
autem  ad  medium  recensve  aevum  non  solum  sensu 
quodam  sed  certis  rationibus  detrusa  (c.  687,  727,  741, 
897)  nunc  repetere  nolui;  quae  autem  antiquitatis 
dubiae  suspectaeque  in  syllogam  recepi,  ea  hic  illio 
(doleo  quod  non  ubique)  litteris  obliquis  impressa  sunt. 
Non  facile  autem  est,  in  omnibus  carminibus,  prae- 
sertim  si  quae  Ausonii  quandam  similitudinem  habent, 
aetatem  discernere.     Bedam  ut  par  erat  omisi;  tamen 


PRAEFATIO  V 

c.  676  sqq.  retinui,  quippe  quae,  licetei  hicillic  ascripta, 
tamen  Columbano  ex  parte  nota  iam  fuerint.  Omnino 
vide  et  reputa  omnia  ea  quae  B.  Peiper  in  Ausonio 
suo  p.  406 — 436  congessit. 

In  editione  priore  II,  p.  XXXTVsqq.  fusius  exposui, 
quae  carmina  Burmannianae  Meyerianaeque  syllogae  ideo, 
quod  medii  recentisve  aevi  sint,  aliasve  ob  causas  non 
receperim.  Quod  hic  repetere,  cum  editiones  iilae  du- 
dum  oblitteratae  sint,  supervacaneum  esse  mihi  videtur; 
ad  priorem  igitur  editionem  id  cognoscendi  studiosos 
revoco.  Hoc  unum  addo,  carmina  inscriptionum  ad 
Buecheleri  partem  operis  pertinere1),  rhythmica  autem 
carmina  (non  481)  me  nunc  omnino  removisse. 

Carminum  seriem  seoundum  codices  cuiusque  vetu- 
stissimos  ex  saeculorum  ordine  institutam  retinebo  (cf. 
I  p.  Vil).  Quorum  igitur  carminum  codices  inde  ab 
a.  1871  vetustiores  innotuerunt,  eos  secundum  horum 
aetatem  transposui,  eo  tamen  loco,  quo  olim  inserta 
erant,  ad  eum  relegans  quo  nunc  leguntur.  —  Con- 
iecturas  nisi  aut  errorem  scribendi  tollant  aut  rectam 
tollendi  viam  monstrent,  commemorare  nolui:  vereor 
tamen  ne  in  commemorando  hic  illic  nimius  fuerim. 

Quaedam  carmina  addidi  sive  quae  post  a.  1871 
demum  innotuerunt  (c.  484a* b,  493b,  664a,  672a, 
719*  bcf,  763a,  772b,  785a,  786a,  798a,  19-28,  801, 
802,  804,  805,  807—811,  855^,  859**,  863a, 
873a~c),  sive  quae  in  hanc  syllogam  quadrare  mihi 
visae  sunt  (c.  485b,  493a,  674b,  689bc,  716**, 
723a,  764a,  785bc,  790a,  873d,  874*  b,  943,  944  sqq.): 


1)  Itaque  c.  888  et  908  (Buech.  871  et  1522  =  CIL  XIII 
581  et  XII  1122)  nunc  omisi;  debui  omittere  etiam  c.  659 
et  660  (B.  902,  et  427  —  CIL  m  3676).  Retinui  c.  661, 
662,  722  (CIL  XIII  2402,  2414, 128),  quippe  quae  Buechelerug 
omiserit.  Inter  carmina  pro  inscriptionibus  habita  in  CIL 
VI  5,  2*,  g— 1  sunt  c.  509,  787,  221,  877,  414.  Quae  non  ex 
ipais  in8criptionibus  sed  ex  syllogis  codicum  fluxere  ut  203, 
210,  437,  683,  684,  sine  dubio  retinenda  mihi  erant. 


372  ADDENDA. 

9  maledictus,  conuictor,  18  fuitulantes:  gaudentes*  deest. 

19  murgison,  20t  effafilatus  exero  thumero.  — 
c.  21,  286  adn.  p.  97  corrigenda  est  ex  praef.  p.  XX  adn.  2. 
c.  23,  2  p.  97  finxit  recipiendum  erat. 
c.  26,  8  ib.  si  formosam  facili  impetravit  amore   coniecit 

Ziehen. 
c.  70  p.  108:  de  Passiphae  et  Minotauro  esse  notandum  est. 
c.  99,  4  p.  124:  acribe  cum  A  tolerasse  (sc.  vir  venena  to- 

leravit). 
c.  200  p.  170  adde:  Tiberiano  tribuit  Baehrens. 
c.  207,  2  p.  178   iuncti8  pedibus  fut  prisca  templorum  si- 

mulacra  quae  violari  nefas  erat'  Ziehen  interpretatur. 
Libri  Casanatensis  collationem  hanc   ex  Baehrensii  PLM 

IV  p.  24  adde:  c.  224,  1  coniux,   2  multo  celatur,  3  ta- 

lem  8i,  6  s&mittere,  7  biforml,  9  formose^puetl^  {-sas  auru 

uos  s.  puellas  man.  2).  —  c.  282,  2  sinit  ut  S,   3  siccat, 

6  pulcerrima.  —  c.  318  cfere  totum  evanidum.' 
c.  286,  18  p.  223  Enigmata  Simphosii  scolastici  Petropoli- 

tanus  s.  VIII  in  indice  s.  IX  addito  (Venantius  ed.  Leo 

p.  IX). 
c.  353,  10  p.  278  adn.  'uide  c.  350,  4';  adde:  fet  189,  2'. 


ANTHOLOGIA  LATINA 

SIVE 

POESIS  LATINAE  SVPPLEMENTVM 

EDDDERVNT 

FRANCISCVS  BVECHELER  bt  ALEXANDER  RIESE 

PAES  PEIOE: 

CARMINA  IN  CODICIBVS  SCRIPTA 

RECENSVIT 

ALEXANDER  BIESE 

FASCICVLVS  II: 

RELIQVORVM  LIBRORVM  CARMINA 

EDITIO  ALTBBA  DENVO  BECOONTTA 


MCMVl 

LIPSIAE 
IN  AEDIBVS  B.  G.  TEVBNERI 


LIP8IAE  :  TTPIS  B.  G.  TEVBNKBI 


PRAEFATIO 


In  hoc  altero  Anthologiae  fasciculo  permulti  codices 
in  usum  vocandi  erant.  Quorum  multos  ipse  iam  cum 
priorem  editionem  curarem,  contuli,  Parisinos  dico 
plerosque  et  Yalentianos  et  Bambergensem  (c.  483) 
et  Turioensem  78  et  Yossianos  q.  33  et  q.  69,  quos- 
dam  postea  adhibui:  Parisinos  nonnuUos,  Lipsiensem 
I  74,  Phillippicum  nunc  Beroiinensem  167  (1825), 
Yaticanos  et  Florentinos  nonnullos.  Aliorum  librorum 
coUationes  virorum  doctorum  benevolentiae  debeo: 
Alfredus  Holder  ex  Leidensibus  quosdam  (inprimis 
Yossianum  fol.  111),  Valentianos  389  et  396,  Caroli- 
ruhenses  36  F  et  167,  mihi  contulit  et  quae  Noltius 
ex  codicibus  BruxeUensibus  1828/30  et  5657  enota- 
verat,  meo  usui  concessit.  Hermannus  Hagen  ex 
codicibus  Bernensibus,  Einsidlensibus,  Sangallensibus 
permulta  et  ante  editionem  priorem  et  postea  mihi 
curavit.  Porro  Martinus  Hertz  codicem  Rehdigera- 
num  S.  I.  6.  17  et  Guilelmus  de  Hartel  Vindobo- 
nensem  2521  a  me  rogati  inspexere  Conradusque 
Bursian  quae  ex  Parisinis  7533  et  8093  enotaverat 
mecum  communicavit.  Gasto  Boissier  denique  c.  718 
cum  codice  Parisino  13026  et  Augustus  Thorbecke 
c.  483  cum  codice  Bambergensi  contulit.  His  acce- 
dunt  alii  viri  docti,  qui  humaniter  in  editione  altera 
instituenda  me  adiuverunt.  Georgius  enim  Goetz 
Gustavi  Loewe  amici  collationes  librorum  Hispanorum 
aliorumque  in  c.  483,  484,  485a,  486,  488,  495—636, 
639—641,  644—647,  658,  660,  664,  667—669, 
674a,  679,  719d,  720b,  730,  736—737,  740sqq., 
784—786,  800,  806,  842,  855    factas  mihi   praesto 


a* 


IV  PRAEFATIO 

esse  voluit,  ex  quibus  eas  quae  ad  recentiores  codices 
pertinent  omisi,  ex  aliis  autem  uberrimos  fructus  per- 
cepi.  Maximilianus  Bonnet  amicus  in  c.  485%  658 
—660,  664,  683,  716,  720,  794—797,  R.  Ehwald 
Gothanus  in  c.  484,  Ad.  Fueh  Sangallensis  in  c.  665, 
H.Lebegue  Parisinus  in  c.  791sq.,  H. Magnus  in  c.488 
et  680*,  H  Schoene  in  carmine  medico  719e,  Sinker 
bibliothecarius  Cantabrigiensis  in  c.  786b,  Ant.  Spag- 
nolo  Veronensis  bibliothecae  praefectus  in  c.  723% 
Scato  de  Vries  Leidensis  in  cod.  Gothano  1047,  Jul. 
Ziehen  in  c.  639  suis  me  collationibus  et  E.Duemmler 
et  Wilhelmus  Meyer  Gottingensis  adnotationibus  be- 
nigne  adiuverunt. 

Porro  ut  prioris  editionis  singulas  schedas  Fran- 
ciscus  Buecheler  inspexit  coniecturisque  multis  eis- 
que  ex  parte  palmaribus  exornavit,  ita  in  hac  editione 
altera  Julius  Ziehen  (quem  mihi  non  contigit  exorare 
ut  editoris  munus  in  se  reciperet)  multis  carminibus 
studiose  operam  utilem  navavit  plagulasque  prelo  im- 
pressas  mecum  perlegit. 

His  viris  omnibus  gratias  maximas  laeto  animo 
testatas  esse  volo. 

Omnium  denique  collationum  quae  in  fPoetis  lati- 
nis  minoribus'  Baehrensii  aliisque  libris  impressis  mihi 
praesto  erant,  rationem  ut  par  erat  habui. 

Terminum  carminibus  eligendis  me  sexti  p.  Chr. 
saeculi  exitum  constituisse,  in  Hispaniae  tamen  car- 
minibus  paulo  latius  evagatum  esse  iam  in  praefatione 
fasciculi  I  p.  VI  dixi.  Quaedam  in  ed.  pr.  edita,  postea 
autem  ad  medium  recensve  aevum  non  solum  sensu 
quodam  sed  certis  rationibus  detrusa  (c.  687,  727,  741, 
897)  nunc  repetere  nolui;  quae  autem  antiquitatis 
dubiae  suspectaeque  in  syllogam  recepi,  ea  hic  illio 
(doleo  quod  non  ubique)  litteris  obliquis  impressa  sunt. 
Non  facile  autem  est,  in  omnibus  carminibus,  prae- 
sertim  si  quae  Ausonii  quandam  similitudinem  habent, 
aetatem  discernere.     Bedam  ut  par  erat  omisi;  tamen 


PRAEFATIO  V 

o.  676  sqq.  retinui,  quippe  quae,  licetei  hicillic  ascripta, 
tamen  Golumbano  ex  parte  nota  iam  fuerint.  Omnino 
vide  et  reputa  omnia  ea  quae  R.  Peiper  in  Ausonio 
suo  p.  406 — 436  congessit. 

In  editione  priore  H,  p.  XXXTVsqq.  fusius  exposui, 
quae  carmina  Burmannianae  Meyerianaeque  syllogae  ideo, 
quod  medii  recentisve  aevi  sint,  aliasve  ob  causas  non 
receperim.  Quod  hic  repetere,  cum  editiones  illae  du- 
dum  oblitteratae  sint,  supervacaneum  esse  mibi  videtur; 
ad  priorem  igitur  editionem  id  cognoscendi  studiosos 
revoco.  Hoc  unum  addo,  carmina  inscriptionum  ad 
Buecheleri  partem  operis  pertinere1),  rhythmica  autem 
carmina  (non  481)  me  nunc  omnino  removisse. 

Carminum  seriem  seoundum  codices  cuiusque  vetu- 
stdssimos  ex  saeculorum  ordine  institutam  retinebo  (cf. 
I  p.  Vil).  Quorum  igitur  carminum  codices  inde  ab 
a.  1871  vetustiores  innotuerunt,  eos  secundum  horum 
aetatem  transposui,  eo  tamen  loco,  quo  olim  inserta 
erant,  ad  eum  relegans  quo  nunc  leguntur.  —  Con- 
iecturas  nisi  aut  errorem  scribendi  tollant  aut  rectam 
tollendi  viam  monstrent,  commemorare  nolui:  vereor 
tamen  ne  in  commemorando  hic  illic  nimius  fuerim. 

Quaedam  carmina  addidi  sive  quae  post  a.  1871 
demum     innotuerunt     (c.  484a' b,    493b,    664a,    672a, 

719*b.cf     ?63a?    7?2b?    786a?    786a?    798a,  19-28,  801, 

802,  804,  805,  807—811,  855-*,  859^*,  863a, 
873^"°),  sive  quae  in  hanc  syllogam  quadrare  mihi 
visae  sunt  (c.  485b,  493a,  674b,  689bc,  716"1**, 
723a,  764a,  785bc,  790a,  873d,  874*  b,  943,  944  sqq.): 


1)  Itaque  c.  888  et  908  (Buech.  871  et  1622  —  CIL  XDI 
581  et  XII  1122)  nunc  omisi;  debui  omittere  etiam  c.  669 
et  660  (B.  902,  et  427  —  CIL  m  3676).  Retinui  c.  661, 
662,  722  (CIL  Xm  2402, 2414, 128),  quippe  quae  Buechelerus 
omiBerit.  Inter  carmina  pro  inscriptionibua  habita  in  CIL 
VI  6,  2*,  g— 1  sunt  c.  609,  787,  221,  877,  414.  Quae  non  ex 
ipais  inecriptionibua  sed  ez  syllogis  codicum  fluzere  ut  208, 
210,  487,  683,  684,  sine  dubio  retinenda  mihi  erant. 


VI  PRAEFATIO 

plura  num  addere  debuerim,  in  incerto  mihi  est.  Atque 
cum  non  ad  unam  certam  normam  constitui  possit, 
quid  huc  quadret  quid  non,  hunc  locum  aptum  puto, 
quo  haec  quoque  commemorem: 

Carmen  de  senectute  a  Baehrensio  PLM  V  313 
editum,  quod  ut  multum  habet  delectationis,  ita  Ger- 
manum  poetam  Carolingicae  ni  fallor  aetatis  aperte 
prodit,  omisi.  —  Versus  cuiusdam  Scotti  de  alphabeto 
(ib.  V  375)  huc  propter  aetatem  non  pertinent;  quod 
non  commemorarem,  nisi  arte  et  dictione  prope  abessent 
ab  aenigmatis  c.  481  etiam  vitiosius  compositis,  quae 
omittenda  non  erant  quod  antiquitatis  vergentis  (ad 
quam  „Tulliusu  auctor  ea  revocat)  versus  esse  pos- 
sunt.  —  Licentii  carmen  satis  diffusum  ex  Augustini 
epistula  26,  in  qua  in  C.  Script.  Eccl.  Vindob.  34, 
898qq.  extat,  excerpere  non  debui,  neque  versus  Si- 
byllae  (Iudicii  signum  . .)  ab  eodem  De  civitate  Dei 
18,  23  aut  tres  versus  De  doctrina  christ.  III  7,  11  ab 
eo  adlatos.  Nam  versus  vel  carmina  a  scriptoribus 
adlata  in  universum  non  afferam. 

Iam  in  apparatu  qui  dicitur  critico  codices  mihi 
notos  enumeravi  (ita  tamen  ut  eorum  qui  saeculo  XI 
recentiores  sunt  permultos  utpote  levioris  momenti  et 
passim  interpolatos  omitterem).  Quorum  collationes 
plenas  attulerim,  adnotavi  vel  in  Addendis  adnotabo. 
Nam  ut  orthographica  et  falsam  verborum  separationem 
in  plerisque,  ita  lectionem  codicum  deteriorum  saepe 
(vellem  saepius  etiam)  omisi.  Cur  enim  nube  lectio- 
num  ad  verum  inveniendum  inutilium  apparatum 
obrui  sinerem? 

Quod  in  priore  parte  libri  modo  nomine  meo  modo 
persona  prima  me  induxi,  eam  inaequabilitatem  alias- 
que  ne  mali  consulat  lector  quaeso. 

DABAM  FRANCOFVRTI  AD  MOENVM 
Mense  Augusto  anni  MCMVT. 


CARMINA 

CODICVM  QVORVNDAM 


SAECVLO  NONO  ANTIQVIORVM 


Anthol.  Ut.  I.  2 


482 
Vide  nunc  fasc.  I  n.  1. 

483 

SISEBVTI   ^ 

regis  tiothorum  epistula  missa  ad  Isidorum  de  libro 

/       rotarnm  b.  v  «.  m.  388. 

B.  V  p.  867. 

Tu  forte  in  lucis  lentus  vaga  cannina  gignis 
Argutosque  inter  latices  et  musica  flabra 
Pierio  liquidam  perfundis  nectare  mentem. 
At  nos  congeries  obnubit  turbida  rerum 
5  Ferrataeque  premunt  milleno  milite  curae, 
Legicrepae  tundunt,  latrant  fora,  classica  turbant; 
Et  trans  Oceanum  ferimur  porro  usque  nivosus 
Cum  teneat  Vasco  nec  parcat  Cantaber  horrens. 

483.  0  —  Ovetensis  nunc  Escorialensis  E  II  18  saec. 
VII— VIII  longe  optimus  (Loewii  conlationem  ed.  Goetz 
Ind.  schol.  hib.  lenens.  1887—88),  c  quo  vel  minima  afferam. 
Pauca  addam  ex  Qploniensi  83  II  anni  798)  quem  contuli 
Mu8.  rhen.  80,  183  et  B(ambergensi  787  *.  VIII)  quem  con- 
tuli;  s  (Bern.  219  s.  X.  Paris  7633  s.  X.  Begin.  265  et  1260 
*.  X  Sangall.  866  s.  IX.  alios)  non  afferam.  —  Titulo  ca- 
rent  0  fol.  23r,  B.  Incipit  epiBtoi  Sisebuto  regie  Gotorum 
missa  ad  Isidorum  de  libro  rotarum  C.  —  Isidoro  Aldhelmus 
p.  232  G.y  sed  regi  [a.  612 — 620]  Sisebuto  auctor  de  com- 
puto  et  Clemens  Scotus  et  (fin  prologo  sesebuti  ad  ysidoru') 
alo8sa  in  Vatic.  1469  s.  X  tribuunt.  1  lucu  Bg  luco  ex 
lucu  C  2  musica  flabra  =  c.  668,  12  3  Pyerio  OC 
6  Ferrateque  0  -tique  C  Feratumque.  B  6  Legicrfpe 
(-crepi  B)  tundunt  OB  <s  Legifereq;  crepunt  C  'Legiscrepa: 
vouoditpag'  Corp.  Gloss.  II  122,  2  7  niuossus  C  8  or- 
rens  OCB 


4  C.  488,  9—89 

En  qulbus  indicas,  ut  crinem  frondea  Foebi 

Succingant  hederave  comas  augustius  umbrent!  io 

En  quos  flammantem  iubeas  volitare  per  aethram! 

Quin  mage  peraices  aquilas  vis  pigra  elefantum 

Praecurret  volucremque  pigens  testudo  molossum, 

Quam  nos  rorifluam  sectemur  carmine  lunam. 

His  tamen,  incurvus  per  pondera  terrea  nitens,  i6 

Dicam,  cur  fesso  livescat  circulus  orbe 

Purpureumque  iubar  nivei  cur  tabeat  oris. 

Non  illam  (ut  populi  credunt)  nigrantibus  antris 

Infernas  ululans  mulier  praedira  sub  umbras 

Detrahit  altivago  e  speculo,  nec  carmine  victa  to 

Vel  rore  Stygis  aut  herbis  terrae  aericrepantem 

Vincibilemque  petit  clangorem  (quippe  per  aethram, 

Qua  citimus  limes  dispescit  turbida  puris, 

Inviolata  meat);  sed  vasto  corpore  telhis 

(Quae  medium  tenet  ima  polum)  dum  lumina  fratris    n 

Detinet  umbriferis  metis,  tum  sidere  casso 

Pallescit,  teres  umbra  rotae  dum  transeat  himen 

Aggerei  velox  cumuli  speculoque  rotanti 

Fraternas  reparet  per  caelum  libera  flammas. 

9  Eet  B    ln,  corr.  m.  2  (?),  0    crimen  OlB        10  ede- 
raue  0    edere  ue  B    umbrant  B        11  ln  B    ethram  0 
12  8%c  (Quin  ex  Quid)  0    magng  pernicies  aquilas  vie  pigif 
leuantum  B    magis  pernicius  aquilam  sua  pigra  uolantem 
C    13  Precurret  0      15  ffis  0   Sed  C  EbB     16.  17  quur  0 

16  libescat  OC    liuera  B      18  illa  B       19  Infernans, 
corr.,  0     predira  OC     eubumbrans  B  20  Detrait  0 

e  0,  om.  BC  altivaga  e  specula  Dousa  ne  B  21  Vel 
OC  Neg  B  stygis  0  stigias  rell.  aut  here  terra  matricre- 
pantem  0,  em.  Goetz;  om.  Bs;  mortalis  transit  in  un- 
das  C  22  atram  0  aetram  C  23  dispecit  0;  corr. 
Scaliger  (dispexit  C  dispicet  B)  25  Que  0  immo  C  cul- 
mina  libri:  Iumina  Scaliger  26  Desinet  OB,  corr.  Scaliger 
(Disserit  C  Deserit  <s)  moetis  0  tum  0:  dum  CB 
27  teres  0:  terrae  C,  om.  B    rotam  Goetz    himen  0:    ex- 

humor  B    axem  C    imae  Biese       28  sic  CB,  Aggeret  0 
rosanti  0;  similia  rell.    rotanti  vulgo,  cod.  Leid.        29  re- 
ex  preparet  O  m.  2    reparat  C 


C.  483,  80—66  5 

so  Sed  quia  mira  putas,  cur,  cum  vis  maxima  solis 

Bis  novies  maior  clueat  quam  terreus  orbis, 
Non  circumcingat  terrestres  lumine  metas, 
Sume  ratum  rationis  opus.     Namque  aspice  Foebum, 
Quam  sublimis  eat  convexa  per  aurea  mundi 

8&  Quamque  humilem  terram  conlustret  cursibus  altis: 
Hic  ingens,  utcumque  libet,  cum  desuper  ignes 
Sparserit,  obliquo  vel  cum  radiaverit  axe, 
In  terram  radii  franguntur.     cetera  solis 
Lumina,  qua  maior  iaculis  radiantibus  exit, 

40  Nil  obstante  globo  tendunt  per  inania  vasta, 
Donec  pyramidis  peragat  victa  umbra  cacumen. 
Per  quam  cum  Foebe  gelidos  agit  uda  iugales, 
Infima  vicinis  nonnumquam  decolor  umbris 
Fratre  caret  vacuoque  exsanguis  deficit  ore. 

«  Cur  autem  sola  spolietur  lumine  luna, 

Nil  vero  mirum  est.     quippe  illam  lucis  egentem 
Lux  aliena  fovet;  quam  cum  pars  proxima  metae 
Invidet,  expectat  radios  male  caerula  fratris. 
At  chorus  astrorum  reliquus  non  tangitur  umbris, 

w  Et  proprium  cunctis  iubar  est,  nec  sole  rubescunt. 
Sed  sudus  radiis  astralibus  inpete  celso 
Porro  ultra  solem  rapitur  cum  vertice  caeli. 

Iam  cur  semenstri  non  semper  palleat  orbe, 
Inflexi  praestant  elico  tramite  cursus. 

65  Namque  vagans  errore  rato  cum  devia  tortos 


80  circum  C      81  nobies  0    M.  b.  n.  C      82  terrestris 
CB    moetas  0      33  febum  0      34  conuexsa  0      85  curri- 
bus  OB   cursibus  C      86  cum  0:  ut  B,  om.  C  ignee  0 
ignie  rel.       37  oblico  C  axae  0      40  o///  ante  B   potente, 
corr.  in  patiente,  C      41  puramidis  0      42  febe  0  aget  0 
agit  Scaliger      44  exanguis  0       46  spoliatur  B  -atus  C 
47  fobet  0    moetae  0        48  cerula  0        49  corus  0 
51  Sed  sudum  0    Sed  suum  B\  om.  C    adies  atralibus  in- 
pete  celso  0  solus;  corr.  Goetz;  tm.  reU.         62  uertice  ex 
-cae  0         63  saemenstri  0        54  prestant  0    oblico  C 
eloco  B    elico  (in  mg.  m.  1:    quod  greci  flexuosum  dicunt 
id  est  elicon)  0        55  cum  libri    ceu  BuecheUr    tortus  C 


6  C.  483,  66-61     C.  484,  1-2 

Conligit  anfractus,  metam  sol  eminus  exit 
Intorquetque  peplum  noctis  radiatque  sororem. 

Haec  eadem  ratio  est,  subitis  ubi  frangitur  umbris 
Augusti  solis  rutilum  iubar,  indiga  lucis 
Quando  inter  terram  et  solem  rota  corporis  almi  60 

Luna  meat,  fratrem  rectis  obiectibus  arcens. 

484 

B.  V 114.  M.  1056. 

b.  v  98s.  De  ventis 

Quattuor  a  quadro  consurgunt  limite  venti. 
Hos  circum  gemini  dextra  laevaque  iugantur 

66  Dum  legit  OB  Cum  legit  C  Coiligit  Scaliger  De- 
ligit  olim  Biese  moetam  0  68  Hec  0  69  Augisti  0 
(Angusti  B  C)  indega,  corr.,  m.  2,  0  60  almi  0,  Pithoeus 
almae  B  alti  C  albi  Computus  61  met  0  argens  0 
(algens  m.  2)  B  Beg  1260  arguens  C,  Computus:  urgens 
Beg  256  arcens  Scaliger.  —  SisebuH  hoc  quoque  carmen 
extat  (ap.  Migne  vol.  80,372)  in  Toletano: 

(=  Dracon-   fClarus  ubique  deus,  nunquam  mutabilis  auctor.' 
deiiXti»    Chare  mihi  in  aevnm  valeas  tu,  Teudila,  eemper 
Atque  animo  grato  nomen  amantis  ama. 
Qui  tibi  divinom  iussit  concedere  votum, 

Ipse  tibi  tribuat  Sundrimer  alma  via  (lege,  alme,  viam). 
Te  dominus  verax  veraci  gratia  servet, 
Vt  nomen  meritis  vindices  ipse  tuis. 
Sit  leo  de  tribu  Iuda  tibi  fautor  ubique, 
Sit  tibi  vitae  lux  Christus  ubique  pius! 

484.  Spectat  ad  Isidorum  de  natura  rerum  c.  8?.  — 
Codicum  fatnxliae:  I.  D(urlacen$i8  nunc  Caroliruh.  86  8. 
IX— X;  cont.  Holder),  cui  similes  sunt  Bfeginensis  1260 
*.  IX),  Paris.  6648  8.  IX,  g  (Gothanus  I  76  s.  XI,  coniulit 
B.  Ehwald),  Valentiani  164  et  893  s.  IX;  fortasse  MeUicensis 
8.  XI,  Bern.  212  s.  IX— X,  Voss.  L.  q.  38  s.  X,  Codex 
Librii  229  (CheUenham  16278)  s.  IX,  Matrit.  e  e  40  anni 
1026,  alii.  U.  0(vetensis,  fol.  34r  cf.  ad  483.  Loewii  colla- 
tionem  a  Goetzio  habut).  B(emensis  611  saec.  VIII — IX; 
contul.  Hagen  et  Biese).  Mediceus  16,  39  s.  IX  in.  (v.  1 — 8). 
—  Adnotabo  (orthographicis  plerisque  omissis)  DBg  et  OB. 
Itti  pauUo  meliores  sunt;  varia  corruptelae  genera  vide  v.  23. 
Item  versi  de  supra  nominatis  uentis  O  Versus  de  duo- 
decim  uentis  B.    Onx.  BDg  rell.       2  Hos  circum  OB]    Hi 


C.  484,  3-22 

Atque  ita  bis  seno  circumdant  flamine  mundum. 

Primus  Aparctias  Arctoo  spirat  ab  axe: 
5  Huic  nostra  nomen  lingua  est  Septentrio  fictum. 

Circius  binc  dextro  gelidus  circumtonat  antro; 

Thrascian  Graeci  propria  dixere  loquella. 

Huic  laevus  Boreas  glaciali  turbine  mugit; 

Frigidus  hic  Aquilo  nostris  vocitatur  in  oris. 
10  At  Subsolanus  medio  flat  rectus  ab  ortu; 

Graecus  Aphelioten  apto  quem  nomine  signat, 

Huic  Vulturnus  adest,  dextra  qui  parte  levatur; 

Attica  Caecian  Grais  quem  littera  signat. 

Nubifero  flatu  laevum  latus  inrigat  Eurus, 
16  Dorica  quem  simili  designat  nomine  lingua. 

At  Notus  e  medio  solis  dat  flamina  cursu: 

Austrum  rite  vocant,  quia  nubila  flatibus  haurit. 

Euronotus  cui  dexter  adest,  quem  nomine  mixto 

Euroaustrum  Latia  dixerunt  voce  Latini. 
90  Libonotus  laevam  calidis  attaminat  auris; 

Aestibus  inmensis  ardens  Austroafricus  hic  est. 

Abscessum  solis  Zephyri  tuba  florea  servat, 


quoque  sex  DBg  iugantnr  Da  Jjpranturl?  iunguntur  OB 
8  Adque  0  flamina  B  flumine  g  4  aparthias  DB 
aparcias  OB  -chias  a  arctoo  B  arto  o  D  alto  0  arcto 
os  B  arctoc  g  ispirat  (insp.  m.  2)  0  6  nostris  nomine 
0  eat  om.  OB  finctum  Dg,  recte  B  finxit  B  fixit  0 
6  hnic  O  hunc  B  hinc  .  .  in  B  dextra  0  circumtona 
(t  supra  8cr.  m.  2)  batro  0  7  om.  B  Tracian  B  Trascia 
grai  0  8  leuus  0  9  hinc  DBg  hic  OB  uocatur  B 
10  Ad  0     med.   fl.   r.l   fl.   r.  solis  0  11  Gregas  0 

Grfgus  g    apolio  ten  0    ofilioten  B    apto  nunc  quem  0 
12  bulturnus  ad  extra  q  (t.  e.  que)  0  leuatus  Dg      18  Ad- 
tica  0    calcia  OB    grai  0    signant  0  14  ero  m.  2  0 

1.  1.]  leuigatus  0     irrigat  g        15  Do   rida  Dg     simile 
signat  0  16  Ad  0    e  om.  OB     cursum  0        17  rite] 

ficte  B    auam  flatibus  nubila  aurit  0  18  Euronotos  g 

quem]  cui  B  19  Euraustrum  D  Eur////i8trum  g  Euro- 
austrum  OBB  uoci  0  20  adtaminat  0  21  Aeetiuua 
B    auster   africus  g    hic  DB]     ipse  B    in  0  22  Ab- 

Bcessu  (ces  m.  2)  0    zij>  turba  0    tubida  D 


8  C  484,  83-27.     C.  484%  1-8 

Italia  nomen  cui  Gxum  est  voce  Favoni. 

Huic  dextram  tangit  dictus  Lips  Atthide  lingua; 

Africus  hinc  propria  veniens  regione  vocatur.  ** 

At  tu,  Core,  fremis  Zephyri  de  parte  sinistra; 

Argesten  Grai  vocitant  cognomine  prisco. 


484» 
Versus  sci  AVGVSTINI  episoopi 

Donatistarum  crudeli  caede  peremptum 
Infossum  hic  corpus  pia  est  cum  laude  Nabori. 
Ante  aliquod  tempus  cum  Donatista  fuisset, 
Conversus  pacem,  pro  qua  moreretur,  amavit. 
Optima  purpureo  vestitur  sanguine  causa. 
Non  errore  perit,  non  se  ipse  furore  peremit, 
Verum  martyrium  vera  est  pietate  prohatum. 
Suspice  litterulas  primas:  ibi  nomen  honoris. 

23  Italica  puto   Italia  DB    Ex  italia  (sic)  0,  Bern.  212 
Ex  itala    Bg     nomen  OB    Jueniens   DBg    fixum  OJ5] 
dictum  DBg    faboni  0         24  lyps  B    attide   libri  (atice 
0,  attica  m.  2),  recte?        26  hinc  DBg    huic  0    hic  B 
26  chore  DBg    fremens  Bg    zepheri  0         27  Agreste  B 

Argestenque  D  ArgesWnque  g  Agrestamque  grai  uocant 
ore  cameha  Explicit  0  Argestem  quem  graia  suo  vocat 
ore  ecamena  B  prisco  1  tantum  g  (sed  corr.  m.  2).  dictum 
Matrit,  D  ex  corr.  —  Hinc  fluxerunt  hexametri  63  leonini 
qui  inscripti  sunt  Versus  de  XII  ventis  Tranquilli  physici, 
editi  Mus.  rhen.  /130,  cf.  Annal.  phil.  117,  768;  Suetonius 
ed.  Reifferscheid  p.  304. 

C  =  Sessorianus  66  nunc  bibliothecae  Vittorio  Emma- 
nuele  Bomanae  2099  fol.  168.  Ed.  pr.  Ign.  Giorgi  1886, 
deinde  De  Bossi,  Inscr.  christ.  urbis  Bomae  II  1,  461,  ex 
quo  sumpsi;  qui  ex  anthologia  aliqua  Africana  sumpta  putat. 
De  codice  cf.  Knoell  in  C  S  Eccl.  L  Vindob.  33, 1 :  is  saec. 
VII—  VIII,  De  Bossi  saec.  VI—  VII  tribuit. 

484*.  8  aliquot  C      4  q       5  uestitus  C,  em.  Ziehen 
7  probat  C        8  sc.  diaconus. 


C.  484b,  1-4.     C.  486,  l-io  9 

484b 

Versus  CITHBRI  rhetoris 

Quisque  gravas  lacrimis  Hilarini  flebile  marmor, 
Fleto  aviam  potius  duram  vivacibus  annis. 
Ille  deo  meruit,  tenero  praelectus  in  aevo 
Vivere  tiro  brevis,  sed  iam  sub  milite  Christi  .... 

485  b.  m.  — 

B.  m  27*. 

De  flguris  vel  schematibus 

Collibitum  est  nobis,  in  lexi  schemata  quae  sunt, 
Trino  ad  te,  Messi,  perscribere  singula  versu, 
Et  prosa  et  versu  pariter  praeclare  virorum! 

Particulae  membra  efficiunt,  haec  circuitum  omnem. 
5  Particula  est  comma.     ut  versu  tria  commata  in  illo: 
'Arcadiam  petis,  inmensum  petis,  haud  tribuam  istud.' 

KcbXov 

Membra  ea  sunt,  quae  cola  vocant;  ea  circuitum  explent. 
(Nam  qui  eadem  vult  ac  non  vuit',  colon  facit  unum. 
Huic  adiunge  sequens:  cis  demum  est  firmus  amicus.' 

IleQiodog 
io  Circuitus,  peri-quam  dicunt-odos,  orta  duobus 

484b.    rethoris        3  do        4  %ql  C 

485.  Carmen  circiter  a.  400  ad  Arusianum  Messium 
scriptum  (Haupt  Herm.  VIII  181)  inscripsi  ut  Parisinus 
(P)  7630  saec.  VIII,  quo  solo  scrvatur.  Primus  cd.  Quiche- 
rat,  qui  pleraque  emendavit.  scem.  P  V.  1 — 3  praeter  illa 
fCollibitu  est  nob  in  lexi  scem'  et  rpariter  placare  uirorum,' 
deinde  u.  33  et  93,  in  P  nunc  abscissi,  ex  Sirmondi  solum 
apographo  noti  sunt.  3  Et  prosam  v.  Bitschl  placare  P 
praeclare  Buecheler  spectate  Ziehen;  de  genetivo  cf.  486*,  161 
'felix   volucrum.'     planare   Halm.  4  et   inembra,   e.  h. 

Quicherat  6  coma  P  6  inmetum,  corr.,  P  7  Membrea 
sunt  P  circuitu  P  8  uul  hac  P  9  his  P  10  ados 
P  corr.  Schneidewin    ora  P    orsa  Ahrens    orta  Sauppe 


10  C.  485,  11-28 

Membris,  ut  praedicta,  venit  tetracolon  adusque. 
Nam  si  plura  itidem  iungas,  oratio  fiet 

AvdxXa6ig 

Est  reflexio,  cum  contra  reflectimu'  dicta. 

tfNon  expecto  tuam  mortem,  pater',  inquit     at  ille 

^lmmo',  ait,  *expectes  oro  neve  interimas  me."  i* 

'AvxiuexafioAtf 

Permutatio  fit,  vice  cum  convertimu'  verba. 
*Sumere  iam  cretos,  non  sumptos  cernere  amicos.' 
'Quom  queo,  tempus  abest;  [quom  tempus  adest]  'nequeo' 

inquit 

yAXXoC(o6i§ 

Difleritas  fit,  diflerre  hoc  ubi  dicimus  illl 

*Excitat  hunc  cantus  galli,  te  bucina  torva.  to 

Te  ciet  armatus  victus,  huic  otia  cordi.' 

Hvxlbsxov 

Oppositum  dico,  contra  cum  opponimu'  quaedam. 
'Doctor  tute,  ego  discipulus.'     fTu  scriba,  ego  censor.' 
'Histrio  tu,  spectator  ego;  adque  ego  sibilo,  tu  exis.' 

AlxioXoyla 

Redditio  causae  porro  est,  cum,  cur  ita,  dico.  *& 

fAudi,  etsi  durum  est;  nam  verum  quod  grave  primo 
Consilium  acciderit,  fit  iucundum  utihtate.' 

l4vfh)%o(poQ& 
At  si  adversa  mihi  referam,  relatio  fiet 

11  tretacolon  P        13  refletio  P    reflectimus   et   sic  s 
ubique  P       14  pariter  inquid  P        15  ait  expectis  P 
17  supto  P  18  Quod  q.  t.  abest  n.   inquid  P,  corr.  et 

supplevit  Haupt  Herm.  VI  263    Ap.oi.6is  P,  corr.  Sauppe 
19  sit  differe  P    dicimu  illo  P,  corr.  Sauppe      20  buccina 
torba  P      21  cordis  P      22  Appositum  P      25  AttioXoym 
P      26  Aud.  P    uero  P,  corr.  Sauppe         27  iogundum  P 
28  AveinocpoQcc  P    rellatio  Schneidewin  recte? 


C.  486,  29-46  1 1 

"Sed  moveas  te,  lucifugus,  sis  in  medio  audax!' 
io+fLandes  inductus  cui  pes  malus  optige  ambos."+ 

!Aic6xqi6i$ 

Fit  responsio  ad  haec,  quae  contra  Qngimu'  dici. 
'Irascetur:  sperne.     dabit  damnum:  reparabis. 
Caedet:  ne  toleres.     at  sum  minor:  emorere,  inquam.' 

'Eitava<poQa 

Est  repetitio,  cum  verbo  saepe  incipio  [uno]. 
85  cIpse  epulans,  ipse  exposcens  laeta  omnia  nuptae, 
Ipse  patrem  prolemque  canens,  idem  ipse  peremit/ 

'E%l(pOQU 

Desitio  contra,  cum  verbo  desino  in  uno. 

rVt  possem,  fecit  fatum;  dedit  haec  mihi  fatum: 

Si  perdam,  abstulerit  fatum:  regit  omnia  fatum.' 

Kowdrrig 

40  Haec  duo  coniunctim  faciunt,  communio  uti  sit. 
cVis  callere  aliquid:  discas.     vis  nobilitari 
Ingenio:  discas.     vis  famam  temnere:  discas.' 

livadlTckaxng 

Fit  replicatio,  si  gemines  iteramine  quaedam. 
'Ibo  in  eum,  sit  vel  pollens  ut  fulmine  dextra, 
46  Pollens  fulmine  dextra,  fero  bis  praedita  ferro.' 

BQa%vXoyCa 
Est  brevitas,  raptim  paucis  cum  dicimu'  multa. 

30  Clandestina  decet  .  .  umbra  Haupt  Ludo  est,  indoc- 
tus  c.  p.,  m.  optigit  nmbo?  Ahrem  33  Cedet  me  tolere 
ne  8i  minor  emorere  Svrmondi  apogr.  (solum  inqnam  P). 
corr.  Sauppe  Caedet  me:  tolera.  nex  imminet  RiUchl  neci 
mittor:    morere  Baehrens  nec  si  minor?  Ziehen 

34 — 42  post  63  transpos.  Dzialas    'AnccvctcpoQa  P        34  uno 
add.  Quicherat        35  exposcens  Baehrens    exponens  P 
37  Desisto  P,   em.  Sauppe        40  nt  sit  P        42  dicas.  vis 
P      43  Avduihaais  P        44  ut  t.  e.  licei        46  vis  Ahrens 

46  partim  P,  corr.  Sauppe 


12  C  486,  47-«3 

'Mentem  contempla;  nam  consilio  valuit:  fors 
Decepit.'     'Si  peccat,  homo  est     concede;  fatetur/ 

Si  verbum  diversc  iteres,  distinctio  flet. 

fCuivis  hoc  homini  dones:  homo  si  modo,  nolit'  «> 

fO  mulier,  vere  mulier!  scelera  omnia  in  hoc  sunt/ 

IloXv6vv8exov 

Multiiugum  dico,  articulis  quod  pluribu'  iungo. 
cllle  hunc  fallit,  at  hic  gaudet,  nos  vero  timemus 
Praesertim  in  peregri  ne  fas  abrumpere  tentet.' 

jdiaXskvfiivov 

Abiunctum  contra  est,  si  nullis  singula  necto.  *& 

'Cognoscas,  qui  sis,  cures  te,  vir  sapiens  sis, 
+  Et  prius  verbis  time  illum  quaelibet  unum.,+ 

jdixiQTtfiivov 

+Disparsum  reddo,  quod  passum  non  ordine  reddo+ 
*Ambo  Iovis  merito  proles,  verum  ille  equitando 
Insignis  Castor,  catus  hic  pugilamine  Pollux.'  eo 

jdidfcodog 

Fit  percursio,  percurro  cum  singula  raptim. 
fVim  maiorem  haud  inveniet,  parilem  similemve 
Vincemus,  non  audebit  certare  minore.' 

47  uoluit  P        48  si  peccat  Froehlich  sepe  ad  P    Duo 
exempla   secrevit   Biese  49  Jiacpcog.  P    diuersae  P 

60  homodo  si  modo  P  61  0  muli   P,   em.  Sauppe 

62  IlcoXvvdsxcov  P    Multicongum  P  58  at  ]  et  Sauppe 

54  praesentim   P    tentet   Quicherat]   t   et   iret   P 
66  AictXr\Xv\uvcov  P  nullis  8C.  nexibus      67  8tc  P.     Et  peius 
serpente   time  illum  qualibet  unum  Ahrens:   quod  non  est 
*abiunctum.9    Est  drilus,  verpus,  timet  illum  quaelibet  una 
Hauptl  58  JuQSiuuivov    P,    em.  Quich.    4isqqiuu4vov 

Schneidewin  quod  del.  Biese  q.  sparsum  Sauppe  nonj  uno 
Quicherat      60  castus  hic  pugill.    pullux  P    Jis&odcog  P 

61  percussio  P  62  Maiorem  vim  non  P  Vim  maiorem 
Christ  haud  Ahrens  simili  in  re  P,  corr.  Haupt  63  cer- 
teare  minorem  P,  em.  Ahrens 


C.  485,  64-81  1 3 

'Eitutkoxi/j 

Fit  conexio,  posterius  si  necto  priori. 
es  fCum  sensi,  dixi;  cum  dixissem,  inde  suasi; 

Cum  suasissem,  abii;  simul  atque  abii;  indupetravi/ 

'Eitav&krjfyis 

Illa  resumptio  iit,  quaedam  cum  dicta  resumo. 
'Cognitus  est  nobis;  iam  cognitus,  ac  bene  novi.' 
fTu  vero  sapiens  +cunctis;  immo  ipsa  Minerva.' 

'ExitQoiiri 

70  Fit  concessio,  cum  quidvis  concedimus  optet 
'Nescivit  vel  non  potuit  vel  noluit:  ut  vis, 
Pone;  tibi  permitto;  tamen  non  debuit  uti.' 

'E7ti(f(OVOV^SVOV 

Intersertio,  cum  inseritur  sententia  quaedam. 
'Pollet  enim  forma,  quod  regnum  aetatis  habendum  est; 
76  Fortuna,  quae  sola  potest  quemcunque  beare.' 

9Eit£&v%ig 

Fit  geminatio,  cum  sensus  geminamus  eosdem. 
'Thebae  autem,  Thebae,  vicina  urbs  inclytaque  olim.' 
rMi  nate;  o  mi  nate;  meae  spes  sola  senectae.' 

'Eit6x<pG>vrj6is 
Exclamatio  ea  est,  quam  ut  motus  reddo  repente. 
80rA;  postquam  victum  video  me;  tu  improba  et  amens, 
Fortuna,  es;  quos  sublimas  mox  ipsa  premendo/ 


64  connexio  P  65  dixisse  P,  em.  Biese  dixi  Baeh- 
rens  dixem  Sauppe  deinde  Pt  corr.  Biese  66  Cum  suasi 
ipee  Baehren8  indupretraui  P  67  EitavaXr\yicpig  P  Tres 
versus  ei  'E7tav6ofr<oaig  titulum  deesse  putat  Btch.  Schmidt 
(a.  1874)  68  ac  Schneidewin  at  P  est  Sauppe  69  cunc- 
tie  P  ];  sapiene?  Haupt  imo  P  'Enitoonv  P  70  apte 
Baehrens  et  Ziehen  opte  P  71  Hisce  uti  Froehlich 
72  Ponet  ibi  P  Enupayvovpevav  P  78  meae]  meme  ae 
P  79  ea]  mea  P  80  At  P  Ah  Halm  per  quam  Baeh- 
rens   amans  P       81  pr^mendo  P 


14  C.  486,  82—99 

'l66xa)kov 

Fit  parimembre,  ubi  membra  +aequa  et  circuitus  sunt 
fCui  nec  finis  adest  cupiendi  nec  modus  extat 
Vtendi,  citus  in  dando  est,  celer  in  repetendo.' 

MsQi6{i6g 

Cum  privis  propria  attribuas,  fit  distribuela.  w 

cHuic  furta  in  manibus,  fuga  plantis,  ventre  sagina.' 
*Tu  sumptu  pauper,  dando  dis,  ingenio  rex.' 

Msxdfia6i$ 

At  remeatio  fit,  cum  rursus  me  redigo  ad  rem. 

(Verum  longius  excessi  nec  tempore  in  ipso 

Fortasse  indulgens  animis:  ergo  redeo  illuc.'  90 

MetdcpQa6ig 

Fit  variatio,  cum  simili  re  nomina  muto. 
'Regnavit  Libyco  generi,  regnavit  et  Argis 
Inachiis,  dominatus  item  est  apud  Oebaliam  arcem.' 

Mstdxki6ig 

Declinatio,  cum  verbo  declino  parumper. 

*A  primo  puerum  rectum  est  condiscere  recte.,  «* 

'Dignos  digna  manent,  plerumque  bonis  bene  vortit.' 

'Oqi6ii6s 

Definitio  fit,  cum  rem  definio  pro  me. 

'Diligere,  hoc  prorsum  est  velle  id,  [quodj  prosiet  illi: 

Nam  qui  ad  se  revocat  quod  vult,  mihi  sese  amat  ipse.' 

IooxoXcov  P      82  paremembre  P    aequa  et  P  aequalia 
Sauppe    aequali   circuitu  Baehrens  reete?        84  citius  P 
inr.]   ir,  P        86  priuiis  ex  primis  P  m.  pr.  privis  Quiche- 
rat    destribuela  P      86  faga  P      88  rematio  P      89  tem- 
pore  iusto  Biese        91  in  re  Sauppe        92  lybyco  gene  P 

93  am  arcem  P,   cetera  in  Sirmondi  apographo    wxa- 
Xitig  P,  em.  Sauppe        94  uerbum  Ahrens    aptafufe  P 
96  cf.  Mus.  rhen.  46,  248.  61, 327        98  Dilige  P    velle   id 
quod   Sauppe    ]uert  id  P    prosit  et  P,  em.  Emperius 
99  vult  mihi,   sese   Sauppe    mihi]   hic   Biese    olim    magi' 
~    -heler 


C.  486,  100—117  15 

'OiioiotiXsvTov 

ioo  Confine  est;  simili  Gni  cum  claudimu'  quaedam, 
rQuom  minus  indignatur,  ibi  magis  insidiatur; 
Vt  metuas  noxam,  si  non  ostenderit  iram.' 

fO\lOl67t%Gu%OV 

Aequeclinatum  est;  quod  casu  promimus  uno. 
cAuxilium;  non  consUium,  rata,  non  cata  verba, 
106  Rem;  non  spem;  factum;  non  dictum  quaerit  amicus.' 

IIokvx%m%ov 

Multiclinatum  contra;  variantibu'  quod  fit 
cTu  solus  sapiens,  tibi  cuncti  cedere  debent, 
A  te  consilium  petere  et  tua  dicta  probare.' 

IJagovofia6(a 

Supparile  est;  alia  aequisono  si  nomine  dicas. 
iio  *Mobilitas;  non  nobilitas.'    'bona  gens;  mala  mens  est/ 
'Dividiae,  non  divitiae.'     rtibi  villa  favilla  est.' 

TlQ06a7t6do6Lg 

Est  subnexio,  propositis  subnectere  quaeque. 
cAt  nos  non  ut  tu:  nos  simplicitate;  tu  arte.' 
'Hoc  das;  hoc  adimis  nobis:  das  spes;  adimis  res/ 

nccQadia^toXtf 

ii5  Subdistinctio  fit,  cum  rem  distinguimus  ab  re. 
'Dum  fortem,  quia  sit  vaecors;  comemque  vocat  se; 
Quod  sit  prodigus;  et  clarum;  qui  infamis  habetur.' 

opLOLonteXsvrov  P      100  Confiniee  simili  P      101  Quom 
Ealm    Com  P    Quo  .  .  eo  Schneidewin  102  Vt  noxam 

metuas  P    nonl  n.  P        oilomtotov      103  Aequaeclinatum 
P    Aequicl.  Ahrens.    pr.  i///  nno  P  itoXiittoxov  P 

106  contraria  uariantius  (em.  Eahn)  quod  sit  P      107  dere 
om.  P        naQaovoLictaia  P         109  alia  Sauppe    tale  P 
alid  Ahrcns         110  mouilitas   non   uilitas  P  112  sub- 

nectio  P        113  tuare  P,  em.  Sauppe        114  adimes  bis  P 

itQa&iccazoXs  P        116  forte  P    quia  P    qui  Schneidc- 
win    uaecor  P  117  Quod  P    Qni  Baehrens    si  P    sit 

Quicherat 


16  C.  485,  118-136 

Interiectio,  cum  quaedam  medio  ordine  famur. 

*Huc  ut  venimus,  interea  —  nam  tempus  erat  ver, 

Et  sacrum  Florae  et  Cereri*  nemus  —  imus  ad  aras.'  ito 

IJagofioXoyCa 

Est  suflessio,  cum  sensim  pro  parte  fatemur. 
'Verum  Academicus  est.'     *Esto:  tamen  omnia  nulli 
In  dubium  revocant'   fAt  quaedam;  at  pleraque,  si  vis/ 

IjQdXti^g 

Anticipatio  fit,  contraria  cum  occupo  verba. 

'Credo,  ille  et  flebit  multum  et  iurabit,  amicos  it& 

Producet  testes:  sed  vos  rem  quaerere  par  est/ 

nagd^ioiov 

^Adsimula,  momento  cum  simile  hoc  facio  illi. 
(Nam  plebeius  homo,  ut  ferme  flt  libera  in  urbe, 
Reg[nat]  ibi,  et  puncto  regnat  suflragioloque.' 

IlaQQri^la 

Inreticentia,  cum  verum  reticere  negamus.  iso 

'Dicere,  quod  res  est,  cogor;  vos  ista,  Quirites, 
Vos  facitis,  dum  non  dignis  donatis  honores.' 

IlQ6xa6t,s 

Propositum,  cum  proponas,  quod  deinde  repellas. 

fEst  ornanda  domus  spoliis:  hic  ornat  amicam 

Exuviis.     leges  discendum  est:  discit  amores.'  us 

IIccQsvtsaig  P    118  Interfectio  P      120  Cereria  Sauppe 
121   suffasio  P    aenei  P,  corr.  Baehrens       122  Academi- 
cus  Haupt    academia  P         123  Ad  P    at  Baehrens  et  P 
sibi  P,  corr.  Quich.    quivis  Baehrens       IIqoIt)<H9  P 

125  illae  fleuit  miltu  et  iurauit   amico   P,   em.    Quich.   et 
Sauppe  126  Producit  P    pare  est  P  127  Ateimula 

momento  cum  b.  P    Adsimile  a  m.  Quicherat    Adsimulatio, 
cum  nomen  Buecheler    Adsimile  est,  cum  agnomento  Froeh- 
lich    Adsimilamen  erit  tum,  cum  Ziehen        128  Nan  P 
129  Reg  P    Legibua  et  Buecheler    que|  qui  P       131  ista 
Quicherat    ita  P        133  Propositio  P  -ltum  Quich. 


C.  486,  136— 1M  17 

n&vxa  stQog  %avxa 

Cuncta  ad  cuncta,  ut:  fGens  Graia,  Afra,  Hispanica  servit; 
Nam  partim  meritost  ultus,  partim  insidiantes 
Praevenit,  partim  victor  virtute  subegit.' 

Zvva&Qoititiog 

Est  conductio  conquegregatio,  cum  adcumulo  res. 
140  'Multa  hortantur  me:  res;  aetas,  tempus,  amici, 
Concilium  tantae  plebis,  praenuntia  vatum.9 

Evvoixsl(o<5ig 

Conciliatio,  diversum  si  conciliamus. 

Trodigus  [est]  et  parcus  idem:  [nam]  nescit  uterque 

Vti  opibus,  peccant  ambo;  res  deterit  ambos. 

TQixakov 

145  Teriuga  sunt,  quae  respondent  secum  ordine  trino. 
fSi  neque  divitiis  polles  neque  corpore  praestas 
Nec  corde  exuperas,  cur  te  dicam  esse  beatum?' 

XaQaxTT]Qi6{i6g 

Fit  depictio,  cum  verbis  ut  imagine  pingo. 

'Pocula,  serta  tenens  flexa  cervice  iacebat, 

lso  Limodes,  gravis  optutu,  madido  ore  renidens.' 

*Eju%l\t,rfiig 

Est  correctio,  cum  in  quodam  me  corrigo  dictu. 
*Nam  tarde  tandem  —  tarde  dico?  immo  hodie,  inquam.' 
Vel  sic:  fnon  amor  est,  verum  ardor  vel  furor  iste.' 


136 — 138  damnai  H  Kropp  137  meritostultos  P,  em. 
Sauppe  138  pueni  P  invictoe  Ahrens  uirtutem  P 
2vvccsQOia\Log  P  141  Concilia  P  denuntia  P  praenuntia 
Halm  natum  P  Evvomudihs  P  143  Prodigiis  P  eat 
d  nam  add.  Quicherat  144  deterit  G.  Loewe  dederet  P 
dedecet  Quicherat  TqmgjXcov  P  145  trina  Sauppe,  sed 
cf.  v.  2  XctQcc*07}Qioiiog  P  148  depinctdo  P  uerb.  P 
149  ferta    Quicherat  150  Limonides  P,   em.  Haase 

JEKtrftfiqttft?  P        163  uerbum  P 

Anthol.  Ut.  L  2.  2 


18  C.   486,  164—168 

nQ0V7cdvtrj6ig 

Fit  praeoccursio,  si  reddas  priu'  posteriori. 

Vt:  'pluvias  cernas  nolle  istos  ac  cupere  illos:  iw 

Lirantes  cupiunt  imbrem  noluntque  viantes.' 

2ivcc<fTQO<pii 

Csse  reversio  et  in  prosa  solet,  ut  fit  in  istis: 
'Pauxillam  ob   culpam.'     fmale   quod  vult.'    *praecipiti 

in  re.' 
Troianos  facit  ire  ut  divus  Homerus  faves  ut.' 

'TitSQfiatov 

Transcensus  porro  est,  cum  intersita  pendula  claudo.    ,eo 
fAtque  ego,  quod  negat  hic  vivis,  ius  eripit  omne, 
Fas  abolet,  laedit  leges,  haec  omnia  mitto.' 

livT£vavrCa)6is 

Exadversio  fit,  minimis  si  maxima  monstres. 

'Non  parva  est  res,  qua  de  agitur'  pro  'maxima  res  est,' 

Vt  dictust  Aiax  fnon  infortissimu'  Graium.'  ie& 

Zsvyiia 

Nexum  est,  si  varias  res  uno  nectimu'  verbo. 
*Oebalon  ense  ferit,  Lycon  hasta,  Pedason  arcu.' 
Nam  mediost  cferit'  et  fini  pote  principioque. 


154  redas   prius  P  155  ac   cupere   Sauppe   (at    c. 

Baehrens)  accipereP       166  Lirantes  G.  Loewe  ArantesP 
Artrantes    Froehlich  158  Pausillam    occultam    P,   em. 

Ahrens  praecipit  P,  em.  Schneidewin  159  ut  duuius  P 
Troianos  facit  ire  viros  H.  Biese  raves  ut*  separat  Baeh- 
rens.  II.  II  459  spectat  ad  Danaos  160  interposita  P 
161  uiuis  P  quidvis  Sauppe  necat  hic  civis  Baehrens 
recte?  162  laedet  P  164  pro  maxima  Ahrens  sed 
proxima  P  167  cf.  c.  392, 3;  2  Lycon  ferit  Christ,  recte? 
asta  pidason  arci  P  168  Nam  Baehrens  Nunc  P  me- 
diost  scripei  medius  P  medium(at)  alii  faerit  P,  em. 
Schneidewin    aini  P 


C.  486,  169-186  19 

Mt%a$oM\ 

Si  verbum  varie  mutes,  variatio  fiet. 
Ho  'Quis  nos  propter  te  dilexit?  quando  aliquem  tu 
Iuvisti?  quas  res  gessisti?  cur  ita  abundas?' 

!Akkol(D6ig  aut  ^TTtakkay^ 

Fit  mutatio  multimodis.     'Bello  Africa  flagrat/ 
Afros  cum  dicas  bellare.     et  tempora  quando 
Et  casus  numerosque  figurando  variamus. 

"Ekksiifig 

176  Fit  defectio,  cum  verbum,  quod  subtraho  grate, 
Defit.     fCurat  enim  nemo  nec  corrigit  hanc  rem, 
Sed  culpat.'     quippe  hic  fquisquam'  subtraximu'  grate. 

nkeova6{i6g 

Exuperatio  fit,  cum  causa  appono  decoris, 
Quod  vacat,  ut:  'quarta.vix  demum  exponimur  hora;' 
180  'Saucius  ille  leo'  —  quia  fvix'  pote  tollere  et  fille'. 

TJsQL^pQaatg 
Est  autem  circum  illa  locutio:  fbucera  saeda' 

fFac  discas*  pro  fdisce',  et  pro  fdic'  fdice  loquendo.' 

IlQO0dta6d<p  rj  6ig 

Si  plenum  cumules,  adsignificatio  fiet 
185  Vt:  fmihi  non  placet  hoc  animo.'   quippe  [fhoc]  animo' 

aufer, 
Et  nihilo  minus  est  plenum;  verum  auxerit  illud. 

169  uariae  P  170  nos  Quicherat  non  P  171  Iuvisti 
Sauppe  Iussisti  P  TvaXXctyri  P  172  multis  modis  P 
ElXvTtuig  P  177  subtrax,  P,  corr.  Quicherat  178  cnm 
Christ:  quod  P  179  qnod  Christ:  cum  P.  Horat.  serm. 
1  6,23.  180  nim  P  IlQOis&uxyQcecpeaig  P,  em.  Sauppe 
184  comules  atsignificatio  P  185  hoc  addit  G.  Loewe, 
hinc  Halm  tu  qnippe  Sauppe  186  Enihilo  P  illum  P, 
corr.  Quich.    Expt  subscr.  P 

2* 


20  C.  486%  l-M 

485*  (plim  731) 
LACTANTII 
B.m253.  Dg  ave  phoenioe 

Est  locus  in  primo  felix  oricnte  remotus, 

Qua  patet  aeterni  maxima  porta  poli, 
Nec  tamen  aestivos  hiemisve  propiuquus  ad  ortus, 

Sed  qua  soi  verno  fundit  ab  axe  diem. 
IUic  planities  tractus  diflundit  apertos,  s 

Nec  tumulus  crescit  nec  cava  vallis  hiat; 
Sed  nostros  montes,  quorum  iuga  celsa  putantur, 

Per  bis  sex  ulnas  imminet  iile  locus. 
Hic  Solis  nemus  est  et  consitus  arbore  multa 

Lucus,  perpetuae  trondis  honore  virens.  10 

Cum  Phaethonteis  flagrasset  ab  ignibus  axis, 

Ille  iocus  flammis  inviolatus  erat, 
Et  cum  diluvium  mersisset  fluctibus  orbem, 

Deucalioneas  exsuperavit  aquas. 

486*.  Cf.  quae  disputavi  in  Claudiano  Ieepii  II 190  sqq. 
P  —  Parisinus  13048  saec.  VIII  fol.  47  (v.  1—110).  contulit 
M.  Bonnet.    F  —  Veronensis  168   saec.  IX  init.,  fol.  14  r. 

L  »  Leidensis  Vossianus,  Q.  38  saec.  X.  It  Lactatii  de  eadem 
ave  (post  Phoenicem  Claudiant)  V.  Versus  Lactantii  de  ave 
phoenice  L.  Inscr.  om.  P.  —  Apud  gramm.  de  dubiis  nomini- 
bus  ut  Lactantii  laudantur  v.  7  (sed  trimontes),  16  (adhesit), 
23  (tendet),  24  (Necauit),  60,  96,  127,  187  (oculos).  — •  it- 
brorum  longe  optimus  est  P,  in  quo,  si  ab  orihographicis 
discesstriSy  perpauca  vitia  insunt  taliaque  quae  a  scriptura 
archetypi  paene  evanida  originem  trahunt;  contra  in  V  ct 
magis  in  L  emendandi  conatus  non  pauci  sed  plerique  in- 
feUces  deprehenduntur.  L  non  nisi  a  v.  110  plene  exhibebo. 
—  v.  1 — 16  in  Einsidlensi  266  *.  X  sunt.  Becentiores  * 
sunt  muUi  (Cantabrig.  Gg6,Sb  s.  XI;  Parisin.  8091  *.  XII; 
Toletanus  13, 6  s.  XII— XIII;  Bodleianus  F  2, 14  *.  XII; 
alii)  1  sqq.  cf.  Lactantius  Instit.  divin.  II  12, 15.  Epi- 
tome  23.  2  patit  P  poli]  PV  caeli  L  3  hiemesue 
V  hortufl  P  4  uerbo  P  5  defundit  V  6  N§c  P 
8  imminet  PV,  constructum  ut  despicit  v.  40  eminet 
L  ille,  P  9  solus  nemos  P  11  faetontaeis  P  phae- 
tonteie  V       14  Deo-  P  Dio-  V  -Uio-  V    exup.  P 


C.  486»,  15-S»  21 

i6  Non  huc  exsangues  morbi,  non  aegra  senectus, 

Nec  mors  crudelis  nec  metus  asper  adest; 
Nec  scelus  infandum  nec  opum  vesana  cupido 

Cernitur  aut  ardens  caedis  amore  furor; 
Luctus  acerbus  abest  et  egestas  obsita  pannis 
*o        Et  curae  insomnes  et  violenta  fames. 
Non  ibi  tempestas  nec  vis  furit  horrida  venti 

Nec  gelido  terram  rore  pruina  tegit, 
Nulla  super  campos  tendit  sua  vellera  nubes, 

Nec  cadit  ex  alto  turbidus  umor  aquae. 
«5  Sed  fons  in  medio  [est],  quem  rvivum'  nomine  dicunt, 

Perspicuus,  lenis,  dulcibus  uber  aquis, 
Qui  semel  erumpens  per  singula  tempora  mensum 

Duodecies  undis  inrigat  omne  nemus. 
Hic  genus  arboreum  procero  stipite  surgens 
so        Non  lapsura  solo  mitia  poma  gerit. 
Hoc  nemus,  hos  lucos  avis  incolit  upica  Phoenix: 

Vnica  sed  vivit  morte  refecta  sua. 
Paret  et  obsequitur  Phoebo  memoranda  satelles: 

Hoc  Natura  parens  munus  habere  dedit. 
»  Lutea  cum  primum  surgens  Aurora  rubescit, 

Cum  primum  rosea  sidera  luce  fugat, 
Ter  quater  illa  pias  inmergit  corpus  in  undas, 

Ter  quater  e  vivo  gurgite  libat  aquam. 
Tollitur  ac  summo  considit  in  arboris  altae 


16  sq.  cf.  Verg.  Aen.  VI  27bsqq.    exsanguis  PL    mor- 
bus  L  16  adest  PV    adit  L  17  uaesana  PV 

18  Aut   metus  P    Aut   metus   VL    Cemitur  scripsi  dubx- 
tanter    Aut  vis  de  Winterfeld    Aut  Pavor  Goetz   cedis  P 
cedit  V         19  aceruus  PV    aegestas  PV         20  insomnis 
nec  P         21  tempes  P         22  gelida  P      proina  V 
23  ueller^  P       24  umur   V1    humor  PL       26  est  s,  om. 
VPL  alii.    Colorem    observa    christianum,    cf.  Apocalypsis 
Joh.  22, 1—2        27  s.  t.  m.  VL]  sinffulis  nubes  P      29  ar- 
borem  P    de  (w.  2)  stipite  V      31  locus  V1     fenix  PL 
foenix  V      32  sedj  quae  Francius       33  Parit  PL    foebo 
PL    satellis  V1        36  s//dera  V  (i  m.  2)        37  pia  P 
88  surgite  F1      89  coneidit  g    consedit  PVL    arbor^  P 


22  C.  485»,  40-h» 

Vertice,  quae  totum  despicit  una  nemus,  40 

Et  conversa  novos  Phoebi  nascentis  ad  ortus 

Expectat  radios  et  iubar  exoriens. 
Atque  ubi  Sol  pepulit  fulgentis  limina  portae 

Et  priml  emicuit  luminis  aura  levis, 
Incipit  illa  sacri  modulamina  fundere  cantus  *5 

Et  mira  lucem  voce  ciere  novam, 
Quam  nec  aedoniae  voces  nec  tibia  possit 

Musica  Cirrhaeis  adsimulare  modis, 
Sed  neque  olor  moriens  imitari  posse  putatur 

Nec  Cylleneae  iila  canora  lyrae.  w 

Postquam  Phoebus  equos  in  aperta  effudit  Olympi 

Atque  orbem  totum  protulit  usque  means, 
llla  ter  alarum  repetito  verbere  plaudit 

Igniferumque  caput  ter  venerata  silet 
Atque  eadem  celeres  etiam  discriminat  horas  m 

Innarrabilibus  nocte  dieque  spnis, 
Antistes  luci  nemorumque  verenda  sacerdos 

Et  sola  arcanis  conscia,  Phoebe,  tuis. 
Quae  postquam  vitae  iam  milie  peregerit  annos 

Ac  si  reddiderint  tempora  longa  gravem,  to 

Vt  reparet  lapsum  spatiis  vergentibus  aevum, 

Adsuetum  nemoris  dulce  cubile  fugiL 
Cumque  renascendi  studio  loca  sancta  reliquit, 

40  dispicit  P        42  Ex  pectus  P         43  At  quae  P 
ibi,  sed  corr.,  L    pepullit  P      44  laeuis  P      46  eagri  V 
modolamina  PV       46  ciere  P  uerere  V   referre  L   luce  . . 
Bona  L        47  Aed-]  §d-  P    idu-  V    aid-   L    -eae  libri 
nocis  P        48  cirrbeis  V    cirreis  L    cerreis  P    adeimolarf 
P    asaimilare   VL        49  holor  P    imitare  ////  se  P     puta- 
tur  V    putetur  PL      60  cillineae  P  cilleneae  V  luere  P 

61  phoeuus  P    foebus  L   eff.  P    diffudit  V   diffundit  L 

62  ueque,  P  medos  V   osque  micans  Goetz      64  Igneferum- 
qne  V        66  celerie  P        66  Inennarr.   V      67  antistio  P 

que  om.    <5  uerenda  P    ueneranda  VL        68  foebe  L 
69  mile  P    pergerit  V      60  si  P,  scripsi  (temporale  est,  ut 
Lactant.  opif.  dei  9,3)    se  VL  alii.     reddiderent  P    -runt 

V    -rft  L        61  repararet  V    fatie  L        62  cubicule  L 

63  sca  libri    reiiquid  PV    relinquit  L 


C.  486»,  Wr-86  23 

Tunc  petit  hunc  orbem,  mors  ubi  regna  tenet. 
w  Dirigit  in  Syriam  celeres  longaeva  volatus, 
Phoenices  nomen  cui  dedit  ipsa  vetus, 
Secretosque  petit  deserta  per  avia  lucos, 
Sicuhi  per  saltus  silva  remota  latet 
Tum  legit  a&rio  sublimem  vertice  palmam, 
70        Quae  Graium  phoenix  ex  ave  nomen  habet, 
In  quam  nulla  nocens  animans  prorepere  possit, 

Lubricus  aut  serpens  aut  avis  ulla  rapax. 
Tum  ventos  claudit  pendentibus  Aeolus  antris, 
Ne  violent  flabris  aera  purpureum 
75  Neu  concreta  noto  nubes  per  inania  caeli 
Submoveat  radios  solis  et  obsit  avi. 
Construit  inde  sibi  seu  nidum  sive  sepulchrum; 

Nam  perit,  ut  vivat:  se  tamen  ipsa  creat. 
Colligit  hinc  sucos  et  odores  divite  silva, 
so        Quos  legit  Assyrius,  quos  opulentus  Araps, 
Quos  aut  Pygmaeae  gentes  aut  India  carpit 

Aut  molli  generat  terra  Sabaea  sinu. 
Cinnamon  hic  auramque  procul  spirantis  amomi 
Congerit  et  mixto  balsama  cunf  foUo: 
8&  Non  casiae  mites  nec  olentis  vimen  acanthi 


64  tum  L     mox  libri:  mors  <s  edd.  66  'Fortunati' 

apud  Miconem  v.  164      Phoenicis  P      foenice  V      fenicis 
Mico,  L    uaetus  P    uetustas  VL      67  lucus  V      68  sas- 
tus  sed  corr.  V1         69  Cum  P    aereo  V    uertice  V 
70  graium  P,  Heinsius    gratum  VL    foenix  V    fenix  L 
habuit  P  71  Id  P  It  V    qua  V    Et  qua  s,    Qoetz 

prorepere  P    proripere    V     prorumpere  L  73  uentus 

P  claudent  V  pandentib;  V  eulos  P  74  fabris  V 
puporeum  P  purpereum  V  76  congreta  V  noto  P 
not(h)us    VL        76  redios  P    radius  L    obsit   €    boeit  P 

U88it  VL        77  8epulchum  P        78  sed  tamen  VL 
79  odoris  P      80  opolentus  V  Arabs  edd.        81  pigme$  P 

pigmaee   V     pign;ae  L         82  moUit  P     s   ab   ea    P 
83   sic   P      Cinnamomu    V     Cynnamoum    L      hinc    <5 

spumantis   L        85  caseae  P    mites  P  -tie  VL    acha1  V 
achanti  L 


24  C.  486»,  86-108 

Nec  turis  lacrimae  guttaque  pinguis  abest 
His  addit  teneras  nardi  pubentis  aristas 

Et  sociat  myrrae  vim,  panacea,  tuam. 
Protinus  instructo  corpus  mutabile  nido 

Vitalique  toro  membra  vieta  locat.  »o 

Ore  dehinc  sucos  membris  circumque  supraque 

Inicit,  exequiis  inmoritura  suis. 


Tunc  inter  varios  animam  commendat  odores, 

Depositi  tanti  nec  timet  illa  fidem. 
Interea  corpus  genitali  morte  peremptum  »* 

Aestuat,  et  flammam  parturit  ipse  calor, 
Aetherioque  procul  de  lumine  concipit  ignem: 

Flagrat,  et  ambustum  solvitur  in  cineres. 
Quos  velut  in  massam,  generans  in  morte,  coactos 

Conflat,  et  effectum  seminis  instar  habet  100 

Hinc  animal  primum  sine  membris  fertur  oriri, 

Sed  fertur  vermi  lacteus  esse  color. 


86  lagrimae  V  88  sociat  P  socia  L  sociam  V 
panache$  P  -chea  VL  tue;  P  turis  V  ture  L  89  in- 
structos  P,  corr.  Heinsius  mstractis  L  His  protinus  struc- 
tis  V  mobile  L  90  Nidaliq;  L  quieta  L,  corr.  Hcin- 
8ius  quiete  PV  91  sucus  P  que]  quae  P  bis  circu  quaq; 
supra  L  Post92  lacunam  constituit  Biri;  cf.  ex  Ghregorio 
Twroncrm  de  phocnice  hacc:  „ore  odoramenta  adtrahit  seque 
ex  his  tegit  (v.  91).  Tunc  diversis  modulis  incipit  cantus 
effundere  suaves  ac  de  nido  exsiliens  aquarum  se  undis  in- 
mergit.  quod  cum  ter  quaterque  repetierit,  ascendit  ite- 
rum  adtrahitque  denuo  super  se  odoramenta  quae  detulit. 
Emicante  autem  sole  primum  ei  iubar  inferit  igneum  (v.  97) 
8gq.a  Haec  Lactantium  ait  reftrre.  vide  infra.  93  inter 
VL]  in  P  animam  commendat  est  ex  ev.  Lucae  23,46. 
odoris  PV  94  depositam  PL  tibet  P  95  Interimit 
P       97  concepit  P  98  soluitus  P    cinerem  libri,  corr. 

Bitschl      99  generans  Ziehen]  cineres  PL  -ris  V    in  morte 
codd.  recc.   in   more  PVL    natura  umore  Bitschl    cineres 
natura  Buecheler.  alia  alii    coactus  PL      100  affectu  P 
102  uerni  P    uermi  V    -mis  L    lactibus  P 


C.  486»,  ioa-124  25 

Crescit,  et  emenso  sopitur  tempore  certo, 
Seque  ovi  teretis  colligit  in  speciem. 
107  Ac  velut  agrestes,  cum  fllo  ad  saxa  tenentur, 

.  Mutari  tineae  papilione  solent, 
io6  Inde  reformatur  qualis  fuit  ante  figura, 
Et  Phoenix  ruptis  pullulat  exuviis. 
109  Non  illi  cibus  est  nostro  concessus  in  orbe, 
iio        Nec  cuiquam  inplumem  pascere  cura  subest. 
Ambrosios  libat  caelesti  nectare  rores, 
Stellifero  tenues  qui  cecidere  polo. 
Hos  legit,  his  alitur  mediis  iti  odoribus  ales, 
Donec  maturam  proferat  effigiem. 
ii5  Ast  ubi  primaeva  coepit  florere  iuventa, 

Evolat,  ad  patrias  iam  reditura  domus. 
Ante  tamen,  proprio  quidquid  de  corpore  restat, 

Ossaque  vel  cineres  exuviasque  suas 
Vnguine  balsameo  myrraque  et  ture  Sabaeo 
i9o        Condit  et  in  formam  conglobat  ore  pio. 
Quam  pedibus  gestans  contendit  Solis  ad  ortus 

Inque  ara  residens  ponit  iu  aede  sacra. 
Mirandam  sese  praestat  praebetque  verendam: 
Tantus  avi  decor  est,  tantus  abundat  honor. 

103  Creuerit   PVL    Crescit    in   ?    et   scripsi    emenso 

Brandt:  inmensum  libri    sopitur  Klapp:   subituS  P    -to  L 

-tur  V        104  o  ui  P    collegit    V        107.  8.  5.  6:    sic 

transposuit  Leyserus,  107  sq.  post  102  Baehrens        108  Mu- 

tare  P   -ri  V    Motare  L    tineae  Didacus  Covamvias  apud 

Thomasium    pinnae  PV    pennae  L     papiliones  PV   -nis 

L      106  f(o)enix   VL    pululat   V    exubha   PL    exuuie   V 

109  est  om.  L        110  cuique  V    subest:  hic  desinit  P 

111  ambrosius  V1  113  in  dolorib;  V         115  Ast] 

Has   L    coeperit   L    iuuentus   L  116   domos   L 

117  quicquid  L  118  Ossa  quae   L  119  myrr.   V 

murr.  L    sabeo  V  m.  2]  soluto  L   solo  F1       121  genstans 

L    ortus]  urbem   (Heliopolitn)    Gryphiander    recte?    hortos 

Ziehen        122  arma  L    promit  VL,  corr.  ed.  Veneta  1609 

sagra  V  123  Mirandum  L      uerendam   Baehrens 

uehentes  V    uehementes  L    videnti  edd.    videndam  s 
124  aui  Heinsius    ubi  V    ibi  L    habundat  VL 


26  C.  486%  126-146 

Primo  qui  color  est  malis  sub  sidere  Cancri,  i*s 

Cortice  quae  croceo  Punica  grana  tegunt; 
Qualis  inest  foliis,  quae  fert  agreste  papaver, 

Cum  pandit  vestes  Flora  rubente  solo: 
Hoc  humeri  pectusque  decens  velamine  fulget; 

Hoc  caput,  hoc  cervix  summaque  terga  nitent         i*o 
Caudaque  porrigitur  fulvo  distincta  metallo, 

In  cuius  maculis  purpura  mixta  rubet. 
Alarum  pennas  insignit  desuper  iris, 

Pingere  ceu  nubem  desuper  aura  solet 
Albicat  insignis  mixto  viridante  zmaragdo  iss 

Et  puro  cornu  gemmea  cuspis  hiat. 
Ingentes  oculi:  credas  geminos  hyacinthos, 

Quorum  de  medio  lucida  flamma  micat. 
Arquatur  cuncto  capiti  radiata  corona, 

Phoebei  referens  verticis  alta  decus.  140 

Crura  tegunt  squamae  fiilvo  distincta  metallo; 
,      Ast  ungues  roseo  tinguit  honore  color. 
Effigies  inter  pavonis  mixta  figuram 

Cernitur  et  pictam  Phasidis  inter  avem.  , 
Magnitiem  terris  Arabum  quae  gignitur  ales  hb 

125  Primo  qui   scnpsi:    Principio    libri   malis   scripsi: 
qualis  libri  caeli  VL:   Cancri  Klapp  (1876)    (cf   Verg.  ecl. 
10,  68)       126  Cortice  scripsi   Mitia  qu§  V    Mittia  qui  L 
cruceo  V1    corio  Goetz    pumica  L   legunt  VL,  corr.  Hein- 
sius      128  flore   VL/  Flora  Heinsius    caelo  VL    polo  V* 
8olo  Heinsius    ru^nie  solo  Knappitsch        131  porregitur  V 
distenta  VL,  corr.  5        132  Alamm  Bitschl    Harum  pin- 
nas  (pennas  L)  insigne  desuperiris   (superaris  L)  VL    alis 
add.  V   insignit  Schoell       134  Pinguere  V    aura  VL  (i.  e. 
splendor  ut  v.  44),    quod  retinui  (acta  Heinsius)   alta  s 
135  insigne    V    mixtis  L    smaragdo    V        137  oculos  g 
iyachinto8   V  hiacincthos  L        138  lucida  L    migat  V 
139  Arquatur   Klapp    Aequataque  noto   (notho  L)    capiti 
VL    Aptatur  Oudendorp  cuncto  scripsi        140  Foebei  V 

FoebS .  ^  L  141  Grura  V  flauo  V  distincta  L  f.  d.  m. 
delet  Ettschl  142  roseus  V  143  pauones  V  mixtaque 
V  figura  VL  144  fasidis  VL  145  Magnitidc  Bodtei- 
anus  F  2, 14  s.  XII  Magna  itidem  Baehrens    alis  V 


C.  485a,  H6-I68  27 

Vix  aequare  potest,  seu  fera  seu  sit  avis. 
Non  tamen  est  tarda  ut  volucres,  quae  corpore  magno 

Incessus  pigros  per  grave  pondus  habent, 
Sed  levis  ac  velox,  regali  plena  decore: 
lso        Talis  in  aspectu  se  tenet  usque  hominum. 
Huc  venit  Aegyptus  tanti  ad  miracula  visus 

Et  raram  volucrem  turba  salutat  ovans. 
Protinus  exculpunt  sacrato  in  marmore  formam 

Et  titulo  signant  remque  diemque  novo. 
t56  Contrahit  in  coetum  sese  genus  omne  volantum, 

Nec  praedae  memor  est  ulla  nec  ulla  metus. 
Alituum  stipata  choro  volat  illa  per  altum 

Turbaque  prosequitur  munere  laeta  pio. 
Sed  postquam  puri  pervenit  ad  aetheris  auras, 
160        Mox  redit:  illa  suis  conditur  inde  locis. 
0  fortunatae  sortis  felixque  volucrum, 

Cui  de  se  nasci  praestitit  ipse  deus! 
Femina  seu  [sexu  seu]  masculus  est  seu  neutnim: 

Felix,  quae  Veneris  foedera  nulla  colit! 
i»s  Mors  illi  Venus  est,  sola  est  in  morte  voluptas: 

Vt  possit  nasci,  appetit  ante  mori. 
Ipsa  sibi  proles,  suus  est  pater  et  suus  heres, 

Nutrix  ipsa  sui,  semper  alumna  sibi. 


146  potes  L    auis  sit  V        147  parua  VL    tarda  s 
uolocree   V      148  decora  L        150  aspectus  L       151  Hic 
VL        162  uolocrem  V1    resultat  L  153  sculpunt  sa- 

grato  V1  post  in  erasum  cori  L  155  coetus  L  omne 
L,  cf  Claudian.  Laud.  Stilich.  //414  sqq.  156  nec  ullus 
L        157  Alitu  L  158  murmure  Heins  160  ante 

illa  interpunxi    unde   V  16lAdFAtX    0  Gallaeus 

-t§  V  fihsque  uolucrum  VL  filique  Heinsius  felixque  <s 
163  Femina  seu  masculus  est  seu  neutrum  (felix  add.  V) 
VL  F.  seu  sexu  seu  Brandt  maa  Heinsius.  Versus  est 
spondiacus  qualis  Prudentii  apoih.  266  ( . .  egerit  aut  quo 
pacto).  F.  seu,  felix,  seu  masculus  est  seu  n.  Winterfeld 
Herm.  33, 163!  fIpsa  (phoenix)  est  sibi  uterque  sexus,  .  .  ipsa 
^enus'  Zeno  Veronensis  (f380)  I  16,9  166  fmors  nata- 
liciua  die8f  id.         167  prolis  L 


28  C.  486»,  160-170.     C.  485b,  1-2. 

Ipsa  quidem,  sed  non  [eadem  est],  eademque  nec  ipsa  est, 
Aeternam  vitam  mortis  adepta  bono.  no 

b.  m  169.  485b 

lustius  invidia  nihil  est,  quae  protinus  ipsum 
Auctorem  rodit  excruciatque  animum. 

169  eadem  est  add.  Baehrens,  om.  VL    eaedaque  V 
Thoenix  non  alia,   sed  quamvis  melior   alia,   tamen  prior 

ipsa'  Zeno  l.c.  170  admpta  L.  —  Ad  hoc  carmen  illus- 
trandum  pertinent  quae  Gregorius  Turonensis  De  cursu 
stellarom  c.  12  refert  haec:  'Tertium  est  quod  de  phoenice 
Lactantius  refert.  magna  est,  ait,  corpore  et  decora  plumis 
unguibusque  et  oculis.  quae  alterius  avis  non  est  iuncta 
consortio  nec  iuncta  coniugio.  nam  et  nescire  homines 
manife8tum  est  cuius  sit  generis,  masculus  an  femina  sive 
neutrum  (u.  168).  haec  postquam  mille  transierit  annos, 
petit  locum  omnibus  locis  mundanis  praeminentem  (8),  in 
quo  habetur  lucus  viridi  coma  verno  hibernoque  perdurans, 
in  cuius  medio  fons  est  magnus  et  ubertate  profluus  et 
lenitate  praeclarus  (25).  huius  in  litore  [est]  arbor  nobi- 
lis  reliquas  luci  arbores  proceritate  praecellens.  in  huius 
arboris  vertice  haec  avis  de  diversis  pigmentorum  generibus 
construit  sibi  seu  nidum  sive  sepulchrum  (77)  insedensque 
in  medio  eius  ore  odoramenta  aatrahit  seque  ex  his  tegit. 
tunc  divereis  modulis  incipit  cantus  effundere  suaves  ac  de 
nido  eziliens  aquarum  se  undis  inmergit.  quod  cum  ter 
quaterque  repetierit,  ascendit  iterum  adtrahitque  denuo 
super  se  odoramenta,  quae  detulit.  emicante  autem  sole 
primum  ei  iubar  inferit  igneum,  adprehensoque  nido  tota 
integre  concrematur.  tunc  pulvis  ezustus  ad  se  colligitur  et 
in  unam  massam  quasi  in  ovi  speciem  conglobatur  ac  ex- 
inde  iterum  surgens  resumpta  vita  nutritur,  nec  cuiquam 
homini,  dum  implumis  est,  pascere  cura  est  (110),  tantum 
caelesti  rore  nutrita  ad  pristinam  speciem  revocatur,  et 
ipsius  figurae  eisdem  plumis  eodemque  colore  reparata  pro- 
greditur  ut  prius  fuerat  ante  mortem.  quod  miraculum 
resurrectionem  humanam  valde  figurat  et  ostendit,  qualiter 
homo  luteus  redactus  in  pulverem  sit  iterum  de  ipsis  favil- 
lis  tuba  canente  resuscitandus.' 

485b.  Vaticanus  3321  saec.  VIII  fol  207  Isidori  diffe- 
rentiarum  (2  rodet  excruci;  adq;),  qui  hausit  ex  Hieronymo 
VII  686  ed.   Vall.:  Pulchre  quidam  de  neotericis,  Graeco- 


C.  486e,  1.     C.  486,  l  29 

485c 
Epitafium  lauoani  poetae  b.  m.  b.  — 

Corduba  me  genuit,  rapuit  Nero,  praelia  dixi. 

486 
REMI  PAVINI 

De  ponderibus  b.  v'  ?T 

Pondera  Paeoniis  veterum  memorata  libellis 


rtun   versum   transferens  .  .  Iustius   sqq.      Einsidlensis  826 
saec.  X  fol.  90:  2  Corrodit  auctorem  e.  animam.  —  Cf.  Da~ 
tnasu8  ed.  Ihm  p.  7;  XXII.    Anthol.  Palatina  XI  198: 
*0  cp&ovog  iaxl  xaxi<rro?,  l%$i  di  xi  xccXbv  iv  ai)x&. 
Trfxei  yao  q&oveo&v  b^yuaxa  %al  KQadlr}v. 

485°.  Sic  Beifiensis  363  *.  VIII  cf.  c.  668.     1  Cordafea  B 

486.  Codicum  familiae:  I  A  (Vindobonensis  16  olim 
Bobiensis  saec.  VIII— IX  fol.  48  v.  1 — 166;  fol.  70  manu 
tertia  v.  166—208.  ConitU.  Endlicher  a.  1828  et  Baehrensio 
Huemer).  II  B  —  Parisimts  7496  s.  IX,  Parisinus  7498 
s.  IX,  Guelferbytanis  Gud.  132  s.  X  ct  Gud.  64  *.  X,  libri  A 
manus  2  et  3,  vossian.  oct.  12  s.  IX — Xt  Cantabrig.  Trinity 
B  16, 14  *.  X  in.f  Bernensis  367  s.  X,  Vossianus  q.  33  s.  X, 
Monacensis  18376  s.  X,  Paris  8069  s.  XI,  Rtgin.  1709,  San- 
gaU.  817  et  Laurmt.  S.  Marci  664  et  Urbinas  290  et  Paris.  12117 
et  Puyensis  (Mus.  Bhen.  47  suppl.  112  in  quo  fRemus  Fau- 
nnV  poeta  audit):  omnes  8.  XI;  alii.  I.  Al  (m.  pr.)  tanto- 
pere  genuinitate  praestat,  ut  huius  lectiones  m.  pr.  plene  ad~ 
notare  sufficiat,  ita  ut  ex  silentio  quoque  meo  eas  certo 
agnoscas.  Ubi  e  re  videbitur,  A  m.  2  et  S,  graviora  ex  B, 
Vossiani  33  m.  alteram  (u)  cum  Al  conspirantem  afferam. 
Accuratiora  sed  inutilia  pleraque  vide  in  ed.  mea  priore  et  in 
Baehrensiana.  De  ponderibns  A.  Inscriptione  carent  Par. 
7496  Gud.  132  alii.  Remi  Fauini  epistola  de  ponderibns  ex 
sensn  einsdem  clari  oratoris  (Bufini  qui  praecedit)  ad  Sym- 
machum  metrico  inre  missa  incipit  Par.  7498  et  fere  Voss. 
oct.  16.    Remi  Fauini  de  ponderibus  et  mensuris   Gud.  64, 

Monac.y  alii.  Ite  Prisciani  lib  de  ponderibus  et  msuris  ex 
opere  Rufiui  ut  Fauiani:  I.  de  ponderibns  et  mensuris 
Voss.  q.  33  et  fere  Begin.  1709.  Yersus  Prisciani  gramma- 
tici  de  figuris  numerorum  et  pondernm  Sangall.  817.  Inci- 
pinnt  uersus  Prisciani  de  ponderibus  Par.  8069.      1  peonis  A 


30  C.  486,  2-29 

Nosse  iuvat.     pondus  rebus  natura  locavit 
Corporeis:  elementa  suum  regit  omnia  pondus. 
Pondere  terra  manet:  vacuus  quoque  ponderis  aether 
Indefessa  rapit  volventis  sidera  mundi.  i 

Ordiar  a  minimis,  post  haec  maiora  sequentur. 
Nam  maius  nihil  est  aliud  quam  multa  minora. 
Semioboli  duplum  est  obolus,  quem  pondere  duplo 
Gramma  vocant,  scriplum  nostri  dixere  priores. 
Semina  sex  alii  siliquis  latitantia  curvis  io 

Attribuunt  scriplo,  lentis  vel  grana  bis  octo, 
Aut  totidem  speltas  numerant  tristesve  lupinos 
Bis  duo;  sed  si  par  generatim  his  pondus  inesset, 
Servarent  eadem  diversae  pondera  gentes. 
Nunc  variant:  etenim  cuncta  haec  non  foedere  certo     is 
Naturae,  sed  lege  valent  hominumque  repertis. 
Scripla  tria  dragmam  vocitant,  quo  pondere  doctis 
Argenti  facilis  signatur  nummus  Athenis; 
Olceque  a  dragma  non  re  sed  nomine  diflert 
Dragmam  si  gemines,  erit  is  quem  dicier  audis  20 

Sicilicum:  dragmae  scriplum  si  adiecero,  fiet 
Sextula  quae  fertur;  nam  sex  his  uncia  constat. 
Sextula  cum  dupla  est,  veteres  dixere  duellam. 
Vncia  fit  dragmis  bis  quattuor;  unde  putandum 
Grammata  dicta,  quod  haec  viginti  et  quattuor  in  se     25 
Vncia  habet:  tot  enim  formis  vox  nostra  notatur, 
Horis  quot  mundus  peragit  noctemque  diemque. 
Vnciaque  in  libra  pars  est  quae  mensis  in  anno. 
Haec  magno  Latio  libra  est  gentique  togatae: 


2  rerum  natura  A   rebus  A*B   locabit  A      4  uacus  Al 

7  ni1  minuta  B  9  Dragma  A,  corr.  m.  3  acri- 
pulum  ubique  B  11  Attribuo  A,  corr.  m.  2  16  etenim 
A  m.  2  B  et  cum  A  m.  pr.  17  tria:  tm.3i  drach- 
mam  vulgo,  et  sic  infra  18  facile  A  19  que  ]  quae 
AB  ab,  std  corr.,  A  erit  ia  A\  aderit  B  21  Silicum 
A>  teste  Baehrensio  24  bis  IHI  A  26  Dragmata,  corr., 
A  et  om.  B         27.  26  A  m.  pr.  27  In  se  horis  quod 

m.  peraget  A1 


C.  486,  80-64  31 

30  Attica  nam  minor  est:  ter  quinque  hanc  denique  dragmis 
Et  ter  vicenis  tradunt  explerier  unam. 

Accipe  praeterea,  parvo  quam  nomine  Grai 
Mnam  vocitant  nostrique  minam  dixere  priores. 
Centum  hae  sunt  dragmae;  quod  si  decerpseris  illis 

s*  Quattuor,  efficies  hanc  nostram  denique  libram; 
Attica  quae  fiet,  si  quartam  dempseris  unam. 
Cecropium  superest  post  haec  vocitare  talentum 
Sexaginta  minas,  seu  vis,  sex  milia  dragmas, 
Quod  summum  doctis  perhibetur  pondus  Atbenis; 

40  Nam  nihil  his  obolove  minus  maiusve  talento. 
Nunc  dicam,  solidae  quae  sit  divisio  librae 
Sive  assis  (nam  sic  legum  dixere  periti), 
Ex  quo  quod  soli  capimus  perhibemur  habere, 
Dicimur  aut  partis  domini  pro  partibus  huius. 

45  Vncia  si  librae  desit,  dixere  deuncem, 
Ac  si  sextantem  retrahas,  erit  ille  decuncis. 
Sed  nullum  reliquo  nomen  semuncia  certurri 
Dempta  dabit,  neque  [quae]  est  huius  sescuncia  triplex. 
Dodrantem  reliquum  vocitant  quadrante  retracto; 

so  Cumque  triens  desit,  bessem  dixere  priores. 
Idem  septuncem  dempto  quincunce  vocarunt. 
Post  haec  semissis  solidi  pars  maxima  fertur; 
Nam  quae  dimidium  superat,  pars  esse  negatur, 
Vt  docuit  tenui  scribens  in  pulvere  Musa. 

30  quinques  ad  A  quinis  A*  hanc  vel  haec  B,  om.  A 
32  patrio  Vinetus  33  Nam  AlB  mnam  A%B  nostrique 
minam  et  priores  om.  Ax,  qui  qua  dixere  duella  ex  v.  23. 
Recte  A*B  34  quae  si  A  36  emnam  libri  unam  Vi- 
netus.  37  docuisse  libri,  nisi  quod  uocare  ^L1,  dixiase  J.8, 
uocitare  u  memorare  Hultschius  novisse  Thewrewk 
38  minis  A1  mnas  Vinetus  bis  libri  dragmis  A\  dragmas 
A*  42  Seu  AB  43  cepimus  peribemur  A  46  Ac 
xi  A    detrahas  Axu    deuncis  A1  47  relinquo  Al 

48  quae   add.   Wernsdorf      huius  om.  A      sescuncia  A* 
sexuncia  A1  50  uesen  A1    besen   A*B  51  septun- 

• 

ciem   A1    qcmq.    A1  53  que   dimedium   A  64  te- 

nuis  A1 


32  C.  486,  66-78 

Cetera  dicta  prius,  quibus  est  semuncia  maior.  w 

Haec  de  ponderibus:  superest  pars  altera  nobis 
Vmida  metiri,  seu  frugum  semina  malis. 
Cuius  principio  nobis  pandetur  origo. 
Pes  longo  in  spatio  latoque  altoque  notetur, 
Angulus  ut  par  sit  quem  claudit  linea  triplex,  to 

Quattuor  et  medium  quadris  cingatur  inane: 
Ampbora  fit  cybus  hic,  quam  ne  violare  liceret, 
Sacravere  Iovi  Tarpeio  in  monte  Quirites. 
Huius  dimidium  fert  urna,  ut  [et]  ipsa  medimni 
Amphora,  terque  capit  modium;  sextarius  istum  «s 

Sedecies  haurit,  quot  solvitur  in  digitos  pes. 
At  cotylas,  quas  si  placeat  dixisse  licebit 
Eminas,  recipit  geminas  sextarius  unus, 
Quis  quater  adsumptis  fit  Graio  nomine  choenix. 
Adde  duos,  chus  fit,  vulgo  qui  est  congius  idem,  70 

E  quo  sextari  nomen  fecisse  priores 
Crediderim,  quod  eos  recipit  sex  congius  unus. 
At  cotyle  cyathos  bis  ternos  una  receptat 
Sed  cyatho  nobis  pondus  quoque  saepe  notatur. 
Bis  quinae  hunc  faciunt  dragmae,  si  adpendere  malis:    76 
Oxybaphon  fiet,  si  quinque  addantur  ad  istas. 
At  mystrum  cyathi  quarta  est;  sed  tertia  mystri 
Quam  vocitant  chemen,  capit  haec  coclearia  bina. 


55  esset   uncia   (t  ex  corr.,   suprascr.   e   sem)   A 
57  mauis  B        59  long(o  ex  corr.)  in  spati///  A        60  An- 
gelus  Al       62  Anphora  A       64  dimedium  A    fertur  nam 
ipsa  Al.   uma  A*    fertur  nam  ut  ipsa  B    edemni  Al 
66  aurit  A1    quod  s.  indirit  ospes  Al      67  Ad  A    colittas 
A1  (cotilas  A*B)  V.  68  cum  nota  fFlavianus%  73   cum 

nota  fFaviniuB'  taudantur  a  Micone  in  Poetis  aevi  Caroling. 
ffl  285  et  282  v.  141  et  58.  68  Emina  A  69  Qui  AB, 
em,  Endlicher  graia  A   cenis  A   cenix  A*      70  chus  A*B] 

huiuB  Al        71  Aequo  A    sextarii  A       78  cotilem  A 
cyatos  A    tdx  A\  corr.  A*         74  chyato  A         76  JEosci- 
bafon  A1    oxybafon  A,  ex  corr.        77  om.  A\  add.  A*  in 
mg.    Ad  B    ciati  A*B     sed  ^l8    at  B  78  ////emen  ^t, 

ch  in  ras.    gam  u    coclaria  A 


C.  486,  79-105  33 

Quod  si  mensurae  pondus  conponere  fas  est, 

80  Sextari  cyathus  pars  est  quae  est  uncia  librae; 
Nec  non  oxybaphi  similis  sescuncia  fiet, 
Sicilicumque  tibi  mystro  simulare  licebit 
Coclear  extremum  est  scripulique  imitabitur  instar. 
Attica  praeterea  discenda  est  amphora  nobis 

85  Seu  cadus:  hanc  facies,  nostrae  si  adieceris  urnam. 
Est  et  bis  decies  quem  conficit  amphora  nostra 
Culleus:  hac  maior  nulla  est  mensura  liquoris. 
Est  etiam  terris  quas  aduena  Nilus  inundat 
Artaba,  cui  superest  modii  pars  tertia  post  tres, 

90  Namque  decem  modiis  explebitur  artaba  triplex. 
Illud  praeterea  veteres  perhibere  memento, 
Finitum  pondus  varios  servare  liquores. 
Nam  librae,  ut  memorant,  bessem  sextarius  addit, 
Seu  puros  pendas  latices  seu  dona  Lyaei. 

95  Addunt  semissem  librae  labentis  olivae 
Selibramque  ferunt  mellis  superesse  bilibri. 
Haec  tamen  adsensu  facili  sunt  credita  nobis: 
Namque  nec  errantes  undis  labentibus  amnes 
Nec  mersi  puteis  latices  aut  fonte  perenni 
100  Manantes  par  pondus  habent,  non  denique  vina 
Quae  campi  et  colles  nuperve  aut  ante  tulere. 
Quod  tibi  mechanica  promptum  est  deprendere  Musa. 
Ducitur  argento  tenuive  ex  aere  cylindrus, 
Quantum  inter  nodos  fragUis  producit  harundo, 
105  Cui  cono  interius  modico  pars  ima  gravatur, 

80  Si  sextarios  A,   em.  Hulisch.     chyatus  A     est  om. 
libri    praeter  u  81    hozsebaphi    A     oxybaphi   A    ex 

corr.    uncia  A,   sexcuncia  A  ex  corr.         82  mistro  A 
83  clocleare  A         84  anphora  A         85  facies  B,   in  ras. 
add.  A*         87  hac  A*B:  hanc  A    maioris  A         89  Arta 
ua  A,   em.  A*        90  modiis  B  u  modios   in  ras.  A*    ex- 
plebit  A,  em.  A*      91  ueteris  A,  om.  B      93  besen  A 
94  plendas  A,  corr.  An        95  oliui  A*B        98  errantis  A, 
recte?      99  forte  A        100  Manantes  A*B  Manentes  A 
101  et  sic  A      102  mecanica  A,  em.  A*      103  Dicitur  AlB 
Ducitur  A*B    tenuesue  A    cilindrus  A  ubique 

Anthol.  lat.  I.  2.  3 


34  C.  486,  io«— 154 

Ne  totus  sedeat  totusve  supernatet  undis. 

Lineaque  a  summo  tenuis  descendit  ad  imam 

Ducta  superficiem,  totidemque  in  frusta  secatur, 

Quot  scriplis  gravis  est  argenti  aerisve  cylindrus. 

Hoc  cuiusque  potes  pondus  spectare  liquoris.  no 

Nam  si  tenuis  erit,  maior  pars  mergitur  unda; 

Sin  gravior,  plures  modulos  superesse  notabis. 

Quod  si  tantundem  laticis  sumatur  utrimque, 

Pondere  praestabit  gravior;  si  pondera  secum 

Convenient,  tum  maior  erit  quae  tenuior  unda  est;       ut 

Ac  si  ter  septem  numeros  texisse  cylmdri 

Hos  videas  latices,  illos  cepisse  ter  octo, 

His  dragma  gravius  fatearis  pondus  inesse. 

Sed  refert  aequi  tantum  conferre  liquoris, 

Vt  gravior  superet  dragma,  quantum  expulit  undae        i*o 

Ulius  aut  huius  teretis  pars  mersa  cylindri. 

Haec  de  mensuris.     quarum  si  signa  requires, 
Ex  ipsis  veterum  poteris  cognoscere  chartis. 

Nunc  aliud  partum  ingenio  trademus  eodem. 
Argentum  fulvo  si  quis  permisceat  auro,  it& 

Quantum  id  sit  quove  hoc  possis  deprendere  pacto, 
Prima  Syracosii  mens  prodidit  alta  magistri. 
Regem  namque  ferunt  Siculum  quam  voverat  olim 
Caelicolum  regi  ex  auro  statuisse  coronam, 
Conpertoque  dehinc  furto  —  nam  parte  retenta  i*o 

Argenti  tantundem  opifex  inmiscuit  auro  — 
Orasse  ingenium  civis,  qui  mente  sagaci, 
Quis  modus  argenti  fulvo  latitaret  in  auro, 
Repperit  inlaeso  quod  dis  erat  ante  dicatum. 

106  Ne  u  B   Nec  A   Nec  B        107  deecendat  A 
deecendit  B    ima  B      109  Quod  A        111  si  om.  A    per- 
gitur  A        112  Si  grauio  plures  modulatus  buo  peresse  Ay 
em,  A*        114  Pondera  A  u    -re  B        116  eepties  A 
120  dedi  ex  B.    Vt  dragma  superet  sua  q.  A   dragma  superet 
^rauior  A*    undas  A*         126  reprendere   sed  corr.  A 
127  syracusi  A   -cusii  uB    alta  prodidit  Al      130  forto  A 

retenta  A        181  sic  vulgo.    Tantundem  argenti  libri 
133  modus  A*  minor  Al      134  Reperit  inlaesco  (co  in  ras.)  A 


C.  486,  185— 16»  35 

135  Quod  te;  quale  siet,  paucis  (adverte)  docebo. 
Lancibus  aequatis  quibus  haec  perpendere  mos  est 
Argenti  atque  auri  quod  edax  purgaverit  ignis 
Impones  libras,  neutra  ut  praeponderet,  hasque 
Summittes  in  aquam:  quas  pura  ut  ceperit  unda, 

140  Protinus  inclinat  pars  haec,  quae  sustinet  aurum; 
Densius  hoc  namque  est,  simul  afcre  crassior  unda. 
At  tu  siste  iugum  mediique  a  cardine  centri 
Intervalla  nota,  quantum  discesserit  illinc 
Quotque  notis  distet  suspenso  pondere  filum. 

145  Fac  dragmis  distare  tribus.     cognoscimus  ergo 
Argenti  atque  auri  discrimina;  denique  libram 
Libra  tribus  dragmis  snperat,  cum  mergitur  unda. 
Sume  dehinc  aurum  cui  pars  argentea  mixta  est 
Argentique  meri  par  pondus,  itemque  sub  unda 

i*o  Lancibus  impositum  specta:  propensior  auri 
Materies  sub  aquis  fiet  furtumque  docebit. 
Nam  si  ter  senis  superabitur  altera  dragmis, 
Sex  solas  auri  libras  dicemus  inesse, 
Argenti  reliquum,  quia  nil  in  pondere  differt 

155  Argentum  argento,  liquidis  cum  mergitur  undis. 
Haec  eadem  puro  deprendere  possumus  auro, 
Si  par  corrupti  pondus  pars  altera  gestet. 
Nam  quotiens  ternis  pars  inlibata  gravarit 
Corruptam  dragmis  sub  aqua,  tot  inesse  notabis 

leo  Argenti  libras,  quas  fraus  permiscuit  auro. 
Pars  etiam  quaevis  librae,  si  forte  supersit, 
Haec  quoque  dragmarum  simili  tibi  parte  notetur. 
Nec  non  et  sine  aquis  eadem  deprendere  furtum 


136  haec]  et  A  u  138  neultra  A1  140  para  A*B, 
om.  A1  141  graBsior  Al  144  Quodque  A  Quotue  Christ 
filo  A  148  mixtast  A  149  para  A  idemq.  A  160  in- 
positum  B    imposuit  ispetua  A    expecta  B  161  doce- 

bi8  A       162  superabit  ut  A        164  imp.  A        Ibbsqq:  cf. 
p.  29      167  pars  om.  et  in  mg.  add.  A      158  inlibato  A 
163  sequentia  quoque  ab  Archimede  inventa  esse  dicit  KB  Hof- 
mann,  progr.  Vindob.  1885.    aquis]  hic  desinit  famtlia  B 

3* 


36  0.  486,  164-194 

Ars  docuit,  quam  tu  mecum  experiare  licebit. 

Ex  auro  finges  librili  pondere  formam,  l65 

Parque  ex  argento  moles  siet;  ergo  duobus 

Dispar  erit  pondus  paribus,  quod  densius  aurum  est. 

Post  haec  ad  lancem  rediges  pondusque  requires 

Argenti,  nam  iam  notum  est  quod  diximus  auri, 

Idque  fac  argento  gravius  sextante  repertum.  170 

Tunc  auro,  cuius  vitium  furtumque  requiris, 

Finge  parem  argenti  formam  pondusque  notato: 

Altera  quo  praestat  leviorque  est  altera  moles, 

Sit  semissis  onus:  potes  ex  hoc  dicere,  quantum 

Argenti  fulvo  mixtum  celetur  in  auro.  175 

Nam  quia  semissem  triplum  sextantis  habemus, 

Tres  inerunt  auri  librae,  quodque  amplius  hoc  est, 

Quantumcumque  siet,  fraus  id  permiscuit  auro. 

Causa[que]  cur  ita  sit,  prompta  est,  si  discere  verum 

Non  pigeat  veterumque  animos  intendere  chartis.  18q 

Nam  si  disparibus  numeris  accesserit  idem, 

Servat  inaequales  itidem,  tantumque  manebit 

Discrimen  quantum  fuerat  prius,  idque  notabis, 

Sive  in  temporibus  quaeras,  seu  pondera  rerum 

Seu  moles  spectare  velis  spatiumque  locorum.  195 

Quare  diversis  argenti  aurique  metallis, 

Quis  forma  ac  moles  eadem  est,  par  addito  pondus: 

Argento  solum  id  crescit,  nihil  additur  auro. 

Sextantes  igitur  quot  tum  superesse  videbis, 

In  totidem  dices  aurum  consistere  libris,  190 

Parsque  itidem  librae  sextantis  parte  notetur. 

Quod  si  forte  parem  corrupto  fingere  formam 

Argento  nequeas,  at  mollem  sumito  ceram. 

Atque  brevis  facilisque  tibi  formetur  imago 

164  q  tum  A  166  fingie  A  167  densior  auro  A, 
em.  Ckrist      169  auro  A      170  Facq;  id  A,  corr.  Baehrens 

171  requires,  sed  corr.,  A  174  honus  A  177  quo- 
que  A  179  que   Httitsch,  om.  A  189  quos  A,   em. 

DenistHs  tu  A,  em.  Buecheler  194  Aeque  A,  corr.  End- 
licher 


C.  486,  1*6-208.     C.  487,  1-4  37 

195  Sive  cybi  seu  semiglobi  teretisve  cylindri, 
Parque  ex  argento  simuletur  forma  nitenti, 
Quarum  pondus  item  nosces.     fac  denique  dragmas 
Bis  sex  argenti,  cerae  tres  esse  repertas: 
Ergo  in  ponderibus  cerae  argentique  liquebit, 

soo  Si  par  forma  siet,  quadrupli  discrimen  inesse. 
Tum  par  effigies  cera  simuletur  eadem 
Corruptae,  cuius  fraudem  cognoscere  curas. 
Sic  iustum  pondus,  quod  lance  inveneris  aequa, 
In  quadruplum  duces;  quadrupli  nam  ponderis  esset, 

205  Si  foret  argenti  moles  quae  cerea  nunc  sit. 

Cetera  iam  puto  nota  tibi  —  nam  diximus  ante  — 
Quo  pacto  furtum  sine  aquis  deprendere  possis. 
Haec  eadem  in  reliquis  poteris  spectare  metallis. 


487 
HILARII  ARELATENSIS       B  M -B'Ln!&. 


Si  vere  exurunt  ignes,  cur  vivitis,  undae? 
Si  vere  extinguunt  undae,  cur  vivitis,  ignes? 
Lympharum  in  gremiis  inimicos  coudidit  ignes: 
Communes  ortus  imperat  alta  manus. 


196  cubi  Endlicher.    Finem  deesse  puto. 

487.    A  —  Vindobonensis  16  saec.  VIII— IX,  fol.  66. 
2  extingunt  A  8  Limph.  A     Cf  Gregorius    Turonensis 

De  cursu  stellarum  14:  rQuintum  (miraculum)  est  de  fonti- 
bus  Gratianopolitani8,  de  quibus  simul  et  latex  manat  et 
ignie  .  .  Hinc  Hilarius  quidam  ait:  Si  .  .  manus,  et  reli- 
qua.'  Hilarius  Arelatensis  scripsit  'Versus  fontis  arden- 
tis*  Honoratus  MassUitnsis     Vita  Hil.  11 


38  C.  487%  l-ie 

487»  (olitn  683) 
b!  nfs«J,UW"        Bpitaphium  VitaliB  mimi 

Quid  tibi,  Mors,  faciam,  quae  nuili  parcere  nosti? 

Nescis  laetitiam,  nescls  amare  iocos. 
Ilis  ego  praevalui  toto  notissimus  orbi, 

Hinc  mihi  larga  domus,  hinc  mihi  census  erat 
Gaudebam  semper.     quid  enim,  si  gaudia  desiot,  5 

Hic  vagus  ac  fallax  utile  mundus  habet? 
Me  viso  rabidi  subito  cecidere  furores; 

Ridebat  summus,  me  veniente,  dolor. 
Non  licuit  quemquam  mordacibus  urere  curis 

Nec  rerum  incerta  mobilitate  trahi.  10 

Vincebat  cunctos  praesentia  nostra  timores 

Et  mecum  felix  quaelibet  hora  fuit 
Motibus  ac  dictis,  tragica  quoque  voce  placebam 

Exhilarans  variis  tristia  corda  modis. 
Fingebam  vultus,  habitus  ac  verba  loquentum,  is 

Vt  plures  uno  crederfcs  ore  loqui. 

487\  C  «  Corbeiensis  nunc  Petropolitanus  F  14, 1 
saec.  VIII— IX  apud  de  Bossi,  Inscrr.  christ.  Vrbis  Bomae 
II  1,288;  cf.  Studia  Vindob.  8,166.  T  =  Turicensis  78 
s.  IX  fol.  96.  Hos  adnotabo;  rarius  hosce:  B  =■  Beginensis 
2078  s.  IX—  X  foh  121;  SangaU.  877  s.  X;  Parisin.  2772 
s.  X—XI  (P)  fol.  96;  Parisin.  8319  s.  XI  (Q);  Beginenses 
1414  *.  XI  (D)  et  1678  s.  XI.  Inscr.  deest  CT.  Epita- 
phium  Vitalis  mimi  Q.  Epitafium  filii  Cat(h)oni8  BP 
idii  (m  nonnullis  est  prope  Catonis  disticha).  Epitaphiu 
Vitalis  mimi  filii  Catonis(!)  D.  Epitaphium  ioculatoris 
Paris.  8761  *.  XIII.  1  cf.  Poet.  Carol.  III  201.  nostil 
nescis  C.  V.  1 — 2  est  fIn  epitaphio  filii  Catonis  Censorinr 
IZrmenricus  (f874)  in  ep.  ad  Grimoldum  2  amarae  C 
-re  ceteri    amara  Burmann    iocnm  Erm.        3  urbi  C  BP 

not,  supra  scr.  nitid,   T  4  c(a)esu8  BP         6  uagis 

BP      7  rapidi  C       8  Ridebam  C        10  nobilitate  Q;B? 

t.]  tibi  C        12  ora  TBP         13  tragia  C    uoce  (7,  Pi- 
thoeus     uerba  ceteri     veste  Buecheler  14  Exilarans  T 

QB       16  Angebam  PD    habitu  C    loquentum  Q  ex  corr. 

-ti8  C  -t  T    -tur  cetert        16  crederes  T  ex  corr.  m.  pr. 
crederis  (T)  ceteri 


C.  487*,  17-86.     C.  487b,  1-8  39 

Ipse  etiam,  quem  nostra  oculis  geminabat  imago, 

Horruit  in  vultus  se  fmagis  isse  meos. 
0  quotiens  imitata  meo  se  femina  gestu 
to        Vidit  et  erubuit  totaque  mata  fuit! 

Ergo  quot  in  nostro  vidgbantur  corjfore  formae, 

Tot  mecum  raptas  abstulit  atra  dies. 
Quo  vos  iam  tristi  turbatus  deprecor  ore, 

Qui  titulum  legitis  cum  pietate  meum: 
'5  cO  quam  laetus  eras,  Vitalis'  dicite  maesti, 

'Sint  tibi,  Vitalis,  sint  tibi  laeta  modo.' 


487b  (plim  659) 
Bomae  in  imagine  Conatantini         b.  m  b.  — 

Credite  victuras  anima  remeante  favillas 

Rursus  ad  amissum  posse  redire  diem. 
Nam  vaga  bis  quinos  iam  luna  resumpserat  orbes, 

Nutabat  dubia  cum  mihi  morte  salus. 
5  Irrita  letiferos  auxit  medicina  dolores, 

Crevit  et  humana  morbus  ab  arte  meus. 
0  quantum  Petro  donavit  Christus  honorem: 

Ule  dedit  vitam,  reddidit  iste  mihi. 

17  I.  e.  q.]  Speciem  que  C    imagos  C  18  magice  . 

Ziehen    ///isse  ex  ///nse  T    ense  BPD    esse  C    ///esse  Q 
19  quotiens  CQ  -ies  cett.    meos  es  semina  BPD    femine 
T.    H/  (i.  e.  require)  in  mg.  T         20  mata  i.  e.  stupcfacta, 
cf.  Petroniu8  41,12.    que(m)  mata  PD    que  compta  CT 

que///  mSta  Q    quem  nata  B      21  Ego  B    nostra  C    quot 
ex  qui  T    quod  B     uideantur  Q     vivebant  Goetz  ridebant 
Hauthal    corpora,  sed  corr.,  T      22  raptus  C    rapitor  Q 
raptor  ceteri;  em.   Pithocus    adra  B        23  Quod  PD 

24  tumulum  libri    titulum  Burmann    me  u  T,  B       25  ui- 
tales  C      26  uitales  C  -lis  ceteri,  -les  ex  -lis  T 

487b.    C  =  Corbeiensi8,    vide   ad   487a;    cf.   de   Rossi, 
Inscrr.  christ.  II  79  et  144.     Plene  adnotabo.     V  =  Valen- 
tianus  393   saec.  IX  fol.  88.     Inscr.   V;   om.  C.     In   fronte 
super  portico   ipsius  sancti  Pctri  Palat.  691    8.  XV. 
2  Cursus  C    Rursu  V       3  orbis  V      4  dubior  V      7  Pro 

C    largud  XPC— -onorem  C        8  reddedit  C 


40  C.  487',  1-6.     C.  487*,  1-2 

487C  (?lim  734) 

b.  vm.  Epitaflum  Terentii 

Natus  in  excelsis  tectis  Karthaginis  altae 

Romanis  ducihus  beliica  praeda  fui. 
Descripsi  mores  hominum,  iuvenumque  senumque. 

(Qualiter  et  servi  decipiant  dominos, 
Quid  meretrix,  quid  leno  dolis  confingat  avaras]>  ! 

Haec  quicunque  leget,  hic  puto  cautus  erit. 

b.  m  144.  487d  (olim  769) 

M.  275.  B.  —  v  ' 

Versus  in  mensa  sanoti  Augustini 

Quisquis  amat  dictis  absentum  rodere  vitam, 
Hac  mensa  indignam  noverit  esse  suam. 

487\  B^BcrnensisZM  s.VIII—  IX  fol.  27*.  E=Ein- 
sidlensis  362  s.  IX.  P  —  Paris.  7896  Terentii  s.  X.  Hos 
adnotabo.  Est  et  in  Lipsiensi  1 4,  37  s.  X,  Harleiano  2750 
s.  X— XI,  Escorialensi  S  III 23  s.  XI,  Paris.  3761  s.  XIIL 
C.  Sulpicii  Apollinans  esse  Opitz  censuit  Stud.  Lips.  6,  200. 
Inscripsi  ut  B;  om.  EP.  Versus  Terencii  Esc.  1  excelsis 
P  -sae  BE  Kartag.  BP  altis  Lips.  4—6  om.  P:  et 
melius  aberunt.  mentrix  B  meretris  E  confrungat  B 
.  confingat  Harl,  om.  E  6  H.  q.  legat  B,  om.  E  leget 
Escor.    Que  quisquis  tentat  P  hic  scripsi  sic  libri  puta  P 

48 7 d.  rContra  pestilentiam  humanae  consuetudinis  in 
ea  Tmensa]  scriptum  habebat  „Quisquis  . .  sibi" ;  et  . .  illius 
scnpturae  oblitos  .  .  aspere  aliquando  reprehendit,  commo- 
tus  ut  diceret,  aut  delendos  esse  illos  de  mensa  versus,  aut 
se  de  media  refectione  ad  suum  cubiculum  recessurum' 
Possidius  vita  Augustini  (Migne  47, 23  et  32,  t  sq.)  c.  22. 
B  =  Phitiippicu*  nunc  Berolinensis  128  saec.  VIII — JX 
fol.  143  al.  manu.  B  =  Begin.  421  s.  XI.  Beda  (Migne 
91, 1010).  Inscripsi  ut  B  beati  B  1  Hanc  mensam  BR 
Poss.  Hac  mensa  g  suam  BB  (sc.  vitam)  sui  Remensis 
1043  *.  XIII.    vetitam  n.  e.  sibi  Possidius 


CARMINA 


CODICVM  SAECVLI  NONI 


488  B.  V  88. 

Nomina  feriarum  b.  v^ms.' 

Prima  dies  Phoebi  sacrato  nomine  fulget. 
Vindicat  et  lucens  feriam  sibi  Luna  secundam. 
Inde  dies  rutilat  iam  tertia  Martis  honore. 
Mercurius  quartam  splendentem  possidet  altus. 
e  Iuppiter  ecce  sequens  quintam  sibi  iure  dicavit 
Concordat  Veneris  magnae  cum  nomine  sexta. 
Emicat  alma  dies  Saturno  septima  summo. 

489 

AVGVSTINI 

De  anima  b.  n  b.  — 

Omnia  sunt  bona:  sunt,  quia  tu,  bonus,  omnia  condis. 
Nil  nostrum  est  in  eis,  nisi  quod  peccamus,  amantes 

488.    B  =  Beginensis  215   8.  IX.    Contulit   Riese. 
P  ^  PhUlippicus  Berol  128  cf.  ad  487d.     Contulit  Magnus. 
Esi   etiam   in   Sangall.  261    8.  IX,    460   s.  IX,    397  8.  IX, 
459  8.  X,    Vaticano  644  et  Urbinate  290  et  Ambrosiano  D 
48  inf.  s.  X,  Cheltenham.  8462  s.  X,  SangaU.  184  s.  X—Xl 
Oxoniensi  coU.  S.  Johannis  18  8.  XI,  Parisino  4883  A  8.  XI 
(in  quo  c.  488—490»  ex  B  8unt  descripta),  Einsidl.  319  8.  XI, 
Sangall.  878   *.  XI--XII,   Begin.    123    et  421    8.  XI  aliis. 
Notabo  BP.    Inscripsi  ut  B.    Versus   septem   dierum  P 
1  sacratuB  P       4  splendens  percurrit  ouantem  B     altum 
P,  recte  Oxon.        5  lupiter  B    q.  sibi  uindicat  alte  B 
7  almus  P    summo  P\     com})ta  B      Quos  tenet  antiquus 
gentili  pectore  ritua  add.  Einsidl.  319. 

489«    Primrn  edidi  in  ed.  pr.  ex  Parisino  4883  A,   cf. 
ad  488.  —  Augustinus  de  civitate  dei  XV  22:  cIta  se  habet 


44  C.  489,  8-25 

Ordine  neglecto  pro  te,  quod  conditur  abs  te. 

Omnia  nam,  quae  sunt,  a  te  sunt,  te  sine  nil  [estj. 

His  sine  tu,  simul  es  pro  cunctis  his  et  in  illis.  5 

His  sine  [tu],  quod  es,  es;  non  hi  sunt  te  sine,  quod  sunt. 

Ac  nec  id  hi  quod  tu,  nec  tu  quod  hi,  sed  in  illis 

Totus  ades:  in  te  totus,  totus  et  in  ipsis. 

Hi  nam  nec  sibi  nec  tibi  toti,  sed  sibi  sunt  hoc 

Quod  sunt,  in  quantum  sunt,  in  tantum  sibi  toti.  io 

Vt  natura  docet  ratio  perceptaque  monstrat, 
Totus  homo  est  anima  (siquidem  hic  sibi  totus  babetur). 
Quicquid  abest,  extra  se  nec  in  se  sibi  sentit. 
Deficit  in  toto,  cum  totus  +se  sibi  constat 
Dum  stat  corporeus,  homo  semper  et  hic  et  ubique      i& 
Non  habet  in  sese  aeternos  et  tempus  et  actum; 
Sic  habet  hoc  nec  habet,  est  et  non  est  etiamque 
Tempus  habet;  vivit,  cum  corporealis  et  ipse  est; 
Tunc  habet,  est  cum  tempore  et  hoc  ipso  siue  non  est. 
Cum  non  corporealis  erit,  ipsum  neque  tempus  «o 

Tunc  habet  et  non  est  nec  esse  habet  hoc,  quod  amisit: 
En  bomo  finit  et  est  non  iam  homo;  sic  quoque  tempus. 
Non  ita,  vis  animae  ut  careat  semper,  sed  ubique 
Cum  nova  nempe  novo  descendit  corpore  tota. 
Semper  habet  et  ubique,  neque  est  et  habet  ubicumque.  ss 

omnis  creatura.  Cum  enim  bona  sit,  et  bene  amari  potest 
et  male  .  .  Quod  in  laude  quadam  cerei  breviter  versibus 
dixi:  Haec  tua  sunt,  bona  sunt,  quia  tu  bonus  ista  creasti. 
Nil  ...  abs  te  (v.  2.  3)'.  Attamen  medio  aevo  factos  dixit 
Baehrens  PLM  III  263.  —  Augustinus  ib.  XVIII  23  ut 
versus  latinos  de  Graeco  utcunque  translatos  adfert  hos  27 
versu$:  Iudicii  signum:  teUus  sudore  madescet  sqq.  —  Est 
in   M    (cf.    ad   488)    et   in   SangalUnsi  64   8.  IX  fol.  268. 

Versus.  S.  Agustini  de  anima  B,  quem  adnotabo.  v.  1  a/fer- 
tur  a  Beda  art.  metr.  =  Gramm.  lat.  Keilii  VII 246.  Haec 
tua  .  ista  creasti  Aug.  J.  c.  4  nichil  B  est  addidi 
6  His  sine  es  qd  es  non  B;  correxi  9  toti  tibi  B,  trans- 
pobui  11  percautaque  B,  correxi  14  se:  fortasse  re 
16  stat  i.  e.  extat;  cf  stare  Italicae  linguae  16  aeterno 
sed  B,  correxi  17  nec  ego  et  non  B  19  hoc  ipsum  2?, 
correxi        20  corporeus  erit  ac  ipsum  B,  correxi 


C.  489,  26-53  45 

Ex  quo  constat  ut  est,  naturam  sumsit  ut  esset 
Semper  habet,  quoniam  esse  quod  est  non  desinet  esse. 
Sunt  eique  modi,  qui  cuncta  secimtur,  adhaesi: 
Sensus  et  ingenium,  ratio,  mens,  perspicua  quae 

so  Et  diflusa  manet,  cum  sit  in  corpore  toto; 
Emigrat,  ubicumque  aciem  porrexerit  extra 
Subtilique  oculo,  quoquo  se  verterit,  adstat 
Intuitu  mentisque  doletque  cupit  metuitque, 
Gaudet,  et  ista  gerit  gestu  sine  corporis  ullo, 

»  Vt  deus  inmortalis  et  intrectabile  lumen. 
1'ermanet  ipsa,  deus  minime,  similis  sed  in  istis, 
Nonque  dei  pars  sed  similis  per  talia  viviL 
IIoc  vero  esse  quod  est  numquam  desistit  adesse. 
lllius  igneus  est  vigor,  ex  quo  corporealem 

*o  Inspirando  calet  massam  diflusa  per  artus. 
Corporeis  licet  officia  gestis  varientur, 
Auditu  visu  olfactu  tactu  quoque  motu, 
Hia  tamen  spirando  calet  animatque  replendo 
Omnia  nec  +quidam  +habet  aut  nec  sumit  ab  ipsa. 

*»  Namque  loco  non  corporeo  concluditur  ullo: 
Est  incorporea  informis  substantia  quaedam. 
At  deus  'esse'  habet,  et  fuit,  et  est  semper  in  illo, 
Dispar  in  hoc,  quod  cuncta  tenet  perlustrat  et  implet, 
Totus  ubique  manetque  patetque  et  regnat  ubique. 

60  Haec  aut  lapsa  chaos  aut  ad  [caelum]  alta  volabit; 
Haec  loca  sorte  capit,  sed  dispar  vivit  in  illis : 
Si  felix  fuerit,  hic  tunc  felicior  extat, 
Si  infelix,  etiam  multo  infeiicior  illic. 

28  fol.  128  r.  B       eique   cf.  L.  Mueller.    de  re  metr. 
p.  272.  29  que  R         38  fort.  cupit  metuitque   dolet- 

que?  39  sic  R  44  nec  quidquam  valet  aut  desumit 
puto  48  cunta  R  49  manet  et  ubique  patet  et  regnat 
ubique  22,   em.  Buecheler.  50  caelum   add.  idem 

62  rueris  R,  carrexi 


46  C.  490,  1-18 

490 
b.  m  -  b  in  267.  TIBERIANI 

Versus  Platonis  de  Graeoo  in  Latinum 

translati 

Omnipotens,  annosa  poli  quem  suspicit  aetas, 

Quem  sub  millenis  semper  virtutibus  unum 

Nec  numero  quisquam  poterit  pensare  nec  aevo, 

Nunc  esto  aflatus,  si  quo  te  nomine  dignum  est, 

Quo  sacer  ignoto  gaudes,  quo  maxima  tellus  s 

Intremit  et  sistunt  rapidos  vaga  sidera  cursus. 

Tu  solus,  tu  multus  item,  tu  primus  et  idem 

Postremus  mediusque  simul  mundique  superstes. 

Nam  sine  fine  tui  labentia  tempora  +finis. 

Altus  ab  aeterno  spectas  fera  turbine  certo  10 

Rerum  fata  rapi  vitasque  involvier  aevo 

Atque  iterum  reduces  supera  in  convexa  referri, 

Scilicet  ut  mundo  redeat,  quod  partubus  +austrum 

Perdiderit  refluumque  iterum  per  tempora  fiat. 

Tu,  siquidem  fas  est  in  temet  tendere  sensum  i* 

Et  speciem  temptare  sacram,  qua  sidera  cingis 

Inmensus  longamque  simul  complecteris  aethram, 

Fulmineis  forsan  rapida  sub  imagine  membris, 

490.    Est  in  B,  in  Parisino  (P)  2772  8.  X— XI,  quem 
eontuli,   Paris.  4883  A  ex  R  descripto   (cf.  ad  488),    Paris. 
17160  *.  XII,  Vindobonemi  143  8.  XIII,  ex  quo  primus  ed. 
M.  Haupt  1838.    Adnotabo  R  et  P.      Versus  Platonis  de 
do  B,  Par.  4888  A.    Versus  Platonia  a  quodam  Tiberiano 
de  greco  in  latinum  translati  P;  similiter  Vind.        1  su8- 
cipit  P       2  mellenis  P    semper  om.  B        4  effectu  B 
6  quod  maxima  libri,  em.  Quicherat.         6  Intremuit  B 
8  superestas  P      10  spectans  libri.       11  facta  B       12  re- 
ferre,  sed  corr.,  R        13  partibus  libri    ///austram  B    ab- 
8trum  P     partubus  aethra  G.  Hermann    aevum  i.  e.  aeter- 
nitas,  conieci        14  tempora  B    corpora  P        16  Te  B 
16  Baram  P        17  a&ram  P;  interpunxit  Ziehen        18  fol- 
mencis    P     fulmineus   B     imagine  P    fulgentis  . .  Phoebi 
tlaehrens 


C.  49Q,  19-m.     C.  490»,  1-6  47 

Flammifluum  quoddam  iubar  es^  quo  cuncta  coruscans 
20  Ipse  vides  nostrumque  premis  solemque  diemque. 

Tu  genus  omne  deum,  tu  rerum  causa  vigorque, 

Tu  natura  omnis,  deus  innumerabilis  unus, 

Tu  sexu  plenus  toto,  tibi  nascitur  olim 

Hic  deus,  hic  mundus,  donuis  haec  hominumque  deumque, 
35  Lucens,  augusto  stellatus  flore  iuventae. 

Quem  (precor,  aspires),  qua  sit  ratione  creatus, 

Quo  genitus  factusve  modo,  da  nosse  volenti. 

Da,  pater,  augustas  ut  possim  noscere  causas, 

Mundanas  olim  moles  quo  foedere  rerum 
so  Sustuleris  animamque  levi  quo  maximus  olim 

Texueris  numero,  quo  congrege  dissimilique, 

Quidque  id  sit  vegetum,  quod  per  cita  corpora  vivit. 

490*  (dim  763) 
Offioia  duodeoim  mensium  b.v  s&l 

Artatur  niveus  bruma  Ianuarius  +arva. 
Piscibus  exultare  solet  Februarius  altis. 
Martius  in  vites  curas  extendit  amicas. 
Dat  sucum  pecori  gratanter  Aprilis  et  escam. 
6  Maius  hinc  gliscens  herbis  generat  +nigra  bella. 
Iunius  auratis  foliis  iam  pascua  miscet 

19  coruscas  P  coruscant  B  20  cf.  Bias  3,  277  'HiXtog, 
og  ndvt'  itpooag  sqq.  aperis  G.  Hermann  21  dei  B 
24  Hic  cunctus  mundus  Baehrens  haec  scripsi]  hic  PB 
ominumq;  B  25  angusto  B  P  stellatur  P  -tus  B  iubente 
Par.  17160  iuventae  Quicherat  iuuentus  BP  26:  fol.  129 
B.  26  aspirass  P  si  B  27  modo]  mo  B  28  angustas 
B  u.  80  om.  B  maximi  P  81  qua  B  82  Quidquid  id 
est  libri,  em.  Baehrens  quod  om.  P  p  concita  P.  Finem 
deesse  olim  statui;  nunc  prooemium  maioris  carminis  esse  puto. 

4W*.    B  (cf.  ad  488),  Hfarleianus  3091  s.  X  Baehrensii). 
Hos  notabo.     Carmen  nescio  an  in  GaUia  Germaniave  ortum 
sit.        1  atra  conieci        2  febroarius  H        4  aprelis  B 
6  vela  (•".  e.  arborum  umbras)  Buecheler        6  pascua  H  po- 
cula  B 


48  C.  490*,  7-12.     C.  491,  1-8 

Iulius  educit  falces  per  grata  virecta. 

Augustus  Cererem  pronus  secat  agmine  longo. 

Maturas  munit  September  ab  hostibus  uvas. 

Elicit  October  pedibus  dulcissima  vina.  io 

Baccha  November  ovans  condit  sub  clave  fideli. 

More  sues  proprio  mactat  December  adultas. 


B.  M.  B.  4*7 1 

IfiStZfim.         TVRCII  RYFI  ASTERII 

Sume,  sacer  meritis,  veracis  dicta  poetae, 

Quae  sirie  Ogmenti  condita  sunt  vitio. 
Quo  caret  alma  fides,  quo  sancti  gratia  Christi, 

Per  quam  iustus  ait  talia  Sedulius. 
Asteriique  tui  semper  meminisse  iubeto, 

Cuius  ope  et  cura  edita  sunt  populis. 
Quem  quamvis  summi  celebrent  per  saecula  fastus, 

Plus  tamen  ad  meritum  est,  si  viget  ore  tuo. 

7  fauces  H    prata  RH       8  primus  vulgo       9  minuit 
H      9—12  .  .  imber  RH       (11  solus  R)      11  Bacha  R 
12  adultus  H 

491 — 498  accurate  et  copiose  ed.  Huemer  in  Sedulio 
C  S  E  Lat  X  307  sq.  apud  quem  videsis  plura.  Equidem 
sequar  et  adnotabo  G  =  Parisinum  14148  s.  IX  et  (in  solo 
c.  492)  Gothanum  I  76  *.  VIII  (I1).  Hic  illic  afferam  Pa- 
risinum  8094  s.  XI  (P),  olim  a  me  coUatum;  Reainensem  333 
8.  X  ut  coniecturi8  temptatum  (cf.  493, 5)  et  reliquos  multos 
Sedulii  codd.  omittam  <est  et  in  Phillippico  Berol.  171  8.  IX; 
Antverpiensi  126  s.  X).  —  491.  Taurinensis  Univ.  E  4,42 
Sedulii  saec.  VII— VIII  fol.  27:  'Incipet  atrum  (l.  alterum) 
opu8  id  eat  ex  vester  (2.  vetere)  testamenti  liber  primus  et 
ez  novo  quattuor  qu///  Sedulius  inter  cartolas  suas  sparsas 
reliquid,  et  recolliti  adunatique  sunt  a  Tuscio  Rufo  Asterio. 
vc  ex  console  (494)  ordc,  patricio,  supraecriptorum  editore 
librorum.'  Haec  paulum  immutata  posteriores  libri  prae- 
mittunt  carmini  491,  ut  P.  Versus  eiusdem  (sc.  Asterii)  G 
Aaterii  versus  Par.  8319  8.  XI.  1  veracia  Sirmond 

5  iubetor  Ziehen         6  tradita  Huemer         7  fasti  CeUarius 


C.  492,  l-ie.     C.  498,  1-2  49 

492 
Versus  BELLESARII  scolastici     HuL*  PBio7 

Sedulius  Christi  miracula  versibus  edenS 
Emicat,  invitans  parvae  ad  solemnia  mensaE 
Dignum  convivam:  non  hunc,  fqui  carperet  illuD, 
Vix    quod    nobilium    triplici     fert     auta     paratV, 

6      Laetum    quod    ponit    sub    aurea    tecta    tribunaL, 
In    quo    gemmiferi    (totque   aurea   vasa)  canistrl 
Vivida    pro    modico    portant    sibi    prandia    victV, 
Sed    quod   holus   vile   producit    pauperis    hortuS. 
At    post    delicias    properant   qui   sumere    magnA; 

io  Nituntur  parvum  miserorum  spernere  germeN, 
Tutum  quod  nihil  est,  dum  nii  cum  ventre  tumesciT 
Insidias  membrisque  movens  animaeque  lQdentl: 
Si  tamen  his  dapibus  vesci  dignatur  egeniS, 
Temnat     divitias      animus     paucisque     quiescaT, 

16  Exemplo  adsumptus  Domini,  qui  milia  quinquE 
Semotis     cunctis     modicis     saturavit     ab     esciS. 

493 
Versus  LIBERATI  scolastici        Hueiier'p.309! 

Sedulius     Domini     per     culta    novalia     pergenS 
En      loca     prospexit     multo      radiantia      florE: 

492.  Sic  inscr.  r  P,  Cheltenham.  21162  *.  X,  alii; 
inscr.  erasa  in  G,  om.  Beg.  338  alii  (Bellaesarii  Glasgow.  I 
2, 16  *.  XI  ex.  Imitatur  Sedulii  I  1 — 16)  3  sic  r.  car- 
piset  G  m.  1  carpescat  P  carpserit  Arevalus  carpeat  SitU 
cui  cura(e)  erit  propono        4  Vix  ad  G    profert  triplici  r 

6  ponet  G      6  que  om.  T      8  ortus  r,  G  m.  1      9  di- 
litia8  r  (G  m.  2)  11  sic  r.     dum  cum  nil   GP    tutum 

nil  Huemer  12  prius  que  om.  libri  movent  Huemer.  — 
animae  laudenti  F  a.  que  luenti  G  sequor  P.  13  dignan- 
tur  r  dignatur  GP  -atus  s   aegenis  r      16  ass.  G   quo  G 

493.  GP.  Sic  inscr.  Begius  mus.  Brit.  lbB  19  s.  IX; 
Edinburgensis  18,  7,  7  s.  X  in.  Versus  anacrostici  de  Se- 
dulio  Liberti  scolastici  Antverp.  126.  Inscr.  om.  GP,  pleri- 
que.        2  perspexit  Beg.  333    radientia  GP 

Anthol  lat.  I.  2  4 


4 

50  C  493,  5-16.     C.  493%  1-8 

Discurrit   per   prata   libens,    quo    gramine   DaviD 
Vidit       divino       modulantem       carmina       cantV. 
Laud&bili    psallente    viro    refluunt    citharae    meL.      6 
IUe     ubi     grandisoni     captus     dulcedine     plectrl 
Vritur     et     celeri     graditur     per     lilia      passV 
Sacratosque     iterum      late      conspexit     amoenoS, 
Aeterna      Christi      fluvius      quos      abluit     undA, 
Nec      passus      torpere     diu      doctoris     acumeN      io 
Tunc    sua    Daviticus    delectus    plectra    poposciT. 
Irrita      polluti       contemnens      numina      mundl 
Signa  crucis  fronti  ponit,  breviterque  triumphoS 
Tangit,  Christe,  tuos  numerosaque  praemia  libaT. 
Ergo     dum     vario     decorat     sua     rura     colorE,     it 
Stabunt     hi     gSrrula      dicti     testudine     versuS. 


B.  M.  B.  — 


493a 


Haec  Augustini  ex  sacris  epigrammata  dictis 
Dulcisono  rhetor  componens  carmine  Prosper 
Versibus  hexametris  depinxit  pentametrisque, 
Floribus  ex  variis  ceu  fulget  nexa  corona. 
Vnde  -ego  te,  lector,  relegis  qui  haec  sedulus,  oro, 
Intentas  adhibere  sonis  caelestibus  aures. 
Istic  nam  invenies,  animum  si  cura  subintrat, 

3  quod  GP  5  sic  GP,   alii.    Laudis   ceu   p.  viri 

Beg.  333  prosodiae  emendandae  causa  (Laudis  et  Regius). 
Laudato  Fabricius  refiuit  Beg.  883  cytherae  an  cithara 
incerium  P  cythare;  G  6  plecthri  P  8  proepexit 

Beg  833  9  fluuio  G   -ius  P  -ios  alii    habuit  G 

10  Nam  G  m.  1,  P    Nec  pauci        12  contempsit  Beg.  333 

13  triumphus  G  m.  1        15  uera  GP    sura  Beg.  333 
16  Stabant    GP    -bunt  Beg.  333,    alii     garrula   noli   mu- 
tare.  —  Similis  argumenti  carmina  hic  suoiungam. 

493\  JEst  in  Antverpiensi  126  s.  X,  A  =  Ambrosiano 
M  32  sup.  8.  Xy  Beginensi  230  s.  X,  HarUiano  110  s.  IX — X, 
Casinensi  226  s.  XI,  Paris.  8094  8.  XI,  Angelicano  V  3, 22 
8.  XI,  recentioribus.  —  A  (cf.  Nuntii  acad.  Vindob.  67, 646) ; 
2  rethor  conpones        3  exametris        6  horo        6  adibere 


C.  493»,  8-10.    C.  493*,  1-6.    C.  494,  1-4.    C.  494%  1-2        51 

MaximS  quid  doceant  sacrae  modulamina  legis 
Observare  homines,  vel  quid  sibi  maximg  vitent, 
io  Sidereum  caeli  cupiunt  qui  scandere  regnum. 

493b  b.  M.  B. 

Augustine,  tonans  divino  fulmine  linguae 
Impia  daemonicae  refutas  ludibria  sectae 
Atque  loquellosi  confundens  dogmata  ritus 
Pandis  iter  verum,  quo  cives  tendere  monstras 
5  Urbis  inocciduae,  qua  vita  perennis  habetur. 


b.  m.  — 

B    V  S68. 


494 

Discipulis  cunctis  domini  praelatus  amore, 
Dignus  apostolico  primus  honore  coli, 

Sancte,  tuis,  Petre,  meritis  haee  munera  supplex 
Chintila  rex  offert     Pande  salutis  opem! 


494*  (plim  880)  b.  m.  b.  - 

—       -,.  Claudianui 

In  Sirenas  6d.  bih  p.  sw. 

Dulce  malum  pelago  Siren  volucresque  puellae 
Scyllaeos  inter  fremitus  avidamque  Charybdin 


9  uetent        10  capiunt 

498b.  est  in  Begio  Mus.  Brit  15  B  19  s.  IX— X,  cf. 
Mus.  rh.  31, 94,  his  verbis  additis:  In  fine  XI  libri  Augustini 
de  civitate  dei  isti  versus  habentur  scripti.    1  tonas  cod. 

494.    Carmen  Chintilae,  Visigoihorum  a.  636 — 640  regis. 

V  —  Vossianus  q.  69  saec.  IX,  quem  afferam.  —  Est  in 
Valentiano  387  s.  IX,  Montecassimmi  820  s.  X — XI,  al.  — 
Cf.  de  Bossi,  Inscrr.  christ.  II  1,  254.  —  Alia  regum  Ger~ 
manorum  carmina  vide  c.  483 ;  (Chilperici)  Mus.  rhen.  44, 647. 

4  chintilla  V 

494*  b.  F  =  Veroncnsis  163  saec.  IX,  cf.  ad  c.  486*.  — 
494*.  Eiusdem  (t.  e.  Claudiani)  in  Sirenas  V.         1  sirenae 

V  siren  cod.  Cuiacii    v.  1  delet  Ieep    uolocres  V 

4* 


52  C.  494*,  3-9.     C.  494b,  1-16 

Musica  saxa  fretis  habitabant,  dulcia  monstra, 

Blanda  pericla  maris,  terror  quoque  gratus  in  undis. 

Delatis  licet  huc  incumberet  aura  carinis  & 

Implessentque  sinus  venti  de  puppe  ferentes, 

Figebat  vox  una  ratem.     nec  tendere  certum 

Delectabat  iter  reditus,  otiumque  iuvabat, 

Nec  dolor  ullus  erat;  mortem  dabat  ipsa  voluptas. 

494b  (plim  881) 
8irtp.s»r  Laus  HerouliB 

Pieridum  columen,  cuius  Parnasia  magno 

Numine  templa  sonant,  Phoebe,  precor,  huc  age,  laeto, 

Tecum  +  cuncta  choro;  penetralia  sancta  sororum 

Et  nova  Castalios  latices  per  rura  petentem 

llippocrenaeon  victorem  sistere  fontum  s 

Me  fac.  namque  tuam  non  nunc  novus  advena  turbam 

Ingredior,  laurusque  gerens  et  florea  sertis 

Tempora  vincta  tuis,  doctorum  munera  vatum, 

Testor  adhuc  veteres  quamvis  desuetus  honores. 

Alcides  mihi  carmen  erit,  non  vana  Tonantis  10 

Progenies,  dignus  credi  post  viscera  numen, 
Cuique  per  inmensos  invicti  roboris  aestus 
Nec  nasci  potuisse  vacat.     nam  lucis  in  ipsis, 
Inclite,  primitiis  tardo  vix  editus  ortu 
Fecisti  de  patre  fidem.     sed  cur  mihi  lentis  ts 

Ludis  adhuc,  Cirrhaee,  modis  tenerumque  resultans 

6  farentes    cod.    Cuiacii  faventee  Ieep  8  odium 

Claverius        9  color  V,  corr.  Camers. 

494b.  Eiusdem  («.  e.  Claudiant)  Laus  Herculis  V 
2  Nomine  V  laeto  p.  h.  a.  phoebe  Camers  8  iunge  ch. 
Claverius  penetralibus  V  6  Hippocreneon  V  eistere]  i.  e. 
exsistere  fontem  V,  corr.  Buecheler  siste  refotum  me  famae- 
que  Birt  6  Me  fameque  tuam  V,  cmt.  Claverius  7  lau- 
ros  vulgo  8  post  vatum  punctum  delevi  ed.  pr.  10  non 
vana  Skaliger  romana  V  11  nomen  V  12  Cuique  per 
Birt    super  Livineius    Cui  semper  V  14  Inclyte  V 

principiis  Camers        15  fecesti  V        16  chirrhaee  V 


C.  494b,  17-47  53 

Luxuriante  leves  impellis  pollice  chordas? 

Pone  habitum,  quo  molle  canis,  et  frondis  amatae 

Iinque  nemus,  mollique  exutus  tempora  lauro 

to  Populea  mecum  carmen  luctare  sub  umbra. 

Iam  grave  plus  etiam,  quam  ventris  tempora  vellent, 
Alcmenam  tendebat  onus.     sed  regia  Iuno 
Impedit  et  partus  prohibet  nascique  vetabat, 
Vt  metus  ipse  deum  monstret     nec  vivida  caeli 

n  Semina  mortales  norunt  sentire  latebras, 
Nec  possunt  sufferre  moras.     datur  inde  novercae 
Materies,  gravibusque  odiis  augmenta  ministrat, 
Quod  vinci  coepisse  pudet.  —  Mox  inproba  binos 
In  tua  membra  iubet,  dum  nasceris,  ire  dracones. 

so  Incumbunt  celeres  illi,  squamosaque  iussus 
Armat  colla  furor,  nec,  quamvis  maxima  tractu, 
Tardata  spiris  sequitur  pars  cetera  pectus. 
Tristis  Tartarea  vibratur  sibilus  aura. 
Morte  rubent  oculi  trifldisque  horrentia  linguis 

36  Ora  sonant  nigrumque  fremens  levat  ira  venenum. 
Quid  nunc  invictis  fraudes  innectere  fatis, 
Caelicolum  regina,  iuvat?  cur  obicis  angues? 
Cur  parvo  geminos?  anne  unum  posse  necari 
Iam  strato  Pythone  times?  licet  omnia  mundi 

40  Monstra  voces  ipsamque  armes  serpentibus  hydram, 
Defendet  natura  deum  patremque  probabit 
(Quod  non  vis  constare)  Iovem.  —  Iamque  inrita  taetri 
Iussa  parant  implere  angues,  miseroque  furore 
In  sua  fata  tument.     cernit  tua  membra  petentes 

46  Horrescitque  parens  numenque  ignara  creasse 
Mortali  pietate  timet.     nil,  sancta,  superbae 
Paelicis  insidias,  caelo  modo  freta,  tremescas, 

19  solitaque  Heinsius      21  ferrent  Heinsius      28  coe~ 

pisse  V\    Be  poese  Heinsius      32  Tardata  Biese^  Tardatam 

V    Tardantux  Camers  Tardatum  Ziehen  Tarda  tamen  Birt 

86  levat]  fluit  Birt       41  Defendit  V       48  miseroromq; 

forore  V        44  In  tua  Scaliaer       46    nomenque,   V    quae 

Koch    ereaBset  V       46  nihif  V       47  tremiscae  Claverius 


54  C.  494b,  48-72 

Neve  haec  monstra  tibi  faciant,  Alcmena,  pavorem! 

Sic  mater  potes  esse  dei.     iam  tolle  serenum 

Laeta  animum  tantoque  libens  haec  aspice  vultu,  w 

Vt  deceat  genuisse  lovem.     depone  pavorem 

Indignum  partu,  natumque  exemplar  habeto. 

Cui  metuis,  nihil  ipse  timet.     nam  numine  recto 

Ridebas  tu;  dive,  truces,  animosque  superbos 

De  genitore  tenes,  votisque  aptissimus  orbis  s» 

Gaudebas  tantum  iam  tum  meruisse  novercam. 

Corripis  exiguis  mox  grandia  guttura  palmis, 

Et  manibus  teneris  cogens  in  brachia  pondus 

Constringis  pressos,  relevans  tellure,  dracones. 

Efferat  aetherium,  quantum  volet,  orbis  in  axem      eo 
Latoidas  verosque  probet  sua  fabula  divos, 
Quod  Delo  iam  stare  licet:  non  aequa  laborum 
Gloria,  nec  pariii  serpentes  sorte  necarunt: 
Uli  unum  ferro,  geminos  et  inermis  et  unus! 

His  coeptis  non  ulla  parat  cunabula  partus,  ss 

Dive,  tibi;  sed  cum  totis  iam  bruma  rigeret 
Imbribus  et  solidis  haererent  flumina  lymphis, 
Nudum  praegeiidis  durando  firmfat  in  undis. 
Vtque  rudes  primo  temptasti  robore  gressus, 
Frondosae  deserta  vagus  penetralia  silvae  70 

Secura  iam  matre  petis  telisque  tremendis 
Ludis  et  aerias  adducto  deicis  arcu 


60  tutoque   Biese  olim.     vultu   t.  e.  despectu   Birt 
61  Iovi  Heinsius    tenuisse  Cuiacius        62  habeto  Claverius 
habebat  V    quae   e.    habebaa    Gamers         63  nomine    V 
lumine  Livineius       66  tenes  V  tenens  Heinsius      66  tan- 
tum  V    tantam  Camers        67  gutura  V        68  EtJ  Ex  V 
manibu8  Biese   teneris  Camers    quamvis  teneri  V        69  sic 
Biese  (cf.  v.  136)     Corripis  (ex  67)  impreBSOB  liuene  t.  d.   V 
illidens  prensos  Camers  licuens  Aldma  relevans  Birt  liquas 
Ziehen  (coll  fluens  12, 16)  60  uolit  V         61  Laetoidas 

V    fauola  V         62  quo  V        68  parilis  s.  sortete  V 
64  g.  inhermis  V   (et  add.  Aldina)  66  Diva  Camers 

bruna   V        67  lyphis  V        70  vagus  deaerta  F       71  tre- 
mendas   V    -ndis  Cameis        72  Laus  V 


C.  494\  73-96  65 

Aut  funda  violentus  aves  noctemque  sub  astris 
Exigis  et  puram  fractis  bibis  amnibus  undam. 

76        Immanem  interea  Nemeae  per  lustra  leonem 
Ipsa  Chimaeraea  cretum  de  gente  noverca 
In  tua  depastis  armabat  vota  iuvencis 
Augebatque  fero  vires  rabiemque  iuvabat, 
Naturam  minus  esse  putans.     [Heu]  quanta  virorum 

soFunera!  quam  multos  stravit  cum  gentibus  agros! 
Non  illum  magnae  viduatis  moenibus  urbes 
Armorum  fregere  minis,  Martique  domando 
Adsuetas  morsu  fudit  graviore  catervas. 
Hunc  gravis  Eurystheus  —  nam  te,  quo  cuncta  levares, 

«* Imperium  duri  voluit  sufferre  tyranni 

Sic  mundo  Fortuna  favens  —  hunc  sternere  leto 
Imperat     at  nullum  virtus  reticenda  per  aevum 
Dignaque  sidereos  post  membra  intrare  recessus 
Posse  mori  quam  vile  putat!  namque  impiger  ultro 

90  Vadis  [et]  inmensae  scrutatus  devia  silvae 
In  nova  sanguineos  armantem  vulnera  rictus 

Admonita  feritate  +iubas  visuque  cruentus 
Excussis  movet  arma  toris  dubiumque  residens 
Infremit     invadis  trepidum  solisque  lacertis 
•*  Grandia  corripiens  eluso  guttura  morsu 
Inbellem  fractis  prosternis  faucibus  hostem. 

73  uiolentus  V   -nter  vulgo    Ante  76:  II  V       76  Ne- 
meae — Chymerarea  Camers,  om.  V        77  tua  ex  sua  V 
79  Natura  V    heu  add.  Camers    quantaque  V        80  den- 
tibus  apros  V,  corr.  Biese;  t.  e.  gentibus  stratis  agros  vacue- 
fecit.   cf.  v.  99.     Vocula  <c^lm,  aliam  non  admittit  lectionem 
constrarunt   meBsibus   agros  Heinsius    F.  constrarunt  can- 
dentibus  (debuit  albentibus)  ossibus  agroe  Haupt      81  urbis 
V     86  tyrranni  V      87  at  Camers]    tum  V      89  sic  Cta- 
verius  putas  V         90  et   Camers,   om.   V    invia  V    devia 
Camers        91  armante  V  -ntem  Camers.    Post  91    versum 
deesse  puto,  fortasse  ab  Invenis  incipientem.    Parenihcsin  ad- 
monita  .  .  infremit  statuit  Buecheler        92  iuba  Camers 
94  Infremuit    V    solidisque   Heinsius        96   mursu    V 
96  prosterni  V 


56  C.  494b,  97-m 

Quin  et  flavicomis  radiantia  tergora  villis 

Ceu  spolium  fuso  victor  rapis.     emicat  omnis 

In  laudes  mox  turba  tuas  longoque  relicta 

Currit  in  arva  metu.     iuvat  ire  et  libera  rura  100 

Defensosque  videre  locos  silvamque  iuvencis 

Iam  facilem  et  nullis  resonantes  fletibus  agros. 

Maenalium  petis  inde  nemus  fletamque  colonis 
Arcadiam  et  raro  steriles  iam  robore  silvas. 
Namque  hic  inmensa  membrorum  mole  cruentus  106 

Indomitus  regnabat  aper  soioque  tremendus 
Corpore  lunatis  fundebat  dentlbus  ornos 
Sternebatque  suis  lugentia  rura  colonis. 
Horrebant  rigidis  nigrantia  corpora  saetis 
Duratosque  armos  scopulis  totosque  per  artus  no 

Difficilis  potuisse  mori.     non  spicula  in  illum 
Nodosumve  rapis  gravato  pondere  robur: 
Armati  viduatur  honos;  nec  vulnera  virtus 
Exemplo  tibi  facta  timeL     iamque  arripis  ultro 
Spumantem,  cogisque  diem  sufferre  tuendo,  n& 

Atque  supinando  mirantem  lumina  vinci 
Argolici  victor  portas  sub  tecta  tyranni. 

Fama  celer  toto  victorem  sparserat  orbe, 
Auxiliumque  dei  poscebat  Creta  cruento 
Victa  maio.     Taurus  medio  nam  sidere  lunae  iso 

Progenitus  Dictaea  Iovis  possederat  arva. 
Fulmen  ab  ore  venit,  flammisque  furentibus  ardet 
Spiritus;  et  terram  non  caeli  flamma  perurit, 
Sed  flatus  monstri.     dextro  iam  Siria  cessent 

101  desertosque  Baehrens  iouencis  V  102  nulli  V 
nullis  Camers  Ante  103:  III  V  104  sterelis  V  106  soli- 
doque  Heinsius  107  dentibux  V  108  ingentia  olim 

Biese  110  scapulis  Heinsius  112  gravato  V  (cf.  Aen. 
8,  220)  clavato  Livineius  114  Exemplo  V  Eztemplo  Ca- 
mers  116  supinato  Claverius  inopinato  Baehrens  limina 
V    lumina  Camers   vinctum  Biri  recte?        117  tyrranni  V 

118  urbe  V  Ante  119:  IIH  V  119  creata  crudeli  V 
cruento  vulgo  124  dextro  F,  t.  e.  favente  retro  Biese 
olim    dempto  Birt    tecto  leep 


C.  494b,  1*6-1*7.     C.  494°,  1-6  57 

126  Sidere,  solque  licet,  glaciali  frigore  victus, 
Abstmsum  mundo  claudat  iubar,  aurea  condens 
Lumina,  et  ignifluo  stupefaclus  in  orbe  tepescat: 
Aestus  habet  Cretam,  pereunt  silvaeque  lacusque 
Graminaque  et  fontes  sacri,  montesque  perurit 

lso  Flamma  ferox;  Idam  superis  spectantibus  ignis 
Dissipat  et  magno  cunabula  grata  Tonanti 
Igne  suo  monstrum,  si  fas  est  dicere,  vincit 

Tandem  fama  celer  Dictaea  ad  iitora  magnum 
Duxerat  Alciden,  cum  taurum  dira  minantem 

136  Accipit  et  saevum  cornu  flammasque  vomentem 
Corripit  atque  artus  constringens  fortibus  uinis 
Ignifluos  flatus  animamque  in  pectore  clausit 


494°  (olim  766) 
ANDREAE  oratoris  B.  m.  b.  - 

Virgo  parens  bac  luce  deumque  virumque  creavit 

Gnara  puerperii,  nescia  coniugii. 
Obtulit  haec  iussis  uterum  docuitque  futuros, 

Sola  capax  Christi  quod  queat  esse  fides. 
&  Credidit  et  tumuit:  verbum  pro  semine  sumsit 

Clauserunt  magnum  parvula  membra  deum. 

126  Sidere  V   -ra  Scaliger    uictor  V  victue  Camers 

126  iuba  V      127  Limina  V  ignifluus  V  tepescet  V    tre- 

mescat   Baehrens  128  siluaque    V  129  sagri  V 

136  Excipit  Scaiiger.  —  Desunt  multa. 

494°.  P=  Palatinu8  838  *.  IX  in.  inter  inseriptiones 
Romanas  Italicasque  (cont.  De  Rossi,  Inscr.  christ.  urbis  Romae 
II  1, 109)  A  =  Antverpiensis  Sedulii  126  olim  105  s.  X 
(cf.  mus.  rhen.  66, 266).  b  =  Bartkius  advers.  A6, 16  ex 
codice  ianoto,  cum  A  faciens.  PA  notabo.  Andreas  orator 
A,  Aldhelmus  p.  232  (v.  10);  om.  P.  Andreae  oratoris  de 
Maria  virgine  ad  Buaticianam  carmen  b  (Bomae  vixit 
a.  623—686.  cf.  De  Rossi  p.  XLI)  6  Saepserunt  P  Clau- 
serunt  Ab 


58  C.  494°,  7-24 

Conditor  extat  opus,  servi  rex  induit  artus 

Mortalemque  domum  vivificator  habet. 
Ipse  sator  semenque  sui  matrisque  creator, 

Filius  ipse  hominis,  qui  deus  est  hominum.  io 

Adfulsit  partus,  lucem  lux  nostra  petivit, 

Hospitii  linquens  ostia  clausa  sui. 
Virginis  et  matris  servatur  gloria  consors: 

Mater  das  hominem  noscere,  virgo  deum. 
Vnius  colitur  duplex  substantia  nati:  is 

Vir;  deus,  haec  duo  sunt;  unus  utrumque  tamen. 
Spiritus  huic  genitorque  suus  sine  fine  cohaerent, 

Triplicitas  simplex  simplicitasque  triplex. 
Bis  getiitus,  sine  matre  opifex,  sine  patre  redemptor, 

Celsus  utroque  modo,  celsior  unde  minor.  so 

Sic  voluit  nasci,  domuit  qui  crimina  mundi, 

Et  mortem  iussit  mortuus  ipse  mori. 
Nostras  ille  suo  tueatur  numine  vitas; 

Protegat  ille  tuum,  Rusticiana,  genus. 

7  Fit  fabricator  opus  P      8  domus  A      9  Pie  sator  A 
10  qui  pater  P    est  hominis  A   Aldhdmus  b      11  Aff.  P 
12  hostia,  sed  corr.,  P        18  seruator,  corr.,  A        14  dans 
P      20  Amplus  utrisque    modis,    amplior  P        21  qui    ex 
que  A      23  nomine  P      22—23  sunt  in  Pdlat  487  fol.  86T 

(*.  IX)  8tc:  Vit  (i.  e.  Vitalis)  Nostras  .  .  Rusticiana  genus 
m.  2  (8ed  antiqua)  ante  c.  665  inserta.  —  rusticana  A  -iana 
m.  rec.  in  A,  b,  Pal.  487  Gregori  presule  P  (Veraus  beati 
pape  Gregorii  Cantabrig.  Tr.  0.  2.  24  8.  XII). 


C.  495  59 

495—638 
Carmina   duodecim   sapientum 


I  Monostieha  de  ratione  tabulae 
senis  verbis  et  litteris 

49^  B.  IH  75. 

PALLADH  YrTnS: 

Sperae  lucrum:  versat  mentes  insana  cupido. 

495— 6S8.  Similia  sunt  Ausonianis.  Librorum  familiac: 
I.  C  =•  Parisinus  8069  olim  Thuani  (cf  praef  I  p.  XLI) 
saec.  X — XI  fol.  121  sqq.  qui  omnia  haec  carmina  ei  iusto 
ordine  et  poetarum  nominibus  paene  ubique  additis  optime 
transcripta  continet.  Parisinum  8098  saec.  X  init.  (c.  496 
—661.  615—627.  630—632)  et  Petavianum  Heinsii  non 
attuli.  C  pUne  adnotavi  praeter  orthographica  medii  aevi. 
—  Ila.  T  —  Taricensis  78  olim  451  saec.  IX  fol.  148  qui 
c.  496 — 690  habet.  Earo  attuli  G  =  Sangallensen  273  saec. 
IX  (c.  495 — 650),  nunquam  Vindobonensem  113  s.  X  (c.  607 
—518).  —  Ilb.  V  =  Vossianus  q.  86  saec.  IX  fol.  108  sq. 
lUsqq.  (c.  495—627.  630—631.  683—634.  637—638).  Baro 
attuli  Valentianum  389  (X)  saec.  IX  ex.  (qui  dimidiam  fere 
partem  continet);  saepius  adnotavi  B  =  BruxeUensem  6657 
saec.  X — XI,  cum  T  sed  propius  cum  V  coniunctum,  a 
Baehrensio  nimis  magni  aestimatum,  perpauca  bona  de  suo 
afferentem.  —  IIc.  P  «=■  Palatinus  487  saec.  IXy  inter  T 
et  V  medius,  sed  coniecturis  modo  emendatus  (505)  modo 
depravatus  (567, 4).  Hunc  ubique  adnotavi.  Habet  c.  496 
—690;  615—619.  —  Non  adnotavi  Paris.  18026  s.  IX  («t- 
milem  V,  in  quo  c.  507—618;  556—557);  Bern  184  s.  IX— X; 
Begium  mus.  Brit.  16  B  19  s.  IX—X  (605—608;  617); 
Paris.  2772  s.  X—  XI;  Mettensem  s.  XI  in.  (567-578;  691 
— 602,  contulit  Loetoe);  Mellicensem  s.  XI  (cf.  Studia  Vin- 
dob.  I  65);  Bodleianum  s.  XII;  recentiores.  —  CTP  con- 
tuli  tpsc,  G  Schenkl,  V  Holder  contulit;  inspexi  et  Baehren- 
siana.  Orthographica  praeter  C  pauca  afferam.  —  Monostica 
que  Bcripta  sunt  a  duodecis  sapientib'.  id  est  Palladii 
Aeclepiadii  Fnstenii  Pompelianii  Maximini  Yitalis  Basilii 
Asmenii  Vomanii  Euforbii  Iuliani  Hylasii  de  diuersis  re- 
bus  C.     Incipiunt   uersus   sapientium   (-tum  XB)   hoc   est 


60  C.  496—600 

496 
ASCLEPIADII 
Fraude  carete  graves,  ignari  cedite  doctis. 

497 
EVSTHENII 
Lusuri  nummos  animos  quoque  ponere  debent. 

498 
POMPILIANI 
Irasci  victos  minime  placet,  optime  frater. 

499 
MAXIMINI 
Ludite  securi,  quibus  aesest  semper  inarca! 

500 
VITALIS 
Siquis  habens  nummos  venies,  exibis  inanis. 

(id  est  X)  Basili  Asmeni  Vomsni  Euforbi  Iuliani  Hilasi 
(Ilasi  G)  Palladi  Asclepiadi  Eust(h)eni  (Euthemi  X)  Pom- 
peliani  (Pompeani  V  m.  1  Pompeiani  X)  Maximini  (Maximi 
V  m.l  B)  Vitalia  TG  VBX  (rt  fere  Vaticanus  1676  8.  XI, 
in  quo  sunt  c.  496 — 618).  Basilius  Asmenius  Vomanius 
Euforbius  Iulians  Hylasius  Palladius  Asclepiades  Eustediua 
Pompeianus  Maximinus  Vitalis  P.  Virguio  tribuunt  re- 
centes.  rDe  diuersis  causis'  post  sapientum  B,  post  Vitalis 
TG.  I:  CTGVBP.  I  Inprimis  singuli  yersus  senie 
verbis  et  litteris  (sic)  De  ratione  tabulae  CTGB  (-la  C). 
Inscr.  om.  VP,    Nomina  om.  C 

495.  est  in  Vatic.  4498  s.  X  cupido:  rubro  colore 
E  :  PIDO  :  supra  scr.    C 

497«  nummus,   corr.,  T 

498«  irosci    C 

499.  inarca  (non  tamen  aesest)  B    cf.  c.  82, 10 

500.  Siquis  T    habet  P    exibit,  corr.  m.  2,  P 


C-  601—606  61 

501 

BASILU 
Lusori  cupido  semper  gravis  cxitus  instat 

502 
ASMENU 
Sancta  probis  paxest:  irasci  desine  victus. 

503 
VOMANU 
Nullus  ubique  potest  felici  ludere  dextra. 

504 
EVPHORBH 
Inicio  Furias:  egosum  tribus  addita  quarla. 

505 
IVLIANI 
Fiecte  truces  animos,  utvere  ludere  possis. 

506 
HILASH 
Ponite  mature  bellum,  precor,  iraque  cesset 

502.  <pb  V    pax  est  iet  sic  499,  504  sq.)  libri 

504.  Inito  V    Initio  B    Incio  P 

506.  Flecte  solus  P:   Plecte  IVB    Plecto  C 


62  C.  507—610 

II  Epitaphia  P.  Vergilii  Maronis  disticha 

Mantua  me   genuit,  Calabri  rapuere:  tenet  nunc 
Parthenope.    Cecini  pascua,  ruxa,  duces. 

b.  n  i9a  507 

Z&m?  ASCLEPIADII 

Tityron  ac  segetes  cecini  Maro  et  'arma  virumque.' 
Mantua  me  genuit,  Parthenope  sepelit 

508 
EVSTHENU 

Vergilius  iacet  bic,  qui  pascua  versibus  edit 
Et  ruris  cultus  et  Phrygis  arma  viri. 

509 
POMPILIANI 

Qui  pccudes,  qui  rura  canit,  qui  proelia  vates, 
In  Calabris  moriens  hac  requiescit  humo. 

510 
MAXIMINI 

Carminibus  pecudes  et  rus  et  belia  canendo 
Nomen  inextinctum  Vergilius  merui. 

II  Eidem  et  X  (etiatn  Vindobonensis  118  8.  X).  Distica 
C.  Inscr.  om.  TP  Item  idem  ipae  (sc.  Vergilius)  de  titulo 
eiusdem  hoc  --  epitaphio  binis  uersibuB  V  Dietichium 
Epitaphia  Virgilii  B  Notusimum  iUud  Mantua  me  genuit 
. . .  duces  praescriptum  in  VP  solis.  Carmina  Vergilii  gunt 
bucolica,  arva  ducesque,  Mantua  cui  mater,  Parthinope  re- 
quies:  haec  add.  P 

507«  1  Titiron  hac  C  a  V  segites  V  m.  1  2  genuit 
CB    generat  TVXP    parthinope  P  ubique 

508  sgg.  Vergiliug  ubique  VGP,  VirgUiua  CTXB.  (Sic 
et  c.  666  sqq.)    edidit  V        "2  Vt  C    ruri  CTG    Phr.  C 
fr.  ceteri  (rrugis   V) 

509.  2  hic  T    requieuit  V 

510.  2  inextinctus  C 


C.  511—616  63 

511 
VITALIS 

Mantua  mi  patria  est,  nomen  Maro,  carmina  silvae 
Ruraque  cum  bellis,  Parthenope  tumulus. 

512 

BASILH 

Qui  silvas  et  agros  et  proelia  versibus  ornat, 
Mole  sub  hac  situs  est:  ecce  poeta  Maro. 

513 
ASMENII 

Pastorum  vates  ego  sum,  cui  rura  ducesque 
Carmina  sunt.     hic  me  pressit  acerba  quies. 

514 
VOMANII 

A  silvis  ad  agros,  ab  agris  ad  proelia  venit 
Musa  Maroneo  nobilis  ingenio. 

515 
EVPHORBH 

Bucoiica  expressi  et  ruris  praecepta  colendi, 
Mox  cecini  pugnas.     mortuus  hic  habito. 

516 

IVLIANI 

Hic  data  Vergilio  requies,  qui  carmine  dulci 
Et  Pana  et  segetes  et  fera  bella  canit 

511«  1  est  otn.  P 

512«  1  praelia  CB  saepius        2  ac  V 

518.  2  acerua  Tm.  pr.  VPm. 

514«  1  ueni  C 

515«  B^colica  P  Bucolica  B    expressit  et  T 
516«  1  uergi  V    carmina  T 


64  C.  617—521 

517 
HILASII 

Pastores  cecini;  docui,  qui  cultus  in  agris; 
Proeiia  descripsi.     contegor  hoc  tumulo. 

518 
PALLADII 

Conditus  hic  ego  sum,  cuius  modo  rustica  Musa 
Per  silvas,  per  rus  venit  ad  *arma  virum/ 

m  Distioha  de  unda  et  speoulo 

B.  V  101—112.  519 

f.  rv7  m28  E  VSTHENII 

Redditur  efligies  liquida  visentis  in  unda, 
Qualis  in  adverso  speculorum  cernitur  orbe. 

520 
POMPILIANI 

Formas  pura  refert  oculis  spectantibus  unda, 
Quales  obiecto  speculi  fulgore  videntur. 

521 
MAXIMTNI 

Fontis  aquae  reddunt  simulacra  imitantia  verum, 
Qualia  leve  refert  speculi,  cum  cernimus,  aequor. 

517.  2  hoc  VB]  hic  T    en  C 

518.  1  musifa  m.  2)   V 

III  Eidem.    Item  distica  de  etc.  C;  om.  TP     De  duo- 
bus  heroicis  uersib;  V 

519.  Eusthenii  om.  V    Eustedros   P      1  uisentis  VP 
currentia  CTB    cernentis  g 

620.  Pem  V         2  obiectu  CTB   -cti   V  -cto  vulgo 
Qualis  in  obiectu  P      sp.]  laterum  C      obiectu  .  .  fulgere 
Baehreti8 

521.  1  Fontes,  corr.,  T       2  l^ue  B    leui  P 


C.  622—626  65 

522 

VITALIS 

Exprimit  oppositas  immobilis  unda  figuras, 
Levati  quales  speculi  nitor  ipse  remittit 

523 

BASILH 

Apparet  mendax  inlimi  fonte  figura, 
Qualem  reiectat  speculi  nitidissimus  orbis. 

524 

ASMENII 

Vnda  quieta  refert  alto  de  gurgite  formas 
Ac  veluti  speculum  nitido  splendore  coruscat. 

525 

VOMANH 

Spectantis  faciem  nitidissimus  adsimulat  fons, 
Sicut  in  opposito  speculi  solet  aequore  cerni. 

526 

EVPHORBII 

Forma  repercussus  liquidarum  fingit  aquarum, 
Qualis  purifico  speculorum  ex  orbe  relucet 

522.  1  obp.  V    oppogtas  P    inm.  BP       2  Leciati  F 
Leuiati  C 

528.  inlimi  in  VP    fronte  P        2  reiectati  P 

524.  Ast  V         2  uelutaa  V      spec.jnitidum    C     co- 
rnscans  libri 

525.  1  Spectaris  V  m.  pr.    assimilat  C        2  oposito 
V    solet]  debet  C 

526.  1  repercussu  .  .  fertnr  scripsi      2  lucet  V  m.  pr. 

AnthoL  Ut.  L  8.  6 


66  C.  627—631 

527 
IVLIANI 

Fontibus  in  liquidis  simplex  geminatur  imago, 
Vt  solet  a  speculo  facies  spieodente  referri. 

528 
HlLASn 

Eflflgies  liquido  respiendet  ab  aequore  fontis, 
Qualis  et  a  speculo  simulatrix  umbra  resultat 

529 
PALLADII 

Effingit  species  purissimus  umor  aquarum, 
Plana  velut  speculi  vivas  imitantia  formas. 

530 
ASCLEPIADH 

Fonte  repuisatur  depicta  tuentis  imago, 
Ceu  levi  in  specuio  solet  apparere  figura. 

IV   Distioha  de  glaoiaH  aqua 

B.  V  89—100.  531 

M.  505-M6.  POMPILIANI 

Qua  ratis  egit  iter,  iuncto  bove  plaustra  trahuntur, 
Postquam  tristis  biems  frigore  iunxit  aquas. 

527.  'Tvllii'  Sangall  397  s.  IX  p.  121         2  facie  G 
referre  P 

528.  1  Pal  hic  et  ad  629   V.      Effugies  T      respondit 
P    respondet  ceteri    resplendet  Scriverius        2  Cnalis  C 
nmbra  VP    unda  CTB 

529.  1  humor  T  m.  pr.,  C    2  Plana  VP    Plena  CTB 
uelnd  V    imitancia  uerum  C  (ex  621,  l) 

580.  2  Cu  V 

IV  JEidem.    Ite  distica  de  sqq.  C    De  glacie  pentame- 
tria  uersib;  V.    Inscr.  om.  TBP.     Cf.  VergUius  Gtorg.  III 


C.  582—536  67 

532 

MAXIMINI 

Sustinet  unda  rotam  patulae  modo  pervia  puppi 
Et  concreta  gelu  marmoris  instar  habet. 

533 
VITALI8 

Quas  modo  plaustra  premunt  undas,  ratis  ante  secabat, 
Postquam  brumali  deriguere  gelu. 

534 
BASILH 

Vnda  rotam  patitur  celerem  nunc  passa  carinam, 
In  glaciem  solidam  versus  ut  amnis  abit. 

535 
ASMENH 

Quae  solita  est  ferre  unda  rates,  fit  pervia  plaustris, 
Vt  stetit  in  glaciem  marmore  versa  novo. 

536 
VOMANII 

Semita  fit  plaustro,  qua  puppis  adunca  cucurrit, 
Postquam  frigoribus  bruma  coegit  aquas. 

362 :  Puppibus  illa  prius,  patnlis  nunc  pervia  plaustris  (quod 
hic  adfert  P,  qui  hospita  plaustris),  et  Ouidius  Trist.  III 
10,  81 :  Quaque  rates  ierant,  pedibus  nunc  itur  et  undas  Fri- 
gore  concretas  ungula  pulsat  equi.' 

581.  1  Quadratis  C  cogit  C  2  hiemps  CVB  iungit 
C    uinxit  TVB     fixit  P   582,1;  683,2;  1;  632,2  C 

582«  1  patulando  pervia  pupim  C  patuli  P  2  Et 
C    Ut  TVBP 

588«  1  unda  C       2  diriguere  libri,  sed  deriguere  P 

584.  1  nunc]  fi  (i.  e.  non)   V    passam  C 

585.  1  fit  om.  B    per  (om.  via)  P       2  Et  C 

586.  1  quia  pupis  C        2  om.  C 

6* 


68  C.  637—541 

537 

EVPHORBH 

Orbita  signat  iter,  modo  qua  cavus  alveus  ibat, 
Strinxit  aquas  teoues  ut  glacialis  hiems. 

638 

IVLIANI 

Qua  puppes  ibant,  hac  ducuot  plaustra  iuvenci, 
Pigrior  ut  cano  constitit  unda  gelu. 

539 

HILASn 

Amnis  iter  plaustro  qui  dat,  dedit  ante  carinis. 
Duruit  ut  ventis  unda,  fit  apta  rotis. 

540 

PALLADII 

Plaustra  boves  ducunt,  qua  remis  acta  carina  est, 
Postquam  deriguit  crassus  in  amne  liquor. 

541 

ASCLEPIADH 

Vnda  capax  ratium  plaustris  iter  algida  praebet, 
Frigoribus  saevis  ut  stetit  amnis  iners. 

537.   Eus  V     1  caus  aluas  V      2  Stringit  C    hiemps 
libri,  ut  alibi  saepius 

588«  om.  C;  posi  542  ponitur  vulgo.     1  ac  V    2  con- 
stetit  T,  V  m.  1     Prigrior  ut  canu  P 

589«   Iul  C      1  dat  om.  V    carinis  C,    *n(a)e  ceteri 
639, 2  et  540, 1  om.  P       2  Diruit  ut  uentas  C 

540.  nomen  om.  V    Hil  C       1  carin§  (om.  est)  V 
2  deriguit  P$    dir.  ceteri 

541.  Pal  C      1  it.  allida  P  m.  1        2  inhers  V 


B.  V  17— 88. 

M.  469—480. 
B.  IV  1M. 


C.  542—645  69 

542 

EVSTHENU 

Plaustra  viam  carpunt,  qua  puppes  ire  solebant, 
Cum  rigidus  Boreas  obstupefecit  aquas, 


V  Trifltioha  de  arou  oaeli 

543 

MAXIMINI 

Thaumautis  proles  varianti  veste  refulgens 
Multicolor  picto  per  nubila  devolat  arcu 
Iris  et  insigni  decorat  curvamine  caelum. 

544 

VITALIS 

Cum  sol  ardentis  radios  in  nubila  iecit 
Cumque  colorifico  nimbos  fulgore  replevit, 
Apparet  variis  distincta  coloribus  Iris. 

545 

BASILII 

Clara  sub  aetheriis  fulget  Thaumantia  proles 
Nubibus;  ut  radiis  pluvium  sol  attigit  imbrem, 
Et  picturato  caelum  veiamine  cingit 


542.   Euf  C    1  pupes  C    solebat  P      2  rigidua  VP 
frigus  CTB 

V  CTVBP.  Tristica  de  arcn  celi  C,  ow.  BP  De 
arcn  T  De  arcu  caelestiae  triplicis  uersiculifi  V  Cf>  Ald~ 
helmi  Tetrasticha  5, 1.     Ov.  met.  6,  63. 

548«  2  -tolor  B    pictu  BV       S  aruamine  V 

544.   Iut  V     1  fol|s  P    fecit  libri        8  uariis  VP 
radiis  ceteri    distancta,  corr.,  V 

545«  1  amantia  V       S  pictorato  P 


70  C.  646—549 

546 

ASMENII 

Discolor  aetheriis  apparet  nubibus  Iris, 
Postquam  flammiferi  rapuerunt  lumina  solis, 
Et  caelum  variis  miranda  coloribus  ornat 

547 

VOMANH 

Imbriferas  nubes  radiis  ubi  contigerit  sol; 
Luce  sub  adversa  varios  iacit  unda  colores. 
Dicitur  haec  Iris,  picto  spectabilis  arcu. 

548 

EVPHORBII 

Cum  tetigit  nubes  radiis  fulgentibus  atras 
Phoebus  et  adverso  lumen  resplenduit  imbri, 
Tunc  Iris  vario  circumdat  nubila  cinctu. 

549 

IVLIANI 

Mirifico  nubes  ambit  Thaumante  creata; 

Quas  cum  ex  adverso  tetigit  rota  fulgida  solis, 

Tum  iacit  insignis  per  nubila  densa  colores. 

546.  Ast  V  1  aethereis  CB,  V  m.  2  atris  sed  corr. 
€  2  Postque  C  radiarunt  Biese  8  uaiiia  VP  radiis 
ceteri 

547.  1  Imoriferas  V  2  iacet  PX  8  Dicitur  BP 
Ducitur  CT    Df   V    spectabilis  P    spectaculis  ceteri 

548«  8  et  549,8  in  libris  commutati  sunt;  transposuit 
Sealiger.  548, 2  Phebus  C  Foebus  ceteri,  ut  plerumque, 
quod  non  afferam        8  n.]  cingula  C 

549.  1  Mirifice  libri   'quos  contulit  Is.  Vomus*      tau- 
mante  C    nte  m.  2  in  ras.  V  thamante  P      2  ex  om.  CP 
eoiis  om.  C    rota  fulgida  solia  c.  642, 15.      8  Tunc  iacet  C 


C.  650—558  71 

550 

HILASH 

Nuntia  Iunonis  vario  decorata  colore 
Aethera  nubiferum  conplectitur  orbe  decoro, 
Cum  Phoebus  radios  in  nubem  iecit  aquosam. 

551 

PALLADH 

Nubila  cum  Phoebus  perfudit  iumine  claro, 
Tum  fit  ut  umor  aquae  subfulgeat  atque  colores 
Sub  varia  specie  iaciat  mirabilis  arcus. 

552 

ASCLEPIADII 

Cum  radiis  imbres  et  aquarum  pendulus  umor 
Tangitur,  existit,  quam  Graecia  nominat,  Iris, 
Hultorum  insignis  vario  splendore  colorum. 

553 

EVSTHENII 

Iris  habet  varios  subiecta  luce  colores, 
Quam  sol  imbrifera  fuigens  de  nube  creavit, 
Cum  pepulit  radiis  obstantia  nubila  claris. 

650«  1  uaria  C  2  Aetherea  C  Eethera  T  ore  C. 
Desinit  O.        3  phebus  C    aqu///§am  V 

551.  1  Pheb;  C  perfundit  P  L]  nubila  V  2  Tunc 
T  m.  1,  C  humor  CVP  suff.  P  3  iaciat  CPB  iaceat 
TV 

552.  1  radiua  P    bumor  CP       2  q  C    gretia  T 
558.  2  sub  nube  P       3  iumina  C    charis  V 


72  C.  654—566 

554 

POMPILIANI 

Luce  repentina  cum  sol  implevit  aquosas 
Adversus  nubes,  effulget  protinus  Iris, 
Picta  veste  decens  et  multicoloribus  alis. 


VI  Tetraetioha  de  Vergilio 

B.  H  197.  ^ 

f#uT  VITALIS 

Prima  mihi  Musa  est  sub  fagi  Tityrus  umbra. 

Ad  mea  navus  humum  iussa  colonus  arat. 
Proeliaque  expertos  cecini  Troiana  Latinos, 

Fertque  meos  cineres  inclita  Parthenope. 

556 
BASILII 

Hoc  iacet  in  tumulo  vates  imitator  Homeri, 
Qui  canit  Ausonio  carmine  primus  oves, 

Ad  cultos  hinc  transit  agros,  Aeneidis  autem 
Non  emendatum  morte  reliquit  opus. 

554.   Vom  TVP      1  implerat  X    aquosus  V      8  om. 
P  m.  1    nestae  T    d.]  lncena  C     Post  654 :  c.  494°,  28—24 

(-ruflticiana  genus)  P  m.  2,  quasi  Vit  (Vitdlis). 

VI   Eidem.      Tetrastica    de    uirgilio    C     Item    epita- 
phium   uerg   quattuor    uersibus    V     Inscr.  om.  TBP. 

555«  1  tytyrus  B    tityris  V     2  gnauus  BX    nauis  C 
nauus  TV,  P  m.  2   (ex  niuus)  8  que]  qui  C        4  Per- 

que  CT    Fertque  .  .  inclyta  BVP 

556.    1  honeri    C         2  primum  P        3  hic  CTV 
Aeneidos  edd.    auctor  X        4  reliquid  CVP 


C.  557—660, 1-2  73 

557 
ASMENII 

Bucolica  Ausonio  primus  qui  carmine  feci, 
Mox  praecepta  dedi  versibus  agricolae, 

Idem  cum  Phrygibus  Rutulorum  bella  peregi: 
Hunc  mibi  defuncto  fata  dedere  locum. 

558 
VOMANH 

Titvre,  te  Latio  cecinit  mea  fistula  versu 
Praeceptisque  meis  rusticus  arva  colit 

At  ne  Musa  carens  vitiis  Aeneidos  esset, 
Invida  me  celeri  fata  tulere  nece. 

659 
EVPHORBII 

Romuleum  Sicula  qui  fingit  carmen  avena 
Ruricolasque  docet,  qua  ratione  serant, 

Quique  Latinorum  memorat  fera  bella  Phrygumque, 
Hic  cubat,  hic  meruit  perpetuam  requiem. 

560 

IVLIANI 

Qui  pastorali  peragravit  Maenala  Musa 

Ruraque  et  Aeneae  concinit  arma  Maro, 

557.  1  Bo-  C  -cul-  T  -ca  B  (recte  VP)    ausonia  C 
fecit  T    feci///  B        2  agricule  P        3  phri.  C]  fri.  ceteri 

558.  1  Tytire  T  3  Ac  ne  libri,  em.  Burmann 
anaeidis  V        4  Inuida  P  (ni  faMor),  reeentes    Infida  ceteri 
neci  CTB    -ce  VP 

559.  2  Ruriculasq;  P    sant  V  m.  1,  serent  P    secant 
ceteri        3  Quiue  libri    memorauerat  bella  P    frigum  P] 
phriga  C    friga  TV    frigu  ex  frigat  B  4  christianum 
esse  Manitius  putat 

560.  1  musam  C        2  ccinnit  V 


74  C.  660,  5-4.  C.  561—564, 1-2 

Ille  decem  lustris  geminos  postquam  addidit  annos, 
Concessit  fatis  et  situs  hoc  tumulo  est 

561 
HILASH 

Haec  tibi,  Vergili,  domus  est  aeterna  sepulto, 

Qui  mortis  tenebras  effugis  ingenio, 
Haenalium  carmen  qui  profers  ore  Latino 

Et  cultus  segetum  beilaque  saeva  ducum. 

562 
PALLADU 

Primus  ego  Ausonio  pastorum  carmina  versu 
Conposui  et  quo  sint  rura  colenda  modo; 

Post,  quibus  Aeneas  Rutulos  superaverit  armis: 
Vatis  reiliquias  hic  pia  terra  fovet 

563 
ASCLEPIADH 

Sicanius  vates  silvis,  Ascraeus  in  arvis, 

Maeonius  beilis  ipse  poeta  fui. 
Mantua  se  vita  praeclari  iactat  alumni, 

Parthenope  famam  morte  Maronis  habet 

564 
EVSTHENH 

Quisquis  es;  extremi  titulum  lege  carminis,  hospes. 
Hac  ego  Vergiiius  sum  tumulatus  humo, 

3  postque  C      addit  T  m.  pr.      Hic  desinit   P  m.  1; 
pergit  m.  2,  quam  rarius  notabo 

561.  1  uergUii  P  uirgiU///  B  uirgiU  CT  uergili  V 
Virgilio  Francius,  recte? 

562«  2  qu$  sint  C    m.]  humo  C       4  om.  P    reliquias 
TV    hic  C    haec  ceteri 

563.  1  arcieus  V       4  Partenope  V 

564«  1  ospes  C 


C.  664,  S-4.  C.  566—566.  VII,  1-2  75 

Qui  pecudum  pastus,  qui  cultum  fertilis  agri, 
Mox  Anchisiadae  bella  ducis  cecini. 

565 
POMPILIANI 

Vergilius  mihi  nomen  erat,  quem  Mantua  felix 
Edidit     hic  cineres  vatis  et  ossa  iacent 

Cuius  in  aeternum  pastoria  fistula  vivet, 
Rustica  mox;  eadem  Martia  Calliope. 

566 
MAXIMINI 

Carmine  bucolico  nitui,  cultoribus  agri 

Iura  dedi,  cecini  bella  Latina  simul. 
Iamque  ad  lustra  decem  Titan  accesserat  alter, 

Cum  tibi  me  rapuit,  Mantua,  Parthenope. 


VH  Tetrastioha  de  quattuor  temporibus  anni 

B.  V52-63. 

Ondius:  m.  495-604. 

B.  IV  131. 

Verque  novum  stabat  cinctum  florente  corona, 
Stabat  nuda  Aestas  et  spicea  serta  gerebat, 

8  pecodum  T  m.  pr.    partus  V    cultus  vulgo      4  cae- 
cini  V    cecini///  B 

565«   Nomen  otn.  P      1  Virgilis  C    -ius  TB    Vergilio 
VP,  vulgo        2  hinc  T       3  uiuit  sed  corr.  V    manet  C 

566«   1  Carmina  buc(boc  Cjolica  CT  P  (qui  CarminS). 
C-ne  b-co  B    C-na  b-co  V       8  decim  C 

VII    Eidem.    Tetrastica    C      de   qnattuor   temporibna 
CV    anni  add.  V,  Mettensis    Inscr.  om.  TBP     Orid  P 

Ovidii  V    Bas  C    Ens  T,  otn.  B.     Sunt  verms  Ovidii  Me- 

iam.  7/27  sqq.        1  circnm  C    cintnm  florente  copona  (or. 
m.  2)  V       2  aestaa  om.  T 


76  VII,  8-4.  C.  667—669 

Stabat  et  Autumnus,  calcatis  sordidus  uvis, 
Et  glacialis  Hiems,  canos  hirsuta  capillos.' 

567 

BASILII 

Vere  sinum  tellus  aperit  floresque  ministrat 
Tempore  solis  ager  messes  fert  pinguis  opimas. 
Fecundos,  autumne,  lacus  de  vitibus  imples. 
Vis  hiemis  glacie  currentes  alligat  undas. 

568 

ASMENH 

Frigoribus  pulsis  nitidum  ver  aethera  mulcet. 
Scindit  agros  aestas  Phoebeis  ignibus  ardens. 
Autumno  dat  hiems  mixtum  vicina  teporem. 
Labentes  haec  durat  aquas  et  flumina  nectit. 

569 

VOMANII 

Ver  pingit  vario  gemmantia  prata  colore. 
Ignea  vestit  agros  culmis  Cerealibus  aestas. 
Vitibus  autumnus  turgentes  detrahit  uvas. 
Frigidus  hiberno  est  gravibus  nive  nubibus  aether. 

8  aupt.  C  (ut  saepius)  auct.  T  (ut  plerumque)  calcat' 
V  sordibus  CT  P  4  glat.  B  hiemps  libri  fere  ubique 
capillie   V 

567«  Baeilii]  Aim  C,  qui  ad  668  Vom,  et  sic  deinceps 
solito  ordine;    ad  678  iterum  Bas  C.  2  messis  CT 

8  FecundiB  P  -do8  B,  V  m.  2  -dus  CTV    cutibus  V 
4  gemis  V    glacies  VP    algidat  P 

568.  1  nitidus  C  2  aestas  es  phoebSs  V  8  mix- 
tus  C    tepore  T 

569,  1  pinget,  con\,  C    calore  V  3  -ntis  T 

4  Frigib;  T    hiberno  (pro  hieme)  libri  (hil>  non  C  hiber- 
nos  P)  hiberna  vulgo    nive  ex  igneve  B 


C.  670—673  77 

570 

EVPHORBII 

Vere  Venus  gaudet  florentibus  aurea  sertis. 
Flava  Ceres  aestatis  babet  sua  tempore  regna. 
Uvifero  autumno  summa  est  tibi,  Bacche,  potestas; 
Imperium  saevis  hiberno  frigore  ventis. 

571 

1VLIANI 

Vere  gravis  fundit  tellus  cum  floribus  herbas. 
Frugiferas  arvis  fert  aestas  torrida  messes. 
Pomifer  autumnus  tenero  dat  palmite  fructus. 
Mox  humus  hibernis  albescit  operta  pruinis. 

572 

HILASII 

Vere  novis  laeto  decorantur  floribus  arva, 
Et  riget  aestivis  hirsutus  campus  aristis. 
Labra  per  autumnum  musto  spumantia  fervent, 
Et  ponunt  frondes  biemali  frigore  silvae. 

573 

PALLADH 

Ver  placidum  vario  nectit  de  flore  coronas. 
Spicea  serta  ligat  calidissima  solibus  aestas, 
Temporaque  autumnus  cingit  tua,  Baccbe,  racemis. 
Tristis  hiems  montes  niveo  velamine  vestit. 

570.  1  s.]  terris  V,  rectc?        2  Flaba  VP    cerer  V 
tempora  P       3  et  673,3    bacce  C    bache  V    4  hib^ro  C 

571.  8  Pomiferae  C    fructus  C    frutu  V    fructum  TB 

572.  1  nouuB  C  nob  V  lecto  C  laeta  T  laeto  iacto 
V     2  friget  B    campis  V        3  spumantis  V 

573.  1  placidus  C  comas  V  8  Temporeq;  C  au- 
tumno  codd.,  corr.  Lindenbrog  cincgit  V  -no  cingie  Baeh- 
rens        4  montis  CTV    -es  B    moueo  V  m.  1     uertit  C 


78  C.  574—577, 1-2 

574 

ASCLEPIADH 

Ver  agros  nitidum  gemmis  stellantibus  ornat 

Et  fervens  aestas  pinguissima  frugibus  arva. 

Mox  autumnali  redolet  vindemia  fetu. 

Fronde  nemus  male  nudat  hiems  amnesque  rigescunt 

575 

EVSTHENH 

Purpureos  flores  humus  eflert  vere  comanti, 
Et  Cereris  donis  horrescunt  arva  per  aestum. 
Bacche,  tuo  tempus  fluit  autumnale  liquore. 
Obtegitur  tellus  per  frigora  veste  nivali. 

576 

POMPILIANI 

Vere  tepet  picto  Zephyris  spirantibus  aer. 
Decrescunt  celeres  aestivis  ignibus  amnes. 
Temperies,  autumne,  fluit  tua  nectare  dulci, 
Perque  biemem  lentus  caelo  nivis  advolat  imber. 

577 

MAXIMINI 

Veris  honos  tepidi  flores,  vere  omuia  rident 
Arva  sub  aestivis  undant  horrentia  flabris. 

574.  1  geminiB  CB    stilllantibus  libri      2  frigib;  V 

3  uindimiaTw.l    foetuCPrt».2   foetaTw.l      4  hieps  V 

575.  Euf  T    1  Purpureas  C    PurporeoB  V    affert  (adf.) 
libri,  corr.   edd.  vett.    comante  B        2  ceteria    CTV 

8  bache  C    autumnoq;  C    -nali   V 

576.  1  tenet  P    zephyrus  T        2  cereres  C         4  ad- 
▼olet  B 

577.  1  honuB  V    trepidi  VBP    flores  Tollius    florent 
Hbri        2  flagria  T    fabris  V 


C.  577,  5-4.  C.  578—580  79 

Vite  coronatas  autumnus  degravat  ulmos. 
Decutit  ipse  rigor  silvis  hiemalis  honorem. 

578 
VITALIS 

Flore  solum  vario  depingit  odoriferum  ver, 
Falciferamque  deam  messes  remorantur  in  aestu. 
Dat  musto  gravidas  autumnus  pomifer  uvas. 
Sithonia  glacialis  hiems  nive  cana  senescit 


B.  V  2—13. 

M.  457—468. 

B.  IV  184. 


vjjj.  [Tetrastioha]  de  aurora  et  sole 

579 
ASMENII 

Aurora  oceanum  croceo  velamine  fulgens 
Liquerat  et  biiugis  vecta  rubebat  equis. 

Luce  polum  nitida  perfudit  candidus  orbis 
Et  clarum  emicuit  sole  oriente  iubar. 

580 
VOMANII 

Roscida  puniceo  Pallantias  exit  amictu, 

Astrigerum  inficiens  luce  rubente  polum. 

Sol  insigne  caput  radiorum  ardente  corona 
Promit,  ab  aequoreis  Tethyos  ortus  aquis. 

3  Vitae  VP    coronatus  P    autumnos  P    nlm,  os  V 
4  honores  C 

578.  Vit  om.  V     1  solus  C  -ferua  C      2  menses  P 

3  auct.   V    nmbras  VP  4  Sithonias  C    Scithonia  P 
cana  C    senescat  V  m.  pr. 

Vin   CTVBP.  —  De  a.  et  s.  C     De   ortu   eolis   mi 
beroicis  uersibus  F.     Inser.  om.  TBP. 

579.  Nomen  om.  V      1  oceanus  C    crocea,  corr.,  T 

2  rubbebat  V    rudebat  P         3  polus   C    populum   nitido 
fondit  P    perfdndit  C        4  clarus  .  .  sol  C    micuit  P 

580.  Vit  P        1  pallantius  libri        2  Astrigerus  C 

4  thetio  fortis  C    thetyos  artus  T    thitios  B    thethios  P 


80  C.  581—584,  l-j 

581 

EVPHORBII 

Extulit  oceano  caput  aureus  igniferum  Sol: 

Fugerunt  toto  protinus  astra  polo. 
Concessere  deo  tenebrae,  rebusque  colores 

Lux  iterum  cunctis  reddidit  alma  suos. 

582 
IVLIANI 

Tithoni  coniunx  roseo  sublime  rubore 

Infecit  caelum  lutea  sidereum, 
Cum  Sol  igniferos  currus  e  gurgite  magno 

Sustulit  et  claris  astra  fugavit  equis. 

583 
HILASII 

Nox  abit  astrifero  velamine  cincta  micanti 

Et  redigit  stellas,  exoriturque  dies. 
Emicat  oceano  Phoebi  rota  clara  relicto 

Inlustratque  nitens  lumine  cuncta  suo. 

584 

PALLADH 

Lutea  fulgebat  roseis  Aurora  capiilis 
Et  matutiuo  rore  madebat  humus. 

581.  Eub  TVB    1  aureos  V  m.  1        2  protenua  B 
3  deo  om.  V    d5  P       4  Lui  (**.  e.  Luxit)  V 

582.  1  iubare  CB    rubare,  corr.,  T       3  Tum  Riese 
Quum  B    et  g.  magna  P        4  aequis  CT 

588.  1  Mox  TP    abit  ex  habet  corr.  B  habet  ceteri 
hastr.  V    cuncta  C         2  reddidit  T         3  phoebua  V 
claro  T       4  Inlustatq;  nitentis  V 

584.  om.  P.    1  cf.  Verg.  Acn.  7, 26.    roreia   V 
2  hiemps  C 


C.  584,  3-i.  C.  686—587  81 


Tethyos  undivagae  tum  prosilit  aequore  Titan, 
Flammiferos  vultus  ore  micante  gerens. 


585 
ASCLEPIADII 

Exoritur  Pboebus  perfundens  luce  nitente 
Et  maria  et  terras  stelliferumque  polum; 

Astraque  cesserunt  fulgentia  crinibus  aureis 
Et  nox  sidereas  occulit  atra  faces. 

586 
EVSTHENH 

Sol  oriens  currusque  suos  e  gurgite  tollens 

Oceani  claro  reddidit  orbe  diem 
Flammiferumque  iubar  terraeque  poloque  reduxit 

Et  pepulit  radiis  astra  repente  suis. 

587 
POMPIUANI 

Memnonis  ut  genetrix  infecerat  humida  caelum 
Et  roseis  manibus  sidera  dispulerat, 

Phoebus  Atlanteis  e  fluctibus  aureus  orbem 
Sustulit  igniferum,  luxque  diesque  redit. 


3  Tethioe   C  (Theth.    T  Thyt.  B)    undiuagos   C    -ga 
TB    undifaga  V       4  gerens  F    ferens  CTB 

585.  1  pheb'   C    foebus   ceteri    nitenti  P         2  mari 
aetemas  P       4  syd-  TB    -ias  V 

586.  (cod.  Bern.  184   $.  IX— X)    Euf  T       2  Oceano 
libri,  corr.  Tollins    clarnm  P 

587.  1  nt  om.  P    genitrix  C    nmida  BP      3  et  atbl. 
C  e  edd.]  et  codd. 

AnthoL  lat  L  8.  6 


82  C.  588—590 

588 
MAXIMINI 

Praevia  flammiferi  currus  Aurora  rubebat 
Extuleratque  alto  gurgite  Phoebus  equos 

Noctivagosque  simul  radiis  flagrantibus  ignes 
Depulerat  caelo  reddideratque  diem. 

589 
VITALIS 

Vix  Aurora  suo  rubefecerat  aethera  curru 
Summaque  canebat  roribus  herba  novis: 

Prosilit  e  mediis  candens  rota  Tethyos  undis 
Et  vaga  cesserunt  sidera  Solis  equis. 

590 
BASILH 

Surgit  ab  oceano  Tithoni  fulgida  coniunx 
Et  veste  ab  rosea  subrubet  ipse  polus, 

Cum  Pboebus  radiis  rutilum  cingentibus  orbem 
Depellit  tenebras  noxque  peracta  fugit. 

588.  1  JPraemia  CP    rudebat  VP;  cf.  Aen.  12,  77. 

2  Extolerat    V  m.  pr.    foeb///  V    equis  P         3  Noctiua» 
gasq;  P  -vagoxq;  B 

589.  1  Aurora  uix  C  suo  VB  sub  CT  athera  V 
2  canebant  C  3  rotha  V  thetio  C  thethyos  T  tythiua 
B    tethioe  P    thor  V    fundis  C 

590.  1  titonis  C  ti(y)thonis  ceteri  (thit.  T)  coniuncx 
C  -iux  T  m.  1,   V       2  subrubet  P,  Scaliger  subruit  ceteri- 

3  foeb;  VT    rutulum  P    orbem:  hic  desxnit   T 
4  fuit  VB 


C.  691—693  83 


IX  Pentastioha  de  duodeeim  librie  Aeneidos 

B.  II  195. 
591  M.  409— 420. 

B.  IV  1S6. 

VOMANH  Liber  I 

Aeolus  inmiltit  venium  Iunone  precante 
Troianis,  Libycasque  vagos  expellit  in  oras. 
Solatur  Venerem  dictis  pater  ipse  dolentem. 
Aenean  recipit  pulchra  Carthagine  Dido, 
Cui  Venus  Ascanii  sub  imagine  mittit  Amorem. 

• 

592 

EVPHORBII  Lib.  11 

Cogitur  Aeneas  bellorum  exponere  casus 
Graiorumque  dolos  et  equum  fraudemque  Siuonis 
Excisamque  urbem  Priamique  miserrima  fata, 
Vtque  patrem  impositum  forti  cervice  per  ignes 
Extulerit  caramque  amiserit  ipse  Creusam. 

593 
IVLIANI  Lib.  III 

Post  casum  Troiae  fabricata  classe  superstes 
Vela  dat  Aeneas  urbemque  in  litore  Thraces, 
Mox  aliam  pulsus  Cretaeis  condidit  oris. 
Cedit  et  hinc  Helenumque  videt  praeceptaque  sumit 
Et  caecum  Cyclopa  fugit  sepelitque  parentem. 

IX  CVB;  om.  TP.    Pentastica  de  XII  libris  aeneid  C 
De  XII  Hb  uergilii   V    om.  B 

591.  uentoB  V      2  Troiani  V  -noe  CB,  corr.  Buecheler 

3  uentrem  C       4  Aenean   VB    -am  C    cart.  C   charth.  V 

592.  Eus  V        1  aneas  V    causas  C        2  iunonis  ex 
sinonis  V    syn.  B        3  facta  B        5  claram  B    claru  V 

598,  1  fabrica  V  m.  pr.        2  tracis  C        8  cretis  V 

4  Credit  V    elenum  C  V  m.  pr.      5  caeclum  V    Aetnaeum 
edd.  vet.    fuit  C    potentem  C 

6* 


84  C.  694— 697,  i-S 

594 
JAb.  IV  HILASU 

Ardet  amore  gravi  Dido.     soror  Anna  suadet 
Nubere.     iunguntur  nimbo  cogente  sub  antro. 
Incusat  precibus  patrem  contemptus  Iarbas. 
Navigat  Aeneas  iussu  lovis;  ilia  dolore 
Inpatiens  et  amore  necem  sibi  protinus  infert. 

595 
^  v  PALLADII 

In  Siculas  iterum  terras  fortuna  reducit 
Aenean,  tumuloque  patris  persolvit  honorem. 
Tum  cogit  naves  incendere  Troadas  Iris. 
Troes  ibi  linquunt  socios.     Venus  anxia  placat 
Neptunum.     somnus  Palinurum  mergit  in  undas. 

596 
j^  VI  ASCLEPIADH 

Sacratam  Phoebo  Cumarum  fertur  in  urbem 
Rex  Phrygius  vatisque  petit  responsa  Sibyllae. 
Misenum  sepe&t.     post  haec  adit  infera  regna 
(iOngressusque  patri  discit  genus  omne  suorum, 
Quoque  modo  casus  valeat  superare  futuros. 

597 
^  VII  EVSTHENE 

Tandem  deveniunt  Laurentia  Troes  in  arva 
Et  pace  accepta  laeti  nova  moenia  condunt. 

594.  1  Annaque  vulgo        2  antro  B    atro  V    astra  C 

3  Instigat  coniecerim   contentas  CV  -mptus  B   hiarbas  C 
6  amord  V    protenus  B 

595.  2  aenean   VB    -am  C    3  Tnnc  C        4  sibi  C 
5  aumtQB  B 

596.  2  frigiue  VB    uatea  B     qnie  V    sybille  C 

4  Congressn  Baehrens  patris  libri     5  Quoue  lihri  caaeufl  C 

597.  1  arma  V,  B  m.  pr. 


C.  697,  *-6.    C.  598—600  85 

Nocte  satam  Iuno  Furiam  evocat:  illa  Latinos 
Inter  et  Aeneadas  bellum  serit  et  ciet  arma. 
Protinus  auxiliis  terra  instruit  Itala  Turnum. 

598 

POMPILIANI  Lib.  VIU 

Vidit  ut  Aeneas  summa  vi  beila  parari, 
Arcadas  Euandrumque  senem  sibi  foedere  iungit 
Dardanioque  duci  sociatur  Etruria  tota. 
Arma  petit  genetrix,  dat  Mulciber,  in  clipeoque 
Res  fingit  Latias  et  fortia  facta  nepotum. 

599 

MAXIMINI  Lib.  IX 

Ad  Turnum  propere  Iunoni  mittitur  Iris 
Instigatque  animos.     aciem  movet  ille  Phrygasque 
Obsidet     in  nymphas  versa  est  Aeneia  classis. 
Euryalus  Nisusque  luunt  nece  proelia  noctis. 
Vi  Turnus  potitur  castris,  vi  pellitur  inde. 

600 

VITALIS  Lib.  X 

Placat  et  uxoris  dictis  et  iurgia  natae 
Iuppiter.     auxiliis  instructus  Troius  heros 
Advenit.     occurrunt  Rululi  atque  in  litore  pugnant. 
Occidit  a  Turno  Pallas  victorque  superbus 
Aeneae  eripitur.     Mezentius  interit  acer. 

S  satum  V 

698.    Pom  V,  om.  C       2  arcbades  C    que  om.  B 
4  mulcifer  CVB    clipioq;  V    in  de  pioq;  M         6  pingit 
Ubri,  em.  Heinsius 

599.  1  Iunonie  M{ettensis)  Iunonia  edd.  2  Instatque 
C  acies  edd.  mouetur  M  frig.  VB  phrig.  C  8  conueraa 
M    eneida  C    aenea  V        6  o.  impellitur  C 

600.  1  d.  et  ]  dictantis  M  et  i.]  saturnia  C  3  ru- 
tili  8%c  ubique  M    Htora  M      i.  Buperbos  V     6  mezentds  C 


86  £.  60X— 603,1-» 

601 
Lib.Xl  BASILII 

Occisis  proprium  pars  utraque  reddit  bonorem. 
Supplicibus  Calydone  satus  negat  arma  Latinis. 
(Jum  Drance  alterno  iurgat  certamine  Turnus. 
Aeneas  equitem  praemittit,  et  obvia  virgo 
Excipit.     extincta  Rutuli  dant  terga  Camilla. 

602 
Lib.  XII  ASMENII 

Troianis  Rutulisque  placet  coniungere  foedus. 
Id  Rutuli  rumpunt     nato  Venus  alma  medetur 
Dictamno  Rutulique  luunt  periuria  victi. 
Cogitur  Aeneae  Dauni  concurrere  proles. 
Pallantea  necem  misero  dant  cingula  Turno. 

X   [Hexastioha]  de  titrulo  Cioeronis 

B.  n  158-169.  "OO 

fn3f  EVPHORBII 

Hic  iacet  Arpinas  manibus  tumulatus  amici, 
Qui  fuit  orator  summus  et  eximius, 

601«  Bas  V,  om.  C  6  Excepit  V  extinotam  ,  . 
camillam  libri 

602.    Alm  V     3  Dictamni  B      4  aenea  C    «plis  V 
5  cingnlo  V 

X  C  VB.  —  Hexasticha  addidi.  De  Cicero  post  mor- 
tem  millius  C  De  titnlo  Ciceronis  senis  venib;  V;  om.  B 
Argumentum  fortasse  ex  Velleio  II  66:  Nihil  tamen  egisti, 
M.  Antoni  .  .  Omnis  posteritas  illius  in  te  scripta  mirabi- 
tur,  tunm  in  eum  factum  execrabitur.  Cf.  Cornelius  Seve- 
rus  apud  Senecam  Suasor.  6,  26.  Beda  Element.  phUos.  I 
p.  1090  sic:  'Epitaphium  M.  T.  Ciceronia  quod  statua  eins 
perplexnm  est  rn  templo  magni  Iovis  apud  Tullorum  monu- 
mentum.'  cum  e.  603,  604,  613. 

003.  1  amicis  V       2  et  om.  B    eximis  C 


C.  603,  3-6.    C.  604—606  87 

Quem  nece  crudeli  mactavit  civis  et  hostis. 

Nil  agis,  Antoni:  scripta  diserta  manent 
Vulnere  nempe  uno  Ciceronem  conficis,  at  te 

Tullius  aeterois  vulneribus  lacerat 


604 
IVLIANI 

Corpus  in  hoc  tumulo  magni  Ciceronis  humatum 

Contegitur.  claro  qui  fuit  ingenio, 
Quique  malis  gravis  hostis  erat  tutorque  bonorum, 

Quo  paene  indigne  consule  Roma  perit. 
Sed  vigili  cura  deiectis  hostibus  urbe 

Supplicioque  datis,  praestitit  incolumem. 


605 
HILASn 

Vnicus  orator,  lumenque  decusque  senatus, 

Servator  patriae,  conditor  eloquii, 
Cuius  ab  ingenio  laude  inlustrata  perenni 

Lumine  praeclaro  liogua  latina  viget, 
Occidit  indigne  manibus  laceratus  iniquis 

Tullius  ac  tumulo  subditus  exiguo  est. 

8  civea  VB1    hortis  V  m.  1        4  s  ripta  C    deserta 
VBl      6  comfocia  V  (camf.  v)    a  te  C       6  Tullis  C 
aetemus,  corr.^  B 

604«   2  clams  Klotz         6  deiectis  C    detectis  VB 
deuictis  s    urbem  VX    urbe  CB        6  incolomem  VB 

605—608  et  617   sunt  in  cod.   musei  Brit.   Begio  15 
B  19  8.  IX—  X 

605«  Hyl  C      2  aeloquii  V      3  laude  Jacobs:  tandem 
libri    perenne  Bnecheler        4  uocetur  V    nitet  Jacobs 
5  inique  C 


88  C.  606—608 

606 
PALLADII 

Quicumque  in  libris  nomen  Ciceronis  adoras, 
Aspice,  quo  iaceat  conditus  ille  loco. 

Ille  vel  orator  vel  civis  maximus;  idem 
Clarus  erat  factis,  clarior  eloquio; 

Ac,  ne  quid  Fortuna  viro  nocuisse  putetur, 
Vivus  in  aeternum  docta  per  ora  volat. 

607 
ASCLEPIADII 

Marcus  eram  Cicero  toto  notissimus  orbe, 
Cuius  relliquias  occulit  urna  brevis. 

Dextera  me  patriae  nuper  civilis  ademit, 
Eripui  patriam  qui  prius  exitio. 

Si  quis  in  boc  saxo  Tulli  legis,  advena,  nomen, 
Non  dedigneris  dicere:  Marce,  vale! 

608 
EVSTHENH 

Tullius  Arpinas  ex  ordine  natus  equestri, 
Sed  virtute  sua  consul  in  urbe  fuit. 

Quem  Catilina  malus  coniuratique  nocentes 
Senserunt  vigilem  civibus  esse  suis. 

Hunc  tamen  (o  pietas!)  tres  occidere  tyranni; 
At  Lamia  ille  pio  subposuit  tumulo. 


606.  2  qd  V       8  ciues  VB,  ut  saepius  in  inscriptio- 
nibus  et  c.  611  et  614.        4  eloquiis  C 

607.  Ai  C        1  erat  libri,  em.  Fabricius         2  reli- 
quiae  V        8  ademitur  V       4  exitia  V 

608.  1  nafcnr  V       8  catillina  V        6  Ad  V 


C.  609—611  89 

609 
POMPILIANI 

Qui  tenet  eloquii  fastigia  summa  Latini, 

Qui  consul  patriam  caedibus  eripuit, 
Quique  trium  saevo  vitam  dedit  ense  virorum, 

Tuliius  en  hac  est  ipse  sepultus  humo. 
Sed  vitae  brevitas  pensatur  laude  perenni; 

Quod  mors  eripuit,  gloria  restituit 

610 
MAXIMINI 

Tullius  hic  situs  est,  venerabile  nomen  in  aevum, 
Clarus  honore  simul,  clarus  et  ingenio, 

Quem  scelerata  neci  crudeliter  arma  dederunt, 
Quod  patriae  vindex  ille  fidelis  erat. 

Sed  nihil  infanda  profecit  caede  tyrannus: 
Ingenium  vivit;  corpus  inane  perit 

611 
VITALIS 

Romani  princeps  populi,  decus  ordinis  ampli, 

Maximus  orator,  civis  et^egregius, 
Coniuratorum  vindex  hostisque  malorum 

Proscriptus  periit  a  tribus  ille  viris. 
Qui  caesus  graviter,  qui  detruncatus  acerbe 

Hoc  Lamiae  debet,  quod  iacet  in  tumulo. 

009.   8  seunm  C        4  en  C    in  B    n  V    hac  em  V 
homo,  eorr.,   V  6  peatur  C         6  Qao  CV    Qaod  B 

Qnam  Oudendorp 

610.  1  Sn  aeuum  V  3  dederfcus  V  5  nil  V  in- 
fandus  B,  -dos  (7,  -da  F    proficit  V    tyxannos  C 

611«  1  princebs  C  decis  V  2  ciues  VB  8  boetiB- 
que]  hostipi  V  4  pscriptus  V  5  caessus  V  6  timulo 
m.  pr    V 


90  C.  612—614 

612 

BASILH 

Doctrinae  antistes,  rerum  mirabilis  auctor, 

Tullius  existens  nobilis  ex  humili, 
Cui  dedit  excellens  ars  oratoria  nomen, 

Virtute  ingenii  venit  in  astra  sui. 
Sed  Fortuna  noeetis  miserando  funere  raptum 

Carpsit  et  hoc  voluit  membra  iacere  loco. 

613 
ASMENII 

Eloquio  princeps,  magnis  memorabilis  actis, 

Tullius  indigna  caede  peremptus  obit 
Sed  terras  omnes  implevit  nomine  claro; 

Ingenium  caeso  corpore  morte  caret. 
Vivit  et  ingenti  pollet  cum  laude  per  orbem, 

Cuius  in  hoc  tumulo  membra  sepulta  iacent. 

614 
VOMANU 

Inclitus  hlc  Cicero  est  Lamiae  pietate  sepultus, 
Quem  Fortuna  neci  (padidit  immeritae. 

Maximus  eloquio,  civis  bonus,  urbis  amator, 
Perniciesque  malis  perfugiumque  bonis. 

Qui  sexaginta  conpletis  ac  tribus  annis 
Servitio  pressam  destituit  patriam. 

612.  Bu  V        1  antistes  ex  -tis  V       2  ToHliuB  V 
4  ingenui  V  m.  pr.        6  funere  F        6  oc  V    solo  B 

613.  Arm   V      1  Eloquii  V    princebs  C       2  indigne 
B    peremp///tus   (p  ex  corr.)  V   p///bie   C    obid  V 

3  terras  omnes]   terra  omipotens  C       4  mort//  C        6  et 
V:  en  CB    ingenii  C    ingentio  V    -nti  B 

614.  Vol    V    Baeilii   Petamamia  2  inm.   VB 

3  eloquio  VB    ingenio  C    ciues  VB  1    cuiua  C      4  jpfu- 
iumq;  (=profug.)  V       6  oppressam  Heinsim    distituft  V 


C.  616—617, 1-8  91 

XI  [Hexasticha]  de  dnodeoim  signis 

615 
IVLIANI 


B.  V  29—39. 

M.  481—492. 

B.  IY  14S. 


Primus  adest  Aries  Taurusque  insignihus  auro 
Cornibus  et  fratres  et  Cancer,  aquatile  signum, 
Tum  Leo  terribilis  Nemeaeus  et  innuba  Virgo, 
Iibra  subit,  caudaque  animal  quod  dirigit  ictum, 
Armatusque  arcu  Chiron  et  corniger  hircus, 
Fusor  aquae  simul  et  fulgenti  lumine  Pisces. 

616 

HILASII 

Proditor  est  Helles  et  proditor  Europaeus 

Et  Gemini  iuvenes  et  pfessus  ab  Hercule  Cancer, 

Horrendusque  Leo  sequitur  cum  Virgine  sancta 

Libraque  iance  pari  et  violentus  acumine  caudae, 

Inde  sagittiferi  facies  senis  et  Capricornus, 

Et  qui  portat  aquam  puer  urniger,  et  duo  Pisces. 

617 

PALLADH 

Signorum  princeps  Aries  et  Taurus  et  una 
Tyndaridae  iuvenes  et  fervida  brachia  Cancri 

XI  CVB.  Vaticanus  1448  8.  IX— X,  Urbinas  290  s.  XI. 
—  c.  615—619:  P  De  XII  signis  CV  caeli  heroicis  ver- 
sibus  add.  V.    Inscr.  om.  B.    Hexasticha  addidi 

616«    Est    etiam    in   cod.    Exeterano  3607    8.  X — XI, 
et  Matrit.  A  16  *.  XII  in.        1  que  om.  C        2  fn  CV 
et  om.  B  8  nemeus  et  CVB    nemaeus  et  P    Nemees 

atque  Aldina        4  derigit  Baehrens        5  chyron  .  .  hyrcus 
C  V  (sic  plerumque)        6  Furor  V 

616«  1  elles  C  thelles  B  et  (h  8upra  t)  V  eurupaeus 
P    3  sanctam  V      4  uiolento  C  -tis  V  -tua  P,  Mellicensis 

ti  s 

6  sagiferi  V    faties  C        6  E  q  C    portant  V 

617.  1  princebs  C 


92  C.  617,  5-6.    C.  618—619 

Herculeusque  Leo,  Nemeae  pavor,  almaque  Virgo, 
Libra  iugo  aequali  pendens  et  Scorpius  acer 
Centaurusque  senex  Chiron  et  cornua  Capri 
Et  iuvenis  gestator  aquae  Piscesque  supremi. 


618 

ASCLEPIADHI 

Laniger  astrorum  ductor,  Taurusque  secundus, 
Tum  sidus  geminum  et  Cancri  fulgentis  imago, 
Truxque  Leo  et  Virgo,  quae  spicea  munera  gestat, 
Et  LLbram  qui  Caesar  habet,  chelaeque  minaces 
Atque  arcu  pollens  et  salsi  gurgitis  hircus 
Vrnaque  nimbiferi  Piscesque,  novissima  forma. 

619 

EVSTHENII 

Dux  Aries  et  frons  Tauri  metuenda  minacis 
Et  Ledae  soboles  et  Cancri  torridus  ignis 
Terribilisque  Leo,  species  quoque  Virginis  almae, 
Momentumque  sequens,  caudaque  timendus  obunca, 
Hinc  tendens  arcum,  liquidi  Caper  aequoris  inde, 
Troiadesque  puer  geminique  sub  aethere  Pisces. 

3  om.  B      4  Libraque  C  acorpis  C  -pios  F      6  Capri  ] 
cancri  P      6  innenes  P    suppmi  P 

618.  1  Corniger  edd.  vet        2  et  om.  P    immago  C 

8  spiceam  munere  V  gestant  C  4  qui  ex  quae  P  quam 
edd.  vett.  C.]  sacer  B  chalaeq;  P  5  falsi  CP  6  nim- 
briferi  C    et  piscis  P 

619.  Eusto  V    Vit  C      1  ariens  V    minacis:  ci  ex  u 
m.  pr.  V       2  subole8  V  m.  pr.  sed  corr.      8  leo:  dd  V 

4  sequens:  tenens  conieci    timendis  ex  -ntus  V    timend  C 
abunca  CBP    abrunca  V   ob-  Heinsius  ad-   vulgo 

5  Hic  CVP  ind§  V  6  Tr.  (i.  e.  Ganymedes)  Troia- 
dasq;  C    Desinit  P. 


C.  620—623, 1-2  93 

620 
POMPILIANI 


621 
MAXIMINI 

Nubigenae  iuvenis  vector  Taurique  trucis  frons 
Et  proles  duplex  Iovis  et  nepa  torrida  flammis, 
Aestifer  inde  Leo  iusta  cum  Virgine  fulgens, 
Quam  sequitur  Libra  et  vioienta  cuspide  saevus, 
Semifer  Arcitenens  subit  et  Capricornus  aquosus 
Et  cui  nomen  aquae  faciunt,  Piscesque  gemelli. 

622 
VITALIS 

Corniger  in  primis  Aries  et  corniger  alter 
Taurus,  item  Gemini,  sequitur  quos  Cancer  adustus, 
Terribilisque  ferae  species  et  iusta  pueila, 
Libra  simul  nigrumque  gerens  in  acumine  virus, 
Centaurusque  biformis  adest  peiagique  capeila 
Atque  amnem  fundens  et  Pisces,  sidus  aquosum. 

623 
BASILII 

Lanigeri  ductor  gregis,  Europae  quoque  vector 
Et  duo  Tyndaridae,  tum  Cancer  sole  perustus 

ERSVS.   POMPELIANI  DESVNT    rubris  litteris  et  or- 
dine  inverso  C  in  mg.  Nil  notatum  in  ceteris. 

621.  1  iuuuenis  V    fons    CV;   frone  B   ex  corr. 

2  thorida  V  torridam  C  4  uiolencia  C  cuspidea  ^uub 
V  6  Semifer  est  Centaurus  Semivir  Burmann  arquite- 
nens    C    aqnosis  V        6  fatiunt  C 

622.  Vit  iterum  C        1  ari  es  (ri  m.  sec.  in  ras.)  V 

3  epetie8  C         4  gerens  VB    ferens  C    in  VB,  om.  C 
uins  V      6  uelagi  V  m.  pr.   capella  VB    puella  C     6  si- 
dns]  id  C 

628.    Cornigeri  edd.        1  queq;  C       2  phnstus  C 


94  C.  623,  S-6.    C.  6*4—626,  l 

Herculeaque  manu  pressus  Leo  et  optima  Virgo, 
Hinc  trutinae  species  venit  armatusque  veneno 
Scorpius  atque  sagittifer  aequoreique  Capri  frons, 
Quique  urnam  gerit  et  Pisces,  duo  signa  sub  uno. 

624 

ASMENH 

Principium  signis  ovium  pater,  inde  iuvencus, 
Progenies  duplex,  et  aquarum  Cancer  alumnus, 
Pressa  sub  Herculeis  manibus  fera,  iustaque  Virgo. 
Libra  subest,  caudaque  gerens  letale  venenum. 
Tum  geminus  Chiron  et  corniger  aequoris  alti 
Dilectusque  Iovi  puer  et  (duo  sidera)  Pisces. 

625 

VOMANH 

Dux  gregis  et  placidum  pandens  subit  aethera  Taurus 
Germanique  pares  et  Cancro  iam  comes  aestas 
Atque  Leo;  primus  labor  Herculis,  et  pia  Virgo. 
Libra  comes  sequitur  minitans  et  Scorpius  ictu 
Et  qui  tela  gerit  Centaurus  et  aequoris  hircus, 
Deucalionis  aquae  et  Pisces,  postrema  figura. 

626 
EVPHORBH 

Velleris  aurati  fulget  pecus  aureaque  Io, 

3  Herculaeaq;  V    obtima  C       4  sp&ies  C       6  Scor- 

piu8  B  Scorpis  C  Scorpioa  V    fro?  F  frons  ex  fons  corr.  C 

624.  1  pater  libri    sator  edd.  vett        2  et  oin.  V 
8  fero  V  m.  pr.        4  laetale  CB        6  ef.  619, 6 

625.  1  greg  C.  num  candens?  cf.  Verg.  Gtarg.  I 
217  subit  V  sub  C  athera  thaurne  V  2  corona  V 
m.  8ec.,  olim  cancro  erat.    aestus  edd.  vett.      8  herculi  V 

4  scorpia  C  scorpiyictus  V      6  priscis  C  teste  Baehrens^  B 

626«    1  Valleris  V  m»  pr.    ion  (n  eras.)  V 


C.  626,  i-«.    C.  627,  l-io  95 

Zethus  et  Amphion  Cancrique  figura  calentis. 
Insequitur  Leo  saevus  et  almae  Virginis  astra, 
Hinc  aequale  iugum  caudaque  venenifer  unca, 
Centaurusque  minax  arcu  et  Neptunia  capra 
Quique  refundit  aquas,  et  Pisces,  ultimus  ordo. 


[PolyBticha] 
627 
HILASH  V6£ 

Dodecasticha  de  Hercule 


B.  IV  146  iqq. 
B.  I  4S. 


Oppressit  Nemeae  primum  virtute  leonem. 

Extincta  est  anguis,  quae  pullulat,  Hydra  secundo. 

Tertius  enectus  sus  est  Erymanthius  ingens. 

Cornibus  auratis  cervum  necat  ordine  quarto. 
5  Deicit  horrisono  quinto  Stymphalidas  arcu. 

Abstulit  Hippolytae  sexto  sua  cingula  victae. 

Septimus  Augei  stabulum  labor  egerit  undis. 

Octavo  domuit  magno  luctamine  taurum. 

Tum  Diomedis  equos  nono  cum  rege  peremit. 
io  Geryonem  decimo  triplici  cum  corpore  vicit 

2  Zetus  CB    anphion  C    arion  (orion   m.  8ec.)   V 
3  seutis  et  C    alma  V    astrum  vulgo      6  Neptunia  proles 
edd.  vet        6  refudit  CVB 

XII    Polysticha    addidi.     Sunt    in    C    (praeter  684), 

V  (praetei-  628—29—32—35—36),  B  (oraeter  684),  aliis 
velut  F  (Monacensi  6911,  saec.  XIII— XIV,  in  quo  praeter 
688).     CV  plenc,  ex  BF  selecta  afferam. 

627.  Duodecastica.  de  Hercule.  Hyl  C  De  XII  labor 
Herculis  Hyl  V  Hilasii  B  1  Compressit  edd.  vet.  ni- 
miae  B    pr.  nem.  C        2  populat  ydra  C       8  Teratius  V 

erimantis  C     heri(y)mant(i)us  VB         4  negat  C 
6  Deiecit  B    aerisonas  Heinsius    stimfall.  C        6  cingula 
Heinsius    uincula  libri        7  sic  C.     augeis  tab.  B    anguis 
tabolu  V    aegei  stab.  F!    undas,   corr.,  C  9  domidis 

V  nonu,  corr.,  V  pempto  C  10  Gereonem  C  -ione  B 
-iorem   V    decimum  V 


96  C.  627,  ll-l*.  C.  628—629, 1-2 

Vndecimo  extractus  vidit  nova  Cerbems  astra. 
Postremo^Hesperidum  victor  tulit  aurea  mala. 

628 

S.  yj*  PALL  ADH 

De  Orpheo 

Threicius  quondam  vates  fide  creditur  canora 

Movisse  sensus  acrium  ferarum 
Atque  amnes  tenuisse  vagos,  sed  et  alites  volantes, 

Et  surda  cantu  concitasse  saxa, 
Suavisonaeque  modos  testudinis  arbores  secutae  * 

Vmbram  feruntur  praebuisse  vatL 
Scilicet  haud  potuit,  quae  sunt  sine,  permovere,  sensu 

(Finxere  doctam  fabulam  poetae), 
Sed  placidis  hominum  dictis  fera  corda  mitigavit 

Doctaque  vitam  voce  temperavit;  io 

Iustitiam  docuit,  coetu  quoque  congregavit  uno 

Moresque  agrestes  expolivit  Orpheus. 


B.  IU  104. 
M.  540. 


629 

ASCLEPIADH 

De  Fortuna 

0  Fortuna  potens  et  nimium  levis, 
Tantum  iuris  atrox  quae  tibi  vindicas, 

11  abstractus  vulgo        12  Post  tremo  C 

628.  CBF.  De  orpheo  Pal  C,  in  quo  versus  recte 
ordinati  sunt.  Palladii  B  De  orpheo  F.  2  atrium  Peta- 
vianus  trium  ceteri  acrium  vulgo  3  uago  CB  alite 
uolantis  B  6  Suaue  b.  B  6  Umbra  C  -am  B  8  doc- 
tam  C    docti  BF       9  mitigant  C        12  expoliauit  libri 

629.  CBF.  De  fortuna  Asci  C,  om.  F.  Descriptio 
fortune  B.  Celii  Firminiani  Simphosii.  De  fortnna  Vati- 
canus  4498  8.  X  p.  42.    cf.  B  ph  Woch  1896,  610      lacF 

^etus  C       2  tibi  Vat.  4493,  om.  ceteri 


C.  629, 8-16.    C.  680, 1-7  97 

Evertisque  bonos,  erigis  improbos, 

Nec  servare  potes  muneribus  fidem!  — 
&  Fortuna  immeritos  auget  honoribus, 

Fortuna  innocuos  cladibus  afficit 

Iustos  illa  viros  pauperie  gravat, 

Indignos  eadem  divitiis  beat. 

Haec  aufert  iuvenes  ac  retinet  senes, 
io  Iniusto  arbitrio  tempora  dividens. 

Quod  dignis  adimit,  transit  ad  impios. 

Nec  discrimen  habet  rectaque  iudicat, 

Inconstans  fragilis  perfida  lubrica. 

Nec  quos  clarificat,  perpetuo  fovet, 
i&  Nec  quos  deseruit,  perpetuo  premit 


630 
EVSTHENH  »•  J  *• 

M.  1614. 

De  Achille 

Pelides  ego  sum,  Thetidis  notissima  proles, 

Cui  virtus  clarum  nomen  habere  dedit, 
Qui  stravi  totiens  armis  victricibus  hostes 

Inque  fugam  solus  milia  multa  dedi. 
&  Hectore  sed  magno  summa  est  mihi  gloria  caeso, 

Qui  saepe  Argolicas  debilitavit  opes. 
Ille  Menoetiadae  solvit  me  vindice  poenas; 

8  erigis  Vat.    eligis  ceteri.  7  illos  C         11  tradit 

scripei  transdit  Cannegieter.      11  delet  Buecheler,  ut strophae 
sint  binorum  versuum        12  recte  C    -que  libri,  -ve  edd. 
rectane  iudicet  Heinsius        13  puncium  delet  Baehrens. 

6S0.    CVB{Fs).    De   achyl  C  (sed  ad  c.  632,10!) 

Eub  C.    Eua(hocom.V)  Epitaphium  (-iom  B)    achillis  VB 
Super  achillem    F    Pentadii   Scaliger         1  tethidis  no- 

uissima  C      3  statui  C   nictoribus  libri    ortes,  corr.    m.  2, 
V     6  Haectore  V     suj   magna   Bern.  184   8.  IX — X 
6  deb.  ex  dev.  V      7  Illae  V    menoeta///de,  sed  corr.,  V 
recte  B    manu  eacidf  C 

Anthol.  1*1  I.  3.  7 


98  C.  680, 8-^10.  C.  •41—632, 1-8 

Pergama  tunc  ferro  procubuere  meo. 
Laudibus  inmensis  victor  super  astra  ferebar, 

Cum  pres»  hostilem  fraude  peremptus  lwnum.       io 

631 
b.  i  iw  POMPILIANI 

M.  141. 

De  Hectore 

Defensor  patriae,  iuvenum  fortissimus,  Hector, 

Qui  murus  miseris  civibus  alter  erat, 
Occubuit  telo  violenti  victus  Achillis: 

Occubuere  simul  spesque  salusque  Phrygujn. 
Hunc  ferus  Aeacides  circum  sua  moenia  traxit,  s 

Quae  iuvenis  manibus  texerat  ante  suis. 
0  quantos  Priamo  lux  attulit  ista  dolores! 

Quos  fletus  Hecubae,  quas  dedit  Andromachae! 
Sed  raptum  pater  infelix  awroque  repensum 

Condidit  et  maerens  hac  tumulavit  humo.  io 

632 
b™*  MAXIMTNI 

De  T  littera 

Littera  Pythagorae,  discrimine  secta  bicorai, 
Humanae  vitae  speciem  praeferre  videtur. 

10  Gonpressi  C    hostili  Bern. 

6SL  CVB(F%).    De  nectore  Pom  C    Mtot  (hoc  om.  V) 

Epitaphiu  (-iom  B)  H(a)ectoris  VB  Pentadii  SeaUger.  Snper 

Hectorem  F        2  ater  C        3  uiolent  hictus  V   utolentis 
ictus  ceteri    uictus  Goihanus  1047  s.  XV  ficfos  (!)  Baehrens 

4  phr.  C    fr.  ceteri       6  caeides  C    iacides,  corr.,  V 
6  traxerat  BF       7  ista  C    illa  ccteri      8  hecube  C  hae- 
cube  V;  om.  B  -mache  codd.        10  Cond*7//dit  V  ac  BF 
cumulauit  B 

08&   CB(F).     In    Parisino    2773   saec  XI  tredscim 
versxbus  insulse  auctum  legitur  (cf.  Mus.  Bhen.  31,  468). 
Max  (tituio  omisso)  C.    In  B  nomen  evanuit,  titulus  deest. 
Deyy  littera  F.    'Vergilii'  edd.    antiquissimae. 


C.  632,  5-12.    C.  638, 1-10  99 

Nam  via  virtutis  dextrum  petit  ardua  callem 
Difficilemque  aditum  primo  spectantibus  offert, 

5  Sed  requiem  praebet  fessfe  in  vertke  summo. 
Molle  ostentat  iter  via  laeva,  sed  ultima  meta 
Praecipitat  captos  voivitque  per  aspera  saxa. 

Quisquis  enim  duros  easus  virtutis  amore 
Vicerit,  ille  sibi  laudemque  decusque  parabit. 
io  At  qui  desidiam  luxumque  sequetur  inertem, 
Dum  fugit  oppositos  incauta  mente  labores, 
Turpis  inopsque  simul  miserabile  transiget  aevum. 

633 
VITALIS  "Fm: 

De  libidine  et  vino 

Nec  Veneris  nec  tu  vini  tenearis  amore; 

Vno  namque  modo  vina  Venusque  nocent. 
Vt  Venus  enervat  vires,  sic  copia  Baccbi 

Et  temptat  gressus  debiiitatque  pedes. 

6  Muitos  caecus  amor  cogit  secreta  fateri: 

Arcanum  demens  detegit  ebrietas. 
Bellum  saepe  ciet  ferus  exitiale  Cupido: 

Saepe  manus  itidem  Bacchus  ad  arma  vocat 
Pferdidit  horrendo  Troiam  Venus  improba  beilo: 
io        At  Lapithas  bello  perdis,  Iacche,  gravi. 

S  uia  B  ]    una  C    collem  Paris.        4  quae  Ziehen 
6  uia  laia  B    uiolata   CFMell.    laeva  seripsi    sed  om.  C 

7  lapsos  Zieken  rectef    raptos  Baehrens  10  ef.  ad 

C.  680  tit.  C       11  figit  C    laborem  C        12  aevum  om.  C 

888.  CVB,  Mutinensis  bibl  capit.  o.  1 17  saec  IX  (tn 
qyto  v.  9 — 14;  1—4;  7—8)  (Fs).  Veraua  de  libidine  ac  temu- 
lentia  Vatic.  4493  8.  X  (cf.  ad  629).  Vi  de  libri  dine  et 
mno  C  Bas  De  libidine  et  uino  B  De  aebrietate  et  libi- 
din  V  Versus  de  cauenda  uenere  et  uino  M(utin.) 
1  uini  CM  ba(c)chi  VBF  2  Vno  eodemque  M  4  Att 
Beehrens  Attenuat  Loewe  6  Archanum  libri  7  Sepe 
ciet  bellum  M      8  tadem  C    v.]  mouet  M      9.  10  om.  V 

10  Mico  (in   Poetis   aevi   Caroling.  8, 279  sqq.)   v.  227 : 
eOvid   et  ViF    laphi(t?eJy)t(w?Jd)as  libri    iache  C 


100  CW,u-4i  c. 


Et 

G 

V  te 
Vina  atim  sedent,  matis  Veaas  ataa  tHaii  » 

Serriat:  hos  ines  ti  ■ijHmlii!ii  noeet. 


<5S4 

££^*  BASIIJI 

De  XII  libris  Aeneidos 

Primns  habet,  Iibycam  Temant  nt  Troes  in  nrbesn. 
Edoeet  eicidhnn  Troiae  clademqne  secundus. 
Tertins  a  Troia  Teetos  canit  aeqnore  Tencros. 
Qnartns  item  miserae  doo  TnJnera  narrat  EHssae. 
Manibns  Andnsae  qninto  celebrantnr  honores. 
Aenean  memorat  Tisentem  Tartara  sextus. 
In  Phrygas  ItaHam  bello  iam  septimns  armat 
Dat  simnl  Aeneae  socios  octaTns  et  arma. 
Damiins  expugnat  nono  nova  moenia  Troiae. 


11  fdriarit  M  fdrauit  CV  13  habest  V  1S  H- 
nenu  V  14  om.  V  m.  pr.  Kee  te  C  16.  16  om.  V 
•edmnt  C        16  Seruat  C    taaiaaL  C 

t*4*  VA  (Bernensis  167  soec.  IX— X)  Be  (Bem.  172 
$.  X)  0  (Bem.  184  $.  IX— X)  D  (Bem.  266  +  2S9  #.  IX\ 
—  Deest  in  CB,  est  in  F,  muttis  S-  Prim*  habet  De  XII 
librifl  aeneid.  Bae.  libicam  require  in  principio  eneid  (7; 
requisivi  nec  tomen  inveni.    Vexsus  BaeiJii  D        Verriculi 

Aflmenii  super  XII  16  eneidos  incip  0  (et  fere  Paris.  7917 
s.  X)  De  ringulifl  libris  uergiHi  aeneidos  V  Versus 
mper  XII  libros  A  Incipiunt  uersiculi  Onidii  Xaaonis 
tuper  XII  libroi  Aeneidornm  m.  2  saee.  X  Be.  Saee.  XI 
iam  Ovidio  Nasoni  tribuitur.  4  Eliesae  D    belise  V 

ely»e  A  et  fere  Be  O  6  sic  V  Anchiflae  ad  (at  D)  tu- 
mnlnm   Bernenses    quinte  V         6  aeneam,  corr.,   Be 

7  frigafl  libri    i///taliam  A    italam  O    italia  bellum  V 

8  heneae  V        9  oppngnat  V  exp.  Bernenses 


C.  634, 10-12.    C.  636,  l-*>  101 

io  Exponit  decimus  Tuscorum  in  iitore  pugnas. 
Vndecimo  Rutuii  superantur  morte  Camiilae. 
Vltimus  imponit  bello  Turni  nece  fineai. 


b.  m  5i. 

M.  589 


635 

ASMENH 

De  laude  horti 

Adeste  Musae,  maximi  proles  Iovis, 
Laudes  feracis  praedicemus  hortulL 
Hortus  saiubres  corpori  praebet  cibos 
Variosque  fructus  saepe  cultori  refert: 

6  Holus  suave,  multiplex  herbae  genus, 

Uvas  nitentes  atque  fetus  arborum. 
Non  defit  hortis  et  voluptas  maxima 
Multisque  mixta  commodis  iocunditas. 
Aquae  strepentis  vitreus  lambit  Hquor 

io  Sulcoque  ductus  irrigat  rivus  sata. 

Flores  nitescunt  discolore  germine 
Pinguntque  terram  gemmeis  honoribus. 
Apes  susurro  murmurant  gratae  levi, 
Cum  summa  florum  vel  novos  rores  legunt 

15  Fecunda  vitis  coniuges  ulmos  gravat 

Textasve  inumbrat  pampinis  harundines. 
Opaca  praebent  arbores  umbracula 
Prohibentque  densis  fervidum  solem  comis. 
Aves  canorae  garrulos  fundunt  sonos 

to  Et  semper  aures  cantibus  mulcent  suis. 

11  rutili  O    mortae  V        12  necae  (om.  finem)  V 

685.    CB(F).      De   laude  horti   Aem  C      Laus    orti 
BF         2  Laudem  BF         8  pr.  corp.  C    corpore  B 
4  fructu8  Heinsius    cultua  libri    saepe  i.  e.  variis  anni  tem- 
poribus        6  Olus  C         6  foetus  C         7  desit  C       8  co- 
mixta  modis  C         9  Atque  C    lambit  Aldina    ambi  codd. 

10  inr.  B.  12  gemeis  C  16  imumbra  B  pampinus 
CB,  recte?  -nis  Monac.  18896  &.  XV  19  canores  C  sono- 
rae  B   canoros  garrulae  Baekrens        20  auras  C    aures  B 


102  C.  6*6,  21-86.    C.  6*6, 1-16 

Oblectat  hortus,  avocat  pascit  tenet 
Animoque  maesto  demit  angores  graves. 
Membris  vigorem  reddit  et  visus  capK. 
Refert  labori  pleniorem  gratiam, 
Tribuit  coienti  multifbrme  gaudium. 


B.  m  92. 
M.  684. 


686 

VOMANII 

De  interao  livore 

Livor,  tabificum  malis  venenum, 

Intactis  vorat  ossibus  medulias 

Et  totum  bibit  artubus  cruorem. 

Quo  quisquis  furit  invidetque  sorti, 

Vt  debet,  sibi  poena  semper  ipse  est  t 

Testatur  gemitu  graves  dolores, 

Suspirat  fremit  incutitque  dentes; 

Sudat  frigidus,  intuens  quod  odit 

Effundit  mala  lingua  virus  atrum, 

Pallor  terribilis  genas  colorat,  io 

Infelix  macies  renudat  ossa. 

Non  lux,  non  cibus  est  suavis  iili; 

Non  potus  iuvat  aut  sapor  Lyaei, 

Nec  si  pocula  Iuppiter  propinet 

Atque  haec  porrigat  et  ministret  Hebe  is 

Aut  tradat  Catamitus  ipse  nectar. 

22  anguores  B  23  visum  vtUgo,  Deleto  v.  23  strophae 
binorum  versuum  restituentur  ubique. 

686.  CB(F).  De  interno  labore  Vom  C  Descriptio 
inuidi*e  B.  De  liuore  F  M(onac.  18896  8.  XV)  Euphorbii 
Petavianus  Caelii  Firminiani  Symphosii  cod.  apud  Scaliger. 
ed.  pr.        1  malus  Heinsius  2  Infectis  Oudendorp 

3  bibet  libri  -it  M      4  Quod  .  .  fuerit  libri  (furit  M)  forti 
libri    sorti  Pithoeus        5  ipsi  Francius        7  gemit-C 
9  aratrum  C  12  i.  8.  B  13  Nec   vulgo    sopor  G 

14  iupiter  propinet  B  (-nat  F)    porrigat  iuppiter  C 

15  Aut  vulgo    miniitrat,  e  supra  a,  C        16  radat  C 


C.  636, 17-16.    C.  687,  1-9  103 

Non  somnum  capit  aut  quiescit  uoiquam: 

Torquet  viscera  carnifex  cruentus. 

Vesanos  tacite  movet  furores 
to  Interitails  animo  faces  Erinys; 

Est  ales  Tityi  usque  Yultnr  intus, 

Qui  semper  lacerat  comestque  menCem. 

Vivit  pectore  sub  dolente  vulnus, 

Quod  Chironia  nec  manus  levarit 
n  Nec  Pboebus  sobolesve  clara  PhoebL 


637 
E  VPHORBII  * x  16B»  *  ™- 

e  Sirenis  Hoiderp.m. 

Sirenes  varios  cantus,  Acheloia  proles, 

Et  solitae  miros  ore  ciere  modos 
(Illarum  voces,  illarum  Musa  movebat 

Omnia  quae  thymeie  carmina  dulcis  habet: 
6  Qvod  tuba,  quod  litui,  quod  cornua  rauca  queruntur, 

Quodque  foraminibus  tibia  miile  sonat, 
Quod  leves  calamiJquod  suavis  cantat  aedon,  \ 

Quod  lyra,  quod  citharae,  quod  moribundus  olor) 
Inlectos  nautas  dulci  modulamine  vocum 


17  Nonfl  C  19  futuros  C  20  Intentas  amo  faoe 
ferinus  C  et  (serinus)  B  erinis  M  21  titiq;  C  titur 
quae  B  ticii  M  usque  scripsi  22  sic  B  cumest  mente 
C  28  uultinus  B  24  Quo  libri  (Quod  M)  chiroma  .  . 
lauerit  C       25  sob.  C  (sub.  B) 

687.  CVB;  F,  Mon.  18896  s.  —  De  sirenis  Euf  C 
De  sirenis  VF,  om.  B.  Iuliani  Petav.  Festi  Avieni  Pi- 
Vwetis.  Vergilii  Gothanus  161  8.  XV  ex.  1  Syrenas  CBF 
Sirenos  ac  V;  recte  Goth.  aclel.  V  achil.  CBF  2  mi- 
seros  CF  3—8  parenthesin  puto  An  9—10  ante  8  po- 
nendi  sunt?  4  thimile  C  thymile  BF  et  (-1$  V 
6  quefuntur   Ptthoeus    fuerunt   libri  7  Quoaque  Mon. 

leues  et  C  {Est  levis  calamus)  a  edon  B  et  edon  C  edon 
V  8  olor  om.  V  9  111.  CF  modol.  V,  B  (sed  corr.), 
Mellicensis    uocem  C    uoca  F,  recte  B 


104  C.  637, 10-18.    C.  6S8 

Hergebant  avidae  fluctibus  Ioniis.  io 

Sanguine  Sisyphio  generatus  venit  Vtixes 

Et  tutos  solita  praestitit  arte  suos. 
Inlevit  cera  sociorum  callidus  aures 

Atque  suas  vinclis  praebuit  ipse  manus. 
Transiluit  scopulos  et  inhospita  litora  classis:  i& 

Illae  praecipites  desiluere  freto. 
Sic  blandas  voces  nocituraque  carmina  vicit, 

Sic  tandem  exitio  monstra  canora  dedit 


638 

b  ™*  I VLIANI 

De  die  natali 

Clarus  inoffenso  procedat  lumine  Titan 
Laetificusque  dies  eat  omnibus  aethere  puro, 
Vosque  simul,  iuvenes,  animis  ac  voce  faventes 
Concelebrate  diem  votis  felicibus  almum, 
Prosperus  ut  semper  redeat  vatique  quotannis 
Asmenidae  referant  alacres  sua  munera  nati. 

10  M////cebant  V  (Marc.  m.  2)     ionis  V         11  sisifio 
CVB        18  Inleui  cera  C        16  Transiit  ut  Heinsius,  aed 
cf.  Hor.   carm.  I  8, 24.    scupnlos,   corr.,    V    et  om.  C 
unospita  littora  C  16  Ille  CV    dissil.  C         18  Sit  V 

m.  pr. 

688.  C  VB.  De  sole.  Inl  C  De  m  diebua  V  Jtwcr. 
om.  B  De  die  natali  Hilasii  Petav.  3  animis  bis,  corr. 
m.  2,  V  facentes  C  4  Concelebrare  V  -brata  B 
5  Explicinnt  nersns.  XII.  sapiencin  (stquuntur  Yersos  sy- 
bill^)  C.  Sequitur  De  pedibus  lib.  1ITI  (c.  480)  nulla  sub- 
8criptione  interposita  V. 


C.  639,1-2  105 


B.  V  86  M.  1062. 
B.  —    Ausoniui 


639 
[AVSONH] 

E  fol.  3  r.  Monostioha  de  menaibufl        eo\£he^ip.i? 

Primus  Romanas  ordiris,  Iane,  kalendas. 
Februa  vicino  mense  Numa  instituit. 

689 — 657«  Ausoniana  quaedam  aliis  intermixta  ex  E 
afferam  sive  Vossiano  fol.  111  saec.  JX,  libro  longe  praestan- 
tissimo,  qui  Ausonium  continet;  quem  unum  ptene  adnotabo 
{cf  ad  c.  646)  —  Ex  ceterorum  multitudine  orthographica 
nuUa,  leetiones  nullas  nisi  graviores  addam.  Vniversos  com- 
pluresve  significo  z,  ex  smgulis  sunt  hi:  B  =  Fhillippkus  Be- 
rolin.  128  olim  1881  saec.  VIII— IX  (c.  689.  U0yysaeculi IX: 
P=ibid.lZl  olim  1869  (689.  640),  C  =■  Caroliruhensis 
Augia  167  (689.  640.  644—646),  Parisinus  5543  (689.  640), 
SangaUenses  251  (689.  640),  397  (639.  640.  644—646),  Vati- 
canus  645  (689),  V  =  Vossianus  q.  86  (639.  641.  645),  Ber- 
nensis  417  (640),  D  =»  Durlacensis  36  F  anni  850  (639. 
640.  645),  Coloniensis  211  (640  v.  6),  SangaU.  250  (640)  et 
450  (640),  Valentianus  393  (645.  647);  B  =  Vaticanus  3252 
sivc  JBembvnus  (644 — 646);  —  saeculi  IX — X:  Coloniensis 
186  (639),  Einsidlensts  326  et  302  (641),  Parisinus  7886 
(689)  et  8098  (644—646)  et  13026  (641.  645),  Begius  musei 
Brit.  15  B  19  (639—641),  SangaUenses  899  (641.  644—647), 
251,397,  Palat.  1448(639);  saeculi  X:  Bernensis  250  (641), 
Bodleianus  Auct  F  I  16  (641),  Einsidl.  319  (639—640), 
Harleianus  3091  (639),  X  =  Parisinus  7927  (644—646),  Be- 
ginensis  488  (640),  Sangallensis  459  (689.  640),  Valentia- 
nus  330  bis  (639.  640),  Vaticanus  644  (639.  640),  Vossia- 
nus  q.  38  (645);  —  saeculi  X—XI:  Basilicanus  H  36 
(645),  Parisini  2772  (640)  et  8069  —  C  (644—646),  Sangall. 
184(640),  Urbinas  290  (639.  640);  —  saeculi  XI:  A  «  Tre- 
vericus  998  (644—646),  Escorialensis  &  I  3  {anni  1047) 
(640),  Matritenses  E  e  40  (645)  et  acad.  real  17  (640),  Be- 
ginenses  123  (639)  et  1723  (640),  VaUiceUanus  B  41  (647), 
Meermannianus  (639);  Mellicensis  (641),  Oxoniensis  (639); 
—  saeculi  XII:  Ambrosianus  M  79  a.  (639,  640),  Matrit. 
A  16  (639.  640),  Partstnus  4887  (641.  644.  645.  647),  Valen- 
tianus  145  (647).  —  Ex  recentioribus  affero  Tillianum  s.XV 
(641)  et  Monacensem  18895  ».  XF(647).  —  Cf.  adn.  663  et  655. 

689.  ^;  BCVP,  permulti  g.  —  JEB  afferam,  E  sequar. 
Monostica  de  mensibus  E  inter  Ausoniana;  Ausonii  hic  et 
in  seqq.  nomen  propterea  addidi.  Versus  de  singulis  mensi- 
bua  BB  (pm.  CV)    Arati  qu£  uidentur  Par.  7886 


106  C.  639, 8-M.    C.  «40,  1-3 

Martius  antiqui  primordia  protulit  anni. 

Fetiferum  Aprilem  rindkat  alma  Venus. 
Maiorum  dictus  patrunl  de  nomine  Maius.  * 

Iunius  aetatis  proximus  est  titulo. 
Nomine  Caesareo  Quintilem  lulius  auget. 

Augustus  nomen  Caesareum  sequitur. 
Autumnum,  Pomona,  tuum  September  opimat 

Triticeo  October  fenore  ditat  agros.  " 

Sidera  praectpitas  pelago,  intempeste  November. 

Tu  genialem  hiemem,  feste  December,  agis. 

640 

B.  V  86.  M.  1051.  "^ 

L~PPi8P  m  [AVSONH] 

In  quo  mense  qnod  signum  ait  ad 
E  fol.  4  r.  ourraxn  solis 

Principium  Iani  sancit  tropicus  Capricornus. 
Mense  Numae  <in>  medio  solidi  stat  sidus  Aquari. 
Procedunt  duplices  in  Martia  tempora  Pisces. 

3  antiqui  ///  E        4  Foet.  B    ferum  in  ras  E  m.  2 
6  etatit  EB  (aettatit  P)        7  Nomin*  E      9  sic  E    po- 

mana  B  (nam  poma  V%)    tu  E,  corr.  m.  2    teptembre  B 
opj  uegitat  B(CV)        10  octuber  E    octimber  2?,  simUia 
reu.        11  intemptette  (sed  corrj)  E    intempestee  B    (-esta 
CVP)    nobemuer  (-ber  m.  2)  E        12  iemem  E  m.  pr. 
Fro  t?.  12:  Imbrifer  (Ymbr.  B)  ast  mentit  tumque  December 
adett  B(CV  <s) 

640.  E;BPD  e.  —  EB  afferam,  E  sequar.  In  ... 
tolit  E  Vertut  de  duodecim  mentibut  signit  (signit 
dubium  an  eadem  manu)  B  Alteruirum  (mens.  aui  sig.) 
reliqui;  om.  D.  rQuidam  veterum'  Beda  de  temporum 
ratione  e.  16;  ex  eo  Hrabanus  de  computo  e.  89.  Hoc  e. 
opere  muewo  descriptum  est  in  crypta  ecclesiae  S.  Savmo 
Ptacentiae:  E.  ausm  Weerth,  Mosaikboden  in  S.  Gereon  su 
Koln  (1873)  p.  18.  V.  1—3  post  12:  B,  Bcda,  Bem.  417 
s.  IX,  pauci  <5.  1  -cornioe  B  2  in  delei  Buecheler 
(tole   dwtat  D   tol  dittat  s)  3  dnpplicet  E    tempora, 

corr.,  B 


C.  640, 4-1*.    C.  641, 1-8.  107 

Respicis  Apriles,  Aries  Phrixee,  kalendas. 
&  Maius  Agenorei  miratur  eornua  Tauri. 
lunius  aequatos  caeto  videt  ire  Laconas. 
SolstRio  ardentis  Caaeri  fert  hilius  astrum. 
Augustum  mensem  Leo  fervidus  igne  peruiit 
Sidere,  Virgo,  tuo  Bacchuro  September  opimat 
io  Aequat  et  October  sementis  tempore  Iibram. 
Scorpios  hibernum  praeceps  iubet  ire  Novembrem. 
Terminat  Arquitenens  medio  sua  signa  Decembri. 

641 

vr*x  B.  I  48.  M.  688. 

[AVSONII]  ..*i5SSJS: 

E  fol.  4  v.     MonoBticha  de  aernmnis  Heroulis 

Prima  Cleonaei  tolerata  aerumna  leonis. 
Proxima  Lernaeam  ferro  et  face  contudit  hydram. 

4  prbixeae,  sed  rhi  m.  2  in  ras.  E  frixeae  B        6  mide 
B    Unde  poeta:  Iunius — laconas  Colon.  211  8.  IX.      7  So- 
listitio  E    austrum  B      8  j>(=  per)urit  E      9  Sidera  B 
baccu  E      10  octuber  E    octimber  B  reU.      11  $ic  B(D) 
nobeber  E        12  arcitenens  B    decembre  B 

641.  E;  V(o*8.  86)  g.  Monostica  de  erumnis  erculit 
E  inter  Ausoniana,  g;  om.  V  Env&acpvov  ipsius  (Herculis) 
dicit  cod.  B.    Cf  Anihologia  Planudea  IV  92: 

"AdnXov.    'HQaxXiovg  a&loi. 
TlQ&ta  [uv  iv  Nsu4n  pQLaoov  xatinscpve  Xiovta. 
dtvrsQOv  iv  Aiovn  noXvav%svov  &Xsosv  vdoav. 
Tb  toixov  avx'  inl  tolg  'Eqv^xv^lov  ixtavs  xdngov. 
XovooxiQcov  iXacpov  nsta  ta&t'  ijyQevoe  tttagtov. 
5  Tiitnctov  d'  GQvifrag  IkvuipdXidag  i£sdico£sv. 
"Extov  kiia&vidog  xdfues  £coOtf)Qa  cpasiv&v. 
"EfidoiLOv  Avysiov  xoXXijv  x6nqov  iikxd&r\QSv. 
Xhdoov  ix  KqfarftB  xvqIhvoov  tfXaoe  tavQov. 
Elvatov  ix  0QTQxr\g  Aiou^dsog  ijyaysv  Imtovg. 
10  Pnovdvov  Sixatov  p6ag  ijyaysv  i£  'Eov&sirig. 
KiQpSQOv  kvSixatov  xvv'  avtfyaysv  i£  MSao. 
AcoSixatov  ixdiuoosv  ig  'EXXaSa  %Q\)0sa  pfjXa. 
1  ernmna  ex  er.  E  2  leraneam  E    lerneae  V 

(h)ydra(m)  e    idra  V    iram  E 


108  C.  641,  J-ia.   C.  642, 1-9 

Mox  Erymantheum  vis  tertia  perculit  aprum. 

Aeripedis  quarto  tulit  aurea  cornua  cervi. 

Stymphalidas  pepulit  volucres  discrimine  quinto.  s 

Threiciam  sexto  spoliavit  Amazona  balteo. 

Septima  in  Augei  stabulis  inpensa  laboris. 

Octava  expulso  numeratur  adoria  tauro. 

In  Diomedeis  victoria  nona  quadrigis. 

Geryone  extincto  decimam  dat  Hiberia  palmam.  io 

Vndecimo  mala  Hesperidum  destricta  triumpho. 

Cerberus  extremi  suprema  est  meta  laboris. 


B.  V.  41.  M.  6«.  AJO 

B.  fr»gm.  p.  L.  816.  "** 

schp  P10i7i.  QVINTI  CICERONIS 

Hi  versus  eo  pertinent,  ut,  quod  signum  quo  tempore 
illustre  sit,  noverimus;  quod  supenus  quoque  nostris 
E  fol.  4  v.  versibus  expeditur. 

FJumina  verna  cient  obscuro  lumine  Pisces 
Curriculumque  Aries  aequat  noctisque  dieique, 
Cornua  quem  condunt,  florum  praenuntia,  Tauri. 
Aridaque  aestatis  Gemini  primordia  pandunt 
Longaque  iam  minuit  praeclarus  lumina  Cancer 
Languiflcosque  Leo  proflat  ferus  ore  calores. 
Post  modium  quatiens  Yirgo  fugat  orta  vaporem. 
Autumni  reserat  portas  aequatque  diurna 
Tempora  nocturnis  dispenso  sidere  Libra. 

3  erimanteu  E        4  Aerasp.  V         5  Stimph.  E 
6  ThereiciS  E    Treiciam  V    expol.  V     7  augeis  E  V  (-gei 

Rcgius)  stabula  E  m.  pr.  teste  Peipero      8  Octa     E    adorea 

pauci  <5         9  diomediis  V    nona  E         10  Gerione  E 
11  esperidum  E    spidu    V    trihumfo    E  12  extractus 

Huemer    subpma  E.  — 

042.  E.  Ausonim  recepit  ut  cum  suo  (640)  compa- 
raretur.  1  Flamina  Wakefield  2.  8  equat  E  3  co- 
munt  E,  em.  Scaliger        6  minuit:  nam  solstitium  aesHvum 

iam  praeteriit.        6  LaguificYsq;  E         7  modicum  E  m.  2 


C.  642, 10-90.  C.  648  109 

10  Effetos  ramos  denudat  flamma  Nepai. 

Pigra  Sagittipotens  iaculatur  frigora  terris. 

Bruma  gelu  glacians  iubar  est  spirans  Capricorni, 

Quam  sequitur  nebulas  rorans  liquor  altus  Aquari. 

Tanta  supra  circaque  vigent  cum  lumina  mundi, 
16  A  dextra  laevaque  ciet  rota  fulgida  Solis 

Mobile  curriculum,  et  Lunae  simulacra  feruntur. 

Squama  sub  aeterno  conspectu  torta  Draconis 
Eminet;  bunc  infra  fulgentes  Arcera  septem 
Magna  quatit  stellas,  quam  servans  serus  in  alta 
so  Conditur  Oceani  ripa  cum  luce  Bootes. 


643  B.  m.  b.  - 

„.  .  .  .  P.  108.  Sch.  17. 

Hio  veraua  sine  auotore  est. 
Efol.lv.  ^uo  ^6  <*uid  demi  de  oorpore  oporteat 
Vngues  Mercurio,  barbam  Iove,  Cypride  crines. 

10  Et  fetos  r.  dinudat  E  Effoetos  Pithoeus  11  Pigra/// 
E  12  es t  spiraii8  V  exspirat  Ianus  Helvetius  iubare 
spirat  vulgo    capricornii  E        18  Quem  Heinsius    licor  E 

14  cum  scripsi  (positum  ui  Aen.  12,473):  umi  E  ubi 
Scaliger  cui  Heinsius  flumina  E  urgentur  lumina  Bue 
cheler  videntur  Boscher  16  Ad  E  At  vulgo  A  scripsi 
dextera  E  16  Mouile  E  Post  16  lacunam  statuit  Bue- 
cheler;  separat  ut  alienum  a  c.  642  Schenkl%  fortasse  recte. 
17  aeterno  noli  mutare:  nam  Draco  pariter  ac  Septemtriones 
nunquam  occidit.  18  hanc  Klotz  infra  Buecheler  inter 
E  19  stel1a8  E,  em.  Canterus  serbas  E  20  Conditor 
.  .  ripaa  .  .  bootie  E,  em  Canterus 

648.  Sic  E.  1  iobe  E  cripride  E,  corr.  m.  2. 
Sequitur  Ausonii  hoc:  rHoc  sic  refellendum.  Mercurius  furtis 
probat  ungues  semper  acutoi  |  Articulisque  aciem  non  sinit 
lmminni.  |  Barba  Jovi,  crines  Yeneri  decor:  ergo  necesse 
eet,  |  Ut  nolint  demi,  quo  sibi  uterque  placent.  f  Mavors, 
imberbos  et  calvos,  Luna,  adamasti:  |  Non  prohibent  promi 
tnm  caput  atque  genas.  |  Sol  et  Saturnns  nil  obstant  un~ 
guibus.    ergo  |  Non  placitum  divis  tolle  monostichium.' 


110  C.  644,1-16 


644 
[AVSONH] 

M.  111.  B.  —  _  .         . 

p.  90.  Sch.  149.  U©  viro  Dono 

E  fol.  15  v.  nv&ayoQtnri  <Svz6<paai$ 

Vir  bonus  et  sapiens,  qualem  vix  repperit  unum 
Milibus  e  cunctis  hominum  eonsultas  Apolto, 
ludex  ipse  sui  totum  se  explorat  ad  unguem. 
Quid  proceres  vanique  ievis  quid  opinio  volgi 

Securus,  mundi  instar  babens,  teres  atque  rotundus,       & 

Externae  ne  quid  labis  per  levia  sidat. 

Ille  diem,  quam  longus  erit  sub  sidere  Cancri 

Quantaque  nox  tropico  se  porrigit  in  Capricorno, 

Cogitat  et  iusto  trutinae  se  examine  pendit, 

Ne  quid  hiet,  ne  quid  protuberet,  anguhis  aequis  10 

Partibus  ut  coeat,  nil  ut  deliret  amussis; 

Sit  solidum  quodcumque  subest,  nec  inania  subter 

Indicet  admotus  digitis  pellentibus  ictus; 

Non  prius  in  dulcem  declinans  lumina  somnum, 

Ornnia  quam  longi  reputaverit  acta  diei:  i» 


644.  E;  B;  s  multi.  De  uiro  bono  TTYTc\80RlC€ 
ATIOdXIC  E  post  Ausoniana.  &n6<pa<ng  Peiper  axg6aotg 
tnUpo.  Publii  Virgilii  Maronis  verBiculi  de  Est  et  Non 
finiunt.  Versiculi  eiusdem  Publii  de  institutione  viri  boni 
B\  sirrUUa  <5.  Horatium  serm.  I  4t  134  sqq.  libere  imitatur. 
—  Aliam  * Pythagoricam  apophasim9  vide  in  Ausonio  Pei- 
peri  p.  89.  1  a  Paschasio  Badberto  affertur  (mus.  rh.  41, 
638)      3  ague  E,  corr.  m.  2       4  uariique  Par.  7936  8.  XIV. 

hacs  E  leuis  B  ]  ferat  Bembus  epinio  E  uolgi  E  m. 
pr.  uulgi  g  E*  Lacunam  statuit  Bibbtck  6  abens  E 
adq'  E  rotundas  B  6  lauig  E(?)  labiia  Bl  fidat  B 
7  quem  B  eat  conieci  8  oapricornu  Bz  9  cogitat 
<tig  m.  2)  E  tutrinae  E  10  proturberet  B<5  11  qnoeat 
E    deleret  B    amusifl  E         12  subtu»  B*        13  om.  B* 

hictua  E       14  declinatis  B$    -nat  *        15  hacta  E 


C.  644,  i*-se,   C.  «46, 1-5  111 

fQua  praetergressus,  quid  gestum  in  tempore,  quid  non? 
Cur  isti  facto  decus  afuit  aut  ratio  illi? 
Quid  mihi  praeteritum?  cur  baec  sententia  sedit, 
Quam  melius  mutare  fuit?  miseratus  egentem 

ao  Cur  aliquem  fracta  persensi  mente  dolorem? 
Quid  volui  quod  noile  bonum  foret?  utile  honesto 
Cur  malus  antetuli?  num  dicto  aut  denique  voltu 
Perstrictus  quisquam?  cur  me  natura  magis  quam 
Disciplina  trabit?'  sic  dicta  et  facta  per  omnia 

tft  Ingrediens  ortoque  a  vespere  cuncta  revolvens 
Offensus  pravis  dat  paimam  et  praemia  rectis. 


B.  T  189. 

M.  886.  B.  — 

P.  M.  8ctf.  150. 


645 
[AVSONH] 

E  fol  16  r.         Nal  xal  Ov.  nv&ctyoQixdv. 

Est  et  Non  cuncti  monosyllaba  nota  (requentant 
His  demptis  nil  est,  hominum  quod  sermo  volutet. 
Omnia  in  his  et  ab  his  sunt  omnia,  sive  negoti 
Sire  oti  quicquam  est,  seu  turbida  sive  quieta. 
5  Alterutro  pariter  non  numquam,  saepe  seorsis 

16  Qua  apud  Vineium    Quo  libri  (JIj)  nccQipriv;  carm. 
aureum  42)    Quae  E*  17  sti  E     asit  B      20  «psenei 

E    quod  E]    quid  B%        21  feret  (e  pr.  ex  o?)  E    furet 
Bi    onesto  E        22  nultu   B?        23  -ctie  B?       24  trait 

E      25  Ingredienaque,  cotr.,  B    hort.  B    Snc  E      26  det 
EBs    dat  SangaU.  899. 

645.  E;  BJD;  multi  *.  NAY.  KAY  OY  PITABO- 
RICON  E  post  644;  codex  Mariangeli  AccursU.  Om.  VD<s. 
VerBiculi  eiusdem  Maronis  (post  Copam)  de  Est  et  Non 
incip  J5,  fere  f  De  Pythagoricis  diffinitionibus  NAIK€  OY 
Sangall.  899  ?.  Versus  Pnsciani  eloquentissimi  Basihca- 
nus  H  36  fol.  63  s.  X—XI,  Voss.  q.  33  *.  X,  Voss.  n.  15; 
scilicet  in  D  est  post  Prisciani  periegesin.  1  y]  i  E 

u.  8.  4.  2.  Bibbeck       2  detis  E    nihll  ?    qno   Hbri,  corr. 
codd.  saec.  XV        8  negotii  E        4  otii  E    turbae  codd. 
recc.    quietis  libri,  em.  Bibbeck       5  nnmqnam  E  m.  2,  g 
umqnam  E%    seorsum  E  m.  2,  %    post  5:  Alter  in  alterius 
deoertat  noce  notandis  libri  recc.y  E  m.  2 


112  C.  646,  6-86 

Obsistunt  studiis,  ut  mores  ingeniumque, 

Et  facilis  vel  difflcilis  contentio  nata  est, 

Si  consentitur,  mora  nulla,  intervenit  *Est,  est'; 

Sin  controversum,  dissensio  subiciet  fNon\ 

Hinc  fora  dissultant  clamoribus,  hinc  furiosi  10 

Iurgia  sunt  circi,  cuneati  hinc  flaeta  ttieatri 

Seditio,  et  tales  agitat  quoque  curia  lites. 

Coniugia  et  nati  cum  patribus  ista  quietis 

Verba  serunt  studiis  salva  pietate  loquentes. 

Hinc  etiam  placitis  schola  consona  disciplinis  is 

Dogmaticas  agitat  +placido  certamine  lites. 

Hinc  omnis  certat  dialectica  turba  sophorum: 

fSi  lux  est,  est  ergo  dies?  non  convenit  istic. 

Nam  facibus  multis  aut  fulguribus  quotiens  lux 

Est  nocturna  homini,  non  est  lux  ista  diei/  *o 

Est  et  Non  igitur,  quotiens  lucem  resse'  iatendum  est, 

Sed  rnon  esse'  diem.     mille  hinc  certamina  surgunt; 

Hinc  pauci,  multi  quoque,  talia  commeditantes 

Murmure  concluso  rabiosa  silentia  rodunt 

Qualis  vita  hominum,  duo  quam  monosyllaba  versant!    n 

6  studiis  studiores  D  7  Et  libri  Vt  Bondamius 
faciles  et  difficiles  et  nacta  B,  Par.  7927,  Trever.  998,  Par. 
8069,  alii  pauci.  8  Sic  E  Si  s  9  In  ED  V  diseesaio 
E  (dessentio^;  diee.  Par.  8093;  recte  <s)  u.  13.  14.  10—12 
Buecheler  11  tanta  Bibbeck  lata  Sedlmayer  13  sta  E 
16  placitis  Petav.,   Voss.  96,  alii    placidis  E%  16  pla- 

cido  {ex  15)  E  Ps    placito  B%  (d.  ex  t)  D  Par.  7927,  alii  s 

laeto  Gothanus  A  869  s.  XV    multo  conieci.    Vocem  grae- 
ci88antem  vult  Ziehen    rabido  Baehrens    lento  Bibbeck 
18  Si  lnz  est  scripsi]  Eetne  dies  libri  (Eet  lox:  estne  dies 
ergo?   cod.    BasU.   8.  XV,   alii  rec.)  istic  s    stic  E    istud 
Vo88.  96  8.  XV.        19  fulgeribus  E,  sic  vel  fulgoribua  g 
20  eta  E      21  est  om.  s       22  Set  E      23  Hic  vel  Hinc  ? 

Hic  E  rauci  Bibbeck  Pauci  sunt  homines  docti,  multi 
plebs  indocta.  commedtantes  E,  corr.  m.  2  24  rauiosa  E 
cf.  Persius  3, 81.        26  -aillaua  E  (-ba  m.  2) 


C.  646, 1-20  1 13 

646  B.  III  292. 

M.  102S.  B.  — 

De  rosis  nasoentibus  p  409  Sch  M8 

Ver  erat  et  blando  mordentia  frigora  sensu 

Spirabat  croceo  mane  revecta  dies. 
Strictior  Eoos  praecesserat  aura  iugales, 

Aestiferum  suadens  anticipare  diem. 
6  Errabam  riguis  per  quadrua  compita  in  hortis, 

Maturo  cupiens  me  vegetare  die. 
Vidi  concretas  per  gramina  flexa  pruinas 

Pendere  aut  olerum  stare  cacuminibus, 
Caulibus  et  patulis  teretes  conludere  guttas 
10        

Vidi  Paestano  gaudere  rosaria  cultu 

Exoriente  novo  roscida  Lucifero. 
Rara  pruinosis  canebat  gemma  frutectis 

Ad  primi  radios  interitura  die. 
i6  Ambigeres,  raperetne  rosis  Aurora  ruborem 

An  daret  et  flores  tingueret  orta  dies. 
Ros  unus,  color  unus,  et  unum  mane  duorum: 

Sideris  et  floris  nam  domina  una  Venus. 
Forsan  et  unus  odor:  sed  celsior  ille  per  auras 
20        Difflatur,  spirat  proximus  iste  magis. 

646.  Om.  E,  tamen  hic  recepi,  quia  una  cum  644 — 645 
traditum  est.  Ex  Wetusto  codice'  Accursius  Ausonio  tri- 
buit.  B  =  Vatic.  3262  s.  IX.  A  —  Aug.  Trevericus  998 
*.  XI.  C  =  Parisinus  8069  s.  X—XI.  X  =  Paris.  7927 
*.  X  AB  pkne,  CX  hic  iUic  afferam.  Orthographica 
omittam  pleraque.  Publii  Virgilii  Egloga  finit.  Eiusdem 
Virgilii  Egloga  De  rosis  nascentibus  feliciter  inchoat  B  et 
fere  ACX.  1  mordenda  A    trigore  (-rae  C)  libri 

6  competa  libri  hortis  A  herbis  B  (liertis  C  ertis  X) 
dei  (Solis)  Ziehen  r>  uegitare  B  8  hol.  BC  9  teretes 
patulis  A  concludere  CX  10  deest.  Et  caelestis  aquae 
pondere  tunc  gravidas  saeculo  XV,  Nox  assueta  diu  fecerat 
illud  idem(!)  saec.  XIII  suppletum  est.  11  cacdere  Scrive- 
rius  16  aura  ABX  17  Ros  umus  A  20  Difflatur 
Basil  FIII3  et  Voss.  849  s.  XV  Difflo  A  Diffle  BCX 
Diffluit  et  alii  s.  XV.    Diffiuit:   exspirat  ToUius 

Anthol.  lftt.  I.  2.  8 


114  C.  646,21-46 

Communis  Paphie  dea  sideris  et  dea  floris 

Praecipit,  unius  muricis  esse  habitum. 
Momentum  intererat,  quo  se  nascentia  florum 

Germina  comparibus  dividerent  spatiis. 
Haec  viret  angusto  foliorum  tecta  galero,  » 

Hanc  tenui  folio  purpura  rubra  notat, 
Haec  aperit  primi  fastigia  celsa  obelisci, 

Mucronem  absolvens  purpurei  capitis. 
Vertice  collectos  illa  exsinuabat  amictus, 

Iam  meditans  foliis  se  numerare  suis.  so 

Nec  mora:  ridentis  calathi  patefecit  honorem 

Prodens  inclusi  semina  densa  croci. 
Haec,  modo  quae  toto  rutilaverat  igne  comarum, 

Pallida  conlapsis  deseritur  foius. 
Mirabar  celerem  fugitiva  aetale  rapinam,  » 

Et,  dum  nascuntur,  consenuisse  rosas. 
Ecce  et  defluxit  rulUi  coma  punica  floris, 

Dum  loquor,  et  tellus  tecta  rubore  micat 
Tot  species  tantosque  ortus  variosque  novatus 

Vna  dies  aperit,  conficit  una  dies.  40 

Conquerimur,  Natura,  brevis  quod  gratia  [talis]: 

Ostentata  oculis  ilico  dona  rapis. 
Quam  longa  una  dies,  aetas  tam  longa  rosarum: 

Cum  pubescenti  iuncta  senecta  brevis. 
Quam  modo  nascentem  rutUus  conspexit  Eous,  46 

Hanc  rediens  sero  vespere  vidit  anum. 

21  paphiae  libri         23  nascenda  A        24  spadie  A 
26  Hac   BCX      Ac  A    Hanc   tenui   pauci  8.  XV     tenns 
in   BCX    tenus   et  A  27  prima    libri    (corr.   in   B) 

primae    florens    praeludia    formae    ludunt    recentes 
28  absolneris   A    exsolvens  Schenkl    capidis  A  29  co- 

lectos  A    exinuabat  B  alii  31  patefacit  A  33  Ac 

modo  Scriverius      37  Quam  cito  recentes  deflnsit  rutali  A 
38  micae  A      39  uariusq;  A      41  florum  est  B  m.  2,  reeente* 
pauci    ;  talis  A        ;  om.  B  m.  pr.  CX  alii.        42  Ostenta 
0.  illico  A      44  8ic  s    Cum  puhescenti  A  (sc.  aetaie)    Quas 
pubescentes  BCXs    brevis  librt]    premit  3  recc.,  vulgo 
45  rutilis  ex  -lus  B    conpexit  edus  A        46  unum  A 


r 


C.  646,47-50.  C.  047, 1-10  115 

Sed  bene  quod,  paucis  licet  interitura  diebus, 

Succedens  aevum  prorogat  ipsa  suum. 
Coilige,  virgo;  rosas;  dum  flos  novus  et  nova  pubes; 
50        Et  memor  esto,  aevum  sic  properare  tuum. 

647 

rAvsoNiri  b.  ~  p.  p.  98. 

u  J  Bch.  p.  1 52. 

E  fol.  14  v.  De  aetatibus.     Hesiodion. 

Ter  binos  deciesque  novem  super  exit  in  annos  x 

Iusta  senescentum  quos  implet  vita  virorum.  w^ 

Hos  novies  superat  vivendo  garrula  cornix 
Et  quater  egreditur  cornicis  saecula  cervus. 
6  Alipedem  cervum  ter  vincit  corvus,  et  illum 
Multiplicat  novies  Phoenix,  reparabilis  aies. 
Quem  nos  perpetuo  decies  praevertimus  aevo 
Nymphae  Hamadryades,  quarum  longissima  vita  est. 
Haec  cohibet  (inis  vivacia  fata  animantum. 
10  Cetera  secreti  novit  deus  arbiter  aevi: 

48  Succendens  A  49  uiro  B  (g  add.  m.  rec.)  Publii 
Virgilii  Maronis  egloga  de  rosis  finit.  Eiusdem  Moretum 
incipit  fere  libri. 

647.  E.  De  aetatibus.  Hesiodion  E  inter  Ausoniana 
post  645.  Incipit  de  etatibuB  animantium  Hesidion  San- 
gaU.  899  s.  IX—  X  et  Valent.  393  s.  IX,  ubi  Hesiod.  —  Cf. 
Mesiodus  fg.  163  F  apud  Plutarchtm  de  oraculorum  defectu 
c.  11: 

'Evvia  xoi  £(bei  ysvqctg  Xa%£ov£a  xoQoavr\ 
kvdo&v  iiB&vzwv  tXacpog  6*4  rs  zszQaxoQcovog- 
TqsIg  d'  iXdtpovg  6  xopa£  yriQdaxszaf  avzaQ  6  cpolvi£ 
'Evvta  xovg  %6oaxagm  d£xa  o    rftuig  zovg  cpoivixag 
Nvfupat  iihtX6xauo^  xovoai  Aiog  alyt6%oio. 
JPUn.  NH  7,  153.         1  nobem  E         3  nobies  E    uidendo 
E,  corr.  m.  pr.       4  cerbus  E  m.  pr.      5  Aeripedem  Beda, 
qui   v.  1—8  et  1—10    affert   (opera  ed.  Giles  I  517;  104) 
uinxit  E       6  nobies  E       7  Quam  vos  . .  praeuertitie  San- 
gall.   m.  2,   Barberinianus  VIII  26   s.  XIII.  8  niphe 

amadriades  E       9  coibet  E    Hi  cohibent  vulgo  fines  San- 
gaU.,  Val.        10  Caetera  E    nobit  E 

8* 


116  C.  647, 11-17.  C.  648, 1-12 

Tempora  quae  Stilbon  volvat,  quae  saecula  Phaenon, 

Quos  Pyrois  habeat,  quos  Iuppiter  igne  benigno 

Circuitus,  quali  properet  Venus  alma  recursu, 

Qui  Phoeben,  quanti  maneant  Titana  labores, 

Donec  consumpto,  magnus  qui  dicitur,  anno  15 

Rursus  in  anticum  veniant  vaga  sidera  cursum, 

Quali  dispositi  steterant  ab  origine  mundi. 


B.  III 97.  M.542.  aAQ 

B.  IV  107.  040 

SVLPICU  LVPERCI  SERVASH  IVNIORIS 

Efol.Zlv.    Qrnne  quod  Natura  parens  creavit, 
/  Quamlibet  firmum  videas,  labascit, 
Tempore  ac  longo  fragile  et  caducum 

Solvitur  usu. 
Amnis  insueta  solet  ire  valle  s 

Mutat  et  rectos  via  certa  cursus, 
Rupta  cum  cedit  male  pertinaci 

Ripa  fluento. 
Decidens  scabrum  cavat  unda  tofum, 
Ferreus  vomis  tenuatur  agris,  io 

Splendet  adtrito  digitos  honorans 

Anulus  auro. 


11 — 17  in  solo  E  sunt  (Accursii  quoque  codex  Ausonio 
tribuebat).    Iam  ad  maiores  maximasque  aetates  poeta  transit. 
11  q'  stilo  inuoluat  E    phaenon  E  (phafton  m.  2) 

12  pirois  E    quod  E,   corr.  Accursius    quot  Eeinsius 

13  arma  E  (corr.  m.  2)         16  consuto  E      16  beniant  E 
17  Quali  Piihoeus    Qualia   E    dispositu  vel   -ta   Buecheler 
Bteterunt  Baehrens. 

648*   It  uersus  Sulpicii  Luperci  Serbasti  Iunioris  E 
Sebasti  Scriverius    Servasii  conieci    de  vetustate  add.  Sca- 
liger        2  Qualiuet  E        5  calle  Baehrens        6  certos  via 
recta  Baehrens      7  caedit  E      9 — 12  cf.  Ovtdius  ex  Ponto 
epp.  IV  10,  bsq. 


C.  649, 1-23  1 17 

649 
EIVSDEM 

E  fol.  37 v.  De  oupiditate  B  niR  ivlo?: 

Heu  misera  in  nimios  hominum  petulantia  census! 

Caecus  inutilium  quo  ruit  ardor  opum, 
Auri  dira  fames  et  non  expleta  libido, 

Ferali  pretio  vendat  ut  omne  nefas! 
5  Sic  latebras  Eriphyla  viri  patefecit,  ubi  aurum 

Accepit,  turpis  materiam  sceleris; 
Sic  quondam  Acrisiae  in  gremium  per  claustra  puellae 

Corruptore  auro  fluxit  adulterium. 
0  quam  mendose  votum  insaturabile  habendi 
io        Inbuit  infami  pectora  nostra  malo! 
Quamlibet  inmenso  dives  vigil  incubet  auro, 

Aestuat  augendae  dira  cupido  rei. 
Heu  mala  paupertas  nunquam  locupletis  avari: 

Dum  struere  inmodice  quod  tenet  optat;  eget 
i6  Quis  metus  hic  legum  quaeve  est  reverentia  ven, 

Crescenti  nummo  si  mage  cura  subest? 
Cognatorum  animas  promtum  est  fratrumque  cruorem 

Fundier:  affectus  vincit  avara  fames. 
Divitis  est,  semper  fragiles  male  quaerere  gazas: 
so        Nulla  huic  in  lucro  cura  pudoris  erit. 
Istud  templorum  damno  excidioque  requirit; 

Hoc  caelo  iubeas  ut  petat:  inde  petet. 
Mirum  ni  pulcras  artes  Romana  iuventus 

649.    It  eiusdem  de  cupiditate  E   cf.  Horat.  c.  III  16. 
1  H  add.  m.2  E      2  caf  cus  E  (ubi  a§  saepius  pro  ae) 
coruit  2£,  corr.  m.  sec.        4  precio  E    venditat  Heinsiits 
6  erifila  E.    cf.  et  Statii  Theb.  IV  211    ut  aurum    ToUius 

7  conda  crisiaf  E       9  mendosa§  E       14  t  eget  add. 

E  m.  sec.  16  crescente  E    cf.  Hor.  I.  c.  v.  17     culpa 

Buecheler  olim      17  patrumque  edd.       1$  fol.  38  r.     Fundere 

h 
et  Pith.      21  IStut  (m.  pr.)  E  exitioque  edd.      23  pulcras 

(h  m.  pr.)  E 


118  C.  649,24-48 

Discat  et  egregio  sudet  in  eloquio, 
Vt  post  iurisonae  famosa  stipendia  linguae  » 

Barbaricae  ingeniis  anteferantur  opes? 
At  qui  sunt,  quos  propter  honestum  rumpere  foedus 

Audeat  inlicite  pallida  avaritia? 
Romani  sermonis  egent  ridendaque  verba 

Frangit  ad  horrificos  turbida  lingua  sonos.  *> 

Sed  tamen  ex  cultu  adpetitur  spes  grata  nepotum? 

Saltem  istud  nostri  forsan  honoris  habent? 
Ambusti  torris  species  exesaque  saeclo 

+Abtantur  priscis  corpora  de  tumulis! 
Perplexi  crines,  frons  improba,  tempora  pressa,  ts 

Extantes  malae  deficiente  gena, 
Simataeque  iacent  pando  sinuamine  nares, 

Territat  os  nudum  caesaque  labra  tument, 
Defossum  in  ventrem  propulso  pondere  tergum 

Frangitur  et  vacuo  crure  tument  genua.  40 

Discolor  in  manibus  species,  ac  turpius  illud, 

Quod  cutis  obscure  pallet  in  invidiam. 


26  etipendia]    p  fortasse  in  ras.  E        27  Atqui  vulgo 
Atque  hi  Heins.        28  abaritia  E,  corr.  m.  sec.        29  egens 
vtUgo        30  Fundit  Klotz  et  h.  Heinsius        orrificoB  E 
31  Sett   corr.  m.  pr.  E      ultu   E,  corr.    Oudendorp    vultu 

SeaVger    petitur   Francius  32  Saltim   stud   (i   tn.  sec.) 

nsi   K        33  ex^^saq;   E  34   Abtantur   E    Raptantur 

Heinsiu8  Aptantur  Vinetus  Abduntur  edd.  36  Extatee 
malae  E  m.  pr.  mala  et  genae  Scaliger.  37  Simanturq; 
E,  corr.  Scaliger  uncae  Buecheler  patent  puto  40  varo 
Burmann  41  Decolor   Heinsius     inmanis  Schrader    in 

malis  Baehrens  hac  E  ac  m.  sec.  at  Buecheler  hoc  Baeh- 
rens  42  obscure,    E    ab   invidia    Buecheler    in  invidia 

Baehrens  V.  83 — 42  uersui  80  statim  subiungendos  puto 
ei  31  —  82  post  26  collocandos.  Buecheler  cl.  Ammiano 
XXXI  2,  2  sqq.  11  de  Hunnis  cogitat.  Finem  deesse  putat 
Baehrens. 


C.  650.  C.  651,1-8  119 

wv  M.180.  B.  IV 109. 

E  fol  88  r.  PETRONII  tt  t  ST 

Failunt  nos  oculi  vagique  sensus 
Oppressa  ratione  mentiuntur. 
Nam  turris,  prope  quae  quadrata  surgit; 
Detritis  procul  angulis  rotatur. 
6  Hyblaeum  refugit  satur  liquorem 

Et  naris  casiam  frequenter  odit 
Hoc  illo  magis  aut  minus  placere 
Non  posset,  nisi  lite  destinata 
Pugnarent  dubio  tenore  sensus. 

651 
EIVSDEM 

„   „  ,  _  ..  M.170.  B.lVllO 

E  fol.  38  r.  De    BOmnilS  Petron.ed.B.fg.34 

Somnia;  quae  mentes  ludunt  volitantibus  umbris; 
Non  deiubra  deum  nec  ab  aetbere  numina  mittunt; 
Sed  sibi  quisque  facit.     nam  cum  prostrata  sopore 
Vrguet  membra  quies  et  mens  sine  pondere  ludit, 
s  Quidquid  luce  fuit;  tenebris  agit     oppida  beiio 
Qui  quatit  et  flammis  miserandas  eruit  urbes; 
Tela  videt  versasque  acies  et  funera  regum 
Atque  exundantes  profuso  sanguine  campos. 

Sequuntur   'Versus   Petronii'    (Petr.  satir.   c.  14  p.  16 
Buecheler  nr.  159  Meyer),  fItem  eiusdem'  (Petr.  c.  83  p.  99 

B.  nr.  162  M.\  650  *It  eiuBdem':  metro  falecio  endeca- 
aillabo  add.  in  mg.  E  4  Adtritis  Scaliger  5  Hibleu  E 
licorem  E        6  maris  E,  corr.  Pitkoeus    marcens  Duebner. 

8  posft  E  (v  m.  sec.  in  ras.) 

651*   It  ei'dem  (*.  e.  eiusdem)  de  somniis  E  cf.  Lucre- 
tius  IV  962  sqq.        2  hab  E,  h  erasa    ethere  E        3  quu 
E    prostata  E,  corr.  supra  lin.        4  Mulcet  Francius 
6  facit  Barth.    uello,  sed  corr.,  E  6  sic  E  fin'  E  m. 

pr.  supra  urbes,  sed  deletum.  saevit  in  u.  vulgo  8  ^fuso 
(♦'.  e.  perfdflo)  E,  sic  L.  Mueller 


120  C.  651,  9-16.  C.  652 

Qui  causas  orare  solent,  legesque  forumque 

Et  pavida  cernunt  inclusum  chorte  tribunal.  io 

Condit  avarus  opes  defossumque  invenit  aurum. 

Venator  saltus  canibus  quatit     eripit  undis 

Aut  premit  eversam  periturus  navita  puppem. 

Scribit  amatori  meretrix.     dat  adultera  munus. 

Et  canis  in  somnis  leporis  vestigia  lustrat.  is 

In  noclis  spatium  miserorum  vulnera  durant. 


B.  «d  VI  90.  652 

M.  B.  —  Clau- 

dim.  ed.  Birt.  CLAVDIANI 

254. 

E  fol.  38  v.  De  ©ad©m  re 

Omnia  quae  sensu  volvuntur  vota  diurno, 

Pectore  sopito  reddit  amica  quies. 
Venator  defessa  toro  cum  membra  reponit, 

Mens  tamen  ad  silvas  et  sua  lustra  redit. 
Iudicibus  lites,  aurigae  somnia  currus,  5 

Vanaque  nocturnis  meta  cavetur  equis. 
Furto  gaudet  amans,  permutat  navita  merces, 

Et  vigil  elapsas  quaerit  avarus  opes. 
Blandaque  largitur  frustra  sitientibus  aegris 

Inriguus  gelido  pocula  fonte  sopor.  I0 

10  pauidi  et  corde  E,  corr.  Momnuen    pauido  ScaUger 

11  intremit  Baehrens  cl.  Verg.  Georg.  II  507  13  pre- 

mite  uersam  E    puppim  edd.    u.  16  Buechcler,  u.  16  Bar- 

thius  delcnt        15  Utraque  et  in  somnis  Baehrens!    latrat 

E,  corr.  Burmann        16  En  L.  Muelhr    spatio  ScaUger 

652*    Claudiani  panegyrici  de  sexto  consulatu  Honorii 

Aug.  praef.  v.  1 — 10.  —  E:  It  Claudiani  de  eadem  re 
2  quiaes  3  quu  6  cursus  6  moeta  et  aequis  (sed 
corr.)  8  abarus  9  egris.  —  5  currus  libri  Claudiani 
8  vigili  Gesner  lapsas  Buecheler.  1 — 2  sunt  tn  Monac. 
14616  s.  XI 


C.  663, 1-9  121 

653 
SVLPICH  CARTHAGINIENSIS     e  foltdv. 
Hexastioha  in  Aeneidis  libris. 

Praefatio  BniRrv2$: 

Carmina  VergUius  Phrygium  prodentia  Martem 

Secum  fatali  iusserat  igne  mori. 
Tucca  negat,  Varius  prohibet,  superaddite  Caesar 

Nomen  in  Aenea  non  sinis  esse  nefas. 
6  0  quam  paene  iterum  geminasti  funere  ftinus, 

Troia,  bis  interitus  causa  futura  tui. 

I  B.  II 194.  M.  223. 

Arma  virumque  can]it  vates  Iunonis  ob  iram 
Et  totum  Aeoliis  turbatum  flatibus  aequor, 
Disiectas  classes  submersaque  corpora  ponto, 

Sequittir  'Epigrammatu  Obidii  Nasonis  in  libris  eneida- 
rum  Vergili///',  quae  dedi  fascic.  1  p.  7  sqq.;  deinde: 

653.   It  exastica  Sulpicii  cartaginiSsis  in  eisdem  libris  E. 

Propter  similitudinem  addere  Hbet  hosce  versus,  quos  Pro- 

bu8  et   Donatus   in   commentariis  Vergilianis   afferunt,   ille 

v.  1—4  Servii  Vari,  hic  v.  1—6  Sulpicii  Carthaginiensis  esse 

dicens: 

Iusserat  haec  rapidis  aboleri  carmina  flammis 
Vergilius,  Phrygium  quae  cecinere  ducem. 
Tucca  vetat  Variusque;  simul  tu,  maxime  Caesar, 
Non  sinis  et  Latiae  consulis  historiae. 
5  Infelix  gemino  cecidit  prope  Pergamon  igni, 
Et  paene  ebt  alio  Troia  cremata  rogo. 

De  Sulpicio  cf.  Gellius  2,  16,  Ssqq.  19,  18,1.  Exasticha 
Snlpitii  de  eisdem  libris  erant  in  codice  catalogi  de  St  Oyan 
8.  XI  (Mus.  rhen.  48,  284).  V.  1—6  'Focae'  schedae  Scali- 
geri  1  frigiu  E  3  proibet  E  4  Aeneae  Buecheler, 
recte?  isse  Ziehen  6  fnturi  E,  corr.  m.  2  Liber  primus. 
I  E;  in  seq.  numeros  tantum  habet  in  marg.  7  can]  hucus- 
que  Vergilianum  est.  Iunonis  ob  iram  ad  tnrbatum  refert 
Opitz  (Studia  Lipsiensia  VI  291  sqq.)  8  tubatum  E 
9  summ.  E 


122  C.  663, 10-28 

Hospitium  Didus,  casus  cogentis  et  annos  10 

Aenean  Troiae  fatumque  et  bella  referre. 
Quorum  pars  terra;  pelago  pars  addita  famae  est 

II 

Conticuere  omnes  intentique  or]e  loquentis 

Ora  tenent     ac  tum  dolus  introducitur  hostis 

Et  fallacis  equi  damnosum  munus,  inermis  is 

Perfidia  notusque  Sinon,  amissaque  coniunx, 

Per  medios  ignes  ablatus  saevaque  tela 

Anchises  umero  facilis  pietate  ferentis. 

in 

Postquam  res  Asiae]  disiectaque  moenia  Troiae, 

Dant  pelago  classes.     Polydori  funera  discunt  *> 

Atque  Heleni  praecepta,  fidem  cui  fecerat  usus, 

Quae  non  accessu  via  sit  temptanda:  Cyclopes 

Et  Scyllae  rabies  et  ineluctabilis  unda 

Erroresque  maris;  labor  in  contraria  versus. 


IV 

At  regina  gravi]  pectus  succensa  dolore  ts 

Ardet  amore  viri.     clausum  +veneratur  amorem 
Dumque  capit,  capitur:  sentit,  quos  praebuit,  ignes. 
Aeneas  altum  sociis  et  classe  petivit. 

10  cassus,  sed  corr.,  E  cogentis  Ribbeck  quo  gen- 
tis  E  11  uella  E,  corr.  m.  2  vela  Baehrcns  referre 
sic  E  12  terrae  E,  terra  Francius  18  ingentdq;  E 

cf.adv.l         15  a§qui  E    inermiB  Opitz  ex  Aen.  II  67 
in  armis  E    coniuncx  E  17  alatus  E,  em.  Tollius 

18  umero  scripsi:  honor  E    oneri  Scaliger    piaetate  E 
20  y]i  E  21  husus,    corr.  E  22  accessttB    E,   -sbti 

L.  MueUer  22  ciclopas  E  23  y]i  E  24  Errorisque 
E  26  8ucces8a  E,  corr.  m.  2  26  ueneratur  E  venator 
Burmann    clauso  vcnatur  amore  Ribbeck,  reete? 


C.  663,  2»- 46  123 

Extructa  regina  pyra  penetralibus  instat 
so  Morte  fugam  fpraestare  morae  nec  defuit  hora. 


Interea  medium  Aeneas]  tendebat  in  aequor; 
Moenia  respiciens  causa  flagrantia  amoris. 
Mox  Siculae  tenet  arva  domus  manesque  parentis 
Ludorum  exequiis  celebrat.     quibus  additur  Iris 
36  In  faciem  Beroes  classem  flammare  iubentis 
Iunonis  mutata  dolo:  namque  illa  monebat 

VI 

Sic  fatur  lacrimans.]  Cumarum  adlabitur  oris; 
Descensusque  parans  adiit  praecepta  Sibyllae, 
Qua  duce  non  fastum  mortali  limen  aditur. 
40  Hic  primum  maestos  videt  inter  cetera  Troas. 
Tum  patrem  agnoscit;  discit  reditura  sub  ortus 
Corpora  Romanosque  duces  seriemque  nepotum. 


VII 

Tu  quoque  litoribus  nostrisj  Caieta,  manebis. 
Servat  honos  nomen:  pietas  testatur  honorem. 
45  Causam  opus  insequitur;  bellum  namque  incipit  esse; 
Tyrrhidae  iuvenum  quod  tunc  conflaverat  ira. 

29.  88  yli   E        30  Mortem  E,   carr.    pensare;   Baeh- 
rens    more  E  (-r§  m.  2)  ]ego    ;  mori  vel  viri;  conieci 
83  sicula  E,  corr.  Oudendorp         36  beroex,  sed  corr.,  E 
In  facie  .  .  Iunone  immittente;  dolos  .  .  movebat  Baehrens 

36  Iunonem  mentita  E  Iunonis  edd.  mutata  Heyne 
37  oris  (horis  m.  2)  E  38  obiit  Schrader  39  faustum 
Burmann  40  mestos  E  41  sub]  ub  E  43  nsis  ca- 
teta  E  44  Serbat  E  amorem  L.  Mueller  45  Causa 
E,  corr.  Heyne  (cf.  Aen.  VII  482  laborum  causa  sqq.)  Pau- 
eam  Opitz  uellu  E  46  Tirride  Iuuenum  E.  Falso  in- 
tellegit  Aen.  FJJ484,  quasi  fTyrrhidae  pueri'  filii  sint  cuius- 
dam  Tyrrhidae  nomine    Tyrrhi  natorum  Opitz 


124  C  663,  47-62 

fol.  Turnus  adest,  monet,  arma  sibi  contraria  sumat. 
40r.  Tum  gentes  socia  arma  ferunt,  fremit  arma  iuventus. 

vm 

Vt  belli  signum]  cecinit,  sociosque  vocavit 

Turnus  et  in  varias  turbatus  pectora  mentes  w 

Aeneas  Euandron  adit;  facit  hospitis  usum 

Atque  operum  causas,  urbis  cognoscit  honores. 

Arma  virum  Cytherea  rogat,  mox  accipit  heros. 

+Tuque  opere  ars  piget,  facti  lavor  efficit  artem.f 


Atque  ea  diversa  penitus  dum  parte  geruntur,  55 

Iri]s  adest,  monet,  arma  sibi  contraria  sumat 
Caeduntur  vigiles  et  mutua  corpora  fratrum. 
Nisus  et  Euryalus  morte  et  pietate  fideles. 
Dumque  petunt  laudem,  vincunt  contraria  fata. 
Audacem  Remulum  leto  dat  pulcher  Iulus.  M 


Panditur  interea]  caelum  sedesque  Tonantis; 
Alternos  questus  Venus  ac  Saturnia  promunt. 

47  cf  versus  66.     sumant  Heyne      48  cf  c.  1,  VII  10 
49  post  cecinit  interpimxit  Ziehen        60  et  in  E  (que  . .  et 
correlativa  sunt)  tum  olim  scripsi    it  in  Opitz    mentes  E 
partes  Baehrens,  recte?        63  virum  L.  Mueller]  rogat  E 
deum  Heyne    cithera  E        64  sic  E    Tumque   opera   ista 
stupet  Burmann.    Cumque  opera  aspiceret  conieci.    Utque 
opera  aspexit  Baehrens    Inque  opere  aspicitur  fatu  Opitz 
efficit  acrem  vel  factis  labor  addidit  artem  Burmann    fati 
favor  Baehrens  66  Ins  E   cf.  versus  47.  67  ex  Aen. 

IX  314  sqq.       67  post  60  transpos.  Baehrens,  defendit  Opitz 

68  y]i  E    Marte   Opitz  69  petit  E,  corr.  Meyer 

vincunt    fata    t.  e.    gloriam    immortalem    assequuntur 
60  lafto  E    pulcer  E         61  seditque  E,  em.  Burmann 
62  quertus  E 


C.  653,  63— 78.  C.  654,1—2  125 

IUa  dolos,  haec  bella  movet,  sed  vincitur  ira. 
+Mater  at  Aeneas  bello  non  segnior  instat 
w  Vulnere  Mezenti  Lauso  nam  fecerat  iram. 
Quem  tetigit  virtus,  superat  per  fata  periclum. 


Oceanum  interea]  Phoebus  superaverat  ortu. 
Extruit  Aeneas  dextra  quaesita  tropaea. 
Condit  humi  socios,  fatum  quos  condidit  ante. 
70  Legati  responsa  ferunt,  veniamque  petitam 
Non  negat.     et  contra  pugnat  secura  Camilla, 
Femina  caede  potens,  casu  temeraria  tanto. 


Turnus  ut  infractos]  vidit  cessisse  Latinos, 
Instat  atrox  pugnae[que]  vices  sibi  percipit  hostis. 
76  Pectore  secreto  violatur  vulnere  teli 
Aeneas.     causa  est  illi  Iuturna;  nec  ante 
+Adfuit  obsequio,  quam  mors  finiverat  iram. 
Sed  sua  fata  virum  traxerunt  quaerere  mortem. 

654 
Tetrastioha  in  librin  Vergilii     B  n  19,  5sqq 

^    „  ,  T        n  •     •  M.  863,  5iqq. 

E  fol.  40  r.  In  Greorgicis  b.  rv  173. 

Sidera  deinde  canit,  segetes  et  dona  Lyaei 
Et  pecorum  cultus,  Hyblaei  meUa  saporis. 

64  Mater  at  E    At  pater  puto      66  lSdaem  E    Lanso 
Oudendorp    nam:  qni  puto  67  hortu    E  68  q*  sita 

tropea  E        69  hnmo  L.  Mueller        71  Et]    num  At? 
72  casu  E    usu   (sc.  caedis)    Opitz        74  que   vices  Ouden- 
dorp    neces  E    j>cipit  E  (cf.  640, 8)    hos  E  (tes  m.  sec.) 
75  Foedera:  sec.  Heyne    Foedere  decreto  Baehrens    P.  sed 
recto  Oudendorp        76  nec  ante  L.  Mueller    negate  E 
77  obsequium  Baehrens    qua  E    Iam  Mars  Heyne    iram  sc. 
Iunonis        78  post  74  transpos.  Baehrens 

Sequitur  in  E  c.  2, 1—8  (Tetrastica),  deinde: 

654.    GeTTr  E        1.  2  y]i  E 


126  C.  664,  S-20 

Principio  breviter  ventura  volumina  dixit 
Intercidit  opus  coepitque  referre  secunda. 


In  Aeneide. 

I 

Arma  virumque  can]it  mira  virtute  potentem,  s 

Iunonisfque]  odio  disiectas  aequore  puppes, 
Hospitium  Didus,  classem  sociosque  receptos, 
Ytque  epuias  inter  casus  regina  requirat. 

n 

Conticuere  omnes.     Injfandos  ille  labores 
Deceptamque  dolis  Troiam  patriaeque  ruinas  10 

Et  casus  Priami  docet  et  flagrantia  regna, 
Ignibus  e  mediis  raptum  deque  hoste  parentem. 


Postquam  res  Asiae]  deceptaque  Pergama  dixit, 
Tum,  Polydore,  tuos  tumulos,  tum  Gnosia  regna, 
Andromachen  Helenumque  et  vasta  mole  Cyclopas  15 

Amissumque  patrem  Siculis  narravit  in  oris. 


At  regina  gravi  Veneris  iam  carpitur  igni] 
Yenatusque  petit.     capitur  venatibus  ipsa 
Et  taedas,  Hymenaee,  tuas  ad  funera  vertit, 
Postquam  Anchisiades  fatorum  est  iussa  secutus.  ao 

3  ureuiter  E    secundum  (sc.  volumen)  Opitz  I  A6N  E 
I  in  mq.  om.  E      6  que  add.  Bachrens    studio  Bu>echeUr 
8  agpulas  E       11  primai  E,  corr.        12  remediis  E  r  del. 
m.  8ec.        14.  16  y]i  E        17  ex  Aen.  IV  1 — 2  (ubi  venia) 
18  ipsa  Burmann    ipsis  E      19  himenee  E      20  hachi- 
siades  E    h  del.  m.  sec.    Bequutus  E 


C.  664,  21-38  127 


Interea  Aeneas  pelagus  iam  classe  tenebat] 
Ludorumque  patris  tumulum  celebrabat  honore. 
Puppibus  ambustis  fundavit  moenia  Acestae 
Destituitque  ratem  media  Palinurus  in  unda. 


VI 


S5  Sic  lacrimans  tandem  Cumarum  adlabitur  oris] 
Descenditque  domus  Ditis  comitante  Sibylla.  [°^ 

Agnoscit  Troas  caesos,  agnoscit  Achivos, 
Et  docet  Anchises  venturam  ad  sidera  prolem. 


40  w. 


vn 

Tu  quoque  litoribus  famam,  Caieta,  dedisti.] 
so  Impetrat  Aeneas  Latium  regnumque  Latini, 
Foedus  agens.     saevit  Iuno  bellumque  lacessit 
Finitimosque  viros  Turnumque  in  proelia  mittit 

vm 

Vt  beili  signum  Turnus]  Mezentiaque  arma 
Concivitque  duces,  tum  moenia  Pallantea 
35  Aeneas  adit  Euandri  socia  agmina  quaerens. 
Arma  Venus  portat  proprio  Vulcania  nato. 

vira 

Atque  ea  diversa  dum  parte.]  hic  diva  Cybebe 
Puppes  esse  suas  Nympharum  numina  iussit. 

21  plagae  (e  supra  pl)  E      28  aceste  E      26  ex  Aen. 
VI  1—2  26  domum  Buecheler         y]i  E         27  trohas 

E    achiboe  E        29  ex  Aen.  VII  1—2      30  Impereat  E 
Intrat   et  Opitz    legumque  E     latinis   E  Latini   scripsi 
Latinnm  Baehrem  31  fedus  E    uellnq;  E,  corr. 

34  conscinitqne  E,  corr.  Heyne  37  inepte  dictum    hnic 

Burmann     cibebe  E        38  esse]  ee  E    nipharn  E 


128  C.  654,  89-62.  C.  656 

Euryali  et  Nisi  caedes  et  fata  canuntur, 

Fecerit  inclusus  castris  quae  funera  Turnus.  *o 


Panditur  interea]  caelum  coetusque  deorum. 
Iam  redit  Aeneas  et  Pallas  sternitur  acer. 
Eripuit  Iuno  Turnum,  Lausoque  parentem 
Adiecit  comitem  mortis  Cythereia  proles. 


Oceano  interea  surgens  Aurora]  videbat  45 

Mezenti  ducis  exuvias  caesosque  sodales 
Et  Latium  proceres  Diomedis  dicta  referre, 
Tum  qualis  pugnae  succedat  Etrusca  Camilla. 


Turnus  ut  infractos]  [hos]  vidit  et  undique  caesos, 
Vltro  Anchisiaden  bello  per  foedera  poscit;  &o 

Quae  Iuturna  parat  convellere;  set  tamen  armis 
Occidit  et  pactum  liquit  cum  coniuge  regnum. 


655 
b.  n  186.  Bpigramma 

£ B*iv  179.  AVGVSTI  CAESARIS 

Nescio  quid  fugiente  anima,  non  sponte  sed  altis  sqq. 

39.  44  y]i  E        48  Lausique  E    Laugoque  Heytie 
45  Oceanum  E,  fortasse  genuinum,  quamquam  tam  ineptum 
quam  v.  37 :   cf.  Aen.  XI 1        48  Volsca   L  MueVer 
49  hoB  add.  Buecheler    uidisset  und.  cesos  E       60  j>  phe- 
dera  E        61  diutuma  E*;  recte  m.  pr.        60  liquid  E 

It  monostica  in  libris  aeneidos  E,  quae  vide  in  carm.  1 
Deinde: 

655.    Vide  in  c.  672,  26  sqq. 


C.  666— 667*  129 

Aenigmata.  b.  m.  b.  — 

656 

Si  me  retro  legis,  potui  quae  vivere  numquam, 
Continuo  vivam,  sumens  de  nomine  vitam. 

657 

Si  me  retro  legis,  faciam  de  nomine  verbum. 
Femina  cum  fuerim,  imperativus  ero. 

657» 

Si  me  retro  legis,  dicam  tibi  semper  id  ipsum; 
Vna  mihi  facies  ante  retroque  manet 

657b 

Mollior  in  tactu,  sed  durior  omnibus  actu 
Ule  ego  qui  rabiem  possum  superare  ferinam. 

657° 

Si  me  retro  legis,  facere  qui  vulnera  novi; 
Ex  me  confestim  noscis  adesse  deum. 


666— 667c.  E  fol.  40  m.  scc.  Enigmata  E.  Alia  manu 
in  mg.  adscriptum:  666  EVA.  667  ARRA.  657*  AVE. 
667b  ARA.  —  Froehner  Philologi  suppl  V  7  rectius  666 
stcUuit  'Lamina — Animal';  657*  (Ama'  vel  fede*;  reme'; 
667b  (medii  aevi,  versus  leoninus)  'Serpeng'  coU.  PUn.  H.  N, 
29,101;  667c  fSica— Acie'  (fMucro— Orcum'  L.  Mueller).  — 
667  esi  eEva— Ave'. 


Anthol.  lat.  I.  2.  9 


130  C.  658, 1-15 


B.  V  149.  M.  89.  fiKQ 

B.  V  968.    MOh  wo 

iUct.^tiqni...  ^   filomda 

Distichon  filomelaicum 

Sum  noctis  socia,  sum  cantus  dulcis  amica: 
Nomen  ab  ambiguo  sic  filomela  gero. 

Item 

Insomnem  filomela  trahit  dum  carmine  noctem, 
Nos  dormire  facit,  se  vigilare  docet. 

Item  dialogon  tetrastichon 

Dic,  filomela,  velis  cur  noctem  vincere  cantu?  6 

*Ne  noceat  ovis  vis  inimica  meis.' 
Dic  age,  num  cantu  poteris  depellere  pestem? 

cAut  possim  aut  nequeam,  me  vigilare  iuvat.' 

Item  carmen  filomelaicum 

Vox,  filomela,  tua  cantus  edicere  cogit, 

Inde  tui  laudem  rustica  lingua  canit  10 

Vox,  filomela,  tua  citharas  in  carmine  vincit 

Et  superat  miris  musica  flabra  modis. 

658.  Librorum  classes:  I  T  =  Toletanus  nune  Matri- 
tensis  14,  22  s.  X,  fol.  66  v.  Contulit  Loevoe.  Parisini  8440 
(p)  8.  X  et  6677  8.  IX;  ?.  II.  M  =  Montepessulanus  806 
8.  IX  in.  Vossianus  q.  83  s.  X.  Turicensis  C  78  fol.  103 
8.  IX.  Angelicanus  F  8,22  et  Bruxellanus  1828  s.  XI; 
?.  Adnotabo  TM.  —  Dieticon  filomelaicum  T]  Veisus 
de  filomela  M.  Eugenio  Toletano  (qui  est  in  T)  a  non- 
nullis  ascribitur.  Iulium  Speratum  poetam  Goldast  emen- 
titus  est.    'CatomV  Beginensis  1678  s.  XI.  2  anraiguo 

T  (filomelae   nomen   et   a   tiiXctg   et   a   ailog   ducit  poeta). 
Item  om.  classis  II        3  trait  T     t.  d.J  transducit  M 
4  se  v.  iubet  p    I.  d.  t.  om.  cl.  II    tetraeticon  T       6  quur 
T      6  Ovis  ne  noceat  Bruxellanus      7  nunc  M       8  iubat 
T    Item  c.  f.  T,  om.  M    Carmen  p        9  ^educere  M 
10  cui  M        11  cytharas  M        12  cf.  c.  483,2. 


C.  668, 13-28  131 

Vox,  filomela,  tua  curarum  semina  pellit, 

Recreat  et  blandis  anxia  corda  sonis." 

• 

15  Florea  rura  colis,  herboso  cespite  gaudes, 
Frondibus  arboreis  pignera  parva  foves. 
Cantibus  ecce  tuis  recrepant  arbusta  canoris, 
s      Consonat  ipsa  suis  frondea  silva  comis. 
'  Iudice  me  cycnus  et  garrula  cedat  hirundo, 
so        Cedat  et  inlustri  psittacus  ore  tibL^ 
Nulla  tuos  umquam  cantus  imitabitur  ales, 

Murmure  namque  tuo  dulcia  mella  fluunt. 
Dic  ergo  tremulos  lingua  vibrante  susurros 
Et  suavi  liquidum  gutture  pange  melos. 
25  Porrige  dulcisonas  adtentis  auribus  escas; 
Nolo  tacere  velis,  nolo  tacere  velis! 
Gloria  summa  tibi,  laus  et  benedictio,  Christe, 
Qui  praestas  famulis  haec  bona  grata  tuis. 

16  pignoia  M  parva  T:  multa  M  17  e.  t.]  et  coetus 
M  19  Iudicet  me  M<5  (Iudicio  g):  recte  T  cignus  et 
garula  M  irundo  T  20  Gedit  et  iiilustris  siptacus  M 
21  a  Iuliano  Toleiano  laudatur  (Aneed.  Helvet.  Hageni 
p.  229)  tuis  M  imitatur  T  23  susurrus  M  24  suabi 
T  suaue  M    pangere  M       25  dulcessonas  T       26  Euge- 

nius  Tol.  saepius  sic  iteravit       27  tibi  summa  M   XPE  M 
28  f.]  seruulis  (sic)  T    Explicit  M 

Ad  hoc  carmen  spedant  versus  cod.  Paris.  2773 

saec.  XI  fol.  83' : 

Ipse  libenter  avem  filomella  nomine  dictam 

Liqui  pennigera  carperet  alta  fuga 
Quam  iterum  laqueis  vellem  si  prendere  possem 

I  quaediu  doleo  quod  malefecit  avis. 
Yox  filomeila  tui  resonabat  dultiter  ovans: 

fNolo  tacere  velis'  (c/.  v.  26)  te  filomella  nimis. 
Istos  qui  fixit  valeat  per  saecula  rethor; 

Ore  suo  cecinit  modicus  de  more  .  .  . 

Etiam  Paulus  AXbarus  Cordubensis  saec.  IX  monachus  imi- 
tatus  est;  vide  in  Poetis  aevi  Carolingici  III 126  sq. 


9 


132  C.  669—661, 1-4 

659 

Vide  nunc  c.  487b 

B.  II 118.  M.209  B.-  fifiA 

AL  epigr.  427.  VUV/ 

In  memoria  cuiusdam  militis 

Ille  ego  Pannoniis  quondam  notissimus  oris, 

Inter  mille  viros  primus  fortisque  Batavos, 

Hadriano  potui  qui  iudice  vasta  profundi 

Aequora  Danuvii  cunctis  transnare  sub  armis, 

Emissumque  arcu  dum  pendet  in  aere  telum  * 

Ac  redit,  ex  alia  fixi  fregique  sagitta; 

Quem  neque  Romanus  potuit  nec  barbarus  umquam, 

Non  iaculo  miles,  non  arcu  vincere  Parthus, 

Hic  situs  hoc  memori  saxo  mea  facta  sacravi. 

Viderit,  anne  aliquis  post  me  mea  gesta  sequatur!         10 

Exemplo  mihi  sum,  primus  qui  talia  gessi. 

b.  m.  -  661 

Lugduni  in  memoria  geminorum 

Hic  gemini  fratres  iuncti  dant  membra  sepulchris, 
Quos  iunxit  meritum,  consociavit  humus. 
M  Germine  barharico  nati,  sed  fonte  renati 
▼         Dant  animas  caelo,  dant  sua  membra  solo. 

659—664.  V  —  Valentianus  898  *.  IX  (cf.  ad  c.  487b) 
fol.  88  v. 

660.  Sic  V.  Item  nersus  eiusdem  (Hadriani,  cui  tri- 
buta  c.  392 — 893  praccedunt)  de  quoda  milite  Sorano  P 
(Parisinus  6630  *.  XIII  fol.  1)  Epytaphium  Sorani  M 
(Montepessulanus  280  s.  XII).  —  VP  adnotabo.  —  Cf  Cor- 
pus  Inscr.  Lat.  III  3676.  8  adriano  VPM  4  sic  V 
(danubii  PM)  transnatare  V  6  sagittas  V  7  Que  V 
sec.  de  Bossi  Inscr.  chrisi.  urbis  Bomae  II 260  9  mori  F 
(memori  P)        10  nunc,  corr.,  V  mea]  me  V  sequetur  VP 

661.  V  B  (Bruxellanus  9803  apud  de  Bossi)  cf.  Corpus 
IL  XIII  240V       3  fonte  B   forte  V 


\ 


C.  661,  5-8.  C.  662—663  133 

6  Advenit  Sagilae  patri  cum  coniuge  luctus; 
Defungi  haud  dubie  qui  voluere  prius. 
Sed  dolor  est  nimius  Christo  moderante  ferendus. 
Orbati  non  sunt:  dona  dedere  deo. 


662  b.  m.  - 

In  tumulo  ouitusdam  medioi 

Praeteriens  hominum  sortem  miserere,  viator, 

Deque  meis;  restent  quae  tibi  fata;  vide. 
En  mihi  terra  domum  praebet  +cinisque  sepulchrum, 

Vermis  et  exiguus  membra  caduca  vorat 
&  Conditor  omnipotens  paradysi  cum  esse  colonum 

Iusserat,  hanc  tribuit  culpa  nefanda  vicem. 
Nomine  Felicem  me  olim  dixere  parentes, 

Vita  dicata  mihi  hic,  ars  medicina  fuit. 
Aegros  multorum  potui  relevare  dolores, 
io        Morbum  non  potui  vincere  ab  arte  meum. 


aa*  B.  II 265.  M.  858. 

0D*  B.  IV  161. 

Littera  rem  gestam  loquitur;  res  ipsa  medullam 
Verbi,  quam  vivax  mens  videt,  intus  habet. 

6  eagile  V    fragile  pari  B    sacer  ille  Ziehen.    Nomen  . 
qermanicum  agnovit  Haupt,  Herm.  7,188;  gotieumne  est  an 
burgundicum?        7  nimus,  corr.,  V 

662.    VB.   cf.  Corpus  IL  Z/J/2414.        2  de^ique  V 

3  cinis  VB    columen  vel  tectum  notioni  subest  (in  terra 

est  quasi  in  domo,  sic  sub  sepulcro  quasi  sub  tecto)         4  in 

mg.  add.  V    aseiduus  B        6  cum  V  (que  m  sec.)       6  di- 

cere,  corr.,  V       9  potuit,  corr.,  V       10  cf.  487b,  6. 

Sequuntur  in  V:  Senecae  Ludus,  alia,  c.  646,  484,  677, 
distichon  a  Suetonio  Dom.  23  traditum;  tum  fol.  139: 

668.  Est  etiam  in  Mellicensi  8.  XI  et  ut  *Vergilii 
difiticon'  in  Rehdigerano  /6,17  8.  XIV — XV. 


134  C.  664 

664 
£tu«iu. «»).      •  CATONIS 

B HI243.  Auson.  „         ,  -, 

ed.Peiperp.412.  .NOmilia    MUSarUm 

[Clio  historias,   Euterpe  tibias,  Thalia  comoedias,  Mei- 

pomene  tragoedias,  Terpsichore  psalterium,  Erato  geo- 

metricam,  Polymnia  rhetoricam,  Vrania  astrologiam, 

Calliope  litteras.J 

Clio  gesta  canens  transactis  tempora  reddit. 

Dulciloquis  calamos  Euterpe  flatibus  urget 

Comica  lascivo  gaudet  sermone  Thalia. 

Melpomene  tragico  proclamat  maesta  boatu. 

Terpsichore  affectus  citharis  movet  imperat  auget        * 

Plectra  gerens  Erato  saltat  pede  carmine  vultu. 

Signat  cuncta  manu  loquiturque  Polymnia  gestu. 

Urania  poli  motus  scrutatur  et  astra. 

Carmina  Calliope  libris  heroica  mandat 

Mentis  Apollineae  vis  has  movet  undique  Musas.         10 

In  medio  residens  complectitur  omnia  Phoebus. 

664.     V.  T(uricensis  461  s.  IX  fol.  118).     S(angaU.  397 
s.  IX).     C(aroUruhensis  86  f  8.  IX— X).    S(angallensis  899 
8.  IX— X).      L  (Vossianus  q.  33  8.  X).       Val(entianus  394 
8.  X).    Laudunensis  8.  X  ex.     Ca(ntabrig.   Trin.  0  4,11    *. 
X — XI).    Pa^risinus  7930  s.  XI).     Becentiores.     cf.  Augu- 
stinus  de   doctrina  christ.  II  17,  27.     Adnotabo  VTCL    Ca 
Pa,    sed    orthographica    ex    solo   T.    Catoni    tribuunt    CL 
(Versus  Catonis  de  Musis  uel  nominibus  philorum  C    Inci- 
piunt  uersus  Catonis    philosophi    de    nouem  Musis  L). 
Nomina  Musarum  T.    Inscr.  om.  V.    Nomina  nouem  Musa- 
rum  et  uersus  earumde  Ca,  similia  Pa.    Clio  .  .  litteras  in 
marg.  T.    spalterium  C    geometriaca   C    reth.    T    astroli- 
giam,  corr.,  T        1  Incipiunt  uersus  C         2  urguet  T 
3  Comicolas  ciuo  T         4  Melpone  T  m.  1     tragico  Ca  Pa 

tragica  ceteri  (traica  V)        5  cyth.  TLPa  Ca         6  cas- 
mine  T        7  post  9   VTCL,  non  Ca  Pa    que  om.  Pa 
8.  7  sunt  in  Bern.  83  *.  X        8  Urania    poli    libri.     Vitta 
prosodiaca  ipsius  poetae  esse  puto.  cf.  88, 8.  664*,  8.     poliq;  C 

ipsa  («J,  que  (Pa,  s),  arce  (Baehrens)  post  Urania  supple- 

batur.     Uranie  caeli  vulgo      9  caliope  T      10  apollonee  T 

Aut  10  aut  11  8purtu8  est.  —  Divus  Apollo  novem  Mu- 


C.  664.  C.  666, 1-8  135 

664a  B.  M.  B. 

Inoipiunt  versus  earondem  Mnsarum 

Historias  primo  rerum  canit  ordine  Clio. 
Dulce  melos  calamis  Euterpe  datque  secunda. 
Tertia  Melpomene  traicos  fert  flendo  boatus. 
Quartaque  comedis  dat  lusum  fando  Tbalia. 
s  Rhetoricos  profert  at  quinta  Polimnia  sensus. 
Sexta  canens  Erato  geometras  carmine  pangit 
Organa  Terpsicore  uu.dat  septima  cunctis. 
Urania  polos  octavo  limine  scandit 
Poemate  Calliope  perlustrat  nona  libellos. 


665  b.  m  - 

B.  I  210. 

Monostioha  de  mensibns 

Primus,  Iane,  tibi  sacratur  nomine  mensis, 

Vndique  cui  semper  cuncta  videre  licet 
Vmbrarum  est  alter,  quo  mense  putatur  honore 

Pervia  terra  dato  Manibus  esse  vagis. 
6  Condita  Mavortis  magno  sub  numine  Roma 

Non  habet  errorem:  Romulus  auctor  erit 
Caesareae  est  Veneris  mensis,  quo  floribus  arva 

Compta  virent,  avibus  quo  sonat  omne  nemus. 

sarum  nomina  signat  post  10  et  Cerne  superficiem,  lector, 
pariterqne  mednllam  (medelam  Ca)post  11 :  CaPa  (cf.  c.  668). 

664».  Addere  libet  similes  versus  ex  Toletano  16,8 
s.  VIII— IX;  quos  ed.  W.  Hartel  Stud.  Vindobon.  10, 174. 
NU  mutavi. 

665.  B  —  Bemensis  108  s.  IX,  in  quo  v.  24.  S  —  San- 
gallensis  878  8.  XI— XII  p.  302.  P  —  Vatic.  9136  et  Bar- 
oerianus  31, 39  sivc  apographutn  Peirescianum,  unde  ed. 
Mommsen  CIL  I  p.  411.        1  nomine  Buecheler    et  omnia 

5  Ianns  adeat  bifrons  primueque  ingreditur  annnm  P 

6  nomine  SP,  corr.  Mommsen      6 — 13  om.  P      6  errore  S 
7  Caesarem  nt  neneris  mensi  S,  corr.  Schenkl      8  Compta 

scripsi    Prompta  S    qnod  S 


136  C.  666,  9-24 

Hos  sequitur  laetus  toto  iam  corpore  Maius, 

Mercurio  et  Maiae  quem  tribuisse  iuvat  10 

Iunius  ipse  sui  causam  tibi  nominis  edit, 

Praegravida  attollens  fertilitate  sata. 
Quam  bene,  Quintilis,  mutasti  nomen:  honori 

Caesareo,  Iuli,  te  pia  causa  dedit 
Tu  quoque,  Sextilis,  venerabilis  omnibus  annis  & 

Numinis  Augusti  nomine  notus  eris. 
Tempora  maturis,  September,  vincta  racemis 

Vela  tegant:  numero  nosceris  ipse  tuo. 
Octobri  laetus  portat  vindemitor  uvas: 

Omnis  ager  Bacchi  munera  voce  sonat  *o 

Frondibus  amissis  repetunt  sua  frigora  mensem, 

Cum  iuga  Centaurus  celsa  retorquet  eques. 
Argumenta  tuis  festis  concludo,  December, 

Quis  quemvis  annum  claudere  [iure]  potes. 

9  laicus  5,  laetus  scripsi  larcras  .  .  germine  Baehrens 
10  maia  quem  trib.  ioue  S,  corr.  Schenkl  13  Quam  scripsi 
Nam  S  mntati,  sed  carr.,  8  honore  SP  14  Caesari  (-re 
P)  qui  iulio  SP  Caesareo  scripsi  Iuli  Buecheler 
16  nomen  in  anno  uenis  SP  nomine  notus  (vel  gratus, 
magnus,  clarus)  eris  scripsi:  futurum  propter  omn.  annis 
necessarium   est  17  Temporis   autumni   S    Temporibus 

autumnis  P  Tempora  maturis  Haupt  septimber  S  uineta 
P  18  Yela  (sc.  licet)  tegant  scripsi  Velate  iam  SP 
20  munere  SP,  correxi  coll.  Auson.  Mosella  162  *gg. 
22  torquet  S  t  eques  om.  P  28  A.  tibi  mensis  concedo 
SP  tuis  festis  Baehrens  concludo  scripsi  24  Quis  (Qui- 
bus  festis)  scripsi  Quae  S  Qnae  sis  P  Qnae  uis  B.  — 
quamuis  BSP,  correxi  iure  addidi  et  potes  scripsi,  quia 
nil  melius  adhuc  inventum  est.    possis  libri 


C.  666,  1-18  137 


666 

Bescriptum  HONORII  scholastici 

Contra  epistolas  Seneoae  b.  m.  b.  — 

Ad  Iordanem  episcopum 

Si  fontis  brevis  unda  latens  demersa  tenetur, 

Ignotae  et  viles  esse  putantur  aquae. 
Quas  cum  docta  manus  produxerit  arte  magistra, 

Pura  fit  exiliens  lympha  vocata  manu: 
b  Tunc  praegnantis  humi  laxantur  viscera  partu 

Et  subito  sterilis  flumina  terra  creat 
Non  aliter  validum  genuino  robore  lignum 

Imbutis  digitis  dextra  domare  solet, 
Arboris  et  speciem  humanis  non  usibus  aptam 
10        Cogit  in  externum  crescere  factor  opus. 
Sed  cum  te  potior,  Seneca  meliore  magistro 

Quique  monens  lucem  cordis  habere  facis, 
Non  dubitare  queam,  Lucillo  clarius  illo 

Aeternas  Christi  sumere  dantis  opes. 
i5  Cedat  opus  priscum  vera  nec  luce  coruscans 

Nec  de  catholici  dogmatis  ore  fluens. 
Ille  mihi  commenta  dedit  te  vera  docente; 

Nec  dedit  infida  quae  sibi  irente  tulit. 

666«    Bescriptum  Honorii  scolaetici  contra  illas  episto- 
las  exhortatorias  Senece,  V  ( Valentianus  88  8.  IX)  /bJ.  96r.; 

descr.  Mabillon  annal.  I  p.  864;  contuli  In  XFl  nomine  in- 
cipiunt  uersus  Honorii  scolastici  ad  Iordanem  episcopnm  P 
(Parismu8  4860  8.  X)  fol.  59  r.;  contuli  1  dimersa  P 

2  et  niles  VP  et  del.  Buecheler       8  artae  P       4  lymfa  P 
njmfa  V        8  inbntis  V   ex  corr.y  i.  e.  doctis   (cf.  v.  20) 
donare  P      9  aptum  P      10  in  aeternnm  Buecheler    fator 

Sid  corr.)   opis  V        11  Sic  olim  scripsi        12  Quiqne  vel 
eqne  monens  conieci    Quem  nt  moneas  FPf  ego  olitn 

18.  20.  26  Lucillo  (-um)  VP  pro  Lucilio        14  XPI  VP 
17  monumenta  V    monimenta  P,  em.  Buecheler        18  i.e. 
Nec  in  suum  usum  convertit  (sibi  tulit),  quae  infida  mente 
dedit:  Ziehen  Herm.  82,  492.    tulit  t.  e.   abstutit:   Plasberg; 
i.  e.  attulit:  Thomas;  mus.  rhen.  54, 144  et  818. 


138  C.  666,  i»-w.  C.  667 

Nam  cum  de  pretio  mortis  regnante  perenni 

Lucillum  inbueret,  hac  sine  morte  perit  *> 

At  tu  cum  doceas  homines  superesse  beatos 

Ex  obitu  Christum  morte  sequendo  pia; 
Erigis  et  Senecam  dominus  verusque  magister 

Ingeniis  fidei  me  superare  facis. 
Vnde  precor:  Lucillum  alium  nec  pectore  talem;  ss 

Quae  me  nosse  cupis,  scire  precando  iube; 
Discipulumque  tuum,  prius  isto  nomine  ditans; 

Conforta,  revoca;  corripe,  duce,  mone! 

B.U22&M.  838.  667 

B.  V  886. 

Epitaphium  Seneoae 

Cura  labor,  meritum;  sumpti  pro  munere  honores, 

Ite;  alias  posthac  sollicitate  animas! 
Me  procul  a  vobis  deus  evocat     ilicet  actis 

Rebus  terrenis;  hospita  terra,  vale. 
Corpus;  avara,  tamen  sollemnibus  accipe  saxis:  s 

Namque  animam  caelo  reddimus;  ossa  tibi. 

19  i.  e.  de  morte  philosopho  digna  ad  immortalitatem 
ducente.  depretio  i.  e.  contemptu  Plasberg  ib.  20  mente 
Buecheler  21  beato  VP,  corr.  Quicherat  22  obito  V 
aliam  V  26  precando  iube:  nam  precibus  lordanis  com- 
tnotus  Deus  poetam  scientem  efficiet  28  duce  Buecheler 
disce  VP  Expliciunt  uersus  Honorii  scolastici.  ad  Ior- 
danem  episcopum  ad  rescripta  Senecae  ad  Lucillum.  quam 
(quae  P)  ei  scxipserat.  ex(h)ortatoria  (transponendum  ex- 
hort.,  quam  ei  scripserat)  saeculum  relinquere  et  ueram 
amplectere  philosopniam  (philosophiam  amplecti.  feliciter 
P)  VP.    In  utroque  *Iordanis9  chronica  sequuntur. 

667—668.    F=  Valentianus  373  saec.  IX  fol.  ult,  manu 
eiusdem  saec. 

667.   F=  Florentinus  Senecae  trag.  37, 13  s.  XI  fol.  1  s. 
Sic  inscr.  V      Epitaphyu  M.  L.  A.  Senece.  F      2  hgc  V 
8  auocat  Par.  6630  s.  XIII  4  Terrenis  rebus 

6  excipe  F 


C.  668—669  139 


fifift  B.  II  239.  M.  889 

WU  B.  V  S86. 

«ri    »x       i_i_         —  2  Lucanua  ed.  Ho- 

Epitapbium  Luoani  8ia8  P.  sss. 

Corduba  me  genuit,  rapuit  Nero,  praelia  dixi, 
Quae  gessere  pares  hinc  socer;  inde  gener.  — 

Continuo  numquam  direxi  carmina  ductu, 

Quae  tractim  serpant:  plus  mihi  comma  placet.  — 
6  Fulminis  in  morem,  quae  sint  miranda;  citentur: 
Haec  vere  sapiet  dictio,  quae  feriet! 

669  b.  m.  b.  - 

MOh  Auct.  auti- 

DOMNI  EVANTII  ^"  MV  *■• 

Nobilis  et  magno  virtutum  culmine  celsE, 
Ingens  consiliis  et  dextrae  belliger  actV, 
Care  mihi  genitor  et  vita  carior  ipsA! 
Hoc  nati  pietas  offert  post  funera  carmeN, 
5  Offerre  incolumi  quod  mors  infanda  velaviT. 

Lux  tibi  summa  Dei  nec  non  et  gratia  Christl 
Adsit    perpetuo    nec    desit    temporis     usV; 
Omnipotensque  tuis  non  reddat  debita  culpiS. 

668.  Amplificatio  est  versus  485c.  —  B  =  Bernetisis  45 
8.  X.  G  —  Bruxellensis  6330  s.  X;  nonnulli  $.  —  Sic 
inscr.  V;  E.  eiusdem  G  Ide  Lucan'  B  1  cf.  486c.  Ald~ 
belmus  p.  240  G.:  Quem  Lucanus  emulans  his  verbis  imi- 
tabatur  dicens:  Cord.— dixi.  —  Cordoba  B  hinc  gener  inde 
socer  V  4  serpat  B  coma  B  5 — 6  om.  V,  G  m.  pr.  s 
Fluminia  Voss.  q.  63  s.  X  6  sapiat  B  fieret  B  feriet 
Voss.  q.  61  s.  X 

669«  Inter  Eugenii  Toletani  carmina  servatum.  fNi- 
cholao  Euantius'  acrostichon  et  telestichon:  erat  is  archi- 
diaconus  Toleti  a.  686.  Est  in  Parisinis  2832  et  8093  s.  IX, 
8071  s.  IX— X  fol.  24  r  (J5),  Toletano  14, 22  s.  IX— X  fol. 
66  r.  (T),  Reginensi  2078  8.  IX — X,aliis.  B  ego,  T  Loewe 
contulimus:  hos  notabo.  Sic  inscr.  B  Item  T  1  uirtute 
T  2  uelliger  (sic)  T  4  munera  carne  B  5  sic  Beg.  s 
columi  T  columni  B  notabit  T  7  tempris  (i  ex  e) 
B  8  deuita  T.  —  Propter  acrostichon  hos  Domnini  (epi~ 
scopi  Viennensis  c.  a.  627)  versus  ex  Alcimi  Aviti  ed.  Peiperi 


140  C.  670 

670 
8ASSI 
b.  m.  b.  -  in  tumulo  Monioae 

Hic  posuit  cineres  genetrix  castissima  prolis, 
Augustine,  tui  altera  lux  meriti, 

Qui  servans  pacis  caelestia  iura  sacerdos 
Conmissos  populos  moiibus  instituis. 

Gloria  vos  maior  gestorum  laude  coronat 
Virtutum  mater  felicior  subolis. 


p.  186  subiungo:  Domninus  papa  in  nomine  Christi  pauper 
episcopus 

Domninus,  rem  spemque  Deo  qui  mente  devota 
Omnigenam  Christo  dignis  virtutibus  offert, 
Mente  catus,  set  lege  pius,  facundia  dives, 
Nescius  iniusti  doctusque  rescindere  culpae, 
6  Intemerata  fide  divina  in  Bede  locandus; 
Nil  proprium  cupiens  redemit,  quos  possidet  hostis; 
Vestitum,  pastum,  potum  tectumque  ministrat. 
Solus  eris  iussu  Domini  data  morte  superstes. 

670,  P  =  Parisinus  8093  s.  IX  fol.  82  v.  post  Da- 
masi  carmina.  V=  Vossianusq.  69  s.  IX  fol.  19.  Q  ■«  Pa- 
risinus  8094  8.  XI  fol.  67.  tfersus  inlustrissime  memorie 
Bassi  excosul  •  e  •  scripti  in  tumulo  sce"  memorie;  Munice 
matris   8cl  Agustini  P.    Ephitafiu  beat  Monnice  genetricia 

sci  Agustini  V.  Epytaphium  beatae  Monicae  genetricis 
beati  Augustini  Q  1  genetris  P  2  agustine  PV 
8  serbans  P,  in  quo  b  et  v  saepe  commutantur,  quod  non 
ubique  adnotavi  pupulos  Q  instituens  P  6  iestorum  P 
6  sobolis  V.  In  P  Iheodulfus,  deinde  c.  671,  in  Q 
Persii  satt.  5,  52  sq.  et  versus  'Dissimilis  cunctis  vox  vultus 
vita  voluntas'  sequitur. 


C   671,  l-n  141 

671 

PHOCAE 

grammatici  urbis  Romae 

Vita  Vergilii. 

Praefatio 


B.  II 186.  M.  388. 
B.  V  86 


0  vetustatis  memoraoda  custos, 
Regios  actus  simul  et  fugaces 
Temporum  cursus  docilis  referre, 

Aurea  Clio, 
6  Tu  nihil  magnum  sinis  interire, 

Nil  mori  clarum  pateris,  reservans 
Posteris  prisci  monumenta  saecli 

Condita  libris. 
Sola  fucatis  variare  dictis 
10  Paginas  nescis,  set  aperta  quicquid 

Veritas  prodit,  recinis  per  aevum 

Simplice  lingua. 
Tu  senescentes  titulos  avorum 
Flore  durantis  reparas  iuventae. 
16  Militat  virtus  tibi;  te  notante 

Crimina  pallent 
Tu  fori  turbas  strepitusque  litis 
Effugis  dulci  moderata  cantu, 
Nec  retardari  pateris  loquellas 
so  Compede  metri. 

His  fave  dictisl  retegenda  vita  est 
Vatis  Etrusci  modo,  qui  perenne 
Romulae  voci  decus  adrogavit 

Carmine  sacro: 

671.    P  =  Parisinus  8093,   in  quo  solo   extat  fol.  37. 

Vita  Vergilii  incpt  a  Foca  grammatico  urbis  Bomae  uersi- 
bns  edita  Prefatio  P  1  veneranda  L.  MueUer  3  do~ 
cili  P  10  sed  m.  see.  P  qniqnid  P,  corr.  p  18  labo- 
rom  P,  corr.  Baehrens  14  reparas  inbente  P  18  modu- 
lata  ToUius  21  Hic  fabe  P,  corr.  ToUius  23  adro- 
gabit  P;  et  cf.  adn.  ad  c  670,  3. 


142  C.  671,  85-64 

Vita  Vergilii 

Maeonii  specimen  vatis  veneranda  Maronem  u 

Mantua,  Romuleae  generavit  ilumina  linguae. 

Quis,  facunda,  tuos  toleraret,  Graecia,  fastus, 

Quis  tantum  eloquii  potuisset  ferre  tumorem, 

Aemula  Vergilium  tellus  nisi  Tusca  dedisset? 

Huic  genitor  figulus  Maro  nomine,  cultor  agelli,  m 

Vt  referunt  alii,  tenui  mercede  locatus, 

Sed  plures  figulum.     quis  non  miracula  rerum 

Haec  stupeat?  dives  partus  de  paupere  vena 

Enituit,  figuli  suboles  nova  carmina  finxitl 

Mater  Polla  fuit,  Magii  non  infuma  proles,  st 

Quem  socerum  probitas  fecit  laudata  Maroni. 

Haec  cum  maturo  premeretur  pondere  ventris, 

Vt  solet  in  somnis  animus  ventura  repingens 

Anxius  e  vigili  praesumere  gaudia  cura, 

Phoebei  nemoris  ramum  fudisse  putavit  io 

0  sopor  indicium  veri!  nil  certius  umquam 

Cornea  porta  tulit.     facta  est  interprete  lauro 

Certa  parens  onerisque  sui  cognoverat  artem. 

Consule  Pompeio  vitalibus  editus  auris 
Et  Crasso  tetigit  terras,  quo  tempore  Chelas  46 

Iam  mitis  Phaethon  post  Virginis  ora  receptat 
Infantem  vagisse  negant;  nam  fronte  serena 
Conspexit  mundum,  cui  commoda  tanta  ferebat 
Ipse  puerperiis  adrisit  laetior  orbis; 
Terra  ministravit  flores  et  munere  verno  w> 

Herbida  supposuit  puero  fulmenta  virescens. 
Praeterea  si  vera  fides  (set  vera  probatur), 
Lata  cohors  apium  subito  per  rura  iacentis 
Labra  favis  texit  dulces  fusura  loquellas. 

uirgilii  P        26  fulmina  L.  MueUer      81  locati  Hem- 
sius      88  stupet  dibes  (corr.  tn.  2)  parcus  P      34  noba  P 
36  laudata  Baehrens    iam  data  P      38  refingens  Burmann 

39  e  Burm.  et  P  42  es  P    lauro  i.  e.  gloria 

51  heruida  P        52  et  Baehrens        54  tinzit  Baehrens 


C.  671,  66-^4  143 

56  Hoc  quondam  in  sacro  tantum  mirata  Platone 
Indicium  linguae  memorat  famosa  vetustas. 
Set  Natura  parens  properans  extoilere  Romam 
Et  Latio  dedit  hoc,  ne  quid  concederet  uni. 
Iusuper  his  genitor,  nati  dum  fata  requirit, 

ao  Populeam  sterili  virgam  mandavit  harenae, 
Tempore  quae  nutrita  brevi,  dum  crescit  in  omen, 
Altior  emicuit  cunctis,  quas  auxerat  aetas. 
Haec  propter  placuit  puerum  committere  Musis 
Et  monstrare  viam  victurae  in  saecula  famae. 

66  Tum  Ballista  rudem  lingua  titubante  receptum 
Instituit  primus,  quem  nox  armabat  in  umbris 
Grassari  solitum.     crimen  doctrina  tegebat; 
Mox  patefacta  viri  pressa  est  audacia  saxis. 
Incidit  titulum  iuvenis,  quo  pignera  vatis 

70  Edidit     auspiciis  suffecit  poena  magistri. 

['Monte  sub  hoc  lapidum  tegitur  Ballista  sepultus; 

Nocte  die  tutum  carpe  viator  iter.*] 
Nos  tamen  hoc  brevius,  si  fas  simulare  Maronem: 
'Ballistam  sua  poena  tegit;  via  tuta  per  oras.9 

76  ['Hic  Ballista  iacet:  certo  pede  perge  viator.'] 
*Carcere  montoso  clausus*  Ballista  tenetur: 

Securi  fraudis  pergite  nocte,  viri.'] 
[*Quid  trepidas  tandem  gressu  pavitante,  viator? 
Nocturnum  furem  saxeus  imber  habet.'] 

80  ['Ballistae  vitam  rapuit  lapis,  +ipse  sepulcrum 
Intulit;  umbra  nocens  pendula  saxa  tremit'] 
[Xrimina  latronis  dignissima  poena  coercet: 

Duritiam  mentis  damnat  ubique  lapis/] 
Hinc  Culicis  tenui  praelusit  funera  versu. 


65  condam  P      61  omne  P,  corr.  ToWus      66  uallista 
P  m.  pr.         69  Incidi  P        70  auspicio  Heinsius    pf  na  P 

71  sq.  Cf.  c.  261  et  Donatus  in  Suetonio  ed.  Beifferacheidi 
p.  68.  71 — 83,  86,  86  delet  Beifferscheid  conamina  variorum 

73  eimulare  est  imitari        74  oras  ScaUger    anras  P 
arva  Baehrens         78  tantom  Oudendorp         82  quoercet  P 

88  clamat  conieci        84  prolusit  Heinsius 


144  C.  671,  86-115 

'Parve  culex,  pecudum  custos  tibi  tale  merenti  8* 

Funeris  offlcium  vitae  pro  munere  reddik' 

Tum  tibi  Sironem,  Maro,  contulit  ipsa  magistrum 

Roma  potens  proceresque  suos  tibi  iunxit  amicos. 

Pollio  Maecenas  Varus  Cornelius  ardent; 

Te  sibi  quisque  rapit,  per  te  victurus  in  aevum.  90 

Musa  refer:  quae  causa  fiiit  componere  libros? 
Sumpserat  Augustus  rerum  moderamina  princeps. 
Iam  necis  ultor  erat  patriae,  iam  caede  priorum 
Perfusos  acies  legitur  visura  Philippos. 
Cassius  hic  Magni  vindex  et  Brutus  in  armis  96 

Intereunt.     victor  nondum  contentus,  opimis 
Emeritas  belli  spoliis  ditasse  cohortes, 
Proscripsit  miserae  ilorentia  rura  Cremonae, 
Totaque  militibus  pretium  concessa  laborum 
Praeda  fuit     violenta  manus  bacchata  per  agros.  ioo 

Non  flatus,  non  tela  Iovis;  non  spumeus  amnis; 
Non  imbres  rapidi,  quantum  manus  impia,  vastant. 
Mantua;  tu  coniuncta  loco;  sociata  periclis; 
Non  tamen  ob  meritum  misera  [esj:  vicinia  fecit. 
Iam  Maro  pulsus  erat,  set  viribus  obvius  ibat  106 

Fretus  amicorum  clipeo,  cum  paene  nefando 
Ense  perit.     quid,  dextra;  furis?  quid  viscera  Romae 
Sacrilego  mucrone  petis?  tua  bella  tacebit 
Posteritas  ipsumque  ducem;  nisi  Mantua  dicat! 
Non  tulit  hanc  rabiem  doctissima  turba  potentum.  no 

Itur  ad  auctorem  rerum:  quid  Martius  horror 
Egerit,  ostendunt     qui  tam  miseranda  tulisset, 
Caesaris  huic  placido  nutu  repetuntur  agelli. 

Sbsq.  Culex  413  sq.,  Donatus  l.  c.  86  pecodum  cu- 

etuB  P        89  Varus  Weichert    uarius  P      90  Te  Klot*  Et 
P      94  filippos  P        96  contemtu8  P        97  choorte*  P 
100  uaccata  (b  supra  u)  P  101  iobis  P        1102  rabidi 

X.  Mueller,   uastat   (u  m.  2   ex  b)  P,  corr.  Heinsius 
108  periclo  es  Buecheler  104  es  addidi  mkeram  edd. 

107  visoera  cf.  Aen.  6,  884.         111  rerum  sc.  publicarum 
marcius  orror  P       112  quid  P    qui  Tolliue        118  hic  P, 
corr.  Tollius 


C.  671,  iu-131.  C.  672, 1-2  145 

His  auctus  meritis  cum  digna  rependere  vellet, 

ii5  Invenit  carmen,  quo  munera  vincere  posset 
Praedia  dat  Caesar,  quorum  brevis  usus  habendi: 
Obtulit  hic  laudes,  quas  saecula  nulla  silebunt 
Pastores  cecinit  primos.     hoc  carmine  consul 
Pollio  laudatur  ter  se  revocantibus  annis 

i*o  Conposito.     post  haec  ruris  praecepta  colendi 
Quattuor  exposuit  libris  et  commoda  terrae 
Edocuit  geminis  anno  minus  omnia  lustris. 
Inde  cothurnato  Teucrorum  pr?elia  versu 
Et  Rutulum  tonuit.     bis  sena  volumina  sacro 

125  Formavit  donanda  duci  trieteride  quarta. 
Sed  loca,  quae  vulgi  memoravit  tradita  fama, 
Aequoris  et  terrae  statuit  percurrere  vates, 
Certius  ut  libris  oculo  dictante  notaret 
Pergitur.     ut  Calabros  tetigit,  livore  nocenti 

180  Parcarum  vehemens  laxavit  corpora  morbus. 
Hic  ubi  languores  et  fata  minacia  sensit, 


B.  II  184 
M.  868. 
B.  IV  17». 


672 

Caesari  Augusto  tributum 

Ergone  supremis  potuit  vox  inproba  verbis 
Tam  dirum  mandare  nefas?  ergo  ibit  in  ignes 

672.  Receneio  |J:  (Pal)  2  ad 

116  brebis — abendi  P,  corr.  p  habenti  Ziehen  117  si- 
lescunt  P  silebunt  Francim  123  coturnato  P  124  sa- 
crum  P  125  donata  P  donanda  Francius  130  laxa- 
nit  P  lassavit  L.  MueUer  vexavit  Heinsius  131  lan- 
gores  P.    In  hoc  versu  fol.  37  desinit  * 

672.  Gf.  quae  disputavi  Mus.  rhenan.  32, 320  sqq. 
Codicum  familiae:  I.  P  =  Parisinus  8093  s.  IX  fol.  75  v. 
B  =  Vatic.  3262  olim  Bembinus  s.  IX.  —  Ad  B  vergunt 
Bemenses  166  s.  IX,  167  et  172  s.  X,  Parisini  8069  (C)  et 
2772  8.  X — XI  et  7927  s.  X,  quos  Hagen  vel  editor  contu- 
lerunt.        II.  V  =*  Vaticanus  1676  s.  XI  (contuli);  pauci 

Anthol.  lftt.  I.  8.  10 


146  C.  672,  8-17 

Magnaque  doctiloqui  morietur  Musa  Haronis? 

A  scelus  indignum!  solvetur  littera  dives 

Et  poterunt  spectare  oculi,  nec  parcere  honori  s 

Flamma  suo?  +ductumque  operi  servabit  amorem? 

Pulcher  Apollo,  veta!  Husae  prohibete  Latinae! 

Liber  et  alma  Ceres,  succurrite!  vester  in  armis 

Hiles  erat,  vester  docilis  per  rura  colonus. 

Nam  docuit,  quid  ver  ageret,  quid  cogeret  aestas,         i§ 

Quid  pater  autumnus,  quid  bruma  novissima  ferret 

Hunera  teiluris  larga  ratione  notavit; 

Arbuta  formavit,  sociavit  vitibus  ulmos, 

Curavit  pecudes;  apibus  sua  castra  dicavit 

Iilum,  illum  Aenean  nesciret  fama  perennis,  is 

Docta  Haroneo  caneret  nisi  pagina  versu! 

Haec  dedit,  ut  pereant,  ipsum  si  dicere  fas  est! 

Becensio  p:  6  Nec  .  .  parcet  hiatu  6  pio       6  honore 
12  novavit        15  Dlum  ipsum  Aenean  nescisset  Boma  p. 


recentes  (?).  Classis  II,  nisi  quod  versus  quosdam  sola  ser- 
vavit,  et  viHis  et  virtutibus  priori  par  est.  III.  Becensio 
§:  E  =*  Vossianus  fol.  111  (cf.  ad  655)  inde  a  v.  25;  et 
Pal  =  Palatinus  487  s.  IX  qui  satis  libere  mutavit  (cf.  ad 
495).  —  Est  et  in  Monacensi  805  *.  XI,  Vindobon.  113  s.  X, 
catalogo  St  Oyan.  s.  XI,  recentioribus.  Totos  adnotabo  PB^ 
V,  E  Pal.  Dracontii  putat  Bossberg  ann.  phil.  133,  726. 
Inscr.  om.  P  et  plerique.  Octauiani  c^saris  angnsti  uersns 
de  landanda  ac  adfirmanda  arte  Virgilii  post  mortem  illius 
incipinnt  B  (et  fere  MeUicensis  s.  XI)  Item  uersus  0.  c. 
a.  de  1.  et  confirmanda  arte  librornm  Pnblii  Maronis  post 
m.  illius  V  Similia  alii.  Epigramma  Aug.  Gaesaris  qnod 
AeneidoB  Vergr  cremare  netnit  Pal  4  APPal  A.tB  Ha 
V  indignnm  P  Pal  hoc  dignnm  BV  5  poterint  V 
6  Boma  suo  Klotz  doctum  puto  dnctnm  libri  (tantnm  P 
dignnm  ?)  dudnm  quae  Opitz  luctusque  Ziehen  operis  V 
sernanit  PB  Pal  -bit  V,  P  ex  corr.  8  in  arvis  Bach- 
rens  9  v.  d.]  docilis  etiam  Pal  12  hic  est  in  Pal, 
post  27  in  V;  deest  in  ceteris  M.]  Totaque  V  Donaqne  Baeh- 
rens  large  r.  nonabit  Pal  13  nota  arbnta  pro  arbusta 
positum    f.    ]   plantanit  V  14  dicanit  PB     locanit  F 

Pal        15.  16  in  V  Pal  post  17,  desunt  in  PB 


C.  672,  18-30  147 

*Sed  legum  est  servanda  fides;  suprema  voluntas 
Quod  mandat  fierique  iubet,  parere  necesse  est' 

soFrangatur  potius  legum  reverenda  potestas, 
Quam  tot  congestos  noctesque  diesque  labores 
Auferat  una  dies,  supremaque  verba  parentis 
Amittant  vigilasse  suum.     si  forte  supremum 
Erravit  iam  morte  piger,  si  lingua  locuta  est 

86  Nescio  quid  titubante  animo,  non  sponte  sed  altis 
Expugnata  malis  odio  languoris  iniqui, 
Si  mens  caeca  fuit:  iterum  sentire  ruinas 
Troia  suas,  iterum  cogetur  reddere  +voces? 
Ardebit  miserae  <narratrix  fama  Creusae? 

w  Sentiet  appositos  Cumana  Sibylla  vapores? 

Becensio  §:  20  Rumpatur       22  supr. — 24  piger]   cru- 
ciataque  pectora  frnetra  In  cinerem  ferat  hora  nocens 
25—42  (PaL,  et  inde  a  v.  26  E) : 
Nescio  quid  fdgiente  anima,  non  spOnte  sed  altis        (86) 
Expugnata  maHs  odio  languoris  iniqui: 
Vretur  Tyriae  post  vulnera  vulnue  Elissae? 
Sentiet  applicitos  turbata  Sibylla  vapores 
Et  iurata  mori  —  nec  cingula  reddet  —  Amazon? 
Di,  meliora  date  ac  sensum  revocate  nocentem  (so) 

18  et  suprema  B    s.  v.]  reuerenda  potestas  V  (ex  20) 
19  Quo   B  Pal    parare    Pal        21  totum   gestos   Pal    tot 
post   congestoB   B     noctuque   dieque    V    noctisque    Pal 
labori8  B        22  Auferat  V  Pal    Hauserat  P    Hauserit  B, 
P  ex  corr.    pec///a  Pal        28  Amittant  V  -it  P  -at  B,  P 
ex  corr.    uigisee,  corr.  m.2,V    supremum  Heinsius    super- 
bum  PB  V  (soporus  Buecheler)    Id  cin.  ferut  ora  Pal 
24  iam  Oudendorp:   in  libri  (sub  V)        26  langoris  V 

28  voce8  libri  (poenas  V  recc.  Heyne):  an  lucem  vel  luces? 
Hic  cf.  v.  12  29 — 82  sic  V  ;  pro  his  nil  nisi  Ard.  mis. 
post  uulnera  uulnus  elissae  PB  (alissae  J5),  cf.  Rec.  ($. 

29  forma  g 

(25)  It  Epigramma  ♦  A  •  Cesaris  in  confirmatione  eorun- 
dem  libror  E  (cf  c.  666)  sed]  et  Pal  (26)  iniquis  Pal 
(27)  Unitur  Pal  Infertur  tiriae  E  funus  Wakefield  helis- 
sae  E  (28)  applicator  .  .  uapore  Pal  y]i  E  (29)  sin- 
gula  E  reddat  Pal  E  mazon,  corr.  m.  2,  E  (30)  Dii  E, 
om.  Pal    sensu  reuocate    parentem  Pal 

10* 


148  C.  672,  51-42 

Vretur  Tyriae>  post  funera  vulnus  Elissae 

<(Et  iurata  mori,  ne  cingula  reddat,  Amazon^? 

Tam  sacrum  solvetur  opus?  tot  bella,  tot  enses 

In  cineres  dabit  hora  nocens  et  perfidus  error? 

Huc  huc,  Pierides,  date  flumina  cuncta,  sorores;  ss 

Exspirent  ignes,  vivat  Maro  ductus  ubique 

Ingratusque  sui  studiorumque  invidus  orbi 

Et  factus  post  fata  nocens.     quod  iusserat  ille 

Si  vetuisse  meum  satis  est  post  tempora  vitae, 

Immo  sit  aeternum  tota  resonante  Camena  40 

Carmen,  et  in  populo  divi  sub  numine  nomen 
Laudetur  vigeat  placeat  relegatur  ametur! 

Becensio  fl: 
(Pace  viri  liceat  tanti),  nec  commoda  linguae 
Divitis  intereant,  per  quam  Bomana  iuventus 
Aeternum  florere  potest;  (vernm^  quod  iusserat  ille, 
Sit  vetuisse  meum.    Nam  post  sua  tempora  vitae 
Non  taceat,  immo  aeterna  resonante  Camena  ($6) 

Laudetur,  placeat,  vivat,  relegatur,  ametnr! 

31  Oretur  .  .  elise,   F  (Uretnr  C)  33  opus  mg.  P 

enses  supra  ignes  corr.  V      34  ora  PB    ira  V   hora  C  alii 

35  cuncta  PB    uestra  V      86  Et  spirent  PB    Exp.  V 
dnctus  PB    doctus   V    num  cultus?       37  Ignarusqne   V 
orbis  V      38  fractus  P        39  sic  libri,  qw>8  interpunctionc 
nunc  demum  emendata  sequor  (vetuisse  meum  est  substanti- 
vum);  lacunam  statui  in  hanc  sententiam  fNon  taceat' 

40  sic  P    eternus  B  rell.    Non  taceat  mecum  ^terna  F 

41  nomine  V  nostri  Buecheler  42  placeat  uigeat  F.  — 
36 — 42  Huc  huc  Pierides  nemorum  per  lustra  loquaces 
tendite  et  ardentes  ignes  fluvialibns  undis  |  mergite,  ne 
pereat  tam  clari  Musa  poetae  I  flammaque  (famaque  Schra- 
der)  vanescat.  vivat  Maro  clarus  in  orbe  |  ingratusque  sibi, 
sed  quod  male  iusserat  ipse,  |  sit  vetuisse  meum.  sacer  est 
post  tempora  vitae.  |  Sicque  erit  aeternum  tota  resonante 
Camena  |  carmen  et  imperii  divi  sub  nomine  vivat,  |  laude- 
tnr  vigeat  placeat  relegatur  ametur  C 

(32)  Diuites  Pal  iuuenta  Pal         (83)  Aeternam  Pal 
forere  E    uerum   add.  E  Pal        (34)  Sit  E    Si  uetnissem 
ista  P        (85)  resonantae  Pal    resonate  E 


C.  672—674,  1  149 

672» 

Ovidio  tribuium 

De  XH  libris  Aeneidarum  b.  iv  in. 

Primus  habet  pelagi[que]  minas,  terraeque  secundus, 
Tertius  errores,  et  amores  quartus  Elissae. 
Quintus  habet  ludos,  sextus  deducit  ad  umbras. 
Septimus  Ausonios,  Aenean  proximus  armat. 
5  Nonus  Hyrtaciden,  decimus  Pallanta  peremit 
Vndecimus  Drancem  damnat,  pars  ultima  Turnum. 


B.  D&.  ~~ 
B.  IV  U7. 


673 

Vergilio  tributum 

De  quodam  oum  cruribus  obliquia  nato 

En  dat  aperturam  crurum  flexura  recurvam 

Et  patet  oblicus  inter  utrumque  locus, 
Quo  praegnantis  equae  calcaribus  urgeat  alvum 

Curvato  et  tutum  crure  sit  intus  onus. 

674 
Vergilio  ud  Ovidio  tributum 

De  imagine  et  somno  b.  iv  iiT 

Pulchra  comis  annisque  decens  et  candida  vultu 

672\  S  =  Sangallensis  397  s.  IX  p.  146  (Schenkl, 
Studia  Vindobon.  II  73).    P  =  Parisinus  9344  8.  XI    Item 

Eiusdem  {sc.  Ovidii,  post  c.  1, 1 — 10)  De  exulib  enedarum  S, 
correxi    Versus  Ovicfii  Nasonis  P  Versus  Asmenii  super  XII 

Virg.  libros  Vatic.  1674  s.  XII     1  prius   que  om.  SP 
4  aneam  octauus  et  P      6  drancem  S]    tarcnon  P 

678  — 674b.  C=cod,  Begius  mus.  Brit.lbB  XIX 
saec.  IX,  de  quo  cf.  mus.  rhen.  I  133  et  XXXI  93. 

673.  C,  fol.  90  v.  Virgr  C  in  mg.  1  fluxura  et  4  fit 
C,  corr.  Th.  Oehler.  —  C  foi  99  v. :  Virgilius  de  sua  nutrice 
(*.  e.  Martial.  I  19),  tum 

674.  Item  idem.  de  imagine  et  somno  C.    L = Lipsiensis 


160  C.  674,  2-4.  C.  674* 

Dulce  quiescenti  basia  blanda  dabas. 
Si  te  iam  vigilans  non  unquam  cernere  possum, 
Somne,  precor,  iugiter  lumina  nostra  tene! 

674»  (olim  788) 

B.  II 173.  M.254.  tt-       .r 

b.  iv  m  Virgilms: 

Maeonium  quisquis  Romanus  nescit  Homerum/ 
Me  legat,  et  lectum  credat  utrumque  sibi. 

Illius  immensos  miratur  Graecift  campos; 
At  minor  est  nobis,  sed  bene  cultus  ager. 

Hic  tibi  nec  pastor  nec  curvus  deerit  arator. 
Haec  Grais  constant  singula,  trina  mihi. 

I  74  8a€C.  IX — X.    Ad  puellam  quam  in  somnis  uiderat  L 
2  Dulcis  L.  Aldhelmus  de  metris  p.  293  Gil.:   'baagiafl 
bassiant,  ut  Ovidius  rdulce  . . .  bassia  . . .  dabas'.    4  Somne 
C    ]  Me  L.    Sequitur  in  C  {cf  et  Nov.  Archiv.  4, 122) 

B.  M.  B.  —  Be  oalvo  a  oulioe  obviato 

Stridula  musca  volans  calvum  conspezit  euntem. 

'Calve  viator',  ait  (quo  tendis?  cede  parumper, 

Perque  tuos  iuro  qui  restant  retro  capillos, 

Me  gratam  liceat  rostro  decerpere  sedem.' 

Sic  ait  et  trepidum  circumvolat  inproba  calvum, 

At  contra  ille  timens  solito  caput  armat  amiotu.  — 

[Quid  valet  en  calvus  muscae  lassatus  ab  ictu?] 

m.  7  om.  C,  sed  extat  pro  6  w  cod.  bibl.  publ.  Cantabrig. 
1562  8aec.  X  fol.  367  r.,  ubi  sequitur  'Incipit  responsio  Hug- 
baldi  de  laude  calvorum.'  Extat  carmen  et  in  Parisino 
2773  saec.  XI,  sine  titulo;  ubi  4  rostro  liceat,  5  Hoc  ait, 
6  armat  (ornat  C).  7  deest 

674\  Cpost  fol.  9lJ,  quem  sequor.  —  Est  et  in  Pala- 
tino  487  8.  IX — X,  Parisino  16236  s.  X,  Hauniensi  olim 
Hamburgensi  2007  q  et  Laurentiano  39,  23  s  XII— XIII, 
et  recentibus  Os)  Virgilius  Par  *;  om.  ceteri.  Alcimi  vel 
Alcinoi  cod.  Barthii  1  romanum  Haun  2  cf.  Ovidii 
Art.  am.  12.  3  miretur  Haun  4  bene]  mage  cod. 
Barthii,  Ascensius  6  curvus]  eques  nec  Baehrens;  similia 
iam  Itali.  At  soli  pastor  et  arator  apud  Homerum  „de- 
euntu;   trina  v.  6  ad  hos  et  bellatores  {v.  3)  spectat 


C.  674b— 676, 1-2  151 

fi7Ab  B.  —  M.  389. 

B.  m  169. 

Nereides  freta  sic  verrentes  caerula  tranant, 

Flamine  confidens  ut  notus  Icarium. 
Icarium  notus  ut  confidens  flamine  tranant 

Caerula  verrentes  sic  frata  Nereides. 

675 

Hic  addere  libet  versiculos  db  Aldhdmo   de  metris 
p.  232  (cf.  p.  284)  GtiL  Vergilio  adscriptos: 

VIRGILII  BBivic- 

*Virgilius   item  libro,   quem  Paedagogum   praetitulavit, 
cuius  principium  est 

Carmina  si  fiierint  te  iudice  digna  favore, 

Reddatur  titulus  purpureusque  nitor. 
Sin  minus,  aestivas  poteris  convolvere  sardas 
Aut  piper  aut  calvas  hinc  operire  nuces, 
syllabam  elisit  dicens: 

Durum  iter  et  vitae  magnus  labor.' 


fi7A  B.  V  43.  M.  1080. 

v    W  B.  V  349. 

Me  legat,  annales  cupiat  qui  noscere  menses 
Tempora  dinumerans  aevi  vitaeque  caducae. 

674b.  C  fol.  101  (2.  3  nothus  4  Coerula)  ex  Dio- 
mede  p.  617  K:  Reciprocum  neoterici  novum  protulerunt  ut: 
Nereides  .  .  . 

675.  A  =  Ambrosianu8  C  74  sup.  s.  X.  M  =  Mona- 
censis  14505  s.  XI  fol.  131.    Hos  sequor.        1  indice  A 

2  Reddetur  Aldh.  8  s&rdts  A  4  au  c.  h.  cooperire  A. 
Cf.  Venantius  ed.  Leo  p.  VII.  Virgilium  isium  Scottum 
Anglumve  fuisse  suspicatur  Huemer. 

676—680.  Codices  saec.  IX:  C  =  Caroliruhensis  Aug. 
167  fol.  18,  Bedam  continens,  optimus,  sed  titulis  carens; 


152  C.  676,  3-10 

Omnia  tempus  agit,  cum  tempore  cuncta  trahuntur. 
Alternant  elemeuta  vices  et  tempora  mutant 
Accipiunt  augmenta  dies  noctesque  vicissim.  * 

Tempora  sunt  florum,  retinet  sua  tempora  messis, 
Sic  iterum  spisso  vestitur  gramine  campus. 
Tempora  gaudendi,  sunt  tempora  certa  dolendi. 
Tempora  sunt  vitae,  sunt  tristia  tempora  mortis. 
Tempus  et  hora  volat     momentis  labitur  aetas.  io 

quem  solum  ubique  afferam,  de  quo  cf.  ad  c.  689.  F  =  Vat 
Meginensis  216,  S  =  SangaUensis  248,  Va  =  Valentianus  893, 
P  =  Parisinus  7886  (mus.  rhen.  1866,  136).  Dr  =  Drcs- 
densis  Dc  183  (ann.  phil.  1888,  696),  Vo  =  Vossianus  q.  76 
r  =  Begin.  2078.  —  saec  X:  A  =  Ambrosianus  D  48  inf., 
Ee  =  Begin.  1260,  E  =  Eegin.  438,  £  =  (TiMZtaiiif*.  132, 
t>  =  Vaticanus  438,  Vat  =  Vaticanus  644  fconfttty,  £a  =  San- 
^aC.  469,  FaZ  =  Valentianus  330  6w.  —  saec.  Xf:  0  =  Oxa- 
nten«w  5.  Joh.  18,  JV  =  Parisinus  12117,  Eeg  =  Eeginensis 
123.  —  *aee.  XI— XII:  M  =  Monacensis  14693.  —  s.  XU: 
Ca  =  Cantabrig.  0  2,  24.  —  s  =  recetUiores,  D  =  Ooa«c 
Cuiacii  a  Scaligero  Leid.  lat.  q.  61  transcriptus. 

676.  C2?e£  J.2*  ©  Fat  5a  i£0  2fc#  D.  C/*.  &«&  Ftn- 
do6.  6, 324.  Testimonia:  1.  Hieronymus  comment.  in  Eze- 
chielem  I  7:  'quattuor  temporum  circulum  .  .  de  quibus 
pulchre  uno  versiculo  dictum  est:  Ver  aestas  autumnns 
niems  (v.  12),  et  mensis  et  annus.'  2.  Dracontius  in  Satis- 
factione  c.  ann.  490  scripta  v.  219  sqq.  habet  c.  676,8;  4 — 6; 
12 ;  8  dispersos  et  220  f Tempora  eunt  vitae,  tempora  mortis 
eunt'  (cf.  v.  9);  idem  Medeae  v.  132  fAlt.  elem.  vices.'  3.  Co- 
lumbanus  (f  616}  nostrum  sic  exscripsit  in  Versibus  ad  Se- 
thum  61 — 70:  Pulchre  veridici  cecinit  vox  talia  vatis:  v.  2 — 12 
(exc.  v.  4)  et  ib.  v.  7  (=  v.  10)  et  ad  Hunaldum  3  (item 
=  v.  10);  cf.  Gundlach,  Nov.  Archiv.  15,499  sqq.  —  Vides, 
Hieronymum  iam  versiculum  nostri  etsi  memoria  faUente  attu- 
lisse,  tum  Dracontium  plura%  Columbanum  plurima  inde 
hausisse.  Postea  Beda  totum  carmen  inter  sua  recepit;  quare 
eius  esse  putabatur: 

Ho8  claros  versus  venerabilis  edidit  auctor 
Beda  sacer,  multum  nitido  sermone  coruscus  O 

U(ersus)  Bed§  Vat.    De  compoto  D;  om.  C.  —  v.  1  num  a 
Beda  de  suo  et  v.  2   ab  eodem   ex   Columbano   additi? 
1  uult  qui  cognoscere  Ee        2  (Verg.  Aen.  6,691)  denume- 
rans  C        4  alimenta  C    elimenta  A  Vat. 


C.  676, 11-13.   C.  677—678,  l-«  153 

Omoia  dat  tollit  minuitque  volatile  tempus. 

Ver  aestas  auturanus  hiems:  redit  annus  in  annum. 

Omnia  cum  redeant,  homini  sua  non  redit  aetas. 

ann  B.Y44.  m.iosi 

O  «  <  B.  V  350. 

Exsurgens  Chelas  Aries  demergit  in  ima. 
Scorpion  aurati  submergunt  cornua  Tauri. 
Tum  suhit  Arcitenens,  Geminis  surgentibus,  aequor. 
Dum  surgit  Cancer,  Capricornus  mergitur  undis. 
s  Portitor  urceoli  formidat  signa  Leonis. 
Virgo  fugat  Pisces.     redit  et  victoria  victis. 


678 


B.V45.  M.  1032. 
B.  V  360. 


Bis  sex  signiferae  numerantur  sidera  sphaerae, 
Per  quae  planetae  dicuntur  currere  septem. 
Pollucis  proles  ter  denis  volvitur  annis. 
Fulmina  dispergens  duodenis  lustrat  aristis. 

s  Bellipotens  genitor 

+mensum  pensare  bilibri. 

In  medio  mundi  fertur  Phaethontia  flamma 

12  Vera  Vat.  13  addit  Columb.  v.  71  et  habet  Dra- 
eont.  Satisf.  v.  265 ;  quare  ut  genuinutn  addidi.   Dcest  in  libris. 

677.  MD;  om.  C  1  chela  et  dim.  M  2  Scorpius 
M  .  .  submergit  M     3  Tum  Scaliger    Dum  D    Hinc  M 

4  Cum  c.  b.  M        5  terga  D    signa  M      6  redit   at  puto 
—  Simile  est  in  Vindobonensi  2521  8.  XII: 

Tristicon  de  oppositis  signis. 
Mergitur  Hammonis  Libra,  Tauri  Scorpius  ortu, 
At  Geminos  fugit  Arcitenens,  Cancrum  Capricornue, 
Hinc  Leo  pellit  aquas  fundentem  Yirgoque  Pisces. 

678.  C  SDr  JR  v  Ca  Vat  OD<s  Petavianus.  Ye(f)STiB 
de  septem  planetis  B  Vat.,  om.  C  Versus  de  annis  plane- 
tarum  hoc  est  de  septem  sideribus  0  1  sferae  C 

8  Polluris  prolis  C  Vat  (Saiurnum  dicit)        4  -nas  .  .  aristas 
Scaliger  5  Lacunam    indicavi.      pensatque    Burmann 

bilibre  Scaliger        6  phoetontia  C 


154  C.  678,  7-15.  C.  679,  1-4 

Ter  centum  soles,  sex  denos,  quinque,  quadrantem. 

+Ter  senas  partes  his  [tu]  Cytherea  retorques 

Lustrando  totum  praeclaro  lumine  mundum. 

Terque  dies  ternos  puro  de  vespere  tollens  io 

Semonis  divi  completur  circulus  anni. 

Horas  octo,  dies  ternos  servato  novenos; 

Proxima  telluri  dum  curris,  candida  Phoebe. 

>  679 
PRISCIANI  GRAMMATICI 

B.  V47.  M.  284.  _.  .-       .. 

b.  y  85i.  De  sideribu8 

Ad  Boreae  partes  Arctoi  vertuntur  et  Anguis, 
Post  has  Arctophylax  pariterque  Corona,  genuque 
Prolapsus,  Lyra,  Avis,  Cepheus  et  Cassiopea, 
Auriga  et  Perseus,  Deltoton  et  Andromedae  astrum; 

8  corruptus.  Possis  Ter  quinas  his  partes;  nam  Ve- 
nus  circiter  in  3/6  temporis  Terrae  (224  diebus)  Solem  cir- 
cuit  ex  his  0  plus  tu  D  Ter  senas  ter  partes  Cy.  Dr 
his  tu  scripsi  10  Ternas  ter  partes  p.  Dr  11  Sermonis 
dni  COBvatDr  Sennonis  dui  D  Cum  Mercurii  cursus 
sit  87  dierum,  dies  terni  fortasse  inteUegendi  sunt  cuiusque 
mensis  kalendae  nonae  idus.  Post  v.  13  addit  0  ex  Ald- 
helmi  Enneastichis  2,  8 — 9 :  Nec  rota  .  .  tricent.  — 

G79.  CVBcSVaDrrBGv  Vat  Sa  Val  ND,  sed  et 
Begius  s.  IX  (cf.  ad  673),  Sangall.  250  8.  IX;  porro  8.  X: 
Matrit.  L  96,  Mus.  Britann.  add.  11304,  EinsicU.  29  et  178, 
Urbinas  290,  Bodleianus  X  1,  4,  43;    aUi;   8.  XI:   Einsidl. 

319;  s.   Versus  PEIN.  G.  de  XII  signis  sic  V  (t.  e.  Prisciani 
grammatici ;  hariolatur  Baehrens)    V ersus  Prisciani  de  side- 
ribus  caeli   N    ;   eidem    tribuit   Begius    Praesciani    Vatic. 
4493  8.  X     Epitome  phenomenon  Prisciani  gram  Dr     Pri- 
sciani  Epitome  phenomen  G    Incipit  Epitome  phenomenon 
id  est  apparitio  siue  apparentia  Prisciani  gramatici  Versus 
XII  de   sideribus  Val  et  fere  B  v    Inscr.  deest  C  Va  D. 
VersuB  PriBciani  de  astrologia  Paris.  5371  s.  XIIL  — 
C:  2  arctofilax        3  casiophea    4  Aurigam  P.  8  urna.  — 
Pauca  ex  aliis  addam:  1  arcti  ?    3  casiephea  Val   -ephia  F, 
Sang.  260   -opea  G  -epia  Urb. 


C.  679,  5-12.  C.  680, 1-7  155 

s  Pegasus  et  Delphin  Telumque,  Aquila  Anguitenensque. 
Signifer  inde  subest,  bis  sex  et  sidera  complent 
Hunc:  Aries  Taurus  Gemini  Cancer  Leo  Virgo 
Libra  Scorpius  Arcitenens  Capricornus  et  urnam 
Qui  tenet,  et  Pisces.     post  sunt  in  partibus  Austri 
10  Orion,  Procyon,  Lepus,  ardens  Sirius,  Argo, 

Hydrus,  Chiron,  Turibulum  quoque,  Piscis  et  ingens. 
•   Hinc  sequitur  Pistrix  simul  Eridanique  fluenta. 


680 


B.  Y  68.  M.  890. 
B.  V  352. 


Bis  sena  mensum  vertigine  volvitur  annus, 
Septimanis  decies  quinis  simul  atque  duabus, 
Ter  centenis  bisque  tricenis  quinque  diebus, 
Quos  ternis  gaudet  divisos  stare  columnis, 
5  Scilicet  Idibus  et  Nonis  simul  atque  Kalendis. 
Nam  quadris  constat  Nonis  concurrere  menses 
Omnes  excepto  Marte  et  Maio,  sequitur  quos 


7  Hinc  Vat  Nz  8  Libraque  Par.  5371.  arquitenens 
Dr  (arcit.  cetert)  urnam  V  urna  5  12  heridaniq;  Dr 
Vat  Val  Ns     Post  12  additi  in  Dr  r  N: 

Sed  vaga  praeterea  dicuntur  lumina  septem 
Luna  et  Mercurius,  Venus  ac  Sol,  Mars  quoque  fulgens, 
Hinc  Iovia  et  sidue  super  omnia  aidera  lucens, 
Cekior  hia  Saturnus,  tardior  omnibus  astris. 

quo8  uersus  editores  olim  receperunt 

680.    C  S  P  Vo  AB  D  Vat  0  Beg  Ca,  sed  et  Sangah 
Umes  250,  261,  450  8.  IX;    Bruxell.  saec.  X;    Exeterensis 
3507  s.  X — XI,  alii.  —  WandaJbcrius  Prum.  Descr.  tnens. 
361:  Bis  sena  hoa  cultus  renovant  vertigine  menses.  —  Ti- 
iulo  carent  CPA  Vat  0.    Cum  Bedae  martyrologio  conexum 
est  in  Vo  et  Vossiano  oct.  15  s.  XI;  fpraecipuas  anni  totius 
festivitates    .  .    ostendunt'    hi  versus   teste   cod.    B.  — 
1  senia  CO        2  Trudentii'  Mico  in  Exemplis  poet.  {Poet. 
aev.  Carol.  III 294).     V.  2  est  in  Einsidl.  32  *.  X     Cf.  Mus. 
rhen.  50,  316     Septimanas  C        3  centenis  PBO  alii    cenis 
CA    centum  vulgo      4  Quos  scripsi    Qua  C    Qui  PBO 
divisos  scripsi    -sns  libri        5  Scilicet  et  .  .  kalandis  C 
6  occurrere  0,    oonc.  ceteri 


166  C.  680,  »-17.  C.  680*,  1-8 

Iulius  et  October:  senis  soii  hi  moderantur. 

Septenis  patet  hos  denis  quadrare  Kalendis. 

Octonisque  pares  menses  sunt  Idibus  omnes.  i# 

Ianus  et  Augustus  tantum  mensisque  December 

Volvuntur  denis  semper  nonisque  Kalendis; 

At  contra  currunt  bis  nonis  rite  quaterni 

Iunius  Aprilis  September  et  ipse  November. 

Sedenis  Februus  cito  solus  ab  omnibus  errat  u 

Bis  senis  sic  namque  rotatur  mensibus  annus 

Per  Nonas  Idusque  decurrens  atque  Kalendas. 

b.  m.  -  680»  (olirn  736) 

B.  V  864.  v  J 

Versus  de  diebus  Aegyptiaois 

Bis  deni  binique  dies  scribuntur  in  anno, 
In  quibus  una  solet  mortalibus  hora  timeri. 

8  et  CAB;   num  Iuius  et   legendum?    octimber  PO 
senis  om.  C        9  S.  p.  h.  pariterque  flagrare  kalendis  Ubri 
(flagrante  Vat    diebus  CA  Vat)    denis  quadrare  scripsi 
11  tantum   12  semper  Buecheler  11  semper    12  tantum 

libri  13  corrunt  C  14  om  C  Iulius  PRO  16  que 
om.  C  17  idus  P  idusque  ceteri  kalandas  C.  Sequun- 
tur  in  C  c.  689  et  894  inter  se  mixta. 

Edidit  hos  famulus  gnaro  meditamine  versus 
Perspicuos  summi  Beda  sacer  domini  0. 

G80\  Ph  =  Philippicus  131  s.  IX  init.  B  =  Ber- 
nensis  441  s.  IX  (ed.  Sinner).  Be  =  Bem.  318  8.  IX. 
Bg  —  Begius  mus.  Brit.  16  B  19  8.  IX—  X.  —  Libri  8.  X: 
V  =  Valentianus  330  bis  fol.  35.  M  =  Eseorialensis  L 
III 8,  quem  contulit  Loewe.  Ber  =  Bernensis  584.  Libri 
s.  XI:  E  =  Einsidlensis  319  (eontulit  Schmitz).  B  «=  ife- 
gifiensis  586.  0  =  Oxoniensis  coll.  S.  Joh.  18.  P  ■—  Pari- 
sinus  2773.  Sangallensis  831.  Becentiores  quoque  sunt 
(Ambrosianum  M  79  8.  contulit  Loetce).  T  =  Thuanei  apo- 
graphum  Vaticanum  9135  8.  XVII,  cf.  CIL  I  411.  —  Can- 
tairigiensem  Trin.  B  15,82  s.  X  ex.  contulit  Schenkl  Stud. 
Vind.  7,  341.  —  De  diebus  Aegyptiacis  cf.  W.  Schmitz,  Mus. 
rhen.  81,  295.  29,  167.  Inscr.  om.  Ph  B  MBer  E  OP. 
V§  de  dieb;  egybtiacis  V  De  aeg.  diebus  B  Versua  de 
Aeg.  d.  ex  v.  c.  biblioth.  v.  illustr.  J.  A.  Thuani  T.    Numc- 


C.  680*,  3-2*  157 

Mensis  quisque  duos  captivos  possidet  horum 
Nec  simul  hos  iunctos,  homines  ne  peste  trucident. 
Si  tenebrae  Aegyptus  Graeco  sermone  vocantur,         5 
Inde  dies  mortis  tenebrosos  iure  vocamus. 
I        Iani  prima  dies  et  septima  flne  timetur.  VII 

im  Ast  Februi  quarta  est;  praecedit  tertia  finem.  III 

I  Martis  prima  necat,  cuius  sub  cuspide  quarta  est.  Illl 

X  Aprilis  decima  est,  undeno  et  flne  minatur.  10    XI 

III  Tertius  in  Maio  lupus  est  et  septimus  anguis.  VII 

X  Iunius  in  decimo  qulndenum  a  fine  salutat.  XV 

XIII  Tredecimus  Iulii  decimo  innuit  ante  kalendas.  X 

I  Augusti  nepa  prima  fugat  de  dne  secundam.  U 

III  Tertia  Septembris  vulpis  ferit  a  pede  denam.  15    X 

III  Tertius  Octobris  pullus  decimum  ordine  nectit.  X 

V  Quinta  Novembris  acus,  vix  tertia  mansit  in  urna.         111 
VII  Dat  duodena  cohors  septem  inde  decemque  Decembris.    X 
His  caveas,  ne  quid  proprio  de  sanguine  demas. 
Nullum  opus  incipias,  nisi  forte  ad  gaudia  tendat.    20 
Et  caput  et  finem  mensis  in  corde  teneto, 
Ne  in  media  ima  ruas,  sed  clara  per  aethera  vivas. 

ros  marginum  ex  VM  solis  addidi.  Orthographtca  ex  solo 
M  afferam.  1—6  om.  MB  O.  3—6  om.  P  1—4  om. 
Ber  1  Bis  bini  denique  E  2  mortalis  mg.  T 

3  captivos  i.  mdlo8  (ital.  cattivo,  fr.  ch£tif)  4  Haec  T 
uinctos  Ph  homine  V  6.  6.  1 — 4  Ph  RE  Ber.  6  graio 
Ph  R  6  tenebras  T  uocamur  Ph  19—22  ante  v.  7 :  E 
7  tenetur  MR  8  Eet  f.  quart§  M  p.  t.  f.]  8ed  sep- 
tima  seruiet  umbris  0  9  «ub  B]  sic  MVR,  si  Ey  in  P, 
quasi  0,  et  Ph  T        10  decimo  V    undena  B    -ne  0    et] 

a  OPT         11  in  om.  Ph.  M,   ex  V,   eat  ER{0)    Maio 
tertius  EP    est  lupus   est  et   MEP       12  indecimo]  un- 
decimo  B    post  R    salute  B       13  iuli  recc.       14  secunda 
MRT        15  uulpes   V    cuspis  Haupt    feret  E    pude  B 
dena  MT        16  Marcius  october  B    pullus  B  V:   om.  M; 
gladius  Ph  EORT    decimum  ET:  decimus  in  M    decem 
m  BVR    decimo  0        17  auis  B        18  Sat  M    Hac  T 
duorum  B    choors  M     december   BOE     tenebris  M 
19 — 22  om.  MBO.       19  de  proprio  E       20  tendat:  en  ex 
corr.  Ph.    s.  c.]  sydara  V.         20  et  2*2  om.  P         21  ac  V 

timeto  P        22  in  om.  R    medio  Ber  RT  Ph    una  R 


158  C.  681—682 

B.  M.  —  /»01 

B.  IV  441.  OOl 

Basia  coniugibus,  sed  et  oscula  dantur  amicis; 
Savia  lascivis  miscentur  grata  labellis. 

682 
b.  m  i7o.  Ovidio  Nasoni  tributum 

Rustice  lustrivage  capripes  cornute  bimembris 
Cinyphie  hirpigena  pernix  caudite  petulce 
Saetiger  indocilis  agrestis  barbare  dure 
Semicaper  villose  fugax  periure  biformis 
Audax  brute  ferox  pellite  incondite  mute 
Silvicola  instabiiis  saltator  perdite  mendax 
Lubrice  ventisonax  inflator  stridule  anhele 
Hirte  hirsute  biceps  fallax  niger  hispide  sime 
+Scrans  aridus  iolae  spurce  bruciole  Fatucle! 

681«  Inter  glossaria  et  Isidori  Differentias  B(er- 
nensis  16  s.  IX— X),  Be(rnensis  243  s.  X),  P(hilippicus  4626 
s.  XII),  E(insidknsis  172  s.  X),  *.  cf.  Hermes  II  369. 
Variatwr  Isidori  Differentiarum  fbasium  uxori,  osculum 
filiis,  suavium  scorto.'  —  Quidam  poeta  E  Quidam  BP 
Isid.  1  B.  c.  sed  et  PE  Isid.  (decet  Loewe):  Coniugis 
interea  (-reti  Be)  basium  B  Be  dentur  E  ntur  B  2  Suavia 
PB  Isid.    Savia  Be  E    miscemus  BE 

682.  T  «*  Turicensis  78  (olim  461;  saec.  IX,  olim  Frehe- 
rianus,  fol.  82.  S  =  SangaUensis  899  s.  X  (cf.  ann.  philol. 
1868,  391).  P  »  Parisinus  8094  s.  XI  foh  66.  Est  et  in 
Beginensi  421  sed  a  manu  recenti.  Liudprandus  v.  1  et  4 
(in  relatione  de  leg.  Constant.  10)  et  2 — 3  (in  Antapodosi  6, 32) 
commemorat.  Ed.  pr.  L.  Mueller  ann.  phil.  1866,  396. 
TP  ego,  S  Jaenicke  contulimus.    Ouidius  Naso  in  amatoria 

arte(!)    de    Pan    pastore    dt   P;    inscr.  deest  TS    Ovidiua 
in  rusticum  Monac.  464  s.  XV.        1  bimbres  P      2  Cynife 
TS     Cinife    P     num   hircigena?      hi(hy-)rpigena    Zt&ri 
petulae  T    -\e,  corr.,  S         3  Sitiger  P        4  uilose  P 
6  brute  om.  T    mutae  TS    muto  Hertzberg      6  Siluicula  P 

7  ventri8onax  Baehrens    anelae  TS    anhelle  P    8  Hirce 
P  Hyrt(a)e  hyrsute  TS    hispidissime  libri,  corr.  L.  Mueller 

f.  h.  nig.  TS    n.  h.  fall.  P       9  om.  P    ariole  vel  arbu- 
sticula  Hertzberg    brutiole  S    brachycole  vel  brevicole  puto 

fatude  S  fataucle  T,  corr.  Hertzberg    Finit  S 


C.  683—686, 1-2  159 

683 

Vide  nunc  c.  487* 


684 


B.IV88.  M.1235. 
B.  V  886. 


Luciola,  effigies  illorum  iudice  quovis, 
Quos  peperit  quondam  morum  fecunda  vetustas, 
Hic  tegitur,  laudis  monumento  exstante  superstes. 
Nobilitas  patriae  Treveri  praeclara,  patrumque 

s  Arvernum  hospitium  civem  se  adscisse  superbit 
Pignorat  haec  teilus  terrae  felicis  alumnam. 
Fundorum  spatiis  cinerum  est  possessio  maior. 
Coniuge  fortunata  equitum  peditumque  magistro 
Omni  humilem  officio  dum  se  gerit,  auxit  honorem: 

loAltior  invidia,  qui  non  subcumbit  honori,  est. 


685 

Collis  sum  collisque  fui  collisque  manebo; 
Tertia  si  pereat  littera,  sexta  manet. 

686 


B.  M.  —• 
B.  in  170. 


B.  M.  — 
B.  IV  442 


Vrbs,  quae  tantum  alias  inter  caput  extulit  urbes, 
Quantum  lenta  solent  inter  viburna  cupressi, 

684.  Epitafiam  T  fol.  96  r.  Est  in  Sangall  877  s.  X. 
cf.  De  Ro8si  p.  284.     T  adnotabo.        2  heroum  Baehrens 

4  triaeri    TS      patremqne  .  .  hospitio    Crusius,    sed    dicit, 
Luciolam  eiusque  parentes,  Treveris  ortos,  ad  Arvernos  trans- 
migrasse  osp.  T       7  ty  in  mg.  T     8  aeq.  T      9  humili  T 
10  honon  Pithoeus    amori  T 

685.  T  fol  116.  R(eginensi8  421  s.  XI).  Sangall.  899 
8.  X.  Ed.  pr.  Klein  mus.  rhen.  23, 191.  —  Tantum  vina 
nocent,  quantnm  non  vipera  laedit:  Inde  tremor  membris 
atque  inde  oblivio  mentis:  haec  in  T  praecedunt.  At.  T 
in  mg.  2  Littera  sezta  perit  tertia  sicque  manet  R 
inepte;  solutio  enim  est:  Haemus  —  hamus  =  S 

686.  T  fol.  116.  G  =  SangaUensis  878  s.  IX—  X  p.  70. 
Est  et  in  Reginensi  421  s.  XI.    Ed.  pr.  Usener  mus.  rhen. 


160  C.  686, 5-26 

Mantua  nostra  aliis  tantum  concedit  honoris, 
Puniceis  humilis  quantum  saliunca  rosetis 
Aut  oleae  spinus  caris  aut  vitibus  alnus,  5 

Elleborus  nardo,  piperi  faba,  tofus  et  auro. 
Qua  nullus  princeps,  nullus  quoque  verna  moratur, 
fAequales  totum  retinent  vel  cuncta  tyranni. 
Pax  abiit  tristis,  civilia  bella  geruntur, 
Friget  amoris  honos,  odiorum  semina  pollent,  io 

Frumentum  premitur,  lolium  sine  nomine  surgit; 
Hoerorum  lapides  et  propugnacula  vendunt, 
Excubias  qui  sorte  gerunt.     cultura  deorum 
Virtutumque  cadit;  fingit  sibi  quisque  colendum, 
Hens  vaga  quod  suadet.     magnae  vicina  ruinae  is 

Hantua  vae  miserae,  quam  barbarus  incola  replet, 
Quam  sermone  secant?  venter  quos  protulit  unus, 
Frater  et  ad  fratrem  verbis  non  haeret  eisdem! 
Tityrus  admonuit  cives  quam  saepe  cavere, 
Ne  lupus  in  stabulis  ovium  misceret  acervos!  *> 

Dissona  sed  cunctam  vetuit  discordia  plebem, 
Ne  saltim  excubiis  vel  saepe  ambronibus  obstet. 
Stertit  enim  upilio.     casus  heu  cerno  propinquos: 
Ei  mihi  —  iamque  nefas  —  heu,  pro  dolor!  ei  mihi 

—  tandem, 

Si  qua  tuae  nunc  matris  habet  te  cura,  faveto!  k 

• 

22, 628.    Maro    Mecenati    salutem    G,  om.  T.    Ergo  a.  42 
a.  Chr.  n.  scripta  fingitur.    An  potius  ad  Germanorum  tcnt- 
pora  saernii  V    vel  IX    spectat?  cf.  v.  13—16.        1.  2  Cf. 
Verg.  ecl.  1, 24  s.        4  cf.  Vera.  ecl.  5, 17        6  ole///  G 
7  Quia,   corr.y  T  8  Aequales  non  intellegitwr        16  cf. 

Verg.  ecl.  9,  28       19  ammonuit  TG       22  vel]  ut  Usener 
ambronibus:  cf.  Poet.   aevi  Carol.  III  p.  748.  23  opilio 

TG;  cf.  Verg.  ecl  10, 19.       24  namque  puto    dolor  et  Baeh- 
rens      25  caveto  Baehrens  olim    faueto  TG.    cf.  ecl.  7, 40 


C.  687—689  161 

687 

Conflidus  veris  et  hiemis  b.  v  70.  m.  sm. 

Conveniunt  subito  cuncti  de  montibus  altis  sqq. 


b.  m.  — 

b.  m  i7i. 


B.  J&.  B.  «■" 


688 

Fonte  lavat  genitor,  quem  crimine  polluet  uxor, 
Et  puerum  refovet,  quem  iuvenem  perimat 

Ante  suum  gremium  portat  portatus  alumnum; 
Vnum  gestat  equus,  sed  duo  terga  premunt. 

§  Mergilur  Hippolytus  mersurus  amore  novercam, 
Quem  quia  fata  iuvant,  flumina  nulla  nocent. 

In  causa  Hippolyti  versa  est  natura  parentum: 
Saeva  noverca  fovet,  quem  pater  ipse  necat 

689 

Conlatum  vitae  destruxit  femina  culmen, 
Femina  sed  vitae  gaudia  longa  dedit 

687.  Carmen  quod  hoc  loco  in  ed.  pr.  posui,  ab  Alcuini 
sodali  aliquo  ad  Dodonem  (cf.  Duemmler  N.  Arch.  4, 127) 
scriptum  est  Alcuinique  opusculis  insertum  in  Poetis  lat. 
aevi  Carolini  ed.  Duemmler  7  270 

688.  T  fol.  118.  S  Sa  Sg  —  SangaUenscs,  184  (s.  X 
— XI),  250  (s.  IX),  397  (s.  IX).  Versus  de  quodam  pafcre 
qui  bene  nutrivit  filium  matre  eius  mortua  et  eundem  inter- 
fecit  quia  novercam  suam  id  est  patris  uxorem  polluit  Sa. 
Edidi  primus  versiculos  de  Hippolyto  ad  artis  opus  spectantes. 
Thema  variatum  est  ut  in  c.163  sqq.    Baehrens  maiori  epyUio 

ascripsit.     T  adnotabo.       1  genit  T    polluit  T    -uat  Baeh- 

rens  3  soum  ('eras.)  T  5  ippolitus  (ut  v.  7)  mersurus 
amore  nouercae  T  novercam  Baehrens  6  facta  T  iuvant: 
nam  inter  stellas  relatus  est  (Pausan.  U  32, 1) , 

689«  T  fol.  163.  Evam  et  Mariam  intellego  distruzit 
T:    Columbani  haec  praemissa  sunt: 

Omnis  mente  pius  fugiat  letale  venenum, 

Quod  mulieris  habet  lingua  superba  (ex  -ua)  male. 

Antbol.  Ut.  I.  2.  11 


162  C.  689* 

689» 

b.  m.  b.  -  Versus  SILVII 

De  oognomentis  Salvatoris 

<X)mnipotens;  vis  trina,  deus,  pater;  optima  rerum, 

Quo  generante  satus  sine  tempore  semine  matre, 

Ortus  +sine  loco  vel  membris;  post  caro  natus, 

Permittens  cerni;  multo  quoque  nomine  dictus:) 

Spes,  ratio;  via;  vita,  salus;  sapientia;  mens,  mons,  § 

Iudex,  porta,  gigas,  rex;  gemma;  propheta,  sacerdos, 

Messias,  Sabaoth,  rabbi;  sponsus,  mediator, 

Virga,  columba,  manus;  petra,  filius,  Emmanuel,  lux, 

Vinea,  pastor;  ovis;  pax;  radix,  vitis,  oliva, 

+  Fons;  haedus;  panis,  agnus;  vitulus;  leo;  Iesus/  i* 

Verbum,  homo;  rete,  lapis,  dominus;  deus:  omnia  Christua. 

689\  G  —  SangaUensis  878  8.  XI— XII.  B  —  Ber- 
ncnsis  109  s.  X.  P  =  Parisinus  9847  s.  IX.  V  —  Vati- 
canus  658  8.  IX.  Hos  et  T  adnotabo.  Sangall.  191  8.  X.  — 
Cf.  Damasus  ed.  Ihm  p.  68;  Damasi  c.  11  ap.  Fabridum 
Poet.  christ.  p.  774.  Mus.  rh.  60,  204.  Haaen  progr.  Bern. 
1880  p.  15.  Similia  scr.  Orientius  et  Ennodius  (C  Ecd.  LV 
16, 243, 247.  6, 634),  a\.  'Severo  cuidam'  dat  Fabricius  ex 
codice  Oporini.  Inscripsi  ut  T  (fol.  167)  PV.  Inscr.  om. 
GB.  v.  1 — 4  in  G,  om.  TBPV;  spurios  puto  8  sine  G: 
fortasse  Ortus  et  absque         5  Ratio   Bpes   B    mens   mons 

GB]om.  V  XPC  T  lumen  P,  Fabric.  6  Index  G  gi- 
gans  TGV  7  Mesias  T    Veaias  V    sabaoht  B 

8  Virgo  GJf)      columna  B,   Fabric.      emmanuhel  TGV 
lux  om.  Tviqae  Fabric.      9  pax  radix  bis  B         10  hedus 
GB,  om.  TPV  Fabric.    panis]  paries  Fabric.    vitulus  om. 

P   Jesus  T     IHC  GB]  propiciator  Fabric.         11  dominus 

deus  GB]  domua  V  T,  Fabric.  uermis  domua  P  XPC 
TV]  Christus  Iesus  Fabric.  v.  11  interpunxi.  Filius  ex- 
oelfufl  dominus  deus  omnia  Christus  Ennodius  I  9, 29 


C.  689b,  i-8i  163 

689b 

VERSVS  CTPRIANI  b.  m.  b.  - 

Ad  quendam  senatorem  ez  ohristiana  religtone 
ad  idolorum  servitutem  oonversum 

Cum  te  diversis  iterum  vanisque  viderem, 

Inservire  sacris  priscoque  errore  teneri, 

Obstipui  motus.     Quia  carmina  semper  amasti, 

Carmine  respondens  properavi  scribere  versus, 
b  Vt  te  corriperem  tenebras  praeponere  luci. 

Quis  patiatur  enim  te  Matrem  credere  magnam 

Posse  deam  dici  rursusque  putare  colendam, 

Cuius  cultores  infamia  turpis  inurit? 

Namque  sacerdotes  tunicis  muliebribus  idem 
10  Interius  vitium  cultu  exteriore  fatentur, 

Idque  licere  putant,  quod  non  licet;  unde  per  urbem 

Leniter  incedunt  mollita  voce  loquentes, 

Laxatosque  tenent  extenso  +pollice  lumbos, 

Et  proprium  mutant  vulgato  crimine  sexum. 
16  Cumque  suos  celebrant  ritus,  his  esse  diebus 

Se  castos  memorant:  ut,  si  tantummodo  tunc  sunt; 

Vt  perhibent,  casti,  reliquo  iam  tempore  quid  sunt? 

Sed  quia  coguntur  saltim  semel  esse  pudici, 

Mente  fremunt,  lacerant  corpus  funduntque  cruorem. 
so  Quale  sacrum  est,  vero  quod  fertur  nomine  sanguis? 

Nunc  etiam  didici,  quod  te  non  fecerit  aetas, 

689b.  F  =  Parisinus  2832  saec.  IX  (cui  similis  est 
Paris.  2772  saec.  X).  B  —  Vaticanus  Regin.  116  fol.  114 
8aec.  IX — X,  F  B  enotabo  ex  Corp.  Script.  JEccksiasi.  Vindo- 
bonensi  XXIII  227  sq.  Versus  aci  Cipriani  epi  et  martirig 
F  Incipiunt  uersus  beati  Cipriani  martyris  Christi  B.  Ad 
.  .  conuersum  libri.  1  te  om.  B  3  attonitus  Bivinus 
9  idem  B  id  est  F  10  Inter  iusticia  F  11  Idemque 
sed  corr.  B  orbem  B  12  mellita  Pamel  13  Lassatos 
F  Lapsatos  B  Laxatos  vulgo  pollice  libri  podice  corr. 
antiqua  m.  in  F  14  proprie  B  mut.  vulg.]  mutato  B 
16  ut  B  at  F  18  saltim  B:  sed  tunc  F  21  didici 
F:  vox  erasa  B 

11* 


164  C.  689b,  21-48 

Sed  tua  religio  calvum,  caligaque  remota 

Gallica  sit  pedibus  molli  redimita  papyro: 

Res  miranda  satis  deiectaque  culmine  summo. 

Si  quis  ab  Isiaco  consul,  procedat  in  orbem;  *6 

Risus  orbis  erit;  quis  te  non  rideat  autem, 

Qui  fueris  consul;  nunc  Isidis  esse  ministrum? 

Quodque  pudet  primo,  te  non  pudet  esse  secundo, 

Ingeniumque  tuum  turpes  damnare  per  hymnos 

Respondente  tibi  vulgo  et  +lacerante  senatu,  *o 

Teque  domo  propria  pictum  cum  fascibus  ante; 

Nunc  quoque  cum  sistro  faciem  portare  caninam? 

Haec  tua  humilitas  et  humilitatis  imago  est! 

Aedibus  illa  tuis  semper  monumenta  manebunt 

Rumor  et  ad  nostros  pervenit  publicus  aures;  «s 

Te  dixisse:  cDea;  erravi;  ignosce!  redivi.' 
Dic  mihi;  si  valeas:  cum  talia  saepe  rogares 
Et  veuiam  peteres,  quae  tecum  verba  locuta  est? 
Vera  mente  cares;  sequeris  qui  mente  carentes. 
Haec  iterum  repetis  nec  te  delinquere  sentis?  40 

Quid  mereare,  vide.     minus  esses  torte  notandus, 
Si  tantum  hoc  scires  et  in  hoc  errore  maneres; 
At  cum  vericolae  penetraveris  ostia  legis; 
Et  tibi  nosse  Deum  paucis  provenerit  annis; 
Cur  linquenda  tenes?  aut  cur  retinenda  relinquis?         4$ 
Nilque  colis;  dum  cuncta  colis,  nec  corde  retractas, 
Vera  quid  a  falsis,  quid  ab  umbris  lumina  distent. 
Philosophum  fingis;  cum  te  sententia  mutet: 

28  Gallica  i.  e.  gallaribus  c.  4,44?  (Calliga  Par.  2772) 
papiro  FR  26  yasiaco   F    urbem   Pamel  26  orbia 

Peiper  urbis  Hartel  oris  libri  28  putet  et  primo  F  (et 
del.)  29  tupes  B  ymnos  F  31  domum  propriam  F 
ante  R:  olim  F  32  Num  F  sistra  E  33  tua  .  .  et] 
non  .  .  sed  Pamel,  recte?  36  ignoscere  divi  F  ignoscito 
divi!  vir  doctus  39  mentem  F  (m  eras.)  que  B  48  sic 
F  uericulae  B  44  proueniret  in  annis  B  46  sic  F 
reliquenda  tenes  B  46  nec  credere  tactas  B        47  a] 

ad  et  ab]    ad  F;   utrumque  corr.  m.  antiq.    distant  F 
48  phylosophum  F        49  aura  vulgata 


C.   689b,  4*-79  165 

Nam  tibi  si  stomachum  popularis  moverit  ira, 

60  Et  ludaeus  eris  totusque  incertus  ageris. 
Indulge  dictis:  sapientia  non  placet  alta. 
Omne  quod  est  nimium,  contra  cadit     Vnum  operantur 
Et  calor  et  frigus;  sic  hoc,  sic  illud  adurit. 
Sic  tenebrae  visum,  sic  sol  contrarius  aufert, 

5&  Et  pariter  laedunt  +tepidum  fervensque  lavacrum. 
Esca  alitur  corpus,  corpus  consumitur  esca, 
Vimque  suam  minuit,  si  quid  protenditur  ultra. 
Denique  si  sedeas,  requies  est  magna  laboris; 
Si  multum  sedeas,  labor  est.     Maro  namque  poeta 

eo  Pro  poena  posuit:  fsedet  aeternumque  sedebit 
Infelix  Theseus.'     semper  nocet  utile  longum: 
Prandia  longa  nocent,  ieiunia  longa  fatigant. 
Sic  nimium  sapere  stultum  facit.     'Improba  secta/ 
Me  dea  sic  docuit;  'moderamen  amabile'  dixit 

66  Sed  tu  nec  sectam  modo  nec  moderamina  curas. 
Mens  autem  stabilis  nullo  pervertitur  aestu, 
Ipsaque  simplicitas  numquam  mala  cogitat  ulla. 
Hinc  sincera  fides  aeterna  sede  fruetur 
Et  dolus  e  contra  longo  cruciabitur  igni. 

70  Elige  quid  velis,  ut  digna  piacula  vites. 
Sic  tamen  hanc  veniam  mereatur  +creditor  inquam. 
Vt  leve  crimen  erit,  si  nolis  noscere  vera, 
Non  leve  crimen  erit,  si  cognita  vera  relinquas. 
Sed  te  correctum  forsan  matura  senectus 

76  In  melius  revocat  satiatum  erroribus  istis; 
Tempus  enim  mutat,  mala  digerit  omnia  tempus. 
Tunc  igitur,  cum  te  consulta  reduxerit  aetas, 
Disce  Deo  servare  fidem,  ne  forte  bis  unum 
Incurras  lapsum.     quia  vere  dicitur  illud: 

60  afferis  Peiper  aberis  F  aberis  B  61  dicis  R 
68  adurifl  i?(?)  66  lednnt  omnes  tepudnm  F  gelidum 
vulgo:  recU?  60  Aen.  VI 617.  v.  61—86  desunt  in  F,  Par. 
2772  64  Medea  B  66  secta  B  moderamine  B  68  sede 
Bivinus  fide  B  69  doloea  contra  B  70  quid  B:  quale 
BMnu8        71  inquam  B:  numquam  Hariel        78  do  B 


164  C.  689b,  22-48 

Sed  tua  religio  calvum,  caligaque  remota 

Gallica  sit  pedibus  molli  redimita  papyro: 

Res  miranda  satis  deiectaque  culmine  summo. 

Si  quis  ab  Isiaco  consul,  procedat  in  orbem,  ts 

Risus  orbis  erit;  quis  te  non  rideat  autem, 

Qui  fueris  consul,  nunc  Isidis  esse  ministrum? 

Quodque  pudet  primo,  te  non  pudet  esse  secundo, 

Ingeniumque  tuum  turpes  damnare  per  hymnos 

Respondente  tibi  vulgo  et  +lacerante  senatu,  *o 

Teque  domo  propria  pictum  cum  fascibus  ante, 

Nunc  quoque  cum  sistro  faciem  portare  caninam? 

Haec  tua  humilitas  et  humilitatis  imago  est! 

Aedibus  illa  tuis  semper  monumenta  manebunt 

Rumor  et  ad  nostros  pervenit  publicus  aures,  ss 

Te  dixisse:  cDea,  erravi;  ignosce!  redivi.' 
Dic  mihi,  si  valeas:  cum  talia  saepe  rogares 
Et  veniam  peteres,  quae  tecum  verba  locuta  est? 
Vera  mente  cares,  sequeris  qui  mente  carentes. 
Haec  iterum  repetis  nec  te  delinquere  sentis?  ao 

Quid  mereare,  vide.     minus  esses  torte  notandus, 
Si  tantum  hoc  scires  et  in  hoc  errore  maneres; 
At  cum  vericolae  penetraveris  ostia  legis, 
Et  tibi  nosse  Deum  paucis  provenerit  annis, 
Cur  linquenda  tenes?  aut  cur  retinenda  relinquis?         45 
Nilque  colis,  dum  cuncta  colis,  nec  corde  retractas, 
Vera  quid  a  falsis,  quid  ab  umbris  lumina  distent. 
Philosophum  fingis,  cum  te  sententia  mutet: 

23  Gallica  t.  e.  gdOaribus  c.  4,44?  (Calliga  Par.  2772) 
papiro  FE  25  yssiaco    F    urbem   Patnd  26  orbis 

Peiper  urbis  Hartel  oris  libri  28  putet  et  primo  F  (et 
del.)  29  tupes  B  ymnos  F  31  domum  propriam  F 
ante  R:  olim  F  32  Num  F  sistra  R  33  tua  .  .  et] 
non  .  .  sed  Pamel,  recte?  36  ignoscere  divi  F  ignoscite 
divi!  vir  doctus  39  mentem  F  (m  eras.)  que  B  43  sie 
F  uericulae  R  44  proueniret  in  annis  B  46  sic  F 
reliquenda  tenes  R  46  nec  credere  tactaa  R        47  aj 

ad  et  ab]    ad  F;   utorumque  corr.  tn.  antiq.    diatant  F 
48  phylosophum  F       49  aura  vulgata 


C.  689b,  49-79  165 

Nam  tibi  si  stomachum  popularis  moverit  ira, 

&o  Et  Iudaeus  eris  totusque  incertus  ageris. 
Indulge  dictis:  sapientia  non  placet  alta. 
Omne  quod  est  nimium,  contra  cadit     Vnum  operantur 
Et  calor  et  frigus;  sic  hoc,  sic  illud  adurit 
Sic  tenebrae  visum,  sic  sol  contrarius  aufert, 

56  Et  pariter  laedunt  +tepidum  fervensque  lavacrum. 
Esca  alitur  corpus,  corpus  consumitur  esca, 
Vimque  suam  minuit,  si  quid  protenditur  ultra. 
Denique  si  sedeas,  requies  est  magna  laboris; 
Si  multum  sedeas,  labor  est     Maro  namque  poeta 

eo  Pro  poena  posuit:  fsedet  aeternumque  sedebit 
Infelix  Theseus.'     semper  nocet  utile  longum: 
Prandia  longa  nocent,  ieiunia  longa  fatigant 
Sic  nimium  sapere  stultum  facit     'Improba  secta/ 
Me  dea  sic  docuit;  'moderamen  amabile'  dixit 

66  Sed  tu  nec  sectam  modo  nec  moderamina  curas. 
Mens  autem  stabilis  nuilo  pervertitur  aestu, 
Ipsaque  simplicitas  numquam  mala  cogitat  ulla. 
Hinc  sincera  fides  aeterna  sede  fruetur 
Et  dolus  e  contra  longo  cruciabitur  igni. 

70  Elige  quid  velis,  ut  digna  piacula  vites. 
Sic  tamen  hanc  veniam  mereatur  +creditor  inquam. 
Vt  leve  crimen  erit,  si  nolis  noscere  vera, 
Non  leve  crimen  erit,  si  cognita  vera  relinquas. 
Sed  te  correctum  forsan  matura  senectus 

75  In  melius  revocat  satiatum  erroribus  istis; 
Tempus  enim  mutat,  mala  digerit  omnia  tempus. 
Tunc  igitur,  cum  te  consulta  reduxerit  aetas, 
Disce  Deo  servare  fidem,  ne  forte  bis  unum 
Incurras  lapsum.     quia  vere  dicitur  illud: 

60  afferis  Peiper  aberis  F  aberis  E  61  dicis  B 
68  adurifl  JR(?)  66  ledunt  omnes  tepudnm  F  gelidum 
vulgo:  recte?  60  ^4en.Vl617.  v.  61— 86  dcsunt  inF,  Par. 
2772  64  Medea  B  66  secta  R  moderamine  B  68  sede 
Bivinus  fide  B  69  dolo*a  contra  B  70  quid  B:  quale 
Bivinus        71  inquam  B:  numquam  Hartel        78  do  B 


166  C.  689b,  80-86.  C.  689« 

Qui  pedis  offensi  lapidem  vitare  secundo  so 

Nescit  et  incautus  iterum  vexaverit  artus, 

Imputet  ipse  sibi  nec  casibus  imputet  ullis. 

Corrige  delictum  fidamine,  corrige  mentem: 

Suffecit  peccare  semel.     desiste  vereri: 

Non  erit  in  culpa,  quem  paenitet  ante  fiiisse.  » 


b.  x.  b.  -  689° 

Addere  libet  ex  Marci  monachi  Casinensis  de  S. 
Benedicto  earmine  quaedam  ad  antiquitatem  spedantia: 

Caeca  profanatas  coleret  dum  turba  figuras, 

Et  manibus  factos  crederet  esse  deos, 
Templa  ruinosis  haec  olim  struxerat  aris, 

Quis  dabat  obsceno  sacra  cruenta  Iovi. 
Sed  iussus  veniens  eremoque  vocatus  ab  alta  * 

Purgavit  sanctus  hanc  Benedictus  humum 
Sculptaque  confractis  deiecit  marmora  signis 

Et  templum  vivo  praebuit  esse  Deo  . . . 
Hunc  plebs  stulta  locum  quondam  vocitaverat  Arcem,    it 

Marmoreisque  sacrum  fecerat  esse  deis  . . . 
Ad  quem  caecatis  errantes  mentibus  ibant  ti 

Improba  mortifero  reddere  vota  Iovi  . . . 
Ast  huc  perducto  scopuli  cessere  rubique,  4» 

Siccaque  mirandas  terra  retexit  aquas  . . . 

82  uilie  ]  illi*  B      89  fidumine  Iunius      84  sufficit  B 
C.  Cypriani  nersus  aduersus  quendam  senatorem  explic  B 

689°.    Ed   pr.    MabiUon   Acta   S.   Bened.  1 28,   unde 
8umpsi.    Est  in  Beginensi  1267  8.  IX. 


C.  690—691,  1-8  167 

B.  M.  —  P«*ron. 

PETRONH  ARBITRI  ^""WS 


Sic  contra  rerum  naturae  munera  nota 

Corvus  maturis  frugibus  ova  refert 
Sic  format  lingua  fetum  cum  protulit  ursa 

Et  piscis  nullo  ranctus  amore  parit 
*  Sic  Pboebea  chelys  vinclo  resohita  parentis 

Lucinae  tepidis  naribus  ova  fovet. 
Sic  sine  concubitu  textis  apis  excita  ceris 

Fervet  et  audaci  milite  castra  replet. 
Non  uno  contenta  valet  natura  tenore, 
io        Sed  permutatas  gaudet  habere  vices. 


B.  V.  148.  M.  1084. 

Buaoh.  41. 

B.  IY  95. 


691 

PETRONH 

Indica  purpureo  genuit  me  litore  teilus, 

Candidus  accenso  qua  redit  orbe  dies. 
Hic  ego  divinos  inter  generatus  honores 

690 — 715.  Haec  edidit  Binetus,  satis  fideliter  ut  vide- 
tur,  ex  codice  Isidori  BeUovacensi  saec.  IX  nunc  deperdito 
(S).  Binetum  afferam  ex  Petronio  a  Dousa  edito  Lugd.  B. 
1686  p.  111—120.  Cf.  Krohnii  Quaestiones  de  Anth.  lat, 
diss.  Hal.  1887. 

690.  Cf.  Lactant.  schol.  Statii  Theb.  3,606.  Hermes 
83, 173.  fExtabant  illi  duo  priorea  uersuB,  ubi  legitur  f  Sic 
oontra  r.'  Reliquum  ezplem  ez  meoV.  C  Binetus.  Vnde 
et  Petronius:  Sic  contra  .  .  refert  Fulgentius  mythol.  I  12 
p.  44  1  Sicut  sunt  rerum  .  .  nota  8  notae  Fulq.  tota 
Scaliger  8  foetum  S  5  phoebaea  chelis  S  vincfo  Binet 
uicto  S  voto  Baehrens  6  roribus  Baehrens  noctibus 
Buecheler  ora  Hadrianides      7  caeris£      8  Fetat  Buecheler 

691«    Arbitri  hic  et  in  seqq.  om.  S         1  littore  S 
2  rubet  Burmann        3  versatus  Buecheler  veneratue  Baeh- 
rens    odores  Binetus 


168  C.  691»,  4^-6.    C.  692—698 

Mutavi  Latio  barbara  verba  sono. 
Iam  dimitte  tuos,  Paean  o  Delphice,  cycnos: 
Dignior  haec  vox  est,  quae  tua  templa  colat 


b.  m.  -  692 

b™*.  «.  PETRONH 

Naufragus  eiecta  nudus  rate  quaerit  eodem 

Percussum  telo,  cui  sua  fata  fleat; 
Grandine  qui  segetes  et  totum  perdidit  annum, 

In  simiii  deflet  tristia  fata  sinu. 
Funera  conciliant  miseros,  orbique  parentes 

Coniungunt  gemitus,  et  facit  hora  pares. 
Nos  quoque  confusis  feriemus  sidera  verbis, 

Et  fama  est,  iunctas  fortius  ire  preces. 


B.III213.M.988.  UCFU 

lnZ9L.  PETRONH 

Si  Phoebi  soror  es,  mando  tibi,  Delia,  causam, 
Scilicet  ut  fratri  quae  peto  verba  feras: 

fMarmore  Sicanio  struxi  tibi,  Delphice,  templum 
Et  levibus  calamis  candida  verba  dedi. 

Nunc  si  nos  audis  atque  es  divinus  Apollo, 

Dic  mihi,  qui  nummos  non  habet,  unde  petat/ 

6  vox  Binetus    uos  S 

692.    1  eversa  Dousa       2  cui  S    qui  Buecheler    fleat 
Jacobs    legat  S         6  sortique  S,  eorr.  Binetue         6  uroa 
Beiske    hora  i.  e.  tempus  pariter  infelix  mortis  liberorum 
8  iunctas  Binetus    constans  S    aocias  Buecheler.  —  Sequi- 
tur  e.  218  Tetronii',  deinde 

698.  8  si  Pario  Schrader  Siccano  Ziehen  4  con- 
dita  Heinsius  6  cf.  Furius  Bibaculus  ap.  Suetonium  de 
gramm.  p.  110  Beiff. 


C.  694—696, 1-4 


169 


694 
PETRONH 

Omnia  quae  miseras  possunt  finire  querellas, 

In  promptu  voluit  candidus  esse  deus. 
Vile  olus  et  duris  haerentia  mora  rubetis 

Pungentis  stomachi  composuere  famem. 
6  Flumine  vicino,  stultus  sitit     +effugit  Euro, 

Cum  calidus  tepido  consonat  igne  focus. 
Lex  armata  sedet  circum  fera  limina  nuptae; 

Nil  metuit  licito  fusa  pueila  toro. 
Quod  satiare  potest,  dives  natura  ministrat; 
10        Quod  docet  infrenis  gloria,  fine  caret. 

695 

PETRONH 

Militis  in  galea  nidum  fecere  columbae: 
Adparet,  Harti  quam  sit  amica  Venus. 


b.  m.  — 

B.  IV  97. 
Bn«ch.  86. 


B.  III  886. 

M.1001.  B.IV97. 

Buech.  86. 


B.  M.  — 

B.  IY  98. 

Bueob.  87. 


696 
PETRONH 

Iudaeus  iicet  et  porcinum  numen  adoret 
Et  caeli  summas  advocet  auriculas, 

Ni  tamen  et  ferro  succiderit  inguinis  oram 
Et  nisi  nodatum  solverit  arte  caput, 


694.  1  querelas  S       4  Pugnantis  S,  corr.  Dousa 

6  et  riget  Binetm      6  personat  Bathrens    focus  Binctus 
logue  8    tholus  Haupt         7  fera  i.  acriter,   severe  defensa 
10  inferius  Sy  corr.  Binetus 

695.  sic  S 

696.  1  nomen  S  cf.  Tac.  Hist.  V  8;  4  2  cilH  Pi- 
thocus.  Caeli  S  quasi  asini  (ef.  notissimum  illud  'Spott- 
crucifix9  Palatinum).  Cf.  Iuvenal  14f  97 :  'nil  praeter  nubes 
et  caeli  numen  adorant'  agricolas  S,  em.  Binetus  8  oram 
vel  arram  Binetus  aram  S  4  Et  cute  Baehrens  Et  sibi 
Buecheler    nudatum  Pithoeus 


170  C.  696,  6-4.  C.  697-^699,  1-5 

Exemptus  populo  Graia  migrabit  ab  urbe  * 

Et  nou  ieiuna  sabbata  lege  premet 

b.  m.  -  697 

BnlLZ  87.  [PETRONII] 

Vna  est  nobilitas  argumentumque  coloris 
Ingenui,  timidas  non  habuisse  manus. 

b.  m  io5.  "°o 

Bu!c7h.S.IV98*  PETRONH 

Lecto  compositus  vix  prima  silentia  noctis 

Carpebam  et  somno  lumina  victa  dabam: 
Cum  me  saevus  Amor  prensat  sursumque  capillis 

Excitat  et  lacerum  pervigilare  iubet 
fTu  famulus  meus/  inquit,  'ames  cum  mille  puellas,      s 

Solus,  io,  solus,  dure,  iacere  potes?' 
Exsilio  et  pedibus  nudis  tunicaque  soluta 

Omne  iter  impedio,  nullum  iter  expedio. 
Nunc  propero,  nunc  ire  piget,  rursumque  redire 

Poenitet,  et  pudor  est  stare  via  media.  10 

Ecce  tacent  voces  hominum  strepitusque  viarum 

Et  volucrum  cantus  turbaque  fida  canum: 
Solus  ego  ex  cunctis  paveo  somnumque  torumque 

Et  sequor  imperium,  magne  Cupido,  tuum. 

B.  m  208.  6" 

B*™:?*.17*9'  PETRONH 

Sit  nox  illa  diu  nobis  dilecta,  Nealce, 
Quae  te  prima  meo  pectore  composuit; 

5  grata  Caaaubonus.  Graia  ad  Euandrum  Arcadem  Palatu 
ineolam  spectare  videtur.       6  sabbatha  S    tremet  BuecheUr 

697.    separavit  BuecheUr      1  doloris  L.  MueUer. 

898.  2  vincta  Heineius  8  prensum  8,  em.  Oudcn- 
dorp  8  i.  e.  Me  in  omne  iier  impedio.  ingxedior  oiim 
scripsi        14  Ex  Burmann 

699.    Cf.  Propertius  III  7.  — 


C.  699,  *-*.   C.  700—701  171 

Sit  torus  et  lecti  genius  secretaque  flonga; 

Queis  tenera  in  nostrum  veneris  arbitrium. 
6  Ergo  age  duremus,  quamvis  adoleverit  aetas, 

Vtamurque  annis,  quos  mora  parva  tenet 
Fas  et  iura  sinunt  veteres  extendere  amores: 

Fac,  cito  quod  coeptum  est,  non  cito  desinere. 


B.HI220.M.992. 
B.  1Y  99. 


700 

[Item] 

Foeda  est  in  coitu  et  brevis  voluptas 
Et  taedet  Veneris  statim  peractae. 
Non  ergo  ut  pecudes  libidinosae 
Caeci  protinus  irruamus  illuc: 

5  Nam  languescit  amor  peritque  flamma. 

Sed  sic  sic  sine  fine  feriati 
Et  tecum  iaceamus  osculantes. 
Hic  nullus  labor  est  ruborque  nullus: 
Hoc  iuvit,  iuvat  et  diu  iuvabit 

ie  Hoc  non  deficit  incipitque  semper. 


701 

j.  B.I1I221.  M.99». 

Item  b.  rv  99. 

Accusare  et  amare  tempore  uno 
Ipsi  vix  fiiit  Herculi  ferendum. 

8  longa  8:  sponda  Heinsius    lampas  Buechekr    lodix 
Ziehen        6  teret  Pontanus,  recte?        7  celeres  conieci 
8  Ac  Buecheler    Fas  Schrader 

700«  fSequebantur  ista,  sed  sine  Petronii  titulo.  At 
priores  illi  dno  Phalaecii  vix  alins  fuerint  qoam  Petronii' 
Binctus.     Item  addidi  6  sicci   Baehrensf  7  sectim 

Loewe    tractim  Buecheler       9  invat  Binetus]  iuuit  S 

701«    1  Aerumnari  Baehrens 


172  C.  702—706,  1-2 

702 

B.III206.M.978.  t.     _ 

b.  iv  ioo.  ltem 

Te  vigilans  oculis,  animo  te  nocte  requiro, 
Victa  iacent  solo  cum  mea  membra  toro. 

Vidi  ego  me  tecum  falsa  sub  imagine  somnL 
Somnia  tu  vinces,  si  mihi  vera  venis. 


703 


B.IH214.M.984. 
B.  IV  100. 


Hoc  sibi  lusit  opus  de  stamine  floricolore 

Hesperie,  teneras  officiosa  manus. 
Et  pulchro  pulchras  strophio  producta  papillas 

Gaudet  utrumque  sui  pectorls  esse  decus. 

704 

B.III215.M.986.  rT4.«w*l 

b.  iv  ioo.  [ItemJ 

Hesperie  lateri  redimicula  nectit  eburno 
Facta  suis  manibus,  pectore  digna  suo. 

lam  veteres  iras  Venus  et  Tritonia  ponit: 
Pectora  nam  Veneris  Palladis  ambit  opus. 

705 

B.miie.  M.986.  TTi.         1 

b.  iv  loo.  |ltemj 

Intertexta  rosa  Tyrii  subtemine  fuci 
Involvet  quoties  mobile  zona  latus, 

702.    Cf.  Ovid.  heroui.  16,  99  sqq.        2  Vincta  Hand 
8  me  Binetus  met  S       4  uincifl  8    fSequentia  tetraatich* 
[703 — 704]  .  .  in  exemplari  coniuncta  erant'  Binetus 

708—705.    Item  [704—6]  addidi    Aliter  Baehren*. 

708«    2  Hesperies  S    certans  Binetus         3  praeducta 
Heinsiu8    redimita  Buecheler    protecta  Schrader 

704«    8  ponunt  Heinsius 

705«    1  rosa  e  Oudendorp    sub  tegmine  S,  em.  Binetu* 
2  innoluit  S    nobile  Heinsius 


C.  705,  3-4.   C.  706^-707  173 

Ambrosium  gemino  potabit  ab  ubere  rorem 
Et  vere  roseo  fiet  odore  rosa. 


706 

B.m 

B.  IV  101. 


Item 


Me  nive  candenti  petiit  modo  Iulia.  rebar 

Igne  carere  nivem:  nix  tamen  ignis  erat 
Quid  nive  frigidius?  nostrum  tamen  urere  pectus 

Nix  potuit  manibus,  Iulia,  missa  tuis. 
s  Quis  locus  insidiis  dabitur  mibi  tutus  amoris, 

Frigore  concreta  si  latet  ignis  aqua? 
Iulia  sola  potes  nostras  extinguere  flammas: 

Non  nive,  non  glacie,  sed  potes  igne  pari. 

707 

Tfc*    Tfc^l^  B.m7.   U  175. 

Jje  Jjelo  b.  rv  101. 

Delos  iam  stabili  revincta  terra 
Olim  purpureo  mari  natabat 
Et  moto  levis  hinc  et  inde  vento 
Ibat  fluctibus  inquieta  summis. 
5  Mox  illam  geminis  deus  catenis 

Hac  alta  Gyaro  ligavit,  illac 
Constanti  Mycono  dedit  tenendam. 

3  potauit  S.  — 

Sequuntur  apud  Binetum  c.  364.  848.  347.  349,  deinde 

706.  Biccardianus  2989  8.  XV  sic  Ubere  transforma- 
vit:  Ad  puellam  de  nive.  1  petiit  Victoria  3  pectus 
t.  a.  nostrum  4  missa   pnella   tuis  7  Nostrae  s.  p. 

Victoria  e.  f. 

707«  7  myconae  S  (Mycono  Heinsius)-.  cf.  Ov.  met. 
6f  190  sqq.  Post  707  sequuntur  c.  363,  tum  post  verba 
Bineti  fln  his  quae  subjiciuntur,  adpositi  sunt  auctores' 
e.  414;  deinde 


174  C.  708—709,  1-2 

708 
GERMANICI  CAESARIS 

B.  I  103.  M.  117.  A  .    —      ,       .       .  , 

b.  iv  lot.  Ad  Heotoris  tumnlum 

Martia  progenies,  Hector,  tellure  sub  ima 

(Fas  audire  tamen  si  mea  verba  tibi) 
Respira,  quoniam  vindex  tibi  contigit  heres, 

Qui  patriae  famam  proferat  usque  tuae. 
Ilios  en  surgit  rursum  inclita,  gens  colit  illam 

Te  Harte  inferior,  Martis  amica  tamen. 
Myrmidonas  periisse  omnes  dic  Hector  Achilli, 

Thessaliam  et  magnis  esse  sub  Aeneadis. 

709 
EIVSDEM  GERMANICI 

B   IV  92   M.  69 

B.IY108.  Be  puero  glaoie  perempto 

Thrax  puer  adstricto  glacie  cum  luderet  Hebro, 
Frigore  frenatas  pondere  rupit  aquas, 

Anth.  Pal.  IX  887:   'ASqucvov  KccicccQOS'  ol  dh  rsQi^avtxov' 

"Exto^  ,  'AQfjtov  alfta,  xaxcc  jfiovbg  af  nov  axoveig, 
Xaloe  xai  &uitvevaov  fiaibv  viteQ  naxQldog. 

"IXiov  olxelxa^  xleivr)  noXig,  &v$Qag  l%ov<sa 
Eov  p,kv  acpavQpxiQOvg,  &XX9  h'  aQr\X<plXovg. 

MvQfuddvsg  d*  anoXovxo'  naQiaxaao  xal  Xiy'  yA%iXXet, 
Geo<saXlr\v  xeiofrai  iz&oav  vit'  Alveddaig. 

708.  4  praeferat  S,  corr.  Pithoeus  proferet  olim  scripsi. 
—  Sequitur  'Caesarig  de  libris  Lncani'  (233),  deinde 

709.  Eiusdem  Germanici  de  sqq.  S.  Est  autem  Pauli 
Diaconi  a  quo  in  comniemoratione  institutionis  linguae 
Ghraecae  qua  puer  usus  erat  affertur  {Cf  Poetae  aevi  Carolini 
ed.  Duemmler  I  p,  60)  sic: 

Sed  omnino  ne  linguarum  dicar(-am)  esse  nescius, 
Pauca,  mihi  qnae  niemnt  tradita  puerulo, 
Dicam;  cetera  fugerunt  iam  gravante  senio: 
De  pnero  sqq.    Cf.  Ann.  philol.  1893,  764. 

D  —  Paulus.    P  =  Parisinus  628  s.  IX.    M*=  Musei 


C.  709,5-8.    C.  710  175 

Cumque  imae  partes  fundo  raperentur  ab  imo, 
Abscidit  a  iugulo  lubrica  testa  caput 
5  Quod  mox  inventum  mater  dum  conderet  igni, 
'Hoc  peperi  flammis,  cetera'  dixit  'aquis. 

Me  miseram!  plus  amnis  habet  solumque  reliquit, 
Quo  nati  mater  nosceret  interitum.' 


71A  B.I28.M.194, 

1  iV  B.  IV  lo«. 

C.  CAECILII  PLINH  SECVNDI 

Huc  mibi  vos,  largo  spumantia  pocula  vino, 

Vt  calefactus  Amor  pervigilare  velit 
Ardenti  Baccho  succenditur  ignis  Amoris, 

Nam  sunt  unanimi  Bacchus  Amorque  dei. 


Anth.  Pal.  VII 642:  QXdxxov 

"E@qov  %si\LSQloig  ataXbg  XQvpoUsi  de&ivxog 

xovQog  dXiafrriQok  noaalv  e*&Qavae  ndyov9 
xov  naQaavQO^iivoto  nsQtffaykg  av%iv'  Hxoipev 

$h\yaX£ov  noxa^oij  Biaxovioio  tQvcpog. 
Kal  %b  uhv  j}Qn&6fhi  divaig  uiQog'  f)  dh  xexotiaa 

Xsup&sv  ZnsQ&s  tdtpcp  uovvov  ftfajxf  xaQa. 
MvQOusvn  9k  tdXaiva  *tixog9  tixog*  slns,  *tb  uiv  aov 

nvQxaCrj,  tb  di  aov  nixQbv  t&aipev  vdcoQ.' 

Brit.  add.  11988  8.  XI— XII.  V  —  Vindob.  2621  8.  ±11. 
Q  =  Parisinus  6630  s.  XIII.  s  =  recentiores.  De  puero 
qtii  in  glacie  extinctus  est  P  Versus  Iulii  Caesaris  MQ, 
om.  V  Octaviani  Ambros.  G  64  8. XV.  Sequor  S.  —  1  dum 
ludit  in  D,  P  reliqui  2  concretas  D,  P  rell.  (fraenatas 
ap.  Binetutn)  3  Dumque  i.  p.  rapido  traherentur  ab  amni 
(-ne)  D,  P  reU.  4  Presecuit  tenerum  DP  (Persecuit  rell.) 
5  Orba  quod  inventum  m.  d.  c.  urna  D,  P  reU.  6  cetera 
S      7.  8  8olu8  S  8ervavit. 

710.    Cf.  Plinii  Epist.  4,18;    Schanz    Hist.    litt.    lat. 
§  446.         1  vo8:  des  Oudendorp        4  dii  S 


176  0.  711—712,  l-ia 


B.mS58.  H.SS2. 
B.  IV  104. 


711 
GALLIENI 


Ite  agite,  o  iuvenes,  et  desudate  medullis 
Omnibus  inter  vos!  nou  murmura  vestra  columbae, 
Brachia  non  hederae,  non  vincant  oscula  conchae. 
Ludite:  sed  vigUes  nolite  extinguere  lychnos. 
Omnia  nocte  vident,  nil  cras  meminere  lucernae. 

712 

2.™^**°'  L.  APVLEI 

Livs%6uevo$.     Ex  Menandro 

Amare  liceat,  si  potiri  non  licet 
Fruantur  alii:  non  moror,  non  sum  invidus; 
Nam  sese  excruciat,  qui  beatis  invidet 
Quos  Venus  amavit,  facit  amoris  compotes: 
Nobis  Cupido  velle  dat,  posse  abnegat  » 

Olli  purpurea  delibantes  oscula 
Clemente  morsu  rosea  labia  vellicent, 
Candentes  dentes  eftigient  suavio, 
Malas  odorent  ore  et  ingenuas  genas 
Et  pupularum  nitidas  geminas  gemmuJas.  ia 

Quin  et  cum  tenera  membra  molli  lectulo 
fCompactiora  adhaerent  Veneris  glutino, 

711.  Galieni  imperatoris  8.  —  v.  1 — 3  TrebelMus  PoUo 
vita  OaUieni  c.  11  exhibet,  sed  v.  1  o  pueri,  pariter  sndate 
habet.        4 — 6  solus  S  servavit.  —  Sequitur  C.  232,  deinde 

712.  suspectum  habuit  Scaliger  (cf.  Bemays  p.  272) 

4  fecit  S,  corr.  Binetus.  7  Demente  Baehrens  labia  scripsi 
labella  S  8  om.  Binetus,  sed  'agnoscit,  teste  Savarone  ad 
Sidonium,  Cl.  Bineti  MS  schedium9.  ut  ait  Scriverius;  ubi 
effugient  9  adorent  Scriverius  oberrent  conieci  12  Cum 
pectora  S  nna  add.  Binetus,  arte  Dousa;  Cubant,  cum 
pectora  v.  Winterfeld  philol.  66, 191  Compectorata  edd.  vet. 
Con8ertiora  Baehrens  Compactiora  Thewrewk  ann.  philol. 
1894, 304.  Compacta  adhaerent  [lento]  VeneriB  glutino  conieci 


C.  712,  13-24.   C.  718—714,  1-2  #9 

Libido  cum  lascivo  instinctu  suscitet  ^ 

Sinuare  ad  veneris  usum  femina  feminae ' 
15  Inter  gannitus  et  subantis  voculas, 

Carpant  papillas  atque  amplexus  intiment 
18  Thrysumque  pangant  hortulo  Cupidinis 
M  Arentque  sulcos  molles  arvo  Venerio, 

Dent  crebros  ictus  +conhibente  +lumine 
to  Trepidante  cursu  venae  et  anima  fessula 

Eiaculent  tepidum  rorem  niveis  laticibus. 

Haec  illi  faciant,  queis  Venus  non  invidet; 

At  nobis  casso  saltem  delectamine 

Amare  liceat,  si  potiri  non  licet! 

.   713 

A  LfJTlvfT  B- n  *"•  **•  »55- 

^^1^311  B.  IV  105. 

de  Vergilio  et  Homero 

Maeonio  vati  qui  par  aut  proximus  esset, 

Consultus  Paean  risit  et  haec  cecinit: 
Si  potuit  nasci,  quem  tu  sequereris,  Homere, 

Nascetur,  qui  te  possit,  Homere,  sequi. 

714 

EIVSDEM  BraB2^iw. 

0  blandos  oculos  et  +infacetos 
Et  quadam  propria  nota  loquaces! 

18  lascivia  instincto  S,  em.  Binetus  lasciva  instricta 
snscitat  Colvius  14  Siiment  Binetus  at  Veneri  cursum  S, 
corr.  ScHrerius  foeming  S  18  ante  17  posui  18  horto 
in  £,  em.  Binet  17  Haerentque  S  Arent  vel  Iterent  Bi- 
netus,  Beserent  Baehrens  19  Dent  Binetus  Dum  S  conhi- 
bente  S  connivente  Binet  conitente  conieci.  conti  ex  Priapeo 
11,3  notat  Ziehen  flumine  Baehrens  20  Crepidante  S,  em. 
Binetus  cursu  S  sursum  conieci  venere  £  vena  Baehrens, 
venae  Winterfeld      21  lactibus  Binetus      23  casto  Meineke 

713.    Virgilio  S 

714«    1  inquietos  Binetus    nec  inq.  Set  Bueeheler 

Anthol.  lat.  I.  2.  12 


C.  714,  5-4.  C.  716 

Iliic  et  Venus  et  leves  Amores 
Atque  ipsa  in  medio  sedet  Voluptas. 

715 

l:™.*-267-  EIVSDEM 

Luz  mea  puniceum  misit  mihi  Lesbia  malum: 

Iam  sordent  animo  cetera  poma  meo. 
Sordent  velleribus  vestita  cydonia  canis, 

Sordent  hirsutae  munera  castaneae; 
Nolo  nuces,  Amaryili,  tuas  nec  cerea  pruna:  s 

RusticuB  haec  Corydon  munera  magna  putet 
Horreo  sanguineo  male  mora  rubentia  suco: 

Heu  grave  funesti  crimen  amoris  habent! 
+Misi  dente  levi  paulo  libata  placenta 

Nectare  de  labris  dulcia  +membra  suis.  io 

Nescio  quid  plus  melle  sapit,  quod  contigit  ipsa, 

Spirans  Cecropium  dulcis  odore  *  thymum. 

715«  1  misi  tibi  8  8  vestita  Loewe  hirsnta  (ex  v.  4) 
'  S  8, 6, 12  y]i  S  4  cf.  c.  218, 2  5  caerea  S  6  co- 
ridS  S  7  bucco  S  9  Missa  et  Baehrens  placeotae 
Munera  cj.  Binetus  10  Nectarea  e  Baehrene  mella  Bi- 
netus  liba  Baehrene  11  qui  Meyer  12  caecr.  S 
dulciue  ore  Bwrmann    dulcis  ab  ore  Baehrens 

Binetu8  sic  pergit:  Ista  qnae  snbiiciuntur  vel  ex  V.  C. 
manusc.  clarias.  J.  C.  Jacobi  Cuiacii  vei  ex  munere  Jos. 
Scaligeri  [t.  e.  ex  Vossiano  q.  86]  habui,  nonnnlla  et  in 
Italia  conquisivi  [Haec  sunt  890 — 892].  Tutn  habet  c.  112 
436  146  182  181  891  88  218  166  798  196  224  892  782  760; 
c.  870  Meyeri  et  887  Meyeri.    In  praefatione  habet  890. 


C.  716,  1-1»  179 

nAa  B.IIIllO.  M.9S8. 

«  AO  B.  m  83$. 

Vtilibus  monitis  prudens  adcommodet  aurem. 

Non  laeta  extollant  animum,  non  tristia  frangant 

Dispar  vivendi  ratio  est,  mors  omnibus  una. 

Grande  aliquid  caveas  timido  conmittere  cordi. 
&  Numquam  sanantur  deformis  vulnera  famae. 

Naufragium  rerum  est  mulier  male  fida  marito. 

Tu  si  animo  regeris,  rex  es;  si  corpore,  servus. 

Proximus  esto  bonis,  si  non  potes  optimus  esse. 

Nullus  tam  parcus,  quin  prodigus  ex  alieno. 
io  Audit  quod  non  vult,  qui  pergit  dicere  quod  vult. 

Non  placet  ille  mihi,  quisquis  placuit  sibi  multum. 

Iuri  servitium  defer,  si  liber  haberis. 

Vel  bona  contemni  docet  usus,  vel  mala  ferri. 

Ex  igne  ut  fumus,  sic  fama  ex  crimine  surgit 
i&  Paulisper  laxatus  amor  decedere  fpotest 

Splendor  opum  sordes  vitae  non  abluit  umquam. 

Inprobus  officium  scit  poscere,  reddere  nescit 

Inridens  miserum  dubium  sciat  omne  futurum. 

Mortis  imago  iuvat  somnus,  mors  ipsa  timetur. 

716.  (e/.  Columbani  monosticha)  P  =  Parisinus  9847 
s.  IX  (cont.  Huemer  Stud.  Vindob.  4, 170).  A  =  Palatinus 
239  *.  X  B  — t  Beginensts  300  s.  XI.  C  =  Parmnus  8069 
8.  XI.  E  =  Vorauensi8  111  8.  XII.  V  =  Vindobonensis 
2621  s.  XII  M  =  Turonensis  164  Marbodi  (in  HildeberH 
et  Marbodi  ed.  Benedict.  p.  1634).  Begin.  166  8.  X—XI 
habet  v.  1 — 8.  —  Incipiunt  nersi  m  singoliB  generalis  sen- 
tentiae  P  Incipinnt  sententiae  generales  in  singnlis  nersi- 
bna  A  Versns  Platonis  translati  de  greco  E  Versns 
Platonia  de  $r§co  in  latinnm  translati  V,  ef.  c.  490.  Pro- 
nerbia  Catoms  philosophi  M       Inscr.  om.  C  Ordinem 

versuum,  qui  in  libris  vdlde  variat,  sequor  libri  P;  in  con- 
textu  sequor  P  et  versibus  6,  ubi  deest,  A  et  (v.  81)  E.  — 
BCM  et  ceteris  locis  AE  raro  afferam.       4  om.  A    corda 
P   cordi  E      9.  11.  18.  17  om.  A       12  Inre  P    Inri  B 
Inris  A    Nnlli  E    deffer  P    si  DE    sic  P A    aberis  P 
13  contempni  P        16  in  solo   A  extaSt    potest  A    qnibit 
Maius    perstat  Ziehen         16  om.  P,  exstat  in  AC 
18  sciat  AE,  om.  P 

12» 


180  C.  716,  10-46 

Quanto  maior  eris,  tanto  moderatior  esto.  so 

Alta  cadunt  odiis,  parva  extolluntur  amore. 

Criminis  indultu  secura  audacia  crescit 

Quemlibet  ignavum  facit  indignatio  fortem. 

Divitiae  trepidant,  paupertas,  libera  res  est 

Haud  homo  culpandus,  quando  est  in  crimine  casus.     ss 

Fac  quod  te  par  sit,  non  alter  quod  mereatur. 

Dissimilis  cunctis  vox  vultus  vita  voluntas. 

Ipsum  se  cruciat,  te  vindicat  invidus  in  se. 

Semper  pauperies  quaestum  praedivitis  auget. 

Magno  conficitur  discrimine  res  memoranda.  *o 

Terra  omnis  patria  est,  qua  nascimur  et  tumulamur. 

Aspera  perpessu  fiunt  iucunda  relatu. 

Acrius  adpetimus  nova,  quam  iam  parta  tenemus. 

Labitur  ex  animo  benefactum,  iniuria  durat 

Tolle  mali  testes:  levius  ma!a  nostra  feremus.  ss 

Vir  constans  quicquid  coepit  complere  laborat. 

Saepe  labor  siccat  lacrimas  et  gaudia  fundit 

Iniustus,  qui  sola  putat  proba,  quae  facit  ipse. 

Tristibus  adficiar  gravius,  si  laeta  recordor. 

Omne  manu  factum  consumit  longa  vetustas.  *o 

Quid  cautus  cavea$,  aliena  exempla  docebunt 

Haud  ullum  tempus  vanitas  simulata  manebit 

Ne  crede  amissum,  quicquid  reparare  licebit 

Condit  fercla  fames;  plenis  insuavia  cuncta. 

Doctrina  est  fructus  dulcis  radicis  amarae.  ** 


21  parua  P,  eorr.  p      22.  23  om.  A      28  Quaelibet  P 

Queml.  E       24  Trepedant  P        25  Tunc  M        26  par(8 
eras.)  P       28 — 31  om.  A      28  se]  te  M    in  se]  ipse  M 
32  perpessi  P;  recte  AE        33.  35  om.  A        36.  38.  42  48 
om.  A        37  dolor  M    fundunt  PAM  fundit  E        38  in 
PBM  est    quid  P    probas  P    probae  R;    rede   M 

39  gra  uus,  P  recnrder  A  41  cantus  P  42  ^llum  P 
(multum  E)    mentia  s.  manebunt  E  43  Nec   redeam 

ipsum  P,  reete  E  44  famis  A  vernacule:  Hunger  ist 
der  beste  Koch.  45  Doctrine  P  m.  pr.  -na  A  amare  P 
m.  pr. 


C  716,  46-70  181 

Vti  ut  divitiis  bonitas,  sic  luxus  abuti. 

Non  pecces  tum,  cum  peccare  impune  Ucebit 

Spes  facit  inlecebram  visuque  libido  movetur. 

Yera  libens  dices,  quamquam  sint  aspera  dictu. 
w  Tristis  adest  maeror,  si  cesset  laeta  voluntas. 

Non  facit  ipse  aeger,  quod  sanus  suaserit  aegro. 

Absentum  causas  contra  maledicta  tuere. 

Ipsos  absentes  inimicos  laedere  noli. 

Vlcus  proserpit,  quod  stulta  silentia  celant 
55  Qui  vinci  sese  patitur  pro  tempore,  vincit 

Nemo  ita  despectus,  quin  possit  laedere  laesus. 

Cum  accusas  alium,  propriam  prius  inspice  vitam. 

Nemo  reum  faciet,  qui  vult  dici  sibi  verum. 

A  deo  expectemus  longaevam  ducere  vitam. 
60  Votis  concessam  scelus  est  odisse  senectam, 

Quicquid  inoptatum  cadit,  hoc  homo  corrigat  arte. 

Consilii  regimen  virtuti  corporis  adde. 

Vincere  velle  tuos  perquam  victoria  turpis. 

Cum  vitia  alterius  satis  acri  lumine  cernas 
65  Nec  tua  prospicias7  fis  verus  crimine  caecus. 

Nonnumquam  vuitu  tegitur  mens  taetra  sereno. 

Durum  etiam  facilem  facit  adsuetudo  laborem. 

Quisque  miser  casu  alterius  solatia  sumat 

Si  piget  admissi,  committere  parce  pigenda. 
70  Robur  confirmat  labor,  at  longa  otia  solvunt. 

46 — 64  om.  A       46  diutius  P,   sed  corr.  p   (qui  solus 
versum  habei).    Cf.  Catonis  disiich.  III 21  (Utere  qnaesitis, 
■ed  ne  videaria  abnti.'        47  peccet  P,  corr.  pE    tfi  P 
48  illecebras  E    usu  Ptcorr.p,E    uisu  C      60  m.]  memer 
P    meror  p    messis   E    cesset   PE     cessit  Baehrem 
62  maledicta  P,  corr.  p        66  uincisse  P    uinci  b.  AE 
66  diepectus  PA    desp.  E      68 — 61  om.  A      69  in  solo  P 
expectim'  P    expetimus  Huemer  vel  ezpectemus      61  ante 
PE    arte  V       63  om.  AE    perquam  P    ]satis  est  C 
64  Con  P,   corr.  p    Cnm  A    cernis  PA,   corr.  Maius 
66  sis  P   fis  A    uerus  PA    vero  Buecheler      66 — 76  om.  A 

67  adsuetu  P    -do  pE         68  eumat  P    rimat  E 
69  pigea  mirsi  P,  corr.  p  (om.  E)        70  sie  E    Robor  P 
at  E  ant  P 


182  C.  716,  71-81 

Vt  niteat  virtus,  absit  rubigo  quietis. 
Blitte  arcana  deo  caelumque  requirere  quid  sit 
Quod  nocet,  interdum  si  prodest,  ferre  memento; 
Dulcis  enim  labor  est,  cum  fructu  ferre  laborem. 
Laetandum  est  vita,  nullius  morte  dolendum  est:  75 

Cur  etenim  doleas,  a  quo  dolor  ipse  recessit? 
Dum  speras,  servis;  cum  sint  data  praemia,  fsaevis. 
Hle  nocet  gravius,  quem  tu  contemnere  possis. 
Quod  metuis,  cumulas,  si  velas  crimine  crimen. 
Suffragium  laudis  quod  fert  malus,  hoc  bonus  odit       <*> 
Magni  magna  parant,  modici  breviora  laborant 


Haec  quoque  sunt  in  E;m  ut  HUdeberti  sunt  in 
Paris.  14194: 

Formula  vivendi  praesto  est  tibi:  pauca  loquaiis, 
Plurima  fac  sit  utrisque  comes  modus,  utile,  pulchrum; 
Obsequiis  instes:  ea  pro  te  munera  poscent 
Sobrius  a  mensis,  a  lecto  surge  pudicus. 
Stans  casum  metuas,  speres  prostratus;  et  illum, 
Quem  colis  in  titulis,  miserum  abiectumque  tuere. 
Vt  decet  et  prodest,  et  amabis  et  oderis  idem. 

v.  72  irrepsit  in  Catonis  Disticha  II  2, 1 

72  archana  P  qid  P  74  Duscia  et  fruct'  P,  oorr.  p; 
recte  C  77 — 81  am.  P  77 — 80  sunt  in  A  solo  77  cum 
data  sint  pr.  saeuis  A  aervis  Maius.  78  IUe  etiam 
graumi  nocet  A,  corr.  Maius  tu  Maius,  om.  A  non 
Bathrens  81  est  in  E  solo.  Debile  saepe  caput  totnm 
dat  debile  corpus,  Et  (lege  At)  facinnt  firmum  forha  membra 
caput  E,  m  quo  c.  644  sequitur.  —  Quae  Baehrens 
PLM  III  240—242  tamquam  Catoniana  addidit,  AJcumi 
sunt:  cf.  Poetae  aevi  Carolini  ed.  Duemmler  I  276  et  N. 
Archiv.  7, 419.  —  Formula  vivendi  sqq.  cf.  HUdebertus  ed. 
Beaugendre  p.  1383  Ad  nepotem  (ubi  1  Forma  2  pn,]  rec- 
tnm  3  praemia  poscant  6  timeae  6  colis  insignem;  v.  4.  8. 
7.  6.  6)  et  Nov.  Arch.  2, 403. 


C.  717—718, 1-8  18S 

717  B.  M.  - 

x  '  B.  IV  178. 

Doctiloqui  carmen  ructatum  fonte  Maronis 
Bis  senis  numero  florens  se  milibus  explet 
Et  super  hos  octingentis  septem  quadraginta 
Versibus  adiunctis  concluditur  omne  volumen, 

t  Quod  cecinit  quondam  variato  fulmine  linguae: 
Pastores  Cererem  Bacchum  pecus  et  bona  mellis, 
Naufragium  flammas  errores  vulnera  ludos, 
Tartara,  post  Latium,  sic  Teucros  bella  frementes, 
Hostibus  Ascanium  Rutulis  in  castra  relictum, 

loProelia  post  reditum,  devictam  Marte  Camillam, 
Et  sua  cedentem  profugo  conubia  Turnum. 

718 
Aa  oceanum  b.  m  i«5. 

Vndarum  rector,  genitor  maris,  arbiter  orbis, 
Oceane  o  placido  conplectens  omnia  [gyro], 
Tu  legem  terris  moderato  limite  signas, 
Tu  pelagus  quodcumque  facis  fontesque  lacusque. 
5  Flumina  quin  etiam  te  norunt  omnia  patrem; 
Te  potant  nubes,  ut  reddant  frugibus  imbres. 
Cyaneoque  sinu  caeli  tu  diceris  oras 
Partibus  ex  cunctis  inmenso  cingere  nexu. 

717—718.    P  =  Parisinus  18026  oUm  Sangermanensis 
1188  8aee.  IX. 

717  fol.  76  v.  (post  c.  607—618.  666—667)  sme  titulo. 
2  numeri  P.  Vergilius  secundum  codiccs  12912  versibus  oon- 
stat.      6  quodam  P,  corr.  Quicherat  (ed.  pr.  Bibl.  des  chartes 
t.  II  p.  129)    fulmine  P,  cf.  668, 6    flumine  Buecheler 
11  tornum  P. 

718.    Incipit  de  oceano  P  ibidem.        1  Vudarum  P 
2  Oceane  o  Eeinsius    Oceano  P    gyxo  om.  P,  add.  Huemer 
ex  SeduUo  II 65:  cconpleotens  omnia  gyro.'  (flezu  vel  cursu 
Burmann,  fluctu  vel  ponto  Wernsdorf)  3  limite  Hein- 

sius    limine  P        4  qdcuq;  P        6  nef  P,   norunt  Burm. 

6  potant    Wernsdorf    ptant   P    pensant  Ziehen 
8  inmsa  P,  corr.  Burmann 


184  C.  718,  *-*«.   C.  719,  l-a 

Tu  fessos  Phoebi  reflcis  si  gurgite  currus 
Exhaustisque  die  radiis  alimenta  ministras,  io 

Gentibus  ut  clarum  referat  lux  aurea  solem, 
Si  mare;  si  terras  caelum  mundumque  gubernas, 
Me  quoque  cunctorum  partem,  venerabilis,  audL 
Aime  parens  rerum,  supplex  precor.     ergo  carinam 
Conserves;  ubicumque  tuo  committere  ponto  » 

Hanc  animam,  transire  fretum,  discurrere  cursus 
Aequoris  horrisoni  Sortis  fera  iussa  iubebunt; 
Tende  favens  glaucum  per  levia  dorsa  profundum, 
Ac  tantum  tremulo  crispentur  caerula  motu; 
Quantum  vela  ferant,  quantum  sinat  otia  remis.  so 

Sint  fluctus;  celerem  valeant  qui  pellere  puppem, 
Quos  numerare  libens  possim,  quos  cernere  laetus: 
Servet  inoflensam  laterum  par  linea  libram; 
Et  sulcante  viam  rostro  submurmuret  unda. 
Da  pater;  ut  tute  liceat  transmittere  cursum;  ts 

Perfer  ad  optatos  securo  in  litore  portus 
Me  comitesque  meos.     quod  cum  permiseris  esse; 
Reddam  quas  potero  pleno  pro  mufnere]  grates. 

B.  H.  B.  — 

C.  8or.  eool.  V.  7  i  ft 
X  910.  XVI  815.  « l^ 

Omnipotens  genitor  tandem  miseratus  ab  alto; 
Postquam  cuncta  dedit  caelo  constare  sereno; 

9  fes80  P,  corr.  Heinsius    gurgitae  P      10  Exanstisq; 
P    almta  P  16  fretum  scripsi    fer&  e  P    (fretum  et 

Burmann)  discurre  cnrsus  P  gyris  Buecheler  fretus  et 
currere  Baehrens  decurrere  6Um  ego  17  horrison  sortS  P, 
corr.   Burmann  19    cerula   P    si   nat  P     linat   otia 

[esse]  remis   i.  e.  sinat  tuto   et  lente  tnoveri  remos. 
21  pup§  P        28  (P  fol.  76  r.)    par  Buecheler    pars  P 
24  Et  Wernsdorf    Te  P       25  liceant  P    curau  Buechekr; 
potiu8  tutum  puto    currum  ct.  e.  navem*  Baehrens      26  por- 
tas  P      27  pmi88eris  P      28  plenas  Meyer    «pmu  grates  P, 
corr.  Heinsius 

719.    C  =  Parisinus  13047  olim  8.  Germani  841  (Cor- 
beiensi8)  saec.  IX  f  118  r.     Primus  ed.  Martene  (CoUectio 


C.  719,  8-26  185 

Omnibus  in  terris  divinum  aspirat  amorem, 
Semper  honore  pio  nomen  Natique  Patrisque 
&  Ornare  et  canere  paribusque  in  regna  vocari 
Auspiciis;  huic  progeniem  virtute  futuram 
Egregiam,  et  totum  quae  legibus  occupet  orbem. 
Ne  tamen  in  terris  mortalia  pectora  turbet 
Ignotum  numen,  Deus  aethere  missus  ab  alto 

io  MortaUs  visus  potuit  quantusque  videri. 

Virgo  matura  fuit  iam  plenis  nubilis  annis, 
Cui  genus  a  proavis  ingens  nomenque  decusque. 
Intemerata  toris  —  talem  se  laeta  ferebat  — 
Casta  pudicitiam  miro  servabat  amore. 

i&  Huic  se  forma  dei  (caelo  demissus  ab  alto 
Spiritus  intus  alit)  et  casto  se  corpore  miscet 
Ante  tamen  dubiam  dictis  solatur  amicis: 
'Alma  parens,  mundi  dominum  paritura  potentem 
(Nam  te  digna  manent  generis  cunabula  sancti), 

*o  Vade'  ait  *o  felix  nati  pietate,  quocumque  vocaris 
Auspiciis  manifesta  novis!  hic  vertitur  ordo 
Huius  in  adventu:  fides  et  fama  perennis.9 
Dixerat:  illa  pavens,  oculos  suifusa  nitentis, 
Suspirans  imoque  trahens  a  pectore  vocem 

>6  Virgo  refert:  (haud  equidem  tali  me  dignor  honore; 

ampliss.  IX  126)  et  inscripsit  De  verbi  incarnatione.  Hue- 
meri  coUatione  (Scriptt.  eccles.  acad.  Vindob.  X  810;  cf. 
Schenkl.  ib.  XVI  616)  utor.  'Centonem  de  Christo  Vergi- 
lianis  compaginatum  versibus  apocryphnm'  Gelasius  qui 
a.  492 — 496  papa  erat  commemorat  aut  hunc  aut  c.  16  (cf. 
Mu8.  Bhen.  31,479).  Versibus  defuit  Uma  ultima:  ex  Ver- 
gilianis  ita  consuti  sunt,  ut  iusta  hexametri  forma  nondum 
adsit,  versus  16  20  22  26  30  68  73  76  78  80  87  107.  Quos 
emendare  labor  est  irritus.  —  Confer  c.  719*.  6  huic  add. 
Schenkl  ex  Aen.  VII2b1  hinc  Martene  progeniemqne  piam 
C1  fntura  C  8  Nec  amen  C  10  qualisque  Aen.  II 
691.  num  quandoque?  coetusque  videre  Ziehen  11  na- 
tura  C  13  tori  Huemer  16  dimissus  C  16  Intulit 
Ziehen,  sed  cf.  Aen.  VI  726    et  casto  se  C    et  del.  Martene 

20  Verg.  Aen.  III  480.    Ecl.  3, 49  (pietate  del.  Sehenkl) 
26  Aen.  (IV  31)  I  336 


186  C.  719,  »-66 

Non  opis  est  nostrae  nec  fas,  nec  coniugis  umquam 
Praetendi  taedas  aut  haec  in  foedera  veni. 
Sed  post  iussa  Deum  nihil  est,  quod  dicta  recusem. 
Accipio  agnoscoque  libens:  sequor  omina  tanta 
Promissisque  Patris  exsequar  caelestia  dona;  so 

Admiranda  Dei  tantarum  munera  laudum.' 

Panditur  interea  domus  omnipotentis  Olympi 
Sideream  in  sedem,  terras  unde  arduus  omnis 
Aspicit  et  natum  verbis  conpeilat  amicis: 
*Nate,  meae  vires,  mea  magna  potentia  solus,  u 

Nate,  mihi  quem  nulla  dies  ab  origine  rerum 
Dissimilem  arguerit,  comitem  complector  in  omnis. 
Te  sine  nil  altum  mens  inchoat:  omnia  mecum 
Aeternis  regis  imperiis;  et  quidquid  ubique  est, 
Nulla  meis  sine  te  quaeretur  gloria  rebus:  *o 

Omnia  sub  pedibus,  qua  sol  utrumque  recurrens 
Aspicit  oceanum,  vertique  regique  videbunt 
Quae  tibi  polliceor  (neque  est  te  fallere  quicquam), 
Haec  tibi  semper  erunt  vatum  praedicta  priorum, 
Nec  mea  iam  mutata  loco  sententia  cedit  45 

Nascere  praeque  diem  veniens  age,  lucifer,  almum; 
Nascere,  quo  toto  surgat  gens  aurea  mundo. 
Vnde  etiam  magnus  caelorum  nascitur  ordo. 
Nascere,  ut  incipiant  magni  procedere  menses, 
Ne  maneant  terris  priscae  vestigia  fraudis,  50 

Prospera  venturo  laetentur  ut  omnia  saeclo. 
Adgredere  0  magnos  (aderit  iam  tempus)  honores: 
Aspera  tum  positis  mitescent  saecula  beUis, 
Pacatumque  reges  patriis  virtutibus  orbem.' 

Haut  mora:  continuo  Patris  praecepta  facessit,  55 

27  Praetendit  aetas  C         28  Dei  Schenkl    deum  Atn. 
VI  461,  C      30  Aen.  V  863.  Georg.  IV 1  (ubi  exsequur). 
patriis  C    Bequar  baec  Arevalm         31  Ammiranda  C 
33  Sideriam  C  37  Diseimile  C    oomitem  casus  oompL 

Aen.  IX  276       40  quaeritur  C      45  caedit  C      48  saeelo- 
rum  Schenkl         63  mitescunt  G        64  pagatumque  C 
67  numine  Marttnc,  cf.  Aen.  VI  60 


C.  179,  66-8*  187 

Aethere  se  mittit  figitque  in  virgine  vultus, 
Nec  mortale  tuens,  afflata  est  lumine  quando 
lam  propiore  Dei . .  nam  tempore  eodem 
Matri  longa  decem  tulerunt  fastidia  menses, 
•o  Et  nova  progenies  moi  clara  in  luce  refulsit 
Mox  etiam  magni  processit  numinis  astrum, 
Stella  facem  ducens  multa  cum  luce  cucurrit 


*Ille  dies  primus  leti  primusque  salutis 
Monstrat  iter  vobis  ad  eum;  quem  semper  acerbum, 

66  Semper  honoratum  cuncti  celebrate  faventes. 
Annua  vota  tamen  noctem  non  amplius  unam 
Haut  segnes  vigilate,  viri,  dapibusque  futuris 
Luce  palam  cumulate  piis  altaria  donis. 
Hac  vestri  maneant  in  religione  nepotes. 

70  Iamque  egomet  Patris  sedes  arcemque  reviso. 
Accipite  ergo  animis  atque  haec  mea  figite  dicta, 
Ore  favete  omnes  et  huc  advertite  mentem. 
[Hanc]  e  diverso  sedem  quotiens  venietis  in  unam, 
Vndique  coilecti  pacem  laudate  frequentes. 

7&  Cogite  concilium,  coeant  in  foedera  dextrae, 
Qua  datur  pacis  solum  inviolabile  pignus. 
Discite  iustitiam,  aeterna  in  pace  futurae 
Concordes  animae,  si  non  inrita  dicta  putatis. 
Nulla  dies  usquam  memori  vos  eximet  aevo: 

so  Mortalem  eripiam  formam,  et  praemia  reddam 
Fortunatorum  nemorum  sedesque  beatas. 
Non  eritis  regno  indecores,  nec  vestra  feretur 
Fama  levis,  mecum  pariter  considere  regnis. 


58  propiora  C.    Aen.  VI 51.    Gtorg.  1 488.    Dei  summi 
Bchtnkl.        59  mensis  C     post  62  permulta  deesse  statui. 
64  ad   eo   C    aceruum  C         66  caelebrate  C  67  Aut 

signes  C  78  Hanc  addidi    uonientis  C.    Aen.  II  716: 

Hanc  e  div.  s.  v.   in  u.    E  olim  delevi.     Sedem  e  diverso 
Schenkl        76  consiUum  C         76  Aen.  XI  298  et  368. 
78  Aen  VI 827.  X  244.      79  eztimet  C      80  Aen.  IX  100. 


188  C.  7i9,84-in 

Vrbem  quam  statuo,  vestra  est:  intrare  licebit 

Nusquam  abero,  et  tutos  patrio  vos  limine  sistam:        tt 

Idem  venturos  tollemus  in  astra  nepotes. 

Quae  vero  nunc  quoque  vobis,  dum  vita  manebit, 

Praemia  digna  feram?  non  vobis  numine  nostro 

Divitis  uber  agri  rerumque  opulentia  deerit 

Fundit  humo  facilem  victum  iuslissima  tellus  m 

Proventuque  onerat  sulcos  atque  horrea  vincit, 

Floret  ager,  spumat  plenis  vindemia  labris, 

Exuberant  fetiis  ramos  frondentis  olivae, 

Quotque  in  flore  novo  pomis  se  fertiUs  arbor 

Induerit,  totidem  autumno  matura  tenebit  » 

Non  liquidi  gregibus  fontes,  non  gramina  deerunt, 

Et  quantum  longis  carpent  armenta  diebus, 

Exigua  tantum  geiidus  ros  nocte  reponet 

Haec  sunt,  quae  nostra  deceat  vos  voce  moneri. 

Vivite  felices  et  condita  mente  tenete.'  iw 

Haec  ubi  dicta  dedit,  mox  sese  attollit  in  auras. 
Suspiciens  caelum  caput  inter  nubila  condit 
Atque  ita  discedens  terris  animisque  suorum 
Concretam  exemit  labem  purumque  relinquit 
Aetherium  sensum  atque  aurai  simplicis  ignem.  i<* 

Ex  iilo  celebratus  houos,  laetique  minores 
Servavere  diem,  atque  haec  pia  sacra  quotannis 
Matres  atque  viri,  pueri  innuptaeque  puellae 
Carminibus  celebrant  paterisque  altaria  libant 
Ast  ego  qui  cecini  magnum  et  mirabiie  numen,  u# 

Haec  eadem  gentique  meae  generique  manebunt. 

86  auero  C    tuto   patri   sno  1.  C         87  vobis  quoque 
nunc  conieci      89  derit  C      90  homo  C      91  honerat  C 
93  Exsuperant  Huemer         94  Quodquae  C         96  deerunt 
sic  C        97  dibu8  C        98  reponit  C       108  diecidens  C 
106  celebratos  C      107  sagra  quodannig  C.    Acn.  F///269 
V  69.        110  qufs  Ziehen. 


C.  7i9*f  i-n  189 

719»  B.  M.  B.  - 

0.  8or.  eecL  V. 

[P0MP0NII]  *▼*  «* 

Versus  ad  gratiam  domini 

Inducit  duas  pereonas,  Meliboeum 

et  Tityrum. 

Tityre,  tu  patulae  recubans  sub  tegmine  fagi, 

Nescio  qua  praeter  solitum  dulcedine  laetus, 

Fortunate  senex!  hic  inter  flumina  nota 

Et  fontis  sacros  deductos  dicere  versus 
s  Et  cantare  paras  divino  carmine,  pastor, 

Formonsi  pecoris  custos,  formonsior  ipse. 
TIT.  Non  incerta  cano  vatum  praedicta  priorum. 

An  quicquam  nobis  tali  sit  munere  maius? 

0  Meliboee,  deus  haec  nobis  otia  fecit. 
10  Namque  erit  ille  mihi  semper  deus  atque  hominum  rex, 

Omnipotens  genitor,  rerum  cui  summa  potestas; 

Quem  qui  scire  velit,  divinum  aspiret  amorem. 

Haut  ignota  loquor,  totum  quae  sparsa  per  orbem. 

Ipsi  laetitia  voces  ad  sidera  iactant 
15  Intonsi  montes,  ipsae  iam  carmina  rupes, 

Ipsa  sonant  arbusta:  deum  namque  ire  per  omnes 

Terrasque  tractusque  maris  caelumque  profundum 

Ne  dubita  —  nam  vera  vides  —  qui  foedere  certo 

Aeternis  regit  imperiis  et  temperat  iras. 
so  Ni  faciat,  maria  ac  terras  nox  incubat  atra. 
MEL.  Felix,  qui  potuit  rerum  cognoscere  causas. 


P  «=  Palatinus  1753  saec.  IX— X  fot.  69r.  P:  Pom- 
ponii  om.  (add.  Bursian  ex  Isidoro  orig.  I  39, 25 :  cSic  .  . 
quidam  Pomponius  ex  eodem  poeta  (Vergtlio)  inter  cetera 
atili  sui  otia  Tityrum  in  Christi  honorem  composuit.'  Idem 
locos  Vergiliano8  apposuit  et  pleraque  emendavit  in  Nuntiis 
acad.  Monac.  XI  (18785),  29  sqq.  Deest  lima  ultima  v.  26 
84  65  74  89  112  al.    P:  Moeliboeum       4  diductus     5  pares 

6  pecori     7  Tyt  (jsic  ubique)     9  meliboe    13  totumque 
19  aeternisq;  (q;  erasum)      20  incnmbat  (m  eras.) 


190  C.  719»,  28-6« 

Namque  —  fatebor  enim  —  genus  a  quo  principe 

nostrum, 
Audierat  Stimicon;  laudavit  carmina  nobis. 
Sis  felix!  nam  te  maioribus  ire  per  altum 
Auspiciis  manifesta  fides  pro  laudibus  istis.  tt 

TIT.  Accipe  daque  fidem:  neque  est  ignobile  carmen. 
Maior  agit  deus  atque  opera  ad  maiora  remittit 
Vnus  qui  nobis  cunctando  restituit  rem, 
Ille  operum  custos,  hominum  rerumque  repertor, 
Quo  sine  nil  altum  mens  inchoat,  ipse  volutat  so 

Quae  sint,  quae  fuerint,  quae  mox  ventura  trahantur. 
His  etenim  signis  atque  haec  exempla  secuti 
Esse  animas  partem  divinae  mentis  et  haustus 
Aetherios  dixere,  quia  sit  divinitus  illis 
Ingenium.     Quamvis  angusti  terminus  aevi  » 

Terrenique  hebetant  artus  moribundaque  membra, 
At  genus  inmortale  manet:  ne  quaere  doceri. 
Igneus  est  ollis  vigor  et  caelestis  origo, 
Et  cum  frigida  mors  anima  seduxerit  artus, 
Has  omnis,  ubi  mille  rotam  volvere  per  annos,  40 

Tempora  dinumerans  deus  evocat  agmine  magno. 
Reddunt  se  totidem  facies  terraeque  dehiscunt; 
Sed  revocare  gradum  superasque  evadere  ad  auras, 
Hoc  virtutis  opus,  terras  temptare  repostas 
Sideream  in  sedem  atque  alto  succedere  caelo.  u 

MEL.  Tityre,  tamne  aliquas  ad  caelum  hinc  ire  putandum  est 
Sublimis  animas  iterumque  ad  tarda  reverti 
Corpora?  nos  alia  ex  aliis  in  fata  vocamur? 
Inmortalis  ego?  pertemptant  gaudia  pectus, 
Si  modo  quod  memoras  factum  contingere  possit  50 

TIT.  Ne  dubita,  nulla  fati  quod  lege  tenetur: 

Crede  deo  —  nam  vera  vides  — 5  sine  posse  parentem, 


23  stimi  conlaudabit        26  nec  qui  est      88  austiu 
84  AethereoB      89  animae  eduxerit     (46  iamne  Pctsthenig) 

48  Corpore 


C.  719%  66-86  191 

Quod  minime  reris!  fato  prudentia  maior. 

MEL.  Credo  equidem,  nec  vana  fides.     Quis  talia  demens 

66  Abnuat?  et  me  victusque  volensque  remitto. 
Stultus  ego  parvis  componere  magna  solebam; 
Nec  mea  iam  mutata  loco  sententia  cedit 
Vnum  oro:  doceas  iter  et  sacra  ostia  pandas, 
Quidve  sequens  tantos  possim  superare  labores. 

[TIT.]  Dicam  equidem  nec  te  suspensum,  nate,  tenebo, 

si  Et  quo  quemque  modo  fugiasque  ferasque  laborem. 
Aude,  hospes,  contemnere  opes:  via  prima  salutis. 
Intemerata  fides  et  mens  sibi  conscia  recti 
Praemia  digna  ferunt;  fireti  pietate  per  ignem 

66  Invenere  viam:  requies  ea  certa  laborum. 
Invitant  croceis  halantes  floribus  horti 
Fortunatorum  nemorum  sedesque  beatae 
Semper  erunt,  quorum  melior  sententia  menti: 
His  locus  urbis  erit,  divini  gloria  ruris. 

70  Nam  qni  divitiis  soli  incubuere  repertis, 
Distulit  in  seram  commissa  piacula  mortem. 
Ausi  omnes  immane  nefas  ausoque  potiti 
Vrgentur  poenis.     Quam  vellent  aethere  in  alto 
Omnia  et  superas  caeli  venisse  sub  auras! 

MEL.  Quae  tibi,  quae  tali  reddam  pro  carmine  dona? 

76  Non  opis  est  nostrae;  nomen  tollemus  ad  astra, 
Tityre.     Discussae  umbrae  et  lux  reddita  menti 

[TIT.]  Non  haec  humanis  opibus,  non  arte  magistra 
Proveniunt:  quae  sit  poteris  cognoscere  virtus. 

80  Ni  refugis,  prima  repetens  ab  origine  pergam. 

MEL.  Immo  age  et  a  prima  dic,  hospes,  origine  nobis: 
Accipio  agnoscoque  libens  ut  verba  parentis. 

TIT.  Accipe:  prisca  fides  facto,  sed  fama  perennis. 

58  Quod  m.  reris  Verg.  Aen.  6,97  Quam  minime  re 
fato,  deinde  spatium  quattuor  litt.,  prud.  m.  P,  cf.  OteoTg. 
1, 416.      66  componore  magno       67  caedit        68  hostia 

60  Tit.  om.        61  Et  quocumque         62  coptempore 
66  alantei       70  reperti       73  uelleni  .    77  TTT       78  TIT 
otn.        88  facta 


192  C.  719*,  84-116 

Nunc  canere  incipiam,  quoniam  convenimus  ambo 

Montibus  in  nostris:  referunt  ad  sidera  valles.  st 

Magnus  ab  integro  saeclorum  nascitur  ordo. 

Maius  opus  moveo:  laudes  et  facta  parentis. 

Nam  neque  erant  astrorum  ignes  nec  lucidus  aethra 

Siderea  polus,  et  nox  obscura  tenebat 

Tum  pater  omnipotens,  rebus  iam  luce  retectis,  90 

Aera  dimovit  tenebrosum  et  dispulit  umbras. 

Principio  caelum  et  terras  solemque  cadentem 

Lucentemque  globum  lunae  camposque  liquentes, 

Noctis  iter,  stellis  numeros  et  nomina  fecit, 

Vnde  hominum  pecudumque  genus  vitaeque  volantum    »s 

Et  quae  marmoreo  fert  monstra  sub  aequore  pontus. 

Et  medium  luci  atque  umbris  iam  dividit  orbem 

Temporibusque  parem  diversis  quattuor  annum. 

Nec  torpere  gravi  passus  sua  regna  veterno 

Movit  agros,  curis  acuens  mortalia  corda,  100 

Vt  varias  usus  meditando  extunderet  artes. 

Hic  genus  indocile  ac  dispersum  montibus  altis 

Composuit  legemque  dedit  dicione  tenebat 

Hinc  populum  late  regem  aevoque  superbum 

Venturum  excidio  docuit  post  exitus  ingens  105 

Victor  ab  Aurorae  populis  et  iitore  rubro. 

Tunc  victu  revocant  vires,  caelestia  dona, 

Deterior  donec  paulatim  ac  decolor  aetas 

Et  belli  rabies  et  amor  successit  habendi. 

Regnorum  inmemores  turpique  cupidine  capti!  110 

Tunc  variae  inludunt  pestes:  malus  abstulit  error 

Aegyptum  viresque  Orientis:  miranda  videntur 

Omnigenumque  deum  monstra  et  latrator  Anubis. 

Quid  delubra  iuvant  simulacraque  iuce  carentum? 

Non  tali  auxilio  nec  defensoribus  istis  115 

Tempus  eget:  cum  vestra  dies  volventibus  annis 

87  Maris  88  aether   (cf.  Aen.  3,  585)  90  luce 

rectie        97  orbem  (em  ex  is)  102  Nec   (Hinc  Bursian 

Hic  Schenkl)  (112  mira  Schenkl,  scd  cf.  Aen.  8,687.  1,494) 
113  monstrat  et 


C.  719%  117-132.    C.  719b,  1-2  193 

Verba  redarguerit,  poena  commissa  luetis. 
Quin  potius  pacem  aeternam  +et  tanti  muneris 
Cuncti  obtestemur?  Haec  ara  tuebitur  omnis. 

120  His  actis  aliud  genitor  secum  ipse  volutat. 

Quo  yitam  dedit  aeternam,  quo  mortis  adempta  est 
Condicio,  et  caelo  tandem  miseratus  ab  alto  est. 
Respicit  humanos  pietas  antiqua  labores 
Exitiis  positura  modum,  responsa  dabantur 

125  Fida  satis:  manifesta  fides  secreta  parentis. 
Ipse  haec  ferre  iubet  celeris  mandata  per  auras 
Interpres  divum;  spirantemque  adfore  verbis 
Seraque  terrifici  cecinerunt  omina  vates; 
Namque  fore  inlustrem  dictis  factisque  canebant. 

i9o  0  quam  te  memorem,  virgo  ?  cui  mentem  animumque 
Semine  ab  aetherio  superis  concessit  ab  oris 
Omnipotens.' 


b.  m.  — 

B.  m  265. 


719b 

[TIBERIANI] 

Inoipit  versus  Socratis  philosophi. 

Aurum  quod  nigri  manes,  quod  turbida  versant 
Flumina,  quod  duris  extorsit  poena  metallis, 

118  et  tanti  muneris  tum  spatium  4  litt.  P  et  numinis 

aram  Schenkl   (ex  Aen.  8, 186)  aut  certamina  tanta  conieci 

(ex   Aen.  4, 98) :   certamina   i.  e.  praemia,   &y(avia{ucxa 

/'  /• 

119  tuebimur        121  aeternam  dedit         124  dabuntur 

126  haec  manifesta  fides  celeris  (ex  v.  125)  P    ferre  iubet 

scripsi  ex  Aen.  4, 270        127  Interpraes  monitum  spirantum- 

que  P    divum  scripsi  ex  Aen.  4, 378 ;    de  rell.   cf.    8,  304 ; 

10  547.         128  omnia         129  canebat         180  0  qua(m  te 

in  ras.)  P 

719b.  P  =  Pari8inus  7972  saec.  IX  ex.,  ex  quo  ed. 
Holder  a.  1876  in  Novo  Archivio  I  415.  H  =  Harleia- 
nus  8685  8.  XV,  ex  quo  tamquam  ineditum  ed.  Baehrens 
a.  1877.  Tiberianus  vir  disertus  praefectus  praetorio  Gallias 
regit  Hieronymm  chron.  ad  a.  888  p.  C.      De  auro  P    In- 

Antbol.  lat.  I.  2.  13 


194  C  71 9b  $-26 

Aurum,  quo  pretio  reserantur  limina  Ditis, 

Quo  Stygii  regina  poli  Proserpina  gaudet, 

Aurum,  quod  penetrat  thalamos  rumpitque  pudorem,       5 

Qua  ductus  saepe  inlecebra  micat  impius  ensis . . . 

In  gremium  Danaes  non  auro  fluxit  adulter 

Mentitus  pretio  faciem  fulvoque  veneno? 

Non  Polydorum  hospes  saevo  necat  incitus  auro? 

Altrix  infelix,  sub  quo  custode  pericli  10 

Commendas  natum?  cui  regia  pignora  credis? 

Fit  tutor  pueri,  fit  custos  sanguinis  aurumt 

Inmitis  nidos  coluber  custodiet  ante 

Et  catulos  fetae  poterunt  servare  leaenae. 

Sic  etiam  ut  Troiam  popularet  Dorica  pubes,  15 

Aurum  causa  fuit,  pretium  dignissima  merces. 

Infami  probro  palmam  convendit  adulter. 

Denique  cernamus,  quos  aurum  servit  in  usus. 

Auro  emitur  facinus,  pudor  almus  venditur  auro, 

Tum  patria  [at]que  parens,  leges  pietasque  fidesque:     to 

Omne  nefas  auro  tegitur,  fas  proditur  auro. 

Porro  hinc  Pactolus,  porro  fluat  et  niger  Hermus! 

Aurum,  res  gladii,  furor  amens,  ardor  avarus, 

Te  celent  semper  vada  turbida,  te  vada  nigra, 

Te  tellus  mersum  premat  infera,  te  sibi  nasci  s* 

Tartareus  cupiat  Phlegethon  Stygiaeque  paludes. 


cipit  uerous  Sogratis  philo6ophi  H  Tiberiani  add.  Baeh- 
rens  tx  Servio  ad  Aen.  6, 186  "Tiberianus:  Auruxn  .  .  Ditis9 
(v.  3).        1  uersam  P        2  extendit  P    poena  H  (t.  e.  ad 

metaUa  damnatt)  po&  P        3.  4  in  mg.  P        4  dictifi  P 
tigii  P  regna  H  tesie  Noltio      5  quo  P      6  Quo  H  ignens 
ensis  P   post  6  lacunam  statuit  B.  Oehler      7—18  om.  P 
7  danais  H      9  hospis  H      10  Astrix  H       12  custus  H 
14  vitulos  Rossberg    fetae  idem    fere  H        16  et  iam 
ntro  ia  H      lQpost  fuit  vel  post  merces  lacunam  statuunt 
17  Infamem  H       18  uenit  in  usum  H,  corr.  Baehrens 
19  enitnr  H  facimus,  corr.,  P      20—26  om.  P      20  at  adeL 
Baehrens        22  huic  H,    corr.  Bossberg       24  nuda  nigra 
H;   cf.  Prudentius  Psychom.  94:   Te   volvant   subter  vad» 
flammea,  te  vada  nigra        25  nasti  (?)  H        26  flegeton  H 


C.  719b,  27-88.   CL  719°,  1-1«  195 

Inter  liventes  pereat  tibi  fulgor  arenas, 

Ne  post  ad  superos  redeat  famis  aurea  puros! 


719°  b.  m.  b  - 

SIDONII  subdiaconi 
[Lucani  Belli  civilis] 

Argnmentum  libri  secundi 

Anxiam  [at]  interea  plebem  luctusque  dolorque 
Inpellunt  maestas  in  caelum  fundere  voces. 
Consilium  capiunt  una  Brutusque  Catoque, 
Caesaris  an  partes  an  Magni  signa  sequantur. 
s  Sed  Caesar  veniens  adversos  proterit  armis. 
Interea  Magnus  Campanam  tendit  ad  urbem 
Hortaturque  suos  veneranda  voce  cohortes, 
Destinat  et  natum,  reges  ut  cogat  in  arma. 
Brundusii  portum  Caesar  munimine  claudit, 
io  Pompeiusque  fugit  perruptis  nocte  catenis. 

Argumentum  libri  V  b.  m.  - 

Lentulus  aflatur  maerentem  voce  senatum. 
Consulitur  dubio  Foebi  de  Marte  sacerdos. 
Interea  multo  fessus  iam  membra  labore 
Miles  deposcit  modicae  sibi  tempora  vitae, 
15  Quem  solita  spernit  mentis  constantia  Caesar. 
Inde  petit  tutus  desertae  moenia  Romae 


27  fulgor  P    fuluor  H       28  Ne  P    Nec  H    fames  P 
famis  H,  ut  Prudentius  Psychom.  479  (cf.  Verg.  Aen.  III  57) 

719«.    B  —  Bernensis  370  saeculi  IX— X,  unde  edidit 
Vsener  schol.  in  Lucan.  t  I  p.  47.     Incpt  Argumentum  libri 
secundi.    Sidonius  subdiac  fttit  (t.  e.  fecit)  B         1  Anxius 
Vsener    at  addidi     5  poterit  sed  corr.  B       6  tandit  B 
7  coorthes  sed  corr.  B 

Ex  B  ed.  Vsener  l.  c.  p.  151.        16  inde  pediturus  B 

13* 


196  C.  719C,  i7-ao.  C.  7l9d,  1-16 

Brundusiumque  celer  tenuitque  Ceraunia  velis. 

Hinc  fatis  fretus  parvam  conscendere  puppem 

Ausus  per  noctem  solo  comitatus  Amicla. 

Corneliam  Magno  tutatur  insula  Lesbos.  so 

a£vBk^568.  719d  (olim  735) 

Romulidum  ductor,  clari  lux  altera  solis, 

Eoa  qui  regna  regis  moderamine  iusto, 

Spes  orbis  fratiisque  decus:  dignare  Maronem 

Mutatum  in  meiius  divino  agnoscere  sensu, 

Scribendum  famulo  qui  iusseras.     hic  tibi  mundi  s 

Principium  formamque  poli  hominemque  creatum 

Expediet  limo,  hic  ChrUti  proferet  ortum, 

Insidias  regis,  magorum  praemia,  doctos 

Discipulos  pelagique  minas  gressumque  per  aequor: 

Hic  fractum  famulare  iugum  vitamque  reductam  io 

Vnius  crucis  auxilio,  reditumque  sepuitae 

Mortis  et  ascensum  pariter  sua  regna  petentis. 

Haec  relegas  servesque  diu  tradasque  minori 

Arcadio,  haec  ille  suo  generi;  haec  tua  semper 

Accipiat  doceatque  suos  augusta  propago.  15 

17  tenuit  quae  B         18  pupem  B  19  amicla 

20  tutatast  dubitans  cl.  u.  15  Vsener. 

719d.  C  =  Augiensis  217  nunc  Caroliruhensis  8.  IX — X. 
T  =  Turicensis  bibl.  urb.  C  68  *.  X.  B  =»  Antverpiensis  126 
8.  X  (Mus.  rhen.  56, 268).  M  =  Monac.  18628  8.  X—  XI. 
A  =  Angelicanus  V  3, 22  8.  XI,  quem  contuli.  Est  et  in 
recentiortbus.  De  centone  Vergiliano  ad  Theodosium  misso 
agitur.  Solum  C  plene  adnotabo.  Incipit  liber  cento 
F^rotyaje  CT;  sine  titulo  M.  Versua  in  capite  Sedulii  scri- 
bendi  A.  Versus  de  Sedulio  in  fine  libelli  B.  Dedicatio 
ad  Theodosinm  Augustum  vulgo.      1  Bomulei  Laur.  23, 16 

2  iegi8    CT  ltenes   MA     tenens  B     4  sensum  CT 
5  qui  iuaserat  CT      7  Ezpediat  sed  corr.  C    proferat  A 
proferre  CT         10  factnm   CT,   corr.  Buecheler    fructum 
MAB    fructu  Ziehen  (sc.  crucis)        11  deditnmque  CT 
14  semini  libri    generi  edd.        15  que  om.  CT 


C.  719%  1-22  197 

719*  (olim  910)  B.  m  b.  - 

Quod  natum  Phoebus  docuit,  quod  Chiron  Achillem, 
Quod  didicere  olim  Podalirius  atque  Machaon 
A  genitore  suo,  qui  quondam  versus  in  auguem 
Templa  Palatinae  subiit  sublimia  Romae: 

5  Quod  Cous  docuit  senior  quodque  Abdera  suasit, 
Quod  logos  aut  methodos  simplexque  empirica  pangit: 
Hoc  liber  iste  tenet  diverso  e  dogmate  sumptum. 
Namque  salutiferas  disponit  pagina  curas. 
Istic  repperies  per  nomina  perque  medellas 

10  Descriptas  species  et  pondera  meusurarum 
Congrua,  quae  sapiens  sumes  moderamine  certo. 
Ne  fallare,  vide,  neu  quae  sunt  parta  saluti 
Vertat  in  exitium  non  sollers  cura  medentis. 

Sume  igitur  medicos  pro  tempore  proque  labore 

15  Aetatisque  habitu  summa  ratione  paratos, 
Gramine  seu  malis  aegro  praestare  medellam 
Carmine  seu  potius:  namque  est  res  certa  saluti 
Carmen  ab  occultis  tribuens  miracula  verbis. 
Quae  curis  hominum  physicorum  inventa  pararunt, 

?o  Quaeque  suis  natura  bonis  terraque  marique 
Edidit,  illa  suis  altrix  simul  atque  creatrix 
Fetibus  omnigenis,  quos  parturit,  ergo  salubres 


719*.  C  =  Parisinua  6880  *  IX-  X  fol.  160r.  post 
Marcellum  Empiricum.  c  =  Cornarii  {qui  ed.  pr.  a.  1636) 
coniecturae  in  margine  positae.  A  =  Arundelianus  166 
8.  X — XI.  Utrumque  contulit  H.  Schoene  mihique  lectionem 
benigne  concessit.  Ad  lectorem  A;  inscr.  om.  C.  Marcello 
ipsi  Pithoeus,  Vindiciano  Barthius  hos  versus  tribuit,  sed 
falso;  praemissis  enim  hisce  'Versicnlis  quoque  lusimus  .  . 
qaod  opusculum  in  infima  parte  huiue  codicis  collocavi,  et 
ut  eermone  nostro  opera  haec  claudantur,  et  nugas  nostras 
multiplex  foliorum  celet  obiectas'  ad  scribam  codicis  ali- 
cuius  Marcelliani  versiculi  referuntur.  1  chiro  CA  -on  c 
3  condam  CA  6  chous  C.  Hippocratem  et  Democri- 
tum  dicit.  6  locos  aut  mediodos  A  7  docm.  A 
12  uide'  A  16  paratns  GA  17  salutis  Buecheler  19  pa- 
rarint  CA,  -unt  Pithoeus        21  adq;  (sic  38.61)  A 


198  C,  719%  88-46 

Suggerit  inpensas  ponto  et  tellure  creatas, 
Angue,  fera,  pecude  et  fruge,  alite,  murice,  pisce, 
Lacte,  mero,  pomis,  lymphis,  sale,  melle  et  olivo,  » 

Sucis,  unguinibns,  taedis,  pice,  sulfure,  cera, 
Polline,  farre,  fabis,  lino,  scobe,  vellere,  cornu, 
Bacis  et  balanis,  lignis,  carbone,  favilla, 
Floribus  et  variis  herbis,  holere  atque  metallis, 
iSandyce  et  creta,  spimitho,  pumice,  gypso,  *> 

Cadmia,  chalciti,  chalcantho,  calce,  fcamino, 
Cassitero  fmolli,  lepide,  cypro  atque  atramento. 
Prome  etiam  (seu  tunde  prius  seu  contere  gyro), 
Quod  viride  hortus  habet,  vel  quod  carnaria  siccum, 
Alia  serpyllumque,  herbas  thymbramque  salubrem  » 

Brassicaque  et  raphanos  ac  longis  intiba  fibris 
Et  mentam  et  sinapi  coriandrum  prototomumque, 
Erucam  atque  apium,  maivam  betamque  saiubrem 
Rutamque  et  nasturcum  et  amara  absinthia  misce, 
Puleiumque  potens  nec  non  et  lene  cyminum.  40 

Paimula  nec  desint  Idumes  nec  pruna  Damasci, 
Quae  cum  multiplici  contriveris  orbe  terendo, 
In  patinis  excocta  dabis  aut  grandibus  ollis 
(Verum  adoperta)  coques,  ne  fumida  iura  saporem 
Corruptum  reddant,  quae  mox  fastidiat  aeger.  45 

Adde  et  aromaticas  species,  quas  mittit  Eous, 


29  harbig,  con'.$  A  30  et]  cum  Constantinm 
8pimitho  CA,  cf.  Pliniue  NH  84,  175,  (ubi  psimythium, 
scd  cf.  v.  56)  cypso  A.  31  chalcite  CA  calcantho  CA 
(cf.  Pliniue  34,  117;  123)  (cali  PUniue  36,  174)  cumino 
Constantinus.  chalco  et  adusto  c  32  lepido  CA 
lepide  Cornarim  (lepis  Plin.  34,  107)  cupro  Vonst.  cypro 
CA    cyprio  c    atrameto  A  33  cyro  A  84  i  <j    C 

85    serpyllum   c,    Plin.  20,  246,    serpullum    CA    ty. 
CA     thy.    Plin.    19, 166         86    rafanos    A     intubus    Plw, 

19, 129  87  senapi  CA  89  que  c,  om.  CA      nasrcu 

A        41  Idumes  c    odymes  C    edymes  A  42  contriris 

CA  43  excosta   C  44  adaperta    Tornaesius 

45  quem  BuecheJer  46  Eus  A 


C.  719%  47-60  199 

Vel  quae  Iudaicis  fragrant  bene  condita  capsis, 
Tus,  costum,  folium,  myrram,  styracem,  crocomagma, 
Aspalathum,  gallam,  elleborum  nigrumque  bitumen 
60  Et  nardum  et  casias  et  amoma  et  cinnama  rara, 
Balsama,  peucedanum,  spicam,  crocum  atque  bidellam, 
Irim,  castoreum,  sciliam,  opium,  panaceam, 
Resinam,  lepidum,  euforbium,  git  atque  pyretrum 
Zingiber  et  calidum,  mordax  piper,  et  laser  algens, 

65  Agaricum,  asarumque  potens,  aloen,  aconitum, 
Galbana,  sandaracam,  samsucum,  sporon,  alumen, 
Acaciam,  propolen,  adarchen,  cnicon,  acanthum, 
Andrachnen,  acoron,  opopanaca,  pompholygemque, 
Cyperum,  ladanum,  sagapenon  et  tragacanthon, 

eo  Scammoniam,  fcypen,  malabatbron,  ammoniacon. 
Denique  repperies  istic,  quod  iucis  in  ortu 
Indus  Arabs  Serus  Perses  divesque  Sabaeus 
Vicino  sub  sole  legunt,  quod  praebet  Orontes, 
Eximium  ignoto  mittit  quod  Nilus  ab  ortu, 

66  Decerptum  foiiis,  ramo,  cute,  cortice,  virga, 
Quodque  ab  Idumaeis  vectum  sepiasia  vendunt 
Ft  quidquid  confert  medicis  Lagea  cataplus. 
Haec  quicumque  leges,  poteris  discernere  tecum 
Agnuscenda  magis  sive  exercenda  rearis. 


47  iudaicis  A    flagrant  CA,  corr.  c        48  storacem(?) 
A      49  Aspaltum  CA   -athoe  Plin.  12,110  al.    bitu  A 
51  crocon   Burmann,   sed  o  producta   est.    bdellium    Plin. 
12,36  52  scillamque  c        53  euforbium  C     euforbu  A 

euphorbeum    Plin.  25,  143  55  agaricumque   c 

56  sandaracu  A  (-aca  Plin.  35,39  aZ.)  psoricon  c,  Plin. 
34, 119  sporon  CA  (sp-  pro  ps-  ut  v.  30)  57  propo- 
limque  et  c  (propolis  Pftn.  22, 107  al).  Num  propolin? 
adarci»  Plin.  16, 157.  cicnon  CA  cnicon  c,  cnecon  Plin. 
21,90  al.  58  acoronqne  c     ponpholoumque    CA     -ly- 

gem  c,  Plm.  30, 69  al.        59  sagapenonqne  et  c     trag.  A] 
rag.  C         60  cepam  c    cyphi   Helmreich         62  seres  c 
persii  C        63  orontis  A      65  roma  A       66  edymiis  CA, 
corr.  c      67  lalagea  CA    Lagaea  Salmasius,  i.  e.  Aegyptia 

cataplu  A         69  seu   CA 


200  C.  719%  70-78 

Quisque  tamefi  nostrum  hoc  studium  dignabere,  quaeso  70 

Praestes  iudicium  purum  mentemque  benignam. 

Sic  tua  perpetuo  vegetentur  membra  vigore 

Et  peragas  placidam  per  multa  decennia  vitam. 

Sic  non  incuses  validam  placidamque  senectam 

Nec  tibi  sit  medicis  opus  umquam  nec  tibi  casus         75 

Aut  morbus  pariant  ullum  quandoque  dolorem, 

Sed  procul  a  curis  et  sano  corpore  vivas, 

Quotque  hic  sunt  versus;  tot  agant  tua  tempora  Ianos. 

74  placitamque   CA  78  Qdq;  A     Ianos    t.  annos 

Auson.  ep.  20, 13.     Explicit  C 


CARMINA 


CODICVM  SAECVLI  X 


11 


719f 

B.  IV  lll. 


OCTAVIANI  AVGVSTI  B  M  " 


Convivae,  tetricas  hodie  secludite  curas: 
Ne  maculent  niveum  nubila  corda  diem. 

Omnia  sollicitae  vertantur  murmura  mentis, 
Vt  vacet  indomitum  pectus  amicitiae. 

Non  semper  gaudere  licet:  fugit  hora:  iocemur. 
Difficile  est  fatis  subripuisse  diem. 


720 

_       ,.  B.V.U8.  M.  134. 

irontioon  b.  iii  ni. 

Tethya  marmoreo  fecundam  pandere  ponto 
Et  salis  aequoreas  spirantis  mole  catervas, 
Quaeque  sub  aestifluis  Thetis  umida  continet  antris, 
Coeptantem,  Venus  alma,  fove,  quae  semine  caeli 

719f.  Octa  aug.  Bernensis  109  saec.  X,  qui  fol.  136 
carmen  maiore  ex  parte  notis  Tironianis  scriptum  continet: 
unde  primus  ed.  H.  Hagen  mus.  rhen.  36, 669.  2  nubila 
Hagen  nebula  codex.     6  Fatis  Hagen  progr.  Bern.  1880  p.  8. 

720.  A  —  Parisinus  6810  saec.  X,  sine  titulo,  liber 
unus  omnium  opiimus.  Beliquos  raro  afferam:  Parisinos 
8319  et  4873  (fol.  129)  s.  XI,  6831  s.  X,  Matritensem  X  28 
8.  XIII,  alios.  Ex  A  fluxere  Vatic.  1478  et  Augustodun.  89. 
Versus  peracti  operis  6831.  Item  C.  Iulii  Souni  poliistor 
ponticon  4878,  Matrit;  om.  8319.  Item  Gai  Iulii  Solini 
srae  garamanti  ponticon  Vaticanus  1478.  Cf.  Bonnet  Ann. 
philoL  1877,  272;  Buecheler  Mus.  rh.  61,  326  (qui  Poeticon); 
inprimis  Th.  Mommseni  SoJinus.  1  Tithya  A  2  spi- 
ratis  A  spirantis  reliqui  molle  SaJmasius  mole  libri 
4  Caeli  Buecheler  pro  caeli 


204  C.  720,  5-22.    C.  720*,  1-2 

Parturiente  salo  divini  germinis  aestu,  s 

Spumea  purpureis  dum  sanguinat  unda  profundis, 

Nasceris  e  pelago,  placido  dea  prosata  mundo! 

Nam  cum  prima  foret  rebus  natura  creandis 

In  foedus  conexa  suum,  ne  staret  inerti 

Machina  mole  vacans,  tibi  primum  candidus  aether        10 

Astrigeram  faciem  nitido  gemmavit  Olympo. 

Te  fecunda  sinu  Tellus  amplexa  resedit 

Ponderibus  fundata  suis,  elementaque  iussa 

Aeternas  servare  vices.     tu  fetibus  auges 

Cuncta  suis,  totus  pariter  tibi  parturit  orbis.  is 

Quare;  diva,  precor,  quoniam  tua  munera  parvo 

Ausus  calle  sequor,  vitreo  de  gurgite  vultus 

Dextera  prome  pios  et  numine  laeta  sereno 

Pierias  age  pande  vias.     da  Nerea  molli 

Pacatum  gaudere  freto  votisque  litata  so 

Fac  saltem  primas  pelagi  iibemus  harenas. 

Vos  quoque,  qui  resono  colitis  cava  Tempea  coetu 


Jrrm*"85*  720»  (olim  874) 

Pastorum  Musam  vario  certamine  promit. 
Ruris  item  docili  culturam  carmine  monstrat. 


6  purpurei — profandi  Lindehbrog       8  creandis  Salma- 
sius    profundis  libri    ferundis  Baehrens  (cl.  Georg.  2,178). 

11  gemmavit  quasi  'gemmis  ornaviV       13  fundata  A 
librata  reliqui  ex  Ovid.  met.  /13.       14  Aetherias  libri  corr. 
Barth    augens  libri        18  Dextera  libri,  Dextra  Mommscn 

21  cf.  Ovid.  Halieut.  83  sq.  22  cytu  libri  Ex  hoc  c. 
desumpti  esse  possunt  versus  rcuiusdam  poetae  illorum'  apud 
Augustinum  De  doctrina  christiana  III  7  et  apud  Isidorum 
Etym.  1 36, 4  extantes  hi: 

Tu,  Neptune  pater,  cui  tempora  cana  crepanti 
Cincta  salo  reeonant,  magnus  cui  perpete  mento 
Profluit  oceanue,  et  flumina  crinibus  errant 

720*.    P  =  Palatinus  487  saec.  X  inter  c.  674a  et  496, 
continet  v.  1—6.     b  =  Musei  Britann.  Add.  16662,  scriptus 


A 


C.  720*,  8-17.    C.  720b,  1-2  205 

Arboribus  vites,  prolem  et  iungit  olivae 

Pastorumque  Palen  et  curam  tradit  equorum; 
&  Tunc  apium  seriem,  mellis  et  dona  recenset. 
Aeneas  profugus  intrat  Carthaginis  oras. 

Continuo  series  narratur  Troica  belli. 

Tertius  et  compiet  narrantis  fordine  gesta. 

Ardet  amans  Dido  fatum  sortita  supremum. 
io  Quintus  habet  tumuli  varia  spectacula  patris. 

Infernos  Manes  et  Diiis  regna  pererrat. 

Aeneas  Latium,  Italas  simul  intrat  in  oras. 

Intonat  hic  bellum  tecti  de  culmine  Turnus. 

Euryalum  et  Nisum  deflet  cum  matre  iuventus. 
16  tPallantis  exitium  et  Turni  deluditur  orsus 

Euanderque  simul  multorum  funera  deflet 

Turni  vita  fugit  infemas  maesta  sub  umbras. 


720b  (plim  765) 

Versus  DAMASI  papae  -    b.  m.  b.  — 

Ad  quendam  fratrem  oorripiendum 

Tityre,  tu  fido  recubans  sub  tegmine  Christi 
Divinos  apices  sacro  modularis  in  ore, 

a.  1460.    Pb  notabo.   Est  in  Basileensi  F  III 3  post  a.  1471 
scripto.    r »  ed.  pr.  1469.     Txtxdum   om.  P.    Argumentum 
generale  totius  poematis  P.  Y.  Maronis  b       2  docilia  b 
3  et  P    quoque  b  (et  prolem  Baehrens)      4  pale  P  palem  6 

5  Tum  b  6  horas  P  qui  hic  desinit.  7  convivio  r 
8  in  ordine  Aldina  9  suppremu  b  10  vana  b  varia  r 
11  Inferno8que  br    ditis  manes  et  regna  br,  corr.  Schrader 

12  In  Latinm  Aeneas  vulgo    A.  Italas,  Latii  s.  Opitz 
13  tecti  de  r    et  belli  b         15  pallanti  r         16  que  b] 
urbeque  r.    Post  16  duo  interpolati  in  r:  Mezenti  interitua 
canitur:   post   funera  Lausi,    vlta  (Volsca  X.  MueUer  Victa 
H.  J.  MueUer)  que  dehinc  fertur  telo  mactata  Camilla.  — 

720b.  Sicinscr.  Angelicanus  F3,22  s.XI;  om.  E=Ein- 
sidlensis  326  s.  X.    Damasi  pape  Cheltenhamensis  21162  8.  X 
1  cf.  Verg.  Ecl.  1, 1.    1  Tytire  Ang. 


206  C.  720b,  »-io.  C.  721—722, 1-8 

Non  falsas  fabulas  studio  meditaris  inani. 

Ulis  nam  capitur  felicis  gloria  vitae, 

Istis  succedent  poenae  sine  fine  perennes.  s 

Vnde  cave,  frater,  vanis  te  subdere  curis, 

Inferni  rapiant  miserum  ne  tartara  taetri 

Quin  potius  sacras  animo  spirare  memento 

Scripturas,  dapibus  satiant  quae  pectora  castis. 

Te  Domini  salvum  conservet  gratia  semper!  io 


B.IY206.M-H63.  701 

B.  HI  270.  <** 

Vivere  post  obitum  vatem  vis  nosse,  viator? 

Quod  legis,  ecce  loquor:  vox  tua  nempe  mea  est 

B.IY806.M.1818.  700 

B.  III  270.  « «« 

Nymphius  aeterno  devinctus  membra  sopore 
Hic  situs  est,  caelo  mens  pia  perfruitur. 

Mens  videt  astra,  quies  tumuli  conplectitur  artus, 
Calcavit  tristes  sancta  fldes  tenebras. 

Te  tua  pro  meritis  virtutis  ad  astra  vehebat 
Intuleratque  alto  debita  fama  polo. 

5  pene.  .  perhennes    9  saciant  Ang.      3  falsas  non  E 
9  faciant  E 

721.  A  Paulo  Biacono  a/fertur  Mig.  95, 1681.  —  Possi- 
dius  in  vita  S.  Augustini  c.  31 :  In  his  («c.  libris  suis)  semper 
vivere  a  fidelibus  invenitor.  Iuxta  quod  etiam  quidam 
eaecularium  poeta,  iubens  quo  aibi  tumulum  mortno 
in  aggere  publico  locarent,  [pro]  epigrammate  finzit  dicextfl: 
Vivere  .  .  mea.  Hinc  perperam  Versus  super  tumulum  8C~. 
Augustini  epi  quos  ipse  dictavit  Fu(risinus  2773  s.  XI) 
fol  110  v.  Titulo  caret  P(arisinus  4841  8.  X)  fol.  82. 
1  nates  P,  Regin.  421  s.  XI.    tn  nosce  Pa      2  est  om.  JW. 

722*    Epitavhium  in  P(arisino  4841)  cum  721  cohaeret; 
rectissime  (nam  Nymphius  non  erat  vates)  seiunxit  Piihoeus. 
In  museo  Tolosae  extare    De  Eossi  II  1, 277  dicit:  non 
tamen  est  in   CIL   XII  nec  in  AL   Ep.    Buechekri 
1  Nimphius  P        5  meritus  P        6  Intularatque  P 


C.  722,  ft-se.  C.  723, 1-3  207 

Immortalis  eris,  nam  multa  laude  vigebit 

Vivax  venturos  gloria  per  populos. 
Te  coluit  proprium  provincia  cuncta  parentem, 
10        Optabant  vitam  publica  vota  tuam. 
Exeruere  tuo  quondam  data  munera  sumptu 

Plaudentis  populi  gaudia  per  cuneos. 
Concilium  procerum  per  te  patria  alma  vocavit 

Seque  tuo  duxit  sanctius  ore  loqui. 
16  Publicus  orbatas  modo  luctus  conficit  urbes 

Confusique  sedent,  anxia  turba,  patres, 
Vt  capite  erepto  torpentia  membra  rigescunt, 

Vt  grex  amisso  principe  maeret  iners. 
Parva  tibi,  coniux,  magni  solacia  luctus 
so        Hunc  tumuli  titulum  maesta  Serena  dicat 
Haec  individui  semper  comes  addita  fulcri 

Vnanimam  tibi  se  lustra  per  octo  dedit. 
Dulcis  vita  fuit  tecum:  comes  anxia  lucem 

Aeternam  sperans  hanc  cupit  esse  brevem. 

723 
CLAVDII 
De  luna  b.  v  15.  m.  566. 

B.  m  168. 

Luna  decus  mundi,  magni  pars  maxima  caeli, 
Luna  iugum  Solis,  splendor  vagus,  ignis  et  humor, 
Luna  parens  mensum  numerosa  prole  renascens! 

10  obtabant  P      11  Exciuere  Baehrens.      16  ancxia  P 
18  inhers  P        19  solatia  P      21  cf.  Damasi  epigr.  107,  9 
fulchri  P        22  hocto  P        28  anczia  luc^  P  D.  M.  FIL  ^ 
P  m.  pr.  in  imo  paginae  margine 

723*  In  eodem  P  fol.  92  v.  post  Bedae  Otihographiam, 
ante  'Epytaphium  AdeUlmi*  et  Alcuini,  Bedae,  Clementis 
carmina.  £x  VTeterej  c[odice]  Alcuini  uet.  et  Clementis  in 
Burmanni  schedis  MeidHbergensibus  additum  est.  Carmen 
Claudii  de  luna  P  Ad  Lunam  Baehrens.  2  ingum  i.  e. 
consors,  coniunctus.  vagos  Buecheler  uas  P  vis  Haupt, 
ego  ciim  hnmor:  cf.  c.  200, 20  3  numerue  a  sole  P,  ccrr. 
Buecheler 


208  C.  723,  4-16.  C.  723*,  1-6. 

Tu  biiugos  stellante  polo  sub  Sole  gubernas, 

Te  redeunte  dies  frateraas  coliigit  horas,  s 

Te  pater  Oceanus  renovato  respicit  axe, 

Te  spirant  terrae,  tu  vinclis  Tartara  cingis, 

Tu  sistro  renovas  brumam,  tu  cymbala  quassas, 

Isis,  Luna,  fChoris7  Caeiestis  Iuno,  Cybebet 

Alternis  tu  nomen  agis  sub  mense  diebus  10 

Et  rursum  renovas  alterni  lumina  mensis. 

Tunc  minor  es,  cum  plena  venis;  tunc  piena  resurgens, 

Cum  minor  es:  crescis  semper,  cum  deficis  orbe. 

Huc  ades  et  nostris  precibus  dea  blandior  esto 

Luciferisque  iugis  concordes  siste  iuvencas,  is 

Vt  volvat  Fortuna  rotam,  qua  prospera  currant 


b.  m.  b.  —  723* 

Dalmatiane,  iugi,  Caesar,  quem  terra  triumpho 
Excolit  imperium  cuncta  tremendo  tuum, 

Auribus  hunc  audi  sacris  oculisque  beatis 
Aspice  gestantem  pessima  facta  librum. 

Hoc  tibi  sit  votum:  laus  perpes,  sacra  potestas, 

4  Ast  ubi  iugo  P    Tu  ego    biiugos  Buecheler   sub   ut 
Aen.  V  322   (poat)         6  axe  (t.  e.  curru,  cursu)  Pithoeus 
axa  P    amne  Baehrens        8  renouans  P    r~e$t:  quotannis 
celebras        9  Issis  P    choris  P    Ceres  Buechcler  ei  Haupt, 
fort.  recte    Core  Loewe    cibile  P        10  submersa  conicio 
sub  mense  P    v.  10  de  nova  luna    11  de  plena  luna  vide- 
tur  agi  paulo  obscurtus        12  num  resurgis?        14  uestria 
P      16  iuuer7//0B  P    ex  partc  evanidum,  corr.  Pithoeus 
16  Et  Pithoeus 

728N  V  =*  Veronensis  LX  (58)  fol.  36^  saec.  X  (in  re~ 
liquis  partibus  8.  V1II\  ex  quo  ed.  Ballerini  in  ed.  S.  Leonis 
a.  1757  III  p.  LXIV,  meumque  in  usum  transcripsit  An- 
tonius  Spagnolo  bibliothecae  capitularis  praefectus.  Versi- 
ficator  interdum  balbutit  Dalmatianus  ignotus  Caesar  erat 
nescio  cuius  Auguati  (v.  27)  intra  annos  451  (v.  19)  et  668, 
quo  proximum  habebatur  concilium.  1  Dalmaoiane  V 
4  pe8siuia  facta  haereses  sunt. 


C.  728%  6-S4  209 

Ecclesiae  sanctae  iura  tenendo  sacra. 
Ipsius  Augusto  sulcando  vomere  sulcos 

Constantinus  eris  maior  in  imperio. 
Ast  ubi  vel  quando  syuodos  complectere  sacras 
10        Malebant;  proprio  hoc  erat  in  libitu. 
Tempora  praeteritis  retro  defluxa  diebus 

Testantur,  divos  has  peregisse  solos. 
Ad  quas  papa  fsuos  currebat  et  ipse  Romanus, 

Transmiserat  quorum  iussa  tenendo  sacra. 
16  Hoc  Nicena  canit  quoque  Constantinus  in  ipsa, 

Effulsit  divus  papa  simul  lulius. 
Arrius  hac  cecidit  tanto  librante  magistro, 

A  qua  sancta  caput  traxit  amore  fides. 
Calcedona  sequens  hanc  Marcianus  et  auctor 
*o        Testatur  feriens  Eutycluana  labra. 
Non  tacet  hoc  divo  fulgens  Epbesena  tropheo, 

Theodosii  calcans  dogmata  Nestorii. 
. .  mana  +deinde  hoc  pandunt  iura  per  orhem 

Legibus  extensa  prorsus  utrisque  sacra. 
25  [Quodjsi  cuncta  canunt  synodi  per  dogmata  sacrae, 

Condeeet  illarum  vos  retinere  rituaj. 
Non  minor  Augustus,  minor  est  tibi  neque  potestas, 

Nec  tibi  dissimiiis  hnperialis  apex. 
Bissona  nec  absunt  vobis  librata  talenta, 
so        Veiie  sit  aut  posse  aiterius  proprium. 
Sentiat  inde  dei  gaudens  plebs  incremenlum, 

Polleat  et  vestro  tempore  sancta  fides. 
His  valitura  bonis  vestro  libramine,  Caesar, 

Saecula  perpeUmm  dent  tibi  cuBcta  melos. 


6  EccHe  V        7  Iapeius  V        13  buob  ourrebant  V 
16  Synodus  Nicena  a.  326.        16  diuus  I  papa  V     17  hac 
sic  V        19  Caloedona  V.    Synodus  Chalcedonia  a.  461. 
20  eutichiana  V        21  Synodus   Ephesena  a.  431.    Erqone 
v.  21  sq.  ante  v.  19  ponendi  sunt?        18  ///  mana  deincn.  V 

26  ///  si  V    Quod  addidi        27  Angusto  es  eonieci 
28  disunilis  V        29  (Bissena  Ballerini)        30  sic  V 
31  di   V    ploba  V 

Antbol.  lat.  I.  2.  14 


210  C.  724—725, 1-3 

B  V  115.  M.  274.  nc%A 

B.  V  84.  «*4 

Hoc  opus  egregium,  quo  mundi  summa  tenetur, 
Aequora  quo,  montes,  fluvii,  portus,  freta  et  urbes 
Signantur,  cunctis  ut  sit  cognoscere  promptum, 
Quicquid  ubique  latet,  clemens  genus,  inclita  proles, 
Ac  per  saecla  pius,  totus  quem  vix  capit  orbis,  5 

Theodosius  princeps  venerando  iussit  ab  ore 
Confici,  ter  quinis  aperit  cum  fascibus  annum. 
Supplices  hoc  famuJi,  dum  scribit,  pingit  et  alter, 
Mensibus  exiguis,  veterum  monimenta  secuti, 
In  meiius  reparamus  opus  culpamque  priorem  10 

Tollimus  ac  totum  breviter  comprendimus  orbem: 
Sed  tamen  hoc  tua  nos  docuit  sapientia,  princeps. 

725 

B.M.-  B.meo.  THAMYRA.     LADAS.     MIDA. 

TH.   Te,  formose  Mida,  iamdudum  nostra  requirunt 

Iurgia:  da  vacuam  pueris  certantibus  aurtm. 
MI.    Haud  moror,  et  casti  nemoris  secreta  voluptas 

724.  Mensuratio  orbis  terrae  finit.  Duodecim  uersus 
praedictormn  misBorum  de  imperante  Theodosio  hoo  opus 
fieri  incipinnt.  Hoc  opus  sqq.  codex  Parisinus  4806  (P) 
saec  X  fol.  28  r.  post  DicuUem  dc  mensura  orbis  terrae.  cf. 
Dicuil.  p.  3  ed.  Walckenaer.  Scriptum  est  a.  435.  2  freta 
portuB  Pithoeus  7  Conficier  Pithoeus  ter]  tur  B(arbcrinia- 
niis  9,  26  s.  XVI)    fastibns  Meermann      10  reparemua  PB 

priorem  PB    priorum  Meyer        11  tullimus  PB    com- 

prehendimus  PB     fNon  debet  mirari  quod  in   primo  loco 

septimi   et  octani   uersus    istorum    amphimachrus   acriptus 

est;  qm  ut  reor  non  inperitia  sed  anctoritate  aliorum  poe- 

tarum   (est  factnm  addidi)   et   maxime   Virgilii,   quem   in 

talibus   causis   noster   simulanit   Sedulius,   qui  in  heroicis 

^carminibuB  raro  pedes  alienos  ab  illis  posuernnt'  P. 

/         725      726.    E  =  Einsidlensis   266   saec.  X  p.  206  sq. 

*  Primus  ed.  H.  Hagen  Philol.  28,  338 ;   qui  quae   emendavit 

»  multa,  nomine  non  signavi.    rLaudes  Neronis'*   recte  dicit 

1  Peiper  (progr.   gymnasii  Magd.  Vratislav.    1870  p.  29  sqq.) 

\  cf.  et  Knickenberg  Herm.  27, 144.     Cf.  Dio  61,  20. 

725.  Thamira  F.  -  i  formosa  E  2  luria  dam  E, 
corr.  Hagen        3  casti  Baehrtns  cusn  E 


C.  725,4-36  211 

Invitat  calamos:  imponite  lusibus  artem. 
6  TH.   Praemia  si  cessant,  artis  fiducia  muta  est 
LA.    Sed  nostram  durare  fidem  duo  pignora  cogent: 

Vel  caper  ille,  nota  frontem  qui  pingitur  alba, 

Vel  levis  haec  et  mobilibus  circumdata  bullis 

Fistula,  silvicolae  munus  memorabile  Fauni. 
io  TH.   Sive  caprum  mavis  vel  Fauni  ponere  munus, 

Elige  utrum  perdas;  et  erit,  puto,  certius  omen 

Fistula:  damnato  iam  nunc  pro  pignore  certas. 
LA.   Quid  iuvat  insanis  lucem  consumere  verbis? 

ludicis  e  gremio  victoris  gloria  surgat 
ik  TEL  Praeda  mea  est,  quia  Caesareas  me  dicere  laudes 

Mens  iubet:  huic  semper  debetur  palma  labori. 
LA.   Et  me  sidereo  +corrumpit  Cynthius  ore 
i*  Laudatamque  chelyn  iussit  variare  canendo, 

2*  Carmine  ceu  virgo  furit  et  canit  ore  coacto. 

i»  MI.    Pergite  io,  pueri,  promissum  reddere  carmen. 
20  Sic  vos  cantantes  deus  adiuvet!  Incipe,  Lada, 

Tu  prior,  alternus  Thamyras  imponet  honorem. 
LA.   Maxime  divorum  caelique  aeterna  potestas, 

Seu  tibi,  Phoebe,  placet  temptare  loquentia  fila 

24  Et  citharae  modulis  primordia  iungere  mundi   . 

2«j         (Fas  mihi  sit  vidisse  deos,  fas  prodere  +mundum): 

5  LA,     6  TH,     10  LA,     12  TH   Bibbeck  5  nulla 

est  Hagen.    artis  fiducia   est  ars  sibi  fidens.         7  notam 

et  albam   E,    carr.   Hagen  8    e£   nobilibue  E 

9  FistSla  E    munus  et  E    venerabile   Baehrens         11  set 

Baehrens  omne  E.    interpunxit  Baehrens         12  sic   inter- 

punxi.      clam   nato   E     empta  est   E     certas    scripsi 

dempta    est    Schmitz,    prompta    est    Peiper.  17  cor- 

rcjntius 
rxunpit  E,  concussit  puto    percussit  Hagen        tincius  E 

18  celin  E        26  post  18  transposui    Carmine  ceu  Ribbeck 

Carminibus  E.    cf.  Verg.  Aen.  VI  77 — 80.     Lacunas   varie 

statuere  versusve  transposuere  docti.        21  altemis  Hagen 

tamyras   imponit  E    -net  Baehrens        22  caeli  Hagen 

ceteri  E      23  temtare  Peiper    emitare  E      24  citare  E 

28  TH  et  26  LA  E,  del.  Hagen        26  num  divum?  mundo 

Hagen 

14* 


212  C.  725,*T-48 

Seu  caeli  mens  illa  forit  seu  solis  imago, 

Dignus  utroque  stetit  [deus]  ostro  claras  et  auro 

tntonuitque  manu.     Talis  divina  potestas, 

Quae  genuit  mundum  septemque  intexuit  orbis       so 

Artificis  zonas  et  totum  miscet  amore:  ~~" 

Talis  Phoebus  erat,  cum  laetus  caede  draconis 

Docta  repercusso  generavit  carmina  plectro. 

Caelestes  ulli  si  sunt,  hac  voce  locuntur! 

Venerat  ad  modulos  doctarum  turba  sororum  ss 

TH.   Huc  huc  Pierides  vohicri  concedite  saitu: 

Hk  Heliconis  opes  florent,  hic  vester  Apolio  est! 
Tu  qooque,  Troia,  sacros  cineres  ad  sidera  tolle 
Atque  Agamemnoniis  opus  hoc  ostende  Mycenis. 
Iam  tanti  cecidisse  fiiit!  gaudete  ruinae  «• 

Et  laudate  rogos:  vester  vos  tolKt  alumnus. 

ptarima  barba 

Aibaque  caesaries  pleno  radiabat  honore. 

Ergo  ut  divinis  implevit  vocibus  auras, 

Candida  flaventi  distinxit  tempora  vitta  43 

Caesareomque  caput  merito  velavit  amictu. 

Haud  procul  Uiaco  quondam  non  segnior  ore 

Stabat  et  ipsa  suas  delebat  Mantua  cartas. . .  . 

28  utraque  Peiper  deus  add.  Peiper,  Nero  stetit  Bue- 
cheler,  simul  Knickenberg  30  oris  E.  De  septem  caclis 
cf.  JDracont.  de  Deo  I  5.  31  totum  scripsi  toto  E  Amo- 
rem  Stowasser  35  sonarum  E  36  cf.  c.  672,  29.  con- 
tendite  Stotoasser  37  elioonis  E  38  Tum  E  sacxea, 
scd  corr,  E  39  -onis  E  40  Halosis  IUi  erat  pars 
Troicorum  Neronis  42  et  partim  43  bibliopegi  incuria  de- 
leti  sunt.  Post  41  versum  35,  tum  Venerat  en  et  Maeo- 
nides,  cni  plurima  barba  Baehrens  haud  male  44  awrea 
E  auras  Hagen  45  discinxit  Hagen  46  velavit  Peiper 
(i.  t.  Homerus  Neronem)  celabit  E  47.  48  i.  e.  Vergilius, 
poeta  quondam  Homero  par,  sua  carmina  ut  Neronianis 
minora  delehat.  post  48  Midae  iudicium  deesse  vidit  Hagen. 
Utrum  enim  Ladas  Neronem  cantorem  cum  ApoUine  an 
Thamyras  Neronem  poetam  cum  Homero  meUus  comparavit? 


C.  726,  1-21  213 

726 

B.  M.  — 
GLYCERANV8.  MYSTE8.         B.  m  68. 

GL.  Quid  tacitus  Mystes?  MY.  Curae  mea  gaudia  turbant, 
Cura  dapes  sequitur,  magis  inter  pocula  surgit 
Et  gravis  anxietas  laetis  incumbere  gaudet. 
GL.  Non  satis  accipio.     MY.  Nec  me  iuvat  omnia  fari. 
&  GL.  Forsitan  imposuit  pecori  lupus?     MY.  Haud  timet 

hostes 
Turba  canum  vigilans.    GL.  Vigiles  quoque  somnus 

obumbrat 
MY.  Altius    est,    Glycerane,    aliquid,    non   hoc,   pater; 

erras. 
GL.  Atquin  turbari  sine  ventis  non  solet  aequor. 
MY.  Quod  minime  reris,  satias  mea  gaudia  vexat 
io  GL  Deliciae  somnusque  solent  adamare  querellas. 
MY.  Ergo  si  causas  curamm  scire  laboras  — 
GL.  Quae  spargit  ramos,  tremuia  nos  vestiet  umbra 
Vlmus,  et  in  tenero  corpus  submittere  prato 
Herba  iubet:  tu  dic,  quae  sit  tibi  causa  tacendi. 
15  MY.  Cernis  ut  adtrito  diffusus  caespite  pagus 

Annua  vota  ferat  sollemnisque  imbuat  aras? 
Spirant  templa  mero,  resonant  cava  tympana  palmis, 
Maenalides  teneras  ducunt  per  sacra  choreas, 
Tibia  laeta  canit,  pendet  sacer  hircus  ab  ulmo 
20         Et  iam  nudatis  cervicibus  exuit  exta. 

Ergo  non  dubio  pugnant  discrimine  nati: 

726«   Brevi  post  a.  64  scriptum:  Ziehen.    Gliceianus  E 

I  Quid  tacitus  incipit  Calpurn.  Ecl.  4, 1.  2  magis]  me- 
tus  Loewe  6  sonus  E  7  glicerane,  E  7  hoc 
scripsi:  non  E    quod  patet  Baehrens        10  diliciae  E 

II  labores  E        12  GL  ex  v.  18  transposuit  Baehrens 

13  Ulmufl,   et  in  Buecheler.    Uetimus  et  E    summittere  E 

15  caetpite  pagus  Baehrem  cortice  fagus  E  (cf.  Verg. 

georg.  4, 12)  16  inbuet  E,  em.  Hagen         18  Minalides 

(ae  supra  i)  E         19  Tybia  E         20  extra  (u  supra  ez) 

io 
E       21  non  (*.  e.  non  iam)  Hagen  num  dubie  E;  21  post 
31  transponere  malim. 


214  C.  726,  »-38.  C.  727 

Et  negat  huic  aevo  stolidum  pecus  aurea  regna? 
Saturni  rediere  dies  Astraeaque  virgo, 
Totaque  in  antiquos  redierunt  saecula  mores. 
Condit  securus  tuta  spe  messor  aristas,  25 

Languescit  senio  Bacchus,  pecus  errat  in  herba. 
Nec  gladio  metimus  nec  clausis  oppida  muris 
Bella  tacenda  parant,  nullo  iam  noxia  partu 
Femina  quaecumque  est  hostem  parit  arva  iuventus 
Nuda  fodit  tardoque  puer  domifactus  aratro  90 

Miratur  patriis  pendentem  sedibus  ensem. 
Sed  procul  a  nobis  infelix  gloria  Sullae 
Trinaque  tempestas,  moriens  cum  Boma  supremas 
Desperavit  [opes]  et  Martia  vendidit  arma. 
Nunc  teilus  inculta  novos  parit  ubere  fetus,  56 

Nunc  ratibus  tutis  fera  non  irascitur  unda, 
Mordent  frena  tigres,  subeunt  iuga  saeva  leones. 
Casta  fave  Lucina,  tuus  iam  regnat  Apollo! 

B.V  121.  M.  1061.  r7971 

B.  V  370.  L  •  *  •  J 

[Quadam  nocte  Niger  dux  nomine,  Candidus  alter 
Forte  subintrarunt  unica  tecta  simul  sqq.] 

22  Bolidum  E  23  rediere  dies  redit  astrea  certos  E, 
em.  Hagen.  rediit  iustitia  (Ov.  met.  I  150)  24  Tutaque 

Baehrem        25  sgcuras  E    tuta  scripsi  tota  E         26  ba- 
cub  E      27  opida  E        81  ensem  (supra  scr.  i  errat)  E 
32  Eat  Baehrens    sille.  E        33  tempesta  E      34  despera- 
bit  E    opes   add.    Peiper    vendidit  i.  e.   tradidit  externae 
femmae,  Cleopatrae  35  foetus  E         36  tygres  E 

37  subient  E,   em.  Peiper       38  Caste  E.    est  VergiUi  ecl. 
4,10    Ad  Octaviam  et  Neronem  trahit  Ziehen.    Finit  E. 

727«  Hos  28  versus  oUm  recepi,  nunc  omitto.  Nam  et 
per  se  medii  aevi  videntur  esse,  et  in  Parisvno  7899  saec.  IX 
fol.  176T  v.  15 — 22  sic  inscripti  suni:  Berno  istos  conposuit 
verous  (alius  scilicet  atque  Berno  dbbas  Beichenaugiensis, 
mortuus  a.  1028).  cf.  Froehner  Philol.  suppl.  6, 69.  Item 
alius  metro  eroico  Matritensis  14,  22  8.  IX — X.  Thomae 
Scotti  imitatio  extat  (ann.  philol.  119, 207). 


C.  728—729  215 

728 

_  -  -.  B  m 272.  M.  1009 

Versus  ad  puellam  b  iv  443 

Candida  iam  nostris  aptentur  coila  lacertis, 

Suspenso  maneat  poplite  noster  amor, 
Lusibus  optatis  noctis  luctemur  in  umbris, 

Pervigiles  laudes,  0  rubicunda  dies. 
6  Fulgidus  ardenti  iungatur  saphirus  auro, 

Floribus  in  thalamis  cincta  cupressus  eat, 
Exultent  nostro  magnae  certamine  nymphae, 

Tactibus  exultes  tuque  puella  meis! 

729 

_  ..  B.III878  M.1010. 

Responsum  puellae  b.  iy  444 

Conspicua  primum  specie  quam  fata  bearunt, 
^      Desine  pompifero  tu  violare  toro. 
Absit  ut  albiplumem  valeat  calcare  columbam 

Inter  tot  niveas  rustica  milvus  avis, 
&  Nec  rubeis  cardus  succrescat  iure  rosetis, 

Lilia  nec  campis  vana  cicuta  premat, 
Nec  miser  eximiae  cervae  iungatur  asellus, 

Quem  stimulis  crebris  sarcina  saeva  domat. 

728—729.   P  «  Parisinus  8440  s.  X  fol  1.     C  =*  Can- 
tdbrig.  Trin.  0  11%   s.  X  fol  11    (Stud.  Vindob.  7,342). 
Eucheriam  poetriam  (c.  390)  sapcre  mihi  videntw.    Cf.  c.  24  s<f. 

728.  Versue  cuida  poetae  ad  quenda  puella  P  Senis 
poetae  ad  puellam  Pithoeus.  1 — 3  om  C.  1  aptantur 
P     colla  Wakker    crura  P  (ex  Nemesiani   Cyneg.  90) 

2  maneat  P    caleat  Wakker    tumeat  Lachmann.  an  manet? 

4  laudes  (ex  -eb)  P       6  Florib;  (i  dus  supra  b)  P 
talamis  P    thalamos  Pithoeus    ovet  Buecheler    eat  •'.  e.  sit, 
cf.  364, 4        7  nimphe,  PC. 

729.  Resp  pueilae  ad  poetam  P,  om.  C  Conspicuam 
.  .  spetie  PC,  em.  Buecheler  quia  C  2  somnifero  Baeh- 
rem  prolifero  Ziehen  thoro  PC  4  aiues  P,  carr.  Pi- 
thoem  caxd:  P  carduus  Pithoeus  -dus  Burmann  rure 
Schrader        6  n&  c.  P    cana  Baehrens        7  assellus  C 

8  stunulas,  sed  corr.,  P 


216  C.  730—732,  1-8 

B.  M.  —  730 

B.  V  368.  iOV 

liGh  Auct.  ttnti-  _  .     .         _ 

qiiitf.  xrr  257.         D©  voce  hominii  absona 

Dissona  vox  hominis  rugitum  signat  aselli 

Grunnitumque  suis  et  raucae  murmura  mulae. 

Quod  bos  mugitu  fingit  blateratque  camelus, 

Quodque  lupus  uhilat  vel  quod  vulpecula  gannit, 

Quod  pardus  felit,  quod  raccat  pessima  tigris,  5 

Quod  glatit  catulus,  quod  miccit  setiger  hircus, 

Absona  cuncta  sonat  et  dulcia  nulla  repingit 

Estque  feris  socia,  non  nostrae  vocis  amica! 

Desine  iam  talis  incassum  pandere  labra, 

Desine  iam  frustra  pulmonum  rumpere  fibras,  10 

Desine  postremo  miserum  discerpere  guttur! 

Non  deus  hoc  recipit,  quod  homuncio  sanus  abhorret! 

731 

Vide  nunc  c.  4854. 

732 

B.  IIIM2.M.997  _»      .    ,  -  , , 

b.  v  108.  Pasiphaes  fabnla 


I  Filia  |  Solis 

I  Aestuat  igne  no  vo  | 

730.  Primus  edidi  in  ed.  pr.  Antiquitati  (si  contu- 
leri8  c.  206  et  209)  vix  abiudicabis.  X  =  Leaioncnsis  (Leon) 
22  (nunc  21)  8.  X  inter  Euaeniana.  P  «  Paris.  8440  *.  X 
fol.  88.  subsona  L  1  ruditum  conieci  2  gronituq;  P 
3  Quod  bue  L  Qui  P  blatterat  L  blatteat  P  4  uel 
(quod  om.)  uulpicla  P  5  rahat  P  ratcat  X  ranchat 
Buecheler      6  glatit  P  gratit  L  micit  L  ircus  L  hyrc'  P 

7  Adsona  P  8  cf.  c.  658,1.  Estqesis  L  K-  quelis 
P,  corr.  Vollmer         10  fibra  P  12  Non  L    Num  P 

humuncio  X. 

782.  V  mm  Vo88ianus  a.  38  8aec.  X  fol.  188  r.  M  — 
Monacensis  876  $.  XZ7  /bZ.  169  (contttZ.  6r«t7.  Meuer).  •  23(*- 
ginensie  Heinsh) ;  B{inetiana  ed.  pr.).  —  VM  piene  adno- 
tabo.    Post  Bufinum  de  metris  et  metrorum  Horatii  descrip* 


C.  738,  3-2» 


217 


10 


20 


i 


Et  per  |  prata  iujvencum 
Mentem  |  perdita  |  quaeritat. 
Non  il|lam  thala(mi  pudor  |  arcet, 
Non  re  galis  hojnor,  non  |  magni  |  cura  mariti. 
0  ptat  in  |  formam  |  bovis  | 
Converjtier  |  vultus  |  suos  | 
Et  Proeitidas  |  dicit  |  beajtas  | 
Iojque  laujdat,  non  |  quod  Isis  al  ta  est, 
Sed  quod  |  nivenjcae  corjnibus  |  frontem  |  levat  | 
Si  quanjdo  misejrae  copia  |  suppetit, 
Brachijis  ambit  fera  |  colla  |  tauri  | 
Floresjque  vernos  |  cornibus  |  illigat  | 
i5  !  Oraque  |  iungere  |  quaerit  ori.  | 

Auda|ces  animos  efficiunt  tela  Cupi[dinis,  | 

Inlicitisjque  gaudent  | 

Corpus  inclujdit  tabulis  |  efficiens  iuvencam,  | 

Et  amoris  |  pudibundi  |  malesuadis  | 

Obsequijtur  vojtis  et  |  procreat  |  (heu  nejfas)  bijmem 

brem,  | 
Cecropijdes  iuve  nis  |  quem  perculit  |  fractum  |  manu; 
Filo  |  resoljvens  Gnojsiae  |  tristia  |  tecta  dojmus.  | 


tionem:  Idem  (t.  e.  exsdem)  metris   pasiphens   incipit   fabu- 
lam  V     Paaiphse  fabula  ex   omiribtiB  metrii  Horatianis  B. 
Pedum  disUnctiones  ex  V  addidi  nan  mutatas        2  nono  ex 
-ob  V       3  pratra  V       4  mente  M         5  thalasmi  V 
6  hosnor,  corr.  m.  ly  V       9  pro  tidas  V   praetidat  RB 
predas  M        10  Loqne  V    ysis  M        11  mvenca  Dousa 
cornil  V    cornn  B    cornua   in  B    cornibus  ni  fallor  M 
frontem  MB    forte  VR    in  fronte  elevat  Patisson    eleuat 
R    lenat  V    beauit  M        12  muezes  V       18  feras  copia 
V      14  qnae    V        16  effecinnt  V       17  gaudet  libri    -ent 
Bentley         20  uetjs   est  V    procieant  M    bimembre  V  B, 
om  M        21  qu§  M    fructum   V        22  Filio   V 


218  C.  733,  1-17 

733 
b.  v  S67.  D®  cantiDus  avium 

Quis  volucmm  species  numeret,  quis  nomina  discat? 

Mille  avium  cantus,  vocum  discrimina  mille. 

Nec  nostrum  (fateor)  tantas  discernere  voces. 

Hinc  titiare  cupit  diversa  per  avia  passer, 

Garrula  versinco  tignis  mihi  trissat  hirundo,  t 

Accipitres  pipant,  longo[que]  ciconia  collo 

Glottorat  et  ranas  grandi  rapit  improba  rostro. 

Haec  inter  merulae  dulci  modulamine  cantus      , 

Zinzilat  et  laetis  parrus  nunc  tinnipat  arvis. 

Faccilat  hinc  voiitans  turdus,  gallina  cacillat  10 

Dum  miluus  iugilat,  trinnit  tunc  improbus  anser. 

Interea  perdix  cacabat  nidumque  revisit 

Nunc  cuculus  cantans  fscottos  iter  ire  perurget 

Nec  minus  interea  pecudum  genus  omne  ferarum 
Musitat,  et  proprias  norunt  animalia  voces.  is 

Sic  ululare  lupos  certum  est  hircareque  lynces. 
Blatterat  ut  aries,  nunc  raccat  ut  Indica  tigris, 


788>    G  =  Guelferbytanus  Aug.  10, 3(?)  saec.  X  fol.  86. 
C  =  Parisinus  8069  s.  X—XI  fol.  5.      V  =  Vaticanus  644 
8.  X — XI  fol.  33  quem  contuli.    De  c.  a.   F,  om.  GC. 
1  numerat  G,  uarias  V    dicat  Burmann        3  Nec  nume- 
rum  fatear  V    tantis  G        4  Hin  t.  cipit  G        5  vestibuli 
Schenkl         6  pipant  V    piplont  C    phpiant   (a  ex  u)  G 
que  add.  Burmann  ticicoma  G      7  glotorat  G    grandie  C 
Y.9.SGC    8.  9  F,  Schenkl       8  merulus  Schenkl       9  Zin- 
zizat  G    Trintritat  V   Tintilat  C    paruis  G  C,  corr.  Bonda- 
mu8    arvis]  arte  V       10  Faxillat  V   Facilat  G    hoc  V 
hic  C  hinc  G         11  iugilat  G    iugulat  C    uigilat  V 

12  deest  V       18  Nunc  coculus  V     N  auculus  C     cantana 
GC    cantat  V]    cuculans  Klein    scottos  GC    scottus   V] 
socios  Burmann    iter  ire  GVC    iterare  Burmann.    perur- 
guet  V      lisqq.  additamentum  est   in   terra   L.  MueUer 
pecodu  V  16  lupus  V    et  hircare  V    linces  libri 

17—20  V;  om.  GC    trigris  V 


C.  738, 18-10.   C.  734—788,  l-l  219 


Hinc  latrare  canes,  timidos  vagitare  lepores, 
Et  miccire  caprum,  murem  mintiire  videbis. 
w  Nec  non  mustelae  dindrant  ranaeque  coaxent 


734 

Vide  nunc  c.  487°. 

735 

Vide  nunc  c.  719d. 

736 

Vide  nunc  c.  680*. 


737  B.  M.  -  B.  - 


Me  legat,  antiquas  qui  vult  proferre  loquelas; 
Me  qui  non  sequitur,  vult  sine  lege  loqui. 


738  b.  M.  B. 

Qui  modica  pelagus  transcurris  lintre  Maronis, 
Bis  senos  Scyllae  vulgo  cave  scopulos. 

18  sic  VI  19  miaiere  V  mure  V  20  num  coaxant? 
Finem  deesse  puto.    Ad  haec  spectant  hi  Aldhelmi  (p.  803  Gf) 

loci:  'anseres  trinniunt  .  .  accipitres  piplant  .  .  ciconiae  gro- 
tolant .  .  ferae  muBsitant .  .  gallinae  cacillant  (cacinnant  G) 
.  .  hirnndines  trissant  .  .  lynces  hyrcant  .  .  lnpi  nlnlant  .  . 
milui  ingilant  .  .  meruli  zinzilant  .  .  passeres  titiant  .  . 
parri  tinnipant  .  .  perdices  cacabant  .  .  turdi  faccilant'  quos 
hic  illud  ex  G  ap.  Kleinium  l.  c.  correxi,  cf.  Nuntii  acad. 
Vindob.  112,  606. 

787.  In  cod.  Parisino  7533  8.  X,  contulit  Bursianus. 
Dubitatur  num  vetus  sit:  Alcuini  habetur  in  Poetis  lat.  aevi 
Carolini  I  p.  298  {ex  Paris.  7620  s.  X);  cf.  Hageni  Analecta 
Helvetka  p.  CXVIIL  # 

*  738.    F=«  Vossianus  fol  12  saec.  X—XI;  ed.  L.  Mueller 
mus.  rhen.  23,  657. 


220  C.  7S8,  *-«.  C.  7S8a— 788* 

Sed  si  more  oupis  nantae  contingere  portum, 
Carbasus  ut  zephyris  +desine  detar  ovans. 

Tumque  salis  lnstra  reiiquos  ope  remigis  amnes: 
Sic  demum  cymbam  portus  habebit  opis. 

b.  m.  b.  -  738*  (plim  770) 

Prima  sonat  quartae,  respondet  quinta  secundae, 
Tertia  cum  sexta:  nomen  habebit  avis. 

b.  m.  b  -  738b  (plim  771) 

Quod  cerais,  dicor.     tollatur  littera  prima: 

Scando  polum  calidum,  curro  solum  gelidum. 

4  da  sinuetur  BuecheUr,  recte? 

788».  P  m»  Parisinus  8071  s.  X—XI  fel  60,  ajmd  de 
Bossi  Inscr.  chr.  urb.  Bomae  II  1, 146.  0  —  Paris.  277S 
s.  XI  f.  110.  B  —  Beginensis  421  s.  XI  (de  Bossi  ib.  279). 
Aliud  de  turture  Q,  om.  PB  1  respondit  PB  quinte  P 
quin  III  Q        2  sic  interpunxi. 

7S8b.    P;  B;  S  —  Pariwnti*  8088   s.  XI  fol.  195. 
Paries  S    Pariete  P,  om.  22        1  litera  B      2  (<4r*e*  sidus 
et  animaT)   calco   polum   gelidum  Klein.     Utrumque  etiam 
in  JSangall.  899  «.  X. 


CARMINA 


CODICVM  SAECVLI  XI 


7qq  b.  rt.  — 

,tW  B.  IV  438. 

'Rauca  sonora 

Languida  voce 

Tibia  nostra 

Est,  pater'  inquam, 
6  *Ast  gerit  ora 

Fusca  colore, 

Tristis  habunde, 

Flens  modo  serta 

Forte  dirempta. 
10  Nam  rosa  mollis, 

Fragmina  lanae, 

Lilia  clara 

(Singula  quaeque 

Quid  memorem  nunc?), 

15  Nectara  mixta 

16  Plurima  sunt  hic. 
24  Perfice,  belle 

n  Vt  queat  iilud 

S6  Psallere  voto'! 

789.  C  =«  Parisinus  8069  cod.  saec.  XI  fol.  1.  Ed.pr. 
Quicherat  Bibl.  dc  Vccole  des  chartes  IV  3,  p.  363.  Carmina 
Adonia  habemus  CapcUae,  Columbani;  Alcuini,  WandalberU, 
saeculi  XI.  Nov.  Archiv.  6, 635.  —  Cf.  Ovid.  Fast.  VI  701. 
1  Rauco  C  sonorem  Baehrcns  8  serta  Quichcrat  scieta 
C  11  Fracmina  lane  C  (1  //////  tesWBaehrensio)  12  Licia 
Baehrens  clara  Ouicherat  clana  C  13  Singula  scripsi 
Pingnia  C  16  Nectara  i.  e.  odorum  suavitas,  cf.  Lucr. 
II 848.  24—26  huc  transposui,  17—20  post  27  Baehretis. 
24  belle  scripsi    uelle  C    bellae  Buecheler 


224  C.  739,  17-24.   C.  740 

'Sed  mihi'  Bacchus  17 

Inquit  'abest,  heu! 

Confieiatur 

Vnde  phonascus7  20 

Quo  medicata 

Vivida  passim 

Carmina  fingam, 

Larga  potestas.'. . . . 

740 
ALCIMI 

B   II 178.  M.  256  .       __  ... 

b.  iv  187.  de  Vergilio 

De  numero  vatum  si  quis  seponat  Homerum, 
Proximus  a  primo  tunc  Maro  primus  erit. 

At  si  post  primum  Maro  seponatur  Homerum, 
Longe  erit  a  primo,  quisque  seeundus  erit 

17  baccus  C       20  fonascus  C        21  medicante  Baeh- 
rens  mediante  conieci        24  'Nonnutta  periere*  Baehrene. 

740.    Praecedtmt  m  C  varii  ver$iculi,  quos  medio  aevo 
tribuo,  velut  hi: 

Neacit  saevus  amor  frenum  racionis  habere,  b.  iv  17. 

Lumina  caecatur,  prona  petit  iugiter. 
Non  cernit,  qnod  pergat  iter,  quo  calle  feratur: 

Incertus  graditur,  velle  sequent  proprium. 
Instet  [si]  gladiue,  magni  si  causa  pericli,  a 

Dampna  et  iam  rerum  dedecus  atque  labor: 
Nil  hinc  decernit,  nil  certa  discutit  aure  (certo  d.  ore 

Baehrens) : 

Quod  placet,  hoc  sequitnr,  quale  stt  haut  repvtans. 

et  hi: 

Si  nostram,  frater,  festucam  tollere  quaeris, 

Robora  (robore  cod)  de  proprio  lumine  toUe  prius. 

Alcimi  de  Virgilio  idem  C;  om.  L{aurentianue  39, 28  «.  XII 
—XIII)  et  E{9corialen8ie  B  III 4  s.  XIII,  a  Loewio  coUa- 
tus).  2  tum  LE  3  Et  £  sepoaat  L.  cf.  QuintUian. 
X  1,86:  Secundus  est  Vergilius,  propior  tamen  primo  quam 
tertio. 


1 


C.  741—742, 1-7  225 

741        LS  B.  y  125—128. 

[De  libra  et  partibiis  eins]  M.1066-W68. 

[Libra  vel  as  ex  unciolis  constat  duodenis  sqq.] 


„jrx  B.VI87.  M.  1143. 

742  b.  in  293. 

Claudianus  ed. 

Epithalamium  Lanrenti  i«eP.  u  iss. 

ed.  Birt.  Auct. 
•       •       •       •      antiquiss.  X  404. 


ln  primis  te,  sponse,  precor:  patiare  canentem, 
Teque,  puella,  magis:  tacito  mihi  crimine  parcas. 
Scimus  enim,  scimus  vobis  nunc  carmina  nostra 
Doctiloquique  etiam  linguam  sordere  Maronis. 
s  Sed  breviter  strictimque  duos  dicemus  amantes, 
Materiesque  licet  plus  quaerat,  pauca  loquemur. 
Principio  generis  simili  vos  stirpe  creatos 

741.  Est  in  C,  in  Vetieto  Bessarionis  794  s.  X— XI[?] 
(cont  Loewe)  et  Parisino  12117  s.  XI  (cont  Bwsian); 
sed  quia  a  Fulberto  episcopo  Carnotensi,  qui  a.  1028  de- 
cessit,  scriptum  testatur  Parisinus  17160  s.  XII,  nunc  omisi. 
cf.  Baehrens  Mus.  rhen.  32, 226.  Domnus  Fnlbertus  eps. 
De  libra  et  partibus  eius  Par.  17160  fol.  199. 

742—759.  F=  Vaticanus  Claudiani  2809  saec.  XI, 
c.  742  post  libros  *ln  Eutropium?  continens.  M  =  Ambro- 
sianus  M  s.  9  Claudiani  saec.  XIII,  qui  c.  742  post  episto- 
lam  ad  Probinum  habet;  inest  catalogus.  C  =  Cuiacianus 
Claudiani  dtperditus,  ex  ed.  Claverii  {Paris.  1602)  passim 
notus;  ex  eo  fluxerunt  v  (Vaticanus  9135)  et  a  (schedae  Di- 
vionenses  nunc  Heidelbergenses),  v  a  contuli;  ordinem  fere 
sequor  in  v  observatum.     Cf.  Ann.  philol.  1868,  698  sqq. 

742.  VM.   Incipit   epythalam   laurentii  V,  om.  M. 

e  thalamium  laurentii  catahgus  in  M    Initium  deesse  vidit 
Burmann.        2  michi  V    carmine  VM,  em.  Wernsdorf 
4  solidare  VM,  em.  idem    stolidare  Birt        6  Materiesque 

Buecheler  Maria  qu  ///  !cet  plus  (  m  sec.)  V  Maria  ///// 
plus  M  Magnaque  causa,  Et  maiora,  Maiaque  alia  viri  docti. 
Sidonius  Apoll.  c.  6,36:  Materia  est  maior,  si  mihi  Musa 
minor.  7  uos  V:  nos  M,  Claverius  (qtti  v.  7 — patris  8  ex 
C  exhibet) 

Authol.  lat.  L2.  15 


226  C.  742,  8-81 

Florenti  Florique  patris  sat  nomina  produnt 

Matribus  et  pariter  respondet  fetus  uterque. 

Nam  decuit  Mariam  sapientem  fundere  [natam]  io 

Calliopenque  simul  iuvenem  proferre  tofgatum]. 

0  similes  multumqjie  pares!     te  prima  iuventus 

Insignem  vegetumque  tenet.     nam  nuper  [inumbrans] 

Flore  genas  plenaque  decens  lanugine  malas 

Mollia  votifero  dempsisti  vellera  ferro.  16 

Egregio  fulges  cultu  totusque  decorus, 

Ex  facie  mores  patriamque  ex  nomine  pandens. 

Nam  quae  primates  quondam  genuere  Latinos 

Antiquaeque  urbi  proprium  tribuere  vocamen, 

Dant  tibi,  Laurenti,  Laurentes  nomina  nymphae.  so 

Quid  memorem  mores  iuvenili  in  corde  seniles 

Atque  Italum  ingenium  Romana  fervere  lingua? 

Tu  fora,  tu  leges  celebras  sanctumque  tribunal, 

Promptaque  impavidus  tu  suetus  dicere  dextra  [es]. 

Te  palmam  insontes  semper  tenuere  patrono,  25 

Te  contra  stantem  semper  timuere  nocentes: 

Prorsus  babes  iuvenis  totum,  quod  Tullius  auctor 

Causidicos  retinere  iubet     nam  fultus  utroque 

Vir  bonus  es  nimium,  fandi  pariterque  peritus. 

Ad  te  nunc  breviter  (nam  sic  te  veile  putamus),     30 
Verba,  puella;  feram.    puichro  formosa  coiore 

8  Florentis  Claverius  (at  Florentium  intellege)   patrum 
Haupt    produnt  Burtuann   prodet  VM        9  fgtus  V 
10  natam  vel  prolem  add.  L.  Mueller         11  Calliopeq;  M 

to  V,  om  M    to[gatum   supplevi    ann.   philol.    1868, 707 
(i.e.  patronum)  13  nam  nuper  V,  om.  M      inumbrans 

addidi    (cf.  Claudianus  I  69),    ad    aras    Buechehr,    opacus 
Ieep,  alia  alii        14  Flore  genas  Baehrens,  cf.  Aen.  8, 160. 

Florigenas  M  V    tegens  Baehrens  ex  Ov.  Met.  9,  898. 
17  Et   VM    E  vulgo    facie    (—  &  add.  m.  2)    V        20  Dat 
M  nomine  M    nymf§  V      22  Ithacum  Birt   ithalum  M 
24  es    addidi  25   insontes    palmam    VM,    transpos. 

L.  MueUer       26  stantem  idem    adstantem  VM       27  immo 

M.  Cato   (ap.   Quintil.  XII  1,1  al.)  29  fandi  patq;    F, 

om.  M  pariter   Heinsim  30  At  VM    n  M   S5    V 

31  pulcro  M 


C.  742,  M-65  227 

Lilia  ceu  niteant  rutilis  commixta  rosetis, 

Sic  rubor  et  candor  pingunt  tibi;  Florida,  vultus. 

Denique  miramur,  quod  colla  monilia  gestant: 

35  Ex  umeris  frustra  pbaieras  inponis  eburnis. 
Nam  tibi  non  gemmae;  sed  tu  das  lumina  gemmis; 
Atque  alias  comit,  per  te  quod  comitur,  aurum. 
Doctja  loqui  scriptique  tenax  veloxque  iegendi  [es]; 
Et]  tamquam  taiis  fueris  praesaga  mariti; 

40  [Sic]  Musea  tuis  insedit  cura  medullis. 

Vec  minus  in  propriis  studium:  nam  vellera  lanae 
Textilibus  calatbis  semper  tractare  perita 
Inque  globos  teretes  coeuntia  volvere  pensa 
Compositas  tenui  suspendis  stamine  telas; 

45  Quas  cum  multiplici  frenarint  licia  gressu 
Traxeris  et  digitis  cum  moilia  fiia  gemellis, 
Serica  Arachneo  densentur  pectine  texta 
Subtilisque  seges  radio  stridente  resultat. 

Sed  iam  sufGciat  de  magnis  pauca  locutum; 

50  Nec  sinit  boc  tempus  totas  nunc  pandere  laudes. 
Quin  magis;  o  pueri;  vosque  exaudite,  puellae, 
Quas  optare  pares  thalamos  taedasque  iugales 
Sensibus  ex  imis  suspiria  ducta  fatentur! 
Consertas  prensate  manus  magnumque  per  orbem 

55  Dextra  liget  laevam;  festos  celebrate  hymenaeos 

32  ceu  *'.  e.  quasi  33  Florida  nomen  sponsae  puto, 

cf.  v.  20:  in  epithalamiis  et  sponsi  et  sponsae  nomina  prodi 
solebant        34  gestent  M        86  Atque  Wemsdorf,  recte? 
humeris  VM    ialeras   VM    eburnas  M        36  sic  M    Non 
tibi  nam  V        37  quod  comitur  Eldikius    componitur  VM 

38  sic  Buecheler:  //a   loqui   V.  om.    M     ea   addidi 
39  Et  add.  Heinsius    tamquam  om.  M        40  Sic  add  Ieep, 
Haec  MueUer;  possis  Vel        42  Texilibus  M    galathis  V 
traxere  M        43  t.]  ueteres  M    vellere  Wernsdorf    uellera 
VM    volvere  Eldikius        46  frenarunt  VM,  corr.  Mueller 

47  araneo  VM,  em.  Heinsius  48  stndete  M 

49  loquutum   VM        50  Non  M    n.  p.  1.]    effundere    uires 
M      62  Quos  M       53  eximiis  V  m.  pr.  M        64  sic  V 
pensate  M    pressate  Buecheler      65  fastos  M    ymineos  V 

15* 


228  C.  742, 66-76 

Ac  modulaie  melos  pariter,  quassoque  pavito 
Cum  pede  vox  resonet!     persultent  atria  longa, 
Quae  virides  cingunt  hederae  laurique  coronant 
Votigerique  ignes  stellanti  lumine  complent! 
Tympana,  chorda  simul,  symphonia,  tibia,  buxus,  60 

Cymbala,  bambilium,  cornus  et  fistula,  sistrum, 
Quaeque  per  aeratas  inspirant  carmina  fauces, 
Humida  folligenis  exclament  organa  votis! 

Surge  age  iam,  iuvenis,  dextram  conplectere  sponsae, 
Tuque  puella,  caput  niveo  velamine  tecta,  6$ 

Non  cunctante  gradu  gressum  comitare  mariti. 

Teque  etiam  paucis  moneamus,  pronuba,  verbis: 
Cum  fuerit  ventum  ad  thalamos  primumque  cubile, 
Sit  tibi  cura  vigens  innoxia  reddere  membra 
Virginis,  ut  totum,  quod  possit  laedere,  demas.  70 

Nullum  sit  capiti,  quo  crinis  comitur,  aurum, 
Nec  collo  maneant  nisi  quae  sunt  laevia  fila, 
Anulus  et  digitis  tollatur  mollibus  asper 
Ac  niveos  auro  propera  spoliare  lacertos, 
Ne,  dum  proludunt  atque  oscula  dulcia  iactant  75 

Exercentque  toiis  veneris  luctamen  anhelum, 

66  modulante  VM,  corr.  L.  Mueller     quasso  scripsi 
cf.  Hor.  c.  J4,7    ceso  VM    pauito   V  testc  Jjoewio    pa- 
uinto  M  (-ito  man.  s.  XV  in  V)  pavito:  sic  Paulinus  Ao- 
lan.  25, 37.    caeso  pavimento  Heinsius  paumento  Haupt 
67  Conpede  M    larga  VM    longa  Heinsius        69  stellanti 
lumine  Ieep    stellantia    lumina  VM    limina   Heinsius 
60.  61   y]i    M        60  corda    VM        61  bambilium    VM 
bambylium  Buecheler    bombylium   Biri    bombalium   Bur- 
mann    pa^BdXLog  wbXrpJig  Cyrillus  et  VM :  aes  Birt    strum 
m.  rec.  in  V;  si  V,  om.  M         62  erratas  M    eratas  V 

fauces  Haupt  uoces  M  V  63  Huia  M  folligeria  VM, 
corr.  Burmann  exclamant  VM  ventis  L.  Mueller:  uocis 
VlM  votis  V  m.  sec.  flabris  ex  Aldhelmo  conicere  possis, 
cf.  Birt  p.  CLXVIU  64  coplctere  V  67  Tuque  .  . 
monearis  M  69  ingens  vulgo  72  iaceant  M  73  et] 
e  Aldhelmus  p.  288  G.  75  Nec  M    Neo  V     proludunt 

scripsi   (cf.   Ovid.  art.  am.  3,616)    faro   ludu  V;   om.  M 

iactantj  captant  Eldik.        76  thoria  M      anelum  M1 


C.  742,  77-87.   C.  748—744, 1-2  229 

luncta  per  amplexus  foedentur  membra  mariti 
Alque  invita  viri  maculet,  quae  diligit,  ora. 
Ite  pares  tandemque  toro  recubate  potito. 

80  Mellea  tunc  roseis  haerescant  basia  labris 
Et  compressa  suis  insudent  pectora  membris 
[Per]  niveosque  umeros  collumque,  per  os  . . . . 
Dextera  cervicem  roseam  subiecta  retentet, 
Turgentesque  simul  constringat  laeva  papilias. 

85        Vivite  felices  quam  longaque  carpite  saecla; 
Vivite  concordes;  donec  premat  una  senectus, 
[Donec]  vestra  habeant  natorum  vota  nepotes. 

743  b.m.— B.msoo. 

_.       _   . -.  .    .  CIL  I  412. 

De  Ieidis  navigio  BirtP.409. 

Isi;  o  fruge  nova  quae  nunc  dignata  videri 
Plena  nec  ad  Cereris  rounera  poscis  opem 

(Nam  tu  nostra  dea  es  nec  te  deus  ipse  tacendi 
Abnegat,  expertus  quis  tua  vela  ferat: 
5  Namque  tibi  Zephyrus  favet  ac  Cyllenius  ales), 
Ne  nostra  referas  de  regione  pedem. 

744  B.  IK  60.  M.  927. 

_        .  B.  m  300. 

De  lavaoro  BirtP.4io. 

Qui  splendere  cupis  claro  tenuique  lavacro; 
Pontica  succedas  in  balnea  nobiiis  undae; 

77  Cuncta  VM,  corr.  MueUer    fedentur  V        79  petito 
L.  MueUer  80  basia]   labia   Alahelmus  p.  43, 806,   ubi 

fIllnd  epithalaminm'  81.  8*2  om.  M  Et  o.  viri  sudet  per 
Birt  pectora:  an  corpora?  82  Per  add.  in  V  m.  rec. 
osqne  genasque  Heinsius  osqne  marita  Birt  88  roseam 
V  niueam  M  recentet  V,  corr.  m.  2  84  Stringentesq; 
M  87  Donec  nt.  rec.  in  lac.  V,  £t  iam  Mueller.  Multo- 
rumque  M *  (om.  M)  //////wc*  V    uota  V    iura  M. 

743.  (C)v.    De   ysidis   navigio   catalogus  in   M.    De 
isidiae  navigio  (vel  isidis  mg.)  v. 

744.  (C)av.    Balnea  Gai  cuiusdam  cum  Ponticis  com- 
parantur.    cf.  Lampridius  vitae  Alex.  26,9 


230  C.  474,  3-12.  C.  746 

Quam  nec  Alexandri  mater  sub  sole  cadenti 

+Emeruit;  non  si  varia  se  aspergine  Gai 

Effundat  per  aperta  iatex  e  sedibus  imis  & 

Cum  Syrio  unguento,  cui  semper  roscidus  bumor. 

Hic  femora  et  suras  et  brachia  molliter  ambit 

Et  rigat  in  pluviam,  sensimque  ad  colla  resultans 

Tangit  odore  levi  et  grato  spiramine  nares 

Lenis  et  externas  admittere  nescius  artes.  —  10 

Huc  ades,  o  Florens,  et  festa  iuce  relaxa 
Mentis  onus  nebulasque  fuga,  quae  frontis  honorem 


74.^ 

B.  I  25.  M.  576.  fW 

Birtiio01  Do  vinalibus 

Non  tibi  vina  placent,  o  insanabilis  hospes, 
Nec  mens  est  Thebana  tibi,  licet  aggere  ceiso 
Dircaeae  rupis  dicas  fluxisse  parentes? 
Vertice  de  Nysae  per  rura  et  nostra  Lyaeus 
Transiit  implevitque  vias  nigrantibus  uvis. 
Musta  sibi  posuit  pater,  et  non  tempore  ab  ilio 
Desierant  haec  sacra  coli,  vatumque  sonoro 
Carmine  Mincius  et  strepuit  circumsita  ripa 
Fluminis  Etrusci,  quem  non  aequabit  Orontes. 

4  Abnuerit  Baehrens    si  a  v  sic  Bnecheler    Caii  a  v  Gai 
Birt    Bais   Buecheler        5  operta  a         6  semper  cui  v 
Quam  (3)  —  unguento  Buecheler,  non  (4)  —  unguento  Koch 
parenthesin  putat.  7  in  pluviam  t.  e.  ita  ut  pluvia  fiat, 

cf.  Ziehen    Fhilologi    LVII  416    ut    pluvia    Baehrens 
9  leni  v       10  ortes  a      11  Florens  cf.  742,  8(?)       11—12  $e- 
parat  Buecheler;  ad  c.  742  exordium    rettulit    Baehrens 
12  Dedecorant  add.  Birt.  Finem  deesse  indicat  a. 

745.    (C)  av.    1  insanabilis  v         3  folsisse  conieci 
4  nisae  a  v    nostra  rura  v     perlustrans  rura  Buecheler 
6  orbi  Baehrens    siti  Biri    poscit    Oudendorp        7  Desie- 
rant  av   -erunt  Schrader        8  cf.  Verg.  ecl.  7, 13    tremuit  a 

9  quem  v    quod  Baehrens 


C.  746—747  231 

746  B.H1276  M.926. 

De  Oytliera  Birt  410. 

Forte  erat  Aurorae  tempus  Solisque  quadriga 
Fecerat  et  ventum  et  sonitum  per  nobile  marmor 
Adstantis  pueri,  cum  te,  mea  bella  Cythere, 
Aspicio  venientem  et  tu  mea  limina  grato 

5  Introitu  dignata  rosas  et  ienis  amomi 
Delicias  miras  tecum  allicis,  unde  secutae 
Palladis  et  frondes  nulliusque  inscia  laurus.  — 
Atria  nostra  virent  et  agunt  in  limine  primo 
Radicem  piatani,  ad  portam  venit  arbutus  ipsam. 

10  Felix  multa  arbos,  imitans  miracula  Pindi, 
Quam  non  delebit  livor  nec  sera  vetustas!  — 
0  iucunda  nimis,  tenui  quae  visa  poetae, 
Dum  credis  vitium  non  auscultare  Camenis. 

747  B.V190  M.1120. 

_  B.  IU  802. 

De  eereo  Bin  411. 

Flora  venit.     quae  Flora?  dea  an  de  gente  Latina? 

Non  reor;   at  Chioris  dicta  per  arva  fuit. 
Huius  in  adventum  radiant  de  nocte  lucernae; 

Nam  nitet  atque  bilarat  lumine  cuncta  sua. 

6  Cerea  materies  apibus  debetur  amicis, 

Floribus  atque  horti  sit  precor  aequa  mei; 
Non  ut  mel  rapiam,  cuius  non  tangor  amore, 
Sed  cera  in  taiem  fiat  ut  alba  diem. 

746.  (C)av.  De  cethera  catalogns  in  M  2  adventu 
Schrader  marmor  Memnonis  in  Aegypto,  de  cuius  sonitu 
cf.  Strabo  17, 816.    Plinius  n.  h.  34, 65.        3  astantis  a 

4  Agno8co  a         6  sequutae    av  8  'agunt'  v  in  mg.,  a 
^agens'  a  in  mg.,  v     limite  v           9  ipsa  Buecheler 

10  culta  idem    multum  Baehrens        11  cquae'  a  in  mg.,  v 
quam  v  in  mg.,  a        13  camaenis  a 

747,  {C)av.  De  cereo  catalogus  in  M,  va  flore  add. 
m.  alt.  in  a.        2  et  Baehrens.  cf.  Ovid.  Fast.  V  195. 

5  amicis];    apisque    Birt.     Buos    versus  post   6    desiderat 
Buecheler        6  hortis  .  .  meis  av,  corr.  Baehrens. 


232  C.  748—749 


B.V147.  M.1083. 

B.  m  803.  1AR 


Birt  409. 

De  aquila,  quae  in  menaa  de  sardonyche 

lapide  erat 

Mensa  coloratis  aquilae  sinuatur  in  alis, 
Quam  floris  distinguit  honos,  similisque  figura 
Texitur:  inplumem  mentitur  gemma  volatum. 

749 

B.  I  26.  M.  585. 

Btrt  408.  I*aus  Martis 

Mars,  pater  armorum,  fortissime  belligerator: 

Esto  volens,  mitis,  facilis  deus,  esto  benignus. 

Sic  tibi  post  pugnas  et  pastos  sanguine  caropos 

Amplexus  tribuat  vincli  secura  Cythere. 

Tu  crista  galeaque  rubes,  tu  pulcher  in  aere  & 

Incutis  e  vuitu  radiantia  lumina  ferro. 

Te  thorax  gaieaque  tegunt,  non  quo  tibi  terror 

Hostilis  subeat,  sed  quod  decor  exit  ab  armis. 

Tu  cum  pulsatum  clipei  concusseris  orbem, 

Inmugit  mundus,  tellus  tremit,  aequora  cedunt  10 

Da  nobis  reditum,  patriam  repetamus  ovantes. 

Sic  tibilascivae  celebrentur  in  urbe  kalendae. 

748,  VM(C)v.    De  aqnila  Cv,  catal.  in  M;  om.  V. 
Quae — erat  V  (ubi  sardonuche).     Titulum  om.  M.         1  M 
om  M    einatnr  M    iuvatur  Claverius        2  florum  v  Clav. 
destinguit  V    similique  v  Clav.    Explic.  de  aquila  V. 

749.  VM;  v.  1  in  av.  Laus  Martis  V  mg.;  catal.  in 
M;  om.  M.  De  Marte  [uel  ad]  versne  rophalitus  v  Ad 
Martem  veraus  Rhopalicus  a  1  sic  V  M  belligerantum 
va  hic  desinentcs  2  mittie  V  4  tribuit  M  uinclis 
VM,  corr.  Heinsius  6  e  M  a  V  cultu  .  .  ferreo  Hein- 
sius  7  torax  V(M ?)  8  erit  V,  corr.  m.  2  exit  ab  armis 
om.  M  9  pulsati  M  concosseris  M  11 — 12  om.  M 
lacuna  quattuor  versuum.  Da  et  Sic  add.  m.  rec.  V  redi- 
tum  nobis  750,3;  751,4  nobis  reditum  VM  12  las- 
ciue,  corr.  m.  2,  V 


C.  760—762  233 

750  bV*- 

De  Iunonalibus  Birt  409'. 

Sancta]  poli  domina,  cui  vincla  iugalia  curae; 

Supr]emi  caeli  regis  coniunxque  sororque, 

Da  rejditum  nobis.     sic  regnum  transeat  orbis 


751 

%ux  B.  I  21.  M.  574. 

-.       -.,  ...  B.  III  304. 

De  Liberalibus  Bin  408. 

LenaSe  vitisator  Bromie  Semeleie  Bacche 
Thyrsitenens  bimSter  trieterice  Nysie  Liber, 
Flos  AriadnaeS  fcoriatice,  laete  Thyoneu, 
Da  reditum  nobis.     sic  totis  dulcia  rivis 
Musta  fluant,  spumetque  cavis  vindemia  labris. 

752  B.VUfi.  M.1088. 

B.  IU  805. 

De  hippopotamo  [et  orooodilo]  Blrt  m- 

Vtraque  fecundo  nutritur  belua  Nilo: 

Quaeque  vorat  morsu  quaeque  sub  ore  fremit. 

760.    V  solus.    Inscr.  habet  V  in   mg.,  catal.  M.    Ad 
Iunonem  Ieep.        1  Sancta  supplevi,  Iuno  Ieep,  alia  alii. 
Atq;  2  Supr  et  3  Det  re  m.  rec.  V       3  Da  L.  MueUer 
4  Ad  tibi  dilectas  Tyxiae  Carthaginis  arces  suppl.  L.  MueUer 

751,  VM(C)av.  De  liberalibus  V  in  mg.  De  Baccho 
vel  ad  Bac(chum)  va.  Laus  Liberi  catalogus  M,  Claverius, 
om.  M.  Scatent  hi  versus  vitiis  prosodiacis,  quae  frustra  co- 
nati  sunt  toUere  Ieep  et  Baehrens.  1  L§ne§  V  enee  M 
Lenis  Cav    uittis  sator  V    uitis  sator  M    Br.]  proles  Cav 

Semeleia  MCav    bache  VM      2.  3  om.  Cav  et  (praeter 
tiraitenens)  M    nysie  V        3  ariadene  coriatice  V    Cory- 
bantice  Buecheler    cn6reutice  conieci    Curetice  Heinsius 
1J  Iacche   Baehrens    tyoneu   V  4  riuis    V    uerbis    M 

Cav       6  Musta  vulgo    Musa  V    Mella  M  Cav    que  cavis 
om.  MCav    totis  spumet  Cav. 

752.  VM(C)av.  (Incipit  V)  de  hi(hy)p(p)opotamo  V 
av;  et  cocodrillo  add.  solus  catal.  M,  qui    De  ippotamo. 


234  C.  768—769, 1-3 

B.  V 192.  M.  1122.  itJO 

B.  m  306.  _         ,    .    . 

Birt  404.  De     ClUlOlO 

Nectarco  muro  dulces  cinguutur  harenae. 

Birt  404  adnot  753* 

Suave  tibi  nomen;  sed  si  te  talia  tangunt, 
Moribus  atque  animo  post  ea  dulcis  eris. 

754  Panegyrieus  Anioiorum 

755  De  hirundine 
755*  De  mergo 

756  De  vitulis  marinis 

757  De  paupere  singulari 

758  De  ape 


B.M— B.nisos. 

Birt  404. 


759 

De  zona  missa  ab  eadem  Aroadio  Augusto 

Stamine  resplendens  et  mira  textilis  arte 

Balteus  alipedis  regia  terga  liget, 
Quem  decus  Eoo  fratri  pignusque  propinqui 

Titulum  om.  M     1  Vt  quae  Cav    bellua  Cav       2  uorat 
VM    necat  Cav 

758.  Sic  VM,  Paris  6719  saec.  XIV.  De  dulcio  de 
lucusta  V,  titulum  om.  M  (sed  habet  in  catalogo  M). 

758*.    Sic  Cav,  De  dulcio  inscribentes. 

754 — 758,  Tituli  soli  extant  in  catalogo  M  et  apud 
Claverium.  766*  deest  ap.  Claverium  764  (ubi  amicorum 
traditur,  quod  corr.  L.  Mueller).  Birtius  de  Cfaudiani  Pane- 
gyrico  Probini  et  Olybrii,  fort.  recte,  intellegit. 

759.  Idem  de  zona  .  .  .  archadio  aug.  solus  V,  in  quo 
et  M  et  schedis  Gudii  et  Parisino  6719  solis  hoc  ep.  post 
Claudiani  ep  20  legitur.     Eadem  est  Serena  Stilichonis  uxor. 

1  texilis  M        2  ligat  VM  Gud.    liget  m.  rec.  in  V 
3  Quod  M  Gud. 


C.  759, 4-6.   C.  760—760%  1-2  235 

Sanguinis  Hesperio  misii  ab  orbe  soror. 
s  Hoc  latus  adstringi  velox  optaret  Arion, 

Hoc  propriuro  vellet  cingere  Castor  equum. 

^^  B.  III 233.  M.998. 

760  B-  HI  806. 

Birt  413. 

Marcus  amans  puerum  natum  mentitur  amare 

Vuitque  pater  dici  nescius  esse  pater 
Et  pietate  nefas  et  amorem  velat  amore: 
Se  pietas  umbram  criminis  esse  dolet 
6  *Nate'  dies  audit,  nox  et  torus  audit  (amice'; 
rt  Et  pro  temporibus  nomina  mutat  ei. 
Stulte  —  quid  ignaro  non  dicit  Cynthia  fratri?  — 
Ne  credas  nocti  digna  latere  diem!  — 

Qui  *puer'  est,  hic  'fllius'  est:  a  lumine  primo 
io        Tilius',  a  thalamis  incipit  esse  cpuer\ 

760*  {plim  779)     . 

,  _  B.  n  119.  M.  109. 

Maeoenas  b.  i  125. 

Defleram  iuvenis  tristi  modo  carmine  fata: 
Sunt  etiam  merito  carmina  danda  seni. 

6  de  CyUaro  cf.  Ennod.  c.  128, 10. 

760.  Binetus  in  ed.  Petron.  p.  126  Dousae  rEpigram- 
mata  .  .  .  Claudiani  in  lucem  deponam.  Verum  huius,  credo, 
auctoris  adscribam  et  illud,  quod  ad  manum  fuerit  ex  V.  C. 
Cui(aciano):  Marcus'  sqq.  Medii  fortasse  aevi  est.  6  totus 
Cui.,  corr.  Binetus  1  cincia  Cui.,  corr.  Binetus  8  i.  e. 
ne  committas  nocti,  quae  digna  sunt,  quae  diem  lateant:  Birt, 
Ziehen  9 — 10  separat  Barthius  9  puer  (i.  e.  amicus 
v.b)  Meyer:  pater  Cui.  hic  et  lumine  Pattsson:  huic  et 
limine  Cui.    a]  tibi  Ztehen. 

760*.  B  =  Bruxellensis  10676—76  s.  XII,  cui  similis 
est  Mellicensis  s.  XI  (v.  1 — 26 :  Stud.  Vindob.  1 ,  66).  M  = 
Monacensium  306  s.  XI  (m)f  18069  s.  XI  (n),  21662  s.  XII 
(0),  quos  cont  Baehrens,  consensus.  BMP  notabo,  omissis 
orthographicis.  Incipit  Mecenas  M  Maecenas  eiusdem 
P{ar.    16236    s.   X   v.  1—48):    contuli.      Mecenas    Virgilii 


236  C.  760%  3-21 

Vt  iuvenis  deflendus  enim  tam  candidus  et  tam 

Longius  annoso  vivere  dignus  avo  . . . 
Inreligata  ratis  numqnam  defessa  carina  & 

It  redit  in  vastos  semper  onusta  lacus. 
Ilia  rapit  iuvenes  prima  florente  iuventa, 

Non  oblita  tamen  sera  petitque  senes. 
Nec  mihi,  Maecenas,  tecum  fuit  usus  amici: 

Loliius  hoc  aegro  conciliavit  opus.  io 

Foedus  erat  vobis  nam  propter  Caesaris  arma 

Caesaris  et  similem  propter  in  arma  fidem. 

Regis  eras,  Etrusce,  genus;  tu  Caesaris  almi  * 

Dextera,  Romanae  tu  vigil  urbis  eras. 
Omnia  cum  posses  tanto  tam  carus  amico,  15 

Te  sensit  nemo  posse  nocere  tamen. 
Pallade  cum  docta  Pboebus  donaverat  artes: 

Tu  decus  et  laudes  huius  et  buius  eras, 
Sicut  vulgares  vincit  beryllus  harenas, 

Litore  in  extremo  quas  simul  unda  movet.  »0 

Quod  discinctus*  eras  nimio  (quod  carpitur  unum), 

Diluis  hoc  animi  simplicitate  tui. 

Vossian.  L.  oct.  96  s.  XV.  P.  V.  Maronis  Elegia  Rehdigeranus 
s.  XV.  Inscr.  om  B.  Ante  Senecae  aetatcm  scriptam  putat 
L.  MueUer;  Ziehen  mus.  rhen.  62,  450  et  Baehrens  sub  Au- 
gusto;  paulo  post  Senecam  K.  Schenkl,  sed  inferiore  aetate 
M.  Havpt.  5  carina  libri  Charontis  Cannegieter  -onis 
Bibbeck        6  It   edd.    Et   libri        8  sed    repetitqne    libri, 

em.  Burmann     cit  repetitqne  Ellis  9  machtneas,  corr. 

m.  2,  B      10  Illins  M    aegro  Heinsius    ergo  libri       11  Fi- 
dus  libri    Foedns  Heinsius    nobis  M  nobis  B       12  etl  it 
B      14  -nae  tn]   -ne  et  tn  M    -na  n  B        16  clarns  B 
carus  M        17  phebus  B   ubique        19  Sicnt   v.  v.  scripsi 
Vincit   v.  sicut   Baehrens     Vincit  v.  v.   libri    viridi9   b. 

Buecheler    beritns   libri     aranas  B  20  quam  BMP 

vomit  Barth  21  cf.  Seneca  epp.  114    distinctus  B     di- 

siunctus  M    discnnctns  P    niminm  vel  nimio  Hilberg  mimo 
EUis    animo  quoque  libri    habitu  Baehrens    qnod  Buhnken 
22  Diluuii  hoc  BMP    (Diluitur  cod.  Basil)  Diluis  Baeh- 
rens  nimia  s.  tua  libri,  corr.  id. 


C.  760*,  2t-46  237 

Sic  illi  vixere,  quibus  fuit  aurea  virgo, 

Quae  bene  praecinctos  postmodo  pulsa  fugit. 
25  Livide,  quid  tandem  tunicae  nocuere  solutae, 
Aut  tibi  ventosi  quid  nocuere  sinus? 
Num  minus  urbis  erat  custos  et  Caesaris  obses? 

Num  tibi  non  tutas  fecit  in  urbe  vias? 
Nocte  sub  obscura  quis  te  spoliavit  amantem? 
so        Quis  tetigit  ferro,  durior  ipse,  latus? 
Maius  erat  potuisse  tamen  nec  velle  triumphos; 

Maior  res  magnis  abstinuisse  fuit 
Maluit  umbrosam  quercum  nymphasque  cadentes 
Paucaque  pomosi  iugera  certa  soli. 
35  Pieridas  Phoebumque  colens  in  mollibus  hortis 
Sederat  argutas  garruius  inter  aves. 
Marmora  teronentur,  vincent  monimenta  libelli: 

Vivitur  ingenio,  cetera  mortis  erunt 
Quid  faceret?  discinctus  erat  comes  integer  idem 
40        Miles  et  Augusti  fortiter  usque  pius! 
Illum  piscosi  viderunt  saxa  Pelori 

Ignibus  hostilis  reddere  ligna  ratis; 
Pulvere  in  Emathio  fortem  videre  Philippi: 
Tam  tunc  ille  tener  taro  gravis  hostis  erat 
45  Cum  freta  Niliacae  texerunt  laeta  carinae, 
Fortis  erat  circa,  fortis  et  ante  ducem, 


26  Liuida  libri  f-de  s)         26  tibi  quid  B         27  care- 
rig  opses  solus  B    obses  M      28  Nunc  BP    Nuncubi  Sca- 

liger    orbe  B  29  oscura  B     Post  80   t;.  39—66  posuit 

Mibbeck        81  Malus  BP    nec  nec  B      32  res  s    es  BM 

83  rcum  om.BP    lymphasque  Weitisdorf    canentes  M 
84  certa  libri,  culta  Aldina       36  Se  super  arg.  BP    Sede- 
rat  M%    num  Saepe  erat?        37  tunnei  B;    hinc  temnen- 
tur   acripsi    moeonii   M*    minaei   P     cygnei   Buccheler 
Smymaei  vel  Marmorea   Aonii   Scaliger    Ionii  EUis    teneri 
Ziehen       38  cf.Propert.  IV 1,24.       89  facere  BP    discinc- 
tus  Birt    defunctus  libri    inte^er  libri    (impiger  Voss.). 
40  fortis  et  vulgo.  42  hostiles  libri    dedere  Heinsius 

rates  M         44  Tam  B    Quam  ceteri    nunc  B         46  lata 
My  recte? 


238  C.  760*,  47-69 

Militis  Eoi  fugientis  terga  secutus, 

Territus  ad  Nili  dum  fugit  iile  caput. 
Pax  erat:  haec  illos  laxarunt  otia  cultus. 

Somnia  victores  Marte  sedente  decent.  50 

Actius  ipse  lyram  plectro  percussit  eburno, 

Postquam  victrices  conticuere  tubae. 
Hic  modo  miles  erat,  ne  posset  femina  Romam 

Dotalem  stupri  turpis  habere  sui. 
Hic  tela  in  profugos  (tantum  curvaverat  arcum)  ss 

Misit  ad  extremos  exorientis  equos. 
Bacche,  coloratos  postquam  devicimus  Indos, 

Potasti  galea  dulce  iuvante  merum. 
Et  tibi  securo  tunicae  fluxere  solutae: 

Te  puto  purpureas  tunc  habuisse  duas.  eo 

Sum  memor  (et  certe  memini)  sic  ducere  thyrsos 

Brachia  vel  pura  candidiora  nive. 
Et  tibi  thyrsus  erat  gemmis  ornatus  et  auro: 

Serpentes  hederae  vix  habuere  locum. 
Argentata  tuos  etiam  talaria  talos  e& 

Vinxerunt  certe;  nec  puto,  Bacche,  negas. 
Mollius  es  solito  mecum  tum  multa  locutus 

Et  tibi  consulto  verba  fuere  nova. 
Inpiger  Alcide,  multo  defuncte  labore, 

47  Milites  B        48  capud  B        49  illo  BM,  recte  <s 
laxarant  B    ocia  libri.        50  Somnia  Birt  a.  1876     Omnia 
libri     Otia  Meineke      Mollia  Buecheler      aictoria  .  .  decet 
BMs  62  turbe  B.     Maecenatis  comparatur   et    militia 

et  luxuria  cum  Apolline  (blsq.),  cum  Baccho  (67—66), 
cum  Hercule  (69 — 86),  cutn  Iove  (87—92).  67  sqq.  cf.  Ziehen 
Bh.  Mus.  52,  452,    qui   de   Augusto  cogitat.  56  sq.  ante 

5Ssq.  Bibbeck  63  nel   nec  B         64  strupri  B    herere 

Vat.  8269        66  exorientis  sc.  solis  moz  orientis  Heinsius 
acta  orientis  FAlis         67  bache  B  58  Portasti  mo 

60  non  intellego.        61  memini  sic  libri  (memini  in  B  era- 
sum)   (add.  m.  2   in  mg.)    meministi  Buecheler    tirsos  B 
vestem   Baehrem  62  Bache   B    bacchea   M    purpurea 

libri    vel  pura  Burmann    Bacche  puer,   pura  Ellis 
63  tyrsus  B    geminis  B  66  sandalia   Vat.  3269 

66  bache  BM  69  duro  Baehrens 


C.  760*,  70-95  239 

70        Sic  memorant  curas  te  posuisse  tuas; 
Sic  te  cum  tenera  muitum  lusisse  puella 

Oblitum  Nemeae  iamque,  Erymanthe,  tuL 
Vltra  numquid  erat?  torsisti  pollice  fusos; 
Lenisti  morsu  levia  fiia  parum. 
75  Percussit  crebros  te  propter  Lydia  nodos; 
Te  propter  dura  stamina  rupta  manu. 
Lydia  te  tunicas  iussit  lasciva  fluentes 

Inter  lanificas  ducere  saepe  suas. 
Clava  torosa  tua  pariter  cum  pelle  iacebat, 
80        Quam  pede  suspenso  percutiebat  Amor. 
Quis  fore  credebat,  cum  rumperet  impiger  infans 

Hydros  ingentes  vix  capiente  manu, 
Cumve  renascentem  +terret  velociter  hydram, 
Frangeret  inmanes  vel  Diomedis  equos, 
86  Vel  tribus  adversis  communem  fratribus  alvum 
Et  sex  adversas  solus  in  arma  manus? 
Fudit  Aloidas  postquam  dominator  01ympi; 

Dicitur  in  nitidum  percubuisse  diem 
Atque  aquilam  misisse  suam;  quae  quaereret,  ecquid 
90        Posset  amaturo  digna  referre  Iovi. 
Valle  sub  Idaea  tum  te;  formose  sacerdos, 

Invenit  et  presso  molliter  ungue  rapit  — 
Sic  est:  victor  amet;  victor  potiatur  in  umbra; 
Victor  odorata  dormiat  inque  rosa. 
95  Victus  aret  victusque  metat,  metus  imperet  illi; 

70  potuisBe  BM  71  m.]  laetum  cod.  Basil.  72  ne 
mea  B  erimante  B  79—80  ante  v.  78  Bibbeck.  73  Vltro 
B      74  Leuisti    M.    cf.  Catull  64, 315.  75.  77  lidia  B 

(M)  77  fouented  BM  78  pensa  Heinsius  saeve  Birt 
79  tua  BM]  tibi  rec.  81  cum  iam  premet  BM  (-mit 
M ),  corr.  Scahger  82.  83  y]  i  B  83  velociter  ureret 
conieci  torreret  letifer  Maehly  terret  libri  meteret  Strucht- 
meyer    uelocior  mo        86  aduersas  libri    conversas  MaehJy 

87  cf.  Laud.  Pisonis  152  sqq.    et  oenidas  B    et  enidas 
M    et  Aloidas  Behdigeranus      88  procubuisse  EUis  ex  9 
89  misse  B    etquid   M  90  maturo  aigna    libri,   digna 

Heinsius        91  ida  ea  B    idea  rell.    dum  libri,  tum  Hein- 
sius        96  metet  BM 


240  C.  760%  oo-iao 

Membra  nec  in  strata  sternere  discat  humo. 
Tempora  dispensant  usus  et  tempora  cultus: 

Haec  homines;  pecudes,  haec  moderantur  aves. 
Lux  est,  taurus  arat;  nox  est,  requiescit  arator 

Liberat  et  merito  fervida  colla  bovi.  100 

Conglaciantur  aquae,  scopulis  se  condit  hirundo: 

Verberat  egelidos  garrula  vere  lacus. 
Caesar  amicus  erat:  poterat  vixisse  solute, 

Cum  iam  Caesar  idem  quod  cupiebat  erat 
Indulsit  merito.     non  est  temerarius  iile.  ios 

Vicimus:  Augusto  iudice  dignus  erat  — 
Argo  saxa  pavens  postquam  Scyllaceia  legit 

Cyaneosque  metus  iam  religanda  ratis; 
Viscera  dissecti  mutaverat  arietis  agno 

Aeetis  sucis  omniperita  suis.  110 

His  te,  Maecenas,  iuvenescere  posse  decebat 

Haec  utinam  nobis  Colchidos  herba  foret! 
Redditur  arboribus  florens  revirentibus  aetas: 

Aegro  non  homini,  quod  fuit  ante,  redit? 
Vivacesque  magis  cervos  decet  esse  paventes,  115 

Si  quorum  in  torva  cornua  fronte  rigent? 
Vivere  cornices  multos  dicuntur  in  annos: 

Cur  nos  angusta  condicione  sumus? 
Pascitur  Aurorae  Tithonus  nectare  coniunx, 

Atque  ita  iam  tremulo  nulla  senecta  nocet  iso 

96  i.  e.  et  in  non  strata.        99  erat   mo    non  BM 
nox  Eehd.  Voss.  101  Cnm  glac.  Salmasius     se  c.]  se- 

dit  B        102  et  gelidos  libri  (cf.  CatuU.  46, 1)    ga////rrnla 
(in  ras.  11)  B.    Lacunam  statuit  Baehrens.        105  merita  JB 

107  parens  Voss.  scyllegia  M  scilleia  B,  corr.  Hein- 
sius  relegit  Salmasius  108  fretns  MaeMy  rates  B 
109  disiecti  B  disiectn  M;  recte  *  mntaverit  B  agni 
libri,  corr.  Aldina  110  Aet//e8  (erasum  t)  B  Aetas  et 
M  om6  perita  B  (omne  cefcn),  corr.  Salmasius  111  Is 
te  B  dicebat  B  113  Reddit'  B  flores  B  aestas  libri, 
em.  Aldina  114  Aegro  conieci  Ergo  libri  Et  ver  Baeh- 
rens  115  que  om.  B    -ne  Heinsius  116  In  qnorum 

torva  Baehrens,  fort.  recte        119  aurora,   sed  corr.,  B   co- 
ninx  B  mo 


C.  760%  181-148  241 

Vt  tibi  vita  foret  semper  medicamine  sacro, 

Te  vellem  Aurorae  conplacuisse  virum. 
Illius  aptus  eras  croceo  recubare  cubili 

+Et  modo  poeniceum  rore  lavante  torum; 
185  Ulius  aptus  eras  roseas  adiungere  bigas 

Et  dare  purpurea  lora  regenda  manu, 
Tum  mulcere  iubam,  cum  iam  torsisset  babenas 

Procedente  die  respicientis  equi.  — 
Quaesivere  chori  iuvenem  sic  Hesperon  illum, 
lso        Quem  nexum  medio  solvit  in  igne  Venus: 
Quem  i.unc  infuscis  placida  sub  nocte  nitentem 

Luciferum  contra  currere  cernis  equis.  — 
Hic  tibi  Corycium,  casias  hic  donat  olentis, 

Hic  e  palmiferis  baisama  missa  iugis. 
is5  Nunc  pretium  candoris  habes,  nunc;  redditus  umbris: 

Te  sumus  obliti  decubuisse  senem. 
Et  Pylium  flevere  sui  ter  Nestora  canum: 

Dicebant  tamen,  hunc  non  satis  esse  senem. 
Nestoris  annosi  vicisses  saecula,  si  me 
140        Dispensata  tibi  stamina  nente  forent 

Nunc  ego  quid  possum?  tellus,  levis  ossa  teneto, 

Pendula  librato  pondus  et  ipsa  tuum! 


122  con]  com  mo         128  sq  in  sinqulari  alia  schedula 
tnanu  eiusdem  aetatis  B      124  Et  modo  MB   Sancto  puto 
Linquere  Baehrens    phoeniceo  B  puniceo  m  o,  corr.  Scal. 
125  Illms  aptus  eras  (cf.  u.  128)  interpolata  puto;  nisi  forte 
duae  recensiones  hic  inter  se  commiscentwr        126  Et  Fran- 

cius    Tu  libri.     126.  126:  i  B  in  mg.         127  Tu  B    Tum 
M    Et  eqo   olim.     post  128   lacunam  indicat   Baehrens. 
129  Locn  Buecheler    iuvenum  Scaliger    ilum  B   olim  Scali- 
ger        130  Que  Bo    Que  n    fovit  Heins.    nemus  M 
131  in  fusci  BM  in  fuscis  alii.  corr.  Bibb.  post  132  lacuna 
Burmanno.  133  coritu  B  134  et  libri    e   Ald. 

136  Hunc  B  Nunc  M    Hoc  Buecheler    redditus  B  -tur  M 

187  Et  Heins.    Te  B    Ter  M        138  que  tamen,  om. 
hunc,  BM        139  annoBa  libri    uixissem  B  mo    uixisse  n 

140  nempe  libri        141  quid  M   quod  B 

AnthoL  l&i.  I.  2.  16 


242  C.  760*,  m-u4.  C.  760b,  1-20 

Semper  serta  tibi  dabimus;  tibi  semper  honores: 
Non  umquam  sitiens,  florida  semper  eris. 

B.nmM.110.  76Qb  (oKw  7g0) 

Sic  est  Maecenas  fato  veniente  locutus, 

Frigidus  et  iamiam  cum  moriturus  erat. 
'Mene'  inquit  'iuvenis  primaevi,  Iuppiter,  ante 

Angustum  Drusi  non  cecidisse  diem! 
Pectore  maturo  fuerat  puer,  integer  aevo,  5 

Et  magnum  magni  Caesaris  illud  opus. 
Discidio  vellemque  prius'  —  non  omnia  dixit, 

Inciditque  pudor,  quae  prope  dixit  amor. 
Set  manifestus  erat:  moriens  quaerebat  amatae 

Coniugis  amplexus  oscula  verba  manus.  10 

*Set  tamen  hoc  satis  est:  vixi  te;  Caesar;  amico 

Et  morior'  dixit;  *dum  moriorque;  sat  est. 
Moilibus  ex  oculis  aliquis  tibi  procidet  humor, 

Cum  dicar  subito  voce  'fuisse'  tibi. 
Hoc  mihi  contingat:  iaceam  tellure  sub  aequa.  15 

Nec  tamen  hoc  ultra  te  doluisse  velim. 
Set  meminisse  velim.     vivam  sermonibus  illic: 

Semper  ero;  semper  si  meminisse  voles. 
Hoc  decet:  et  certe  vivam  tibi  semper  amicus, 

Nec  tibi  qui  moritur  desinit  esse  tuus.  so 

143  odores  M    honores  B        144  siciens  B 

780«    A   praecedenti    carmine    separavit    Scaliger. 
2  eciam  iam  B        3  Men  inquid  B    prim(a)eui  cu  BM 
4  Angustam  M  Augustam   B  Angustum  B    bruti  libri 
Drusi  Francius  fidem  libri,  corr.  Heins.        6  cf.  cansol.  ad 
IAv.  39    ille   decus  Baehrens  (cf.  Verg.   catal.    11, 3)   iilud 
opus  libri        7  Discedo  Leidensis        9  Sed  M  11  Sed 

mn  est  om  B  12  satis  libri  sat  est  Pithoeus  13  num 
procidat?  humor  libri  cf.  Consol.  ad  Liv.  466  Propert.  IV 
11,  68.  u.  23—26  ante  13—22  Bibbeck  16  Hec  B  potuisse 
libri,  corr.  Heinsius  nil  potuisse  EUis  17  Sed  M 
19  Hoc  Bibbeck:  Et  libri  Ut  Ziehen  amicus  B  amare 
BM        20  sibi  Barth 


C.  760b,  ii-54.    C.  761, 1-6  243 

Ipse  ego,  quicquid  ero  cineres  interque  favillas, 

Tunc  quoque  non  potero  non  memor  esse  tui. 
Exemplum  vixi  te  propter  molle  beati, 

Vnctus  Maecenas  teque  ego  propter  eram. 
25  Arbiter  ipse  fui;  volui  quod,  contigit  esse: 
Pectus  eram  vere  pectoris  ipse  tui. 
Vive  diu;  mi  care,  senex  pete  sidera  sero! 
Est  opus  hoc  terris:  te  quoque  veile  decet 
si  Sit  secura  tibi  quam  primum  Livia  coniunx; 
s»        Expleat  amissi  munera  rupta  gener; 
19  Et  tibi  succrescant  iuvenes  bis  Caesare  digni 
so        Et  tradant  porro  Caesaris  usque  genus. 
33  Tum  deus  intersis  divis  insignis  avitis: 

Te  Venus  in  proprio  coilocet  ipsa  sinu/ 


b.  m.  — 

B.  V  380. 


761 
De  sphaera  eaeli 

Haec  pictura  docet  quicquid  recitavit  Hyginus 
In  septem  quinis  describens  sidera  signis 
Ad  caeli  terraeque  globos  in  mole  rotundos. 
Mailem  prorsus  opus  solidis  insigne  figuris, 
6  Quas  nequit  in  plano  similes  expendere  quivis, 
Cum  lateant  intus  quaedam  curvisque  profundis. 

22  nunc  potero,  corr.,  B        28 — 26  in  alia  scheda  eadem 
manu  qua  760*,  123  sq.    additi  B         23  beati  Salmasius 
beate  libri  24  Unctus    Maehly    Unus    libri  25  tui 

Heinsius  uoluit  libri,  corr.  Aldina  31 — 32  ante  29  trans- 
pos.  Bibbeck  quam  primum  libri  cum  (sic  Behdig.)  primis 
Heinsius  coniux  B  83  Tum  Wernsdorf  Cum  libri  in 
terris  libri,  corr.  Bibbeck  35  in  patrio  libri  (imprio  Voss. 
oci.  96  s.  XV)  Explicit  Mecenas  M,  om  B  ceteri  Finit 
elegia  Virgilii  Maronis  in  Mecenatem  inuenta  ab  Henoc  in 
Dacia  Vatic.  3269  s.  XV,  Voss.  96  s.  XV. 

761«  P  =  Parisinus  12117,  olim  Sangermanensis  434 
saec.  XI,  fol.  138  v.  V  =  Vossianus  0  16  s.  XI  fol.  61. 
Orihographica  omittam  multa.   Versus  de  spera  caeli  V,om.  P 

1  yginus  P  ig.   V        6  Dum  P    intus  V    inter  P 

16* 


244  C.  761,  7-86 

Nam  borealis  apex  arctos  conplexus  et  anguem 

Arctophylaca  tegit  nec  non  simulacra  coronae, 

Engonasinque;  lyram;  cygnum  seu  Cassiepiam, 

Cuius  adest  pedibus  coniunx  et  filia  dextris.  io 

Perseus  inde  gener,  tunc  est  caprarius,  inde 

Deltoton,  equus  ac  delphin;  aquiia  atque  sagitta, 

Anguitenens,  aries;  taurus;  cum  Castore  Pollux 

Et  cancer;  leo;  virgo;  suis  cum  scorpio  chelis; 

Arcitenens  taudem;  capricornus  et  urnifer  inde;  i& 

Piscibus  extremus  locus  est  quem  signifer  explet. 

Primus  in  austrinis  Orion  partibus  exit, 

Tum  lepus  est  et  utrique  canes  Argoque  triremis, 

Hydrus;  Centaurus,  sed  et  ara  et  piscis  enormis, 

Pistrix;  Heridanus:  sic  sphaerae  finis  habetur;  20 

Quam  gemini  findunt  aequa  sub  sorte  coluri; 

Se  tangendo  polis  dum  zonas  quinque  pererranL 

Has  hinc  inde  sibi  diversa  a  parte  coaequat 

Linea  quae  scindit  medios  utrosque  coluros. 

Torrida  zona  duas  circa  se  a  frigore  servat;  25 

Nam  zonas  similes  aequales  dicimus  esse 

In  caeli  terraeque  modo  Cicerone  magistro. 

Vertex  alteruter  terdenis  partibus  a  se 

Semper  abest  circumque  facit  sex  undique  sumptis; 

Tum  quinas  utrimque  feret  habitabilis  ora.  so 

Aequidies  capit  octonas  hinc;  inde  quaternas. 

Corpora  signorum  circis  resecantur  eisdem. 

His  super  esse  ferunt  caelo  cuicumque  notandos; 

Quorum  primus  is  est,  qui  candidus  extat  in  astris 

Obliquo  caeli  portas  discrimine  tangens;  35 

9  Engonasimq;  V    seu(*.e  et)PF    ceu  Bursian  (ed.  pr. 
in  antial.  phil.  1866,  786)  sic  Baehrens        11  inde  Bursian 
ille  PV        14  cum   V    tum  P        15  urniger  Bursian 
16  extremi8    VP,   recte?         21  iemini  P         23  a  om.  P, 
supr.    lin.    V  26  esse    V     est  P  27   Ex   Hygino 

hausit  poeta,  non  ex  Cicerone  (Ziehen).         »1  Aequidies  cf. 
Woelfflini   Archiv.    Lexic.  lat.  II.  34  is  est  Bursian 

inest  PV    constat  ,V 


C.  761,  36-66  245 

Alter  ubique  vagus  graece  vocitatur  horizon. 
Solus  eget  terrae  spatiis  ut  limes  in  astris 
Dimidium  sphaerae  momentis  omnibus  abdens. 
Ergo  decem  circis  totus  variatur  Olympus, 

*o  Ex  quibus  ille  latet  semper  qui  dicitur  austri; 
Cum  nobis  numquam  lateat  qui  continet  arctos. 
Inter  utrosque  tamen  quod  hinc  levat,  occidit  illic. 
Arcticus  his  signis  finitur  circulus:  exlra 
Laeva  Bootis  inest  dextro  cum  poplite  flexo 

«  Herculis  innixi  pedibus,  umeris  quoque  Cephei; 
Tum  siliquastrensis  tangit  conflnia  basis. 
Solstitialis  et  hoc  signorum  limite  constat: 
Arcturus  lapsusque  genu,  Cepheia  coniunx, 
Anguiger  oblongus,  curvi  quoque  sinciput  anguis 

50  A  superis  tanguntur  eo  cum  coniuge  Persei 
(Cui  tamen  arctophylax  est  in  contraria  versus 
Pegaseo  iunctae  medio)  pedibusque  marito 
Qui  sectus  laevo  cubito  cum  crure  sinistro 
Heniochi  caput  ut  currens  ex  pulvere  foedat; 

&5  llle  tamen  quasi  lora  tenens  pede  cornua  tauri 
Deprimit  ac  geminis  traiectis  denique  collis 
Inter  aselliferi  consurgit  lumina  cancri, 
Currens  per  pectus;  ventrem  lumbosque  leonis 
Perque  caput  dextramque  alam  volitantis  oloris. 

«o  Qui  lucis  noctisque  pares  dat  circulus  horas 
Arietis  ima  pedum  rccipit  vestigia  primum 
Semibovisque  genu  praecidit  et  inguinis  eius, 
Vltima  quem  fudit  putens  urina  deorum; 
Sustinet  et  geminos  flexus  ex  ore  draconis, 

«s  Exit  et  a  genibus  longo  serpente  ligati, 


36  uocitatus  V    orizon  V    orion  P       38  addens  V 
44  cum  dextro  P        45  innexi  P    hum.    PV    quo  otn.   V 

47  limite  P  et  ex  corr.  V         49  sincipre  V    anguis 
V    an.  P        51  Qui  V    Cui  caput  et  thorax  Bursian 
52  iunctae  V    uinctae  P    mariti  Bursian        54  f§dat  V 
fedat  P        60  oras  V    Semis  bouieque  P        63  que  infu- 
dit  V 


246  C.  761,  66-76.    C.  761*— 762, 1-2 

Postquam  chelarum  longissima  brachia  pressit; 

Tum  Ganymedeae  raptricis  transilit  alam 

Pegaseamque  iubam  dirimens  ex  ordine  pisces. 

Quid  hiemalis  agat  signorum  corpora  scindens 

Decollatus  eo  novit  qui  spicula  mittit  70 

Piscinusque  caper,  nec  non  lymphaticus  auspex 

Et  pistrix,  fluvius,  lepus  et  leporarius  adsunt, 

Finditur  et  puppis,  Centauro  terminat  orbis. 

Vltimus,  aversus  boreae,  +sua  dindima  solis 

Manibus  ostendit  fluvio  finitus  et  Argo; 

Centaurique  pedes  postremos  tangit  et  aram. 


75 


B.V  87.  M.1068.  ^g^    ^oUm    ggg^ 

Si  novus  a  lani  sacris  numerabitur  annus, 

Quintilis  falso  nomine  dictus  erit. 
Si  facis,  ut  fuerant,  primas  a  Marte  Kalendas, 

Tempora  constabunt  ordine  ducta  suo. 

762 
B.v»63M'm      De  voluoribua  et  iumentis. 

De  fllomela 

Dulcis  amica  veni,  noctis  solatia  praestans; 
Inter  aves  etenim  nulla  tui  similis. 

74  sic  V.     sua  sua  dindima  P    d.]  lumina  Baehrens 

761*.  V  —  Vaticanus  3262  saec.  XI,  Ovidii  Fastos 
continens,  olim  Ursinianus.  1  nonus  V  4  ducta  Hein- 
sius  dato  V  quaeque  vulgo.  —  Anziani  a.  1876  in  codice 
Fastorum,  quem  possidebat,  anni  1467  mihi  ostenditFlorentiae. 

762.  Libri  saeculiXI:  J5T  =  Harleianus  8869  fol  261, 
quem  et  V  ubique  afferam.  B  ~  Bruxellensis  1828  fol.  1. 
C=  Mus.  Britann.  Addend.  16894  /b/.244.  ViW  =  Vin- 
dobonenses  317  et  952.  M 0  =  Monacenses  14506  et  493. 
V  =  Vaticanus  639  fol.  88  (quem  contuli).  [Non  esi  in 
SangallensibusJ.  SaeculiXI—XII:  N=  Monacensis  19413. 
Recentes:  non  pauci.    Cf.  collationes  in  ed.  priore  et  Baeh- 


C.  762,  8-19  247 

Tu,  filomela,  potes  vocum  discrimina  mille, 

Mille  vales  varios  rite  referre  modos. 
s  Nam  quamvis  aliae  volucres  modulamina  temptent, 

Nulla  potest  modulos  aequiperare  tuos. 
Insuper  est  avium,  spatiis  garrire  diurnis: 

Tu  cantare  simul  nocte  dieque  soles.^ 
Parrus  enim  quamquam  per  noctem  tinnipet  omnem; 
10        Sed  sua  vox  nulli  iure  placere  potest 
Dulce  pelora  sonat,  dicunt  quam  nomine  droscam, 

Sed  fugiente  die  illa  quieta  silet 
Et  merulus  modulans  tam  pulchris  zinzitat  odis, 

Nocte  ruente  tamen  cantica  nuila  canit 
15  Vere  calente  novos  componit  acredula  cantus 

Matutinali  tempore  rurirulans, 
Dum  turdus  trucilat,  stumus  tunc  pusitat  ore: 

Sed  quod  mane  canunt,  vespere  non  recolunt 
Caccabat  hinc  perdix  et  graccitat  improbus  anser, 


rensiana   extantes;   Peiper  mus.  rh.  32,630;    Huemer  Stud. 
Vindob.  2, 74.     In    Gattia    Germaniave   carmen   e   Suetonio 
(p.  247  sqq.  Beiffersch.)   derivatum  exeunte   antiquitate  con- 
scriptum   putat   Baehrens.    Albi  Ovidii  Iuventini  esse  mcn- 
titus  est  Goldast.    Aldhelmus  eo  usus  est.    Versus  de  uolu- 
cribus  (bestiis  add  N)  et   (uel  N)   iumentis.    De   filomela 
CN.    Inscr.  om.  ceteri  libri.    Ovidius   de   philomena   JPhi- 
lippicus  210  s.  XIV/XV.     Bern.  676  s.XV.  —  1—8  om.  H. 
Versum  1  Paultts  Diaconus  sic  imitatus  est:   Dulcis  amice  i 
veni,  pacem  sub  pectore  gestans  (Poetae  lat.  aevi  Caroling.  \ 
I  66);  cf.  et  A.  L.  Meycri  1074:  Dulcis  amice  bibaa  gra- 
tanter  munera  Bacchi  sqq.     Cf.  et  Poet.  Carol.  III  328. 
3  philomela  BMVi(?)V         8  soles  BMV  (solea  n.  d.  si- 
mul  B)    potes  CNOW         9  CantnB   anium    H  in  mg. 
Parus  MW         11  per   ora   BCViW    perola    Peiper,  sed 
pelora  (THMNO)  per  usrd&saiv   ortum  est  ex   TCVQQaXlig,  I  / 
quem   pirulum   medio   aevo,   hodie   vocant   Pirol.  quam    di-  pl 
cunt  BM    dorscam  H    druscam  B;  est  droscila,  Drossel. 
12  qniete  VO        13  zinnizat  W  zinziare  Suet(onius  p.  262 
Beiff.)        14  tamen:  timet  H        15  nouos  M    nouo  ceteri 

16  ruricolans  H      17  Tunc  t.  Baehrens.    dum  pns.  0.  Jahn 
passitare  Suet.  B. 


248  C.  762,  ao-41 

Et  castus  turtur  atque  columba  geraunt.  *o 

Pausitat  arborea  clamans  de  fronde  palumbes 

In  fluviisque  natans  forte  tetrinnit  anas. 
Grus  gruit  in  gronnis;  cygni  prope  flumina  drensant, 

Accipitres  pipant  milvus  hiansque  lupit. 
Cucurrire  solet  gallus,  gallina  cacillat,  »* 

Pulpulat  et  pavo,  trissat  hirundo  vaga. 
Dum  clangunt  aquilae,  vultur  pulpare  probatur, 
^      Et  crocitat  corvus,  fringulit  et  graculus. 
Glottorat  immenso  maerens  clconia  rostro,y 

Pessimus  et  passer  sons  titiare  solet.  so 

Psittacus  humanas  depromit  voce  loquelas 

Atque  suo  domino  cchaere'  sonat  vel  (ave'. 
Pica  loquax  varias  concinnat  gutture  voces, 

Scurrili  strepitu  omne  quod  audit  ait 
Et  cuculi  cuculant  et  rauca  cicada  fritinit.  86 

Bombilat  ore  legens  munera  mellis  apis. 
Bubilat  horrendum  ferali  murmure  bubo 

Humano  generi  tristia  fata  ferens. 
Strix  nocturna  sonans  et  vespertilio  stridunt, 

Noctua  lucifuga  cucubit  in  tenebris.  *o 

Ast  ululant  ululae  lugubri  voce  canentes 


20  gemit  BCViW         21  sic  HV  alii.     Pusitat  B 
Plausitat  M  Vi         22  forte  B    sorte  ceUri    detrinnit  V  ' 
tetrissitare  Suet.    anans  libri       23  ingronnis  libri    in  gron- 
nis  t.  e.  in  pratis  palustribus  (cf.  Du  Cange,  Lex  med.  latin.) : 
sic  Peiper         24  faccipitrum  plipiare'  Suet.         26  Gugur- 
rire  B,  recte?    cgallinae  crispare'  Suet.         26  sic  H.    Pu- 
lolat    VMN     Pupulat    BCVi     Papulat    W    Pap-,   Pull- 
ceteri    paupulare   Suet.         27  glangunt  H        28  Et  croc- 
citat  V        29  Clottorat  V  (crotolare  Suet.)   /}yiotorat  W 
meren8que  H        30  eonsticia  V    solstitia  H    sonscitia  W 
(sonst-,  const-  ceteri)    recolit  libri,  em.  Burmann  rpasserum 
titiare'  Suet.        81  Psyth.  H    Psit.  ceteri        32  chere  (t.  e. 
%atQs)  H    care  V    kere   ceteri        34  Scurili    libri  (Socordi 
W)    agit  MN      36  frinit  B  qui  hic  desinit    fritinnire  Suet. 

36  apis  H    apes  V,  alii  apex  W       38  Bubulat  Vi 
40  cuccubire   Suet.  41  Ac  H      lugubre   (-ure  V)   libri 

praeter  H 


tf 


C.  762,  42-64  249 

Inque  paludiferis  butio  butit  aquis. 
Regulus  atque  merops  et  rubro  pectore  progoe 
Consimili  modulo  zinzizulare  sciunt 

45  Scribere  me  voces  avium  filomela  coegil, 
Quae  cantu  cunctas  exsuperat  volucres. 
Sed  iam  quadrupedum  fari  discrimina  vocum 
Nemine  cogente  nunc  ego  sponte  sequar. 
Tigrides  indomitae  rancant  rugiuntque  leones, 
50        Panther  caurit  amans,  pardus  hiando  felit. 
Dum  lynces  urcando  fremunt,  ursus  ferus  uncat, 

Atque  lupus  ululat,  frendit  agrestis  aper. 
Et  barrus  barrit,  cervi  crocitant,  mugilant  et  onagri; 
Ac  taurus  mugil,  et  celer  hinnit  equus. 
55  Quirritat  et  verres  setosus  et  oncat  asellus, 
Bratterat  hinc  aries  et  pia  balat  ovis. 
Sordida  sus  subiens  ruris  per  gramina  grunnit, 

At  miccire  caprae,  hirce  petulce,  soles. 
Rite  canes  latrant,  fallax  vulpecula  gannit, 
60        Glaucitat  et  catulus  ac  lepores  vagiunt. 
Mus  avidus  mintrit,  velox  mustelaque  drindat, 

Et  grillus  grillat,  desticat  inde  sorex. 
Ecce  venenosus  serpendo  sibilat  anguis, 

Garrula  limosis  rana  coaxat  aquis.        ><  — 

42  om.  V    buteo  Burmann    buttit   W        43  prognes 
H    -uis  ceteri  44  zinzilulare  M,  recte?  46  8tc  libri 

(philomena  H )      46  desinit  Vi.      48  sequor  Ubri  praeter  H 
49  raccant  libri  (ranc.  iT;    rancare  vel  raccare  Suet.      53  sic 
VMN.    corvorum  crocitare  Suet^   cervorum  rugire  idem 
croccitant  V,  cloc.  HM,  om.  0    mugilant  om.  HCW.   Hcpta- 
meter  est.        64  celer  H*C  ex  corr.,  V    celeber  HXCX  ceteri 
et  om.  MO       65  Quiritare  Suet.    orcat  H    oncare  Suet. 
aselles  CN  al.        66  Cratt.  W  Blatt.  vulgo.        58  sic  M, 
Suet    mic(c)ere  ceteri      59  grannit  V      60  Glauc.  H    Glutt. 
ceteri  (Glut.  N)  *glattire  Suet.    fugiunt  V        61  et  mustela 
W    que  8olu8  H      drindat  HCN    derindat  V    drindrare 
Suet.    didindrit  MQ  63  angues  NOW         64  ranula 

coxat  H 


250  C.  762,  W-70.    C.  763%  1-10 


Has  volucrum  voces  describens  quadrupedumque  $6 

Paucas,  discrimen  cuique  suum  dederam. 

Sed  cunctas  species  animantum  nemo  notavit, 
Atque  ideo  sonitus  dicere  quis  poterit? 

Cuncta  tamen  domino  depromunt  munera  laudis, 

Seu  semper  sileant  sive  sonare  queant  70 

763 

Vide  nunc  c.  490*. 

763* 
?:^gm.p.L.4«o.        PARTHENII  presbyteri 

. . .  tempore  quo  medio  peragunt  suum  sidera  cursum 
Noctis  et  obscuris  densantur  cuncta  tenebris, 
Cum  refugit  somnus  fallaique  recedit  imago, 
Teque  tenax  totum  nostris  memoria  reddit 
Sensibus,  intuemur  cordisque  amplexu  tenemus  5 

Et  fruimur  mutuis  tacito  sic  ore  loquellis. 
Ast  ego  cernere  sic  te  absentem  gratulor  absens: 
Credo  equidem,  quod  docta  talem  nec  Graecia  misit 
Neque  Larissa  potens  similem  procreavit  Achillem, 
Nostris     qualem    [te]    armipotens   tam   fertilis   Africa  10 

frugum 

66  describeiis  OCWN     describunt  H    describ///  V 
descripsi  M        66  solus  H  servavit.    Paucas   scripst   Cau- 
saq;   H    Cautus    Baehrens.         67  -tium   W    notdvit  VW, 
similia  ceteri    tacebit  U  68  Atque  H     Ast  ceteri    pot 

////  V    potest  W       69  laudum  H 

768%  C  =  Ca9tnens%8  16  Augustini  saec.  XI,  ex  quo 
ed.  Reifferscheid  in  Anecdotis  Casinensibus,  Vraiisl.  1871. 
Continet  epistulas  in  Africa  Vandalorum  aetate  scriptas, 
inter  quas  III  Parthenii  presbyteri  ad  Sigesteum  comitem, 
ex  prosa  in  hos  versus  vitiosos  transeuntem.  1  sum  C 
4  totum  noBtris  tenax  C  reddet  C  7  si  te  C  8  parem 
Baehrens  10  te  om  C  heptameter  est,  nisi  fere  Nostria 
deletur. 


C.  763%  n-14.   C.  764—764%  1-3  251 

Vexit  ad  astra  virum.     Quem  claro  lumine  fulgens 
Sol  ictu  placido  nostro  de  pectore  toilit 

Te  clipeo  loricaque  et  galea  caelitus  armet 

Omnipotens,  et  sit  vita  beata  tibi! 

B.  m.  b.  — 

Boethiut  C.  ph. 
7&£  ed.  Peiper 

1  w  p.  XXXVHL 

Invictus  constans  Anicius;  ortus  ab  urbe, 
Torquati  genus,  exconsul  famosus  et  exul 
Patriciusque  bonus  mage  civibus  atque  porjfrbg 
Vsque  caput  iugulis  genero  comitante  servavit 

5  Graviter  exaegit  furiis  monimenta  vetustis 
Flebilibus  scribendo  modis  tot  carmina  felix 
Et,  quod  libertas  multo  sermone  bilingui 
Artificale  tulit,  dum  post  interprete  lingua 
Quicquid  Aristoteles  docuit  transferre  sategit: 

io  Pandens  conditionis  opes  hinc  inde  coactas, 
Quas  ab  Atheneis  rapuit  bibliopola  gazis, 
Ne  Romana  fames  epulas  nesciret  Achivas . . . 

764*  b.  M.  b.  - 

Versibus  egregiis  decursum  clarus  Arator 
Carmen  apostolicis  cecinit  insigne  coronis, 
Historiamque  prius  praeponens  cautus  ubique 

12  Scilicet  tunc  C  Sol  ortu  Beifferscheid  Sol  ictu 
ego.    tolli    C  2, 1  clipeo   loricaque   et  galea   C,  cl.  g. 

et  lo.  Baehrens 

764«  Cod.  Leidensis  466  saee.  XI  olim  Petavianus,  ex 
quo  ed.  Geel  a.  1862,  logicam  ex  Boethio  ei  Apuleio  con- 
flatam  continet;  fol.  1 :  A.  M  S.  Boethius  exconsol  et  patri- 
cius  inuictus  sqq.  In  his  versibus  saeculi  VI  vel  medii  aevi 
nec  poetae  nec  librariorum  vitium  ullum  emendare  temptavi. 

6  Gnaviter    Buecheler  8  dum]    clam    Loewe 

10  cognitionis  Buecheler. 

764%  Cod.  Aratoris  Bemensis  286  saec.  XI  fol.  89. 
Ed.  Huemer,  Stud.  Vindob.  II  79.    Num  medii  aevi? 


252  C.  764%  4r-e.  C.  767—768, 1-2 

Substituit  typice  sensatim  verba  figurae. 

Lingua  canora  bonum  testatur  iure  poetam,  & 

Mysticus  ingenium  sic  indicat  ordo  profundum. 

765 
Vide  nunc  c.  720b 

766 
Vide  nunc  c.  494°. 

B.  M.  B.  —  767 

Laus  domnae  Eunomiae  sacrae  virginis 

Plena  deo,  moderata  animo,  miranda  decore, 

Larga  manu  Eunomia  provida  virgo  pia. 
Alta  sapis,  praecelsa  petis,  profunda  rimaris, 

Angelicos  motus  pectore  sancto  geris. 
Vive,  caput  vivum,  generis  veneranda  propago,  6 

Et  meritis  caeli  culmina  celsa  pete! 
Vnici  iam  desunt  solacia  congrua  fratris: 

Sola  deo  vivis,  vivis  et  imperio. 
Largior  extensa  sit  dextera,  longior  aetas, 

Nestoreos  superes  annos  et  imperium.  io 

768 

Item  laus  Bunomiae 

Fulgens  Eunomia  decensque  virgo, 
Pollens  nobilis  et  fecunda  libris 

6  iudicat  cod. 

767  —  768.  P=Parisinu8  8319  saec.  XI  fol.  46r. 
Viti%8  pro8odiacis  scatent,  ut  et  alia  saec.  quinti  stxtique 
carmina.    Ed.  pr.  Quicherai,  Bibl.  ecol.  chart.  II  144. 

767«    Incip  laus  sqq.  P       8  eius  et  imperio  conieci. 

768«  Itemque  laus  Eunomiae.  Versus  cum  cantilena 
dicendi  P 


C  768,  8-26  253 

Et  totum  venerabilis  per  orbem 
Atque  in  culmine  conslituta  celso, 
s  Subter  cuncta  videns,  beata  clemens 

Mitis  blanda  gravis  quieta  vivis. 
Sic  es  Cbristo  parens  talisque,  priscis 
Qualis  rustica  Veritas  capillis. 
Augustum  caput  atque  consecratum 

10  Constans  erigis  et  promittis  omnes 

Castam  vivere  te  deo  per  annos. 
Adsit  cuncta  regens  pater  volenti; 
Dextram  filius  ille  Nazarenus 
Succurrens  tibi  tradat  imploranti; 

i6  Sanctus  spiritus  influens  medullis 

Sensus  inriget  et  fomenta  donet, 
Gressus  dirigat  et  viam  procuret, 
Confirmet  pedes  et  fidem  propaget, 
Enses  proterat  et  dolos  latentes 

so  Prodat  magnificus  protector,  et  te 

Annis  praegravem  et  corona  laetam 
Sanctam  collocet  angelus  in  urbem. 
Hic  te  perpetua  quiete  donet. 
Tunc  quaeso  meminisse  te  clientis, 

36  Cum  Christum  fide  videris  serena. 

769 
Vide  nunc  c.  487d 

770.  771 
Vide  nunc  c.  738*'  b 

6  uiues  P  7  parens  i.  e.  propinqua.  priscis  t.  e. 
pri8C0  more  inornatis.  De  personificatione  cf.  Ziehen  mus. 
rhen.  62, 279.  Prudent.  cathem.  7, 65.  9  Argutum  P,  cor- 
rexi  10  promittit  P  22  Angelorum  tnunus  animas  ad 
caelum  portantium  in  sarcophagis  eaxculptum  notat  Ziehen. 
Expl.  laus  domn§  eonomi§  sacre  uirginis  P. 


254  0.  772,  l-M 


b.  m.  -  772 

B.  IV  189.  '" 


Cum  sua  cornua  Luna 

Condit  in  aere  prima, 

Signat  abunde,  sequentes 

Imbre  madescere  soles. 

Si  dabit  ore  ruborem  5 

Virgiueo  aurea  Phoebe, 

Monstrat  in  orbe  futuros 

Flamina  fundere  ventos. 

Puraque  si  sit  in  ortu 

Cynthia  vespere  quarto,  10 

Totius  haec  erit  index 

Mensis  arescere  soles. 

Iam  maculis  ubi  mane 

Sol  variaverit  ortum, 

Fit  notus  imbre  ruenti  is 

Arboribusque  sinister. 

Ast  ubi  pallidus  ipse  est, 

Crastina  vel  rubet  hora, 

Hinc  fluit  horrida  tectis 

Et  ferit  omnia  grando  so 


Igneus  hic  notat  euros, 

Caeruleus  docet  imbres, 

Et  rutilans  maculosus 

Fundere  dat  mare  ventos. 

Denique  si  occidet  auro  » 

Lucidus  aut  micet  ortu, 

Permanet  aether  amoenus: 

Cede  pavescere  nimbos. 

772.    P  =  Parisinus  9344  saec.  XI;  centonem  (cf.  Verg. 
Gevrg.  1  361  sqq.)  primus  ed.  Baekrens  Mus.  rlten.  31, 91. 
6  uirgineum  Georg.  I  430,  Baehrens        8  Flammea  P 
14  ortu  P,  cf  G  J441        15  nothus  P    &  uentis  P    ruenti 
Baehrem        18  ortu  P    hora  Baehrens  ex  G.  J426    post  20 
lacunam  statuit  Baehrens      23  maculosos  P      26  euros  P 
auro  Baehrens 


C.  772,  29-57  255 

Etsi  aquilone  moveri 
30  Cernis  in  arbore  frondes, 

•   Te  levis  aura  docebit, 

Tempora  credere  clara. 

Dumque  polum  astra  relinquunt 

Fiammea  terga  sinentes, 
36  Iam  male  flamina  curvis 

Temperat  unda  carinis;  ^ 

Hinc  super  ardea  nubes 

Mergus  et  aequora  scandit, 

Hinc  fulicaeque  marinae 
40  Littore  iudere  pergunty 

Si  tonat  en  domus  euri, 

Si  zephyrique  resultant, 

Si  boreasque  coruscat 

(Maxima  turbinis  arma  haec): 
45  Vallibus  eflugit  hinc  grus 

Et  lacus  ambit  hirundo,       / 

Corvus  et  agmina  confert, 

Garrit  et  improba  cornix,   / 

Bucula  hinc  bibit  auras 
50  Naribus  ardua  spectans, 

Hinc  canit  horrida  rana, 

Vermis  et  efferit  ova. 

Ast  +potus  imbre  notaret,* 

Aethera  quando  serenant,- 
66  Cum  bene  sidera  splendent 

Et  micat  ore  Selena. 

Haec  tibi  signa  manebunt 


30  forndes  sed  corr.  P  post  82  lacunam  et  34  Flam- 
mea  Baehrens,  Flamina  P  36  cf.  Ge  1 360.  flumina  P, 
flamina  scripsi  37  ardua  P,  38  mergat  et  P  (corr.  Baeh- 
rens  ex  Ge  I  361  sqq.)       40  Littora  P        42  zepheriq;  Pl 

48  Garrizet  P      53  ptue  imbre  notaret  P  (R  tn  tng.) 
polus  Baehrens         56  serenent  P,  recie?         66  siluna  P, 
eilina  ex  corr.;  corr.  Baehrens 


256  C.  772,  68-60.   C.  772*— 772b 


Omnia  tempore  tuta; 

Ast  tua  cura  valebit 

Noscere  iura  polorum.         *  eo 


B.  m.  b.  — 


772»  (olim  772) 

INL.     Campanianus.    PATR.    Olybrio 

Maiorum  similis,  nostrorum  maior,  Olybri, 

Stemma  poetarum,  regula  dogmatibus, 
Trade  notas,  quis  quaeque  nitent  bene   dicta  priorum; 

Dux  bonus  audentes  prisca  tropaea  doce. 
Clarius  auctorum  pateant  quae  pollice  laudes  s 

Scis  bene  cunctorum,  conscius  ipse  tuis. 

PATR    Olybrius.    INL.    Campaniano 

Stigmata  cur  spectas  maiorum  infigere  dictis, 

Cuius  iudicium  sufficit  ad  titulos? 
Censuram  spernunt,  quae  per  te  lauta  patescunt; 

Sit  satis  ad  laudem  complacuisse  tibi, 
Omnia  doctorum  quem  sic  cinxere  tropaea,  io 

Vt  cedat  titulis  lingua  diserta  tuis. 

772b 
B.  M.  b.  _  TVLLII 

Fontibus  in  liquidis  parvum  requiesce  viator 
Atque  tuum  rursus  carpe  refectus  iter. 

68  tuto  P 

772*.  Cod.  Cavensis  3  saec.  XI— XII  (cf.  Reifferscheid 
mus.  ihen.  23, 127  sqq.),  ubi  foh  255  ante  libellum  De  notis 
antiquorum  carmen  legitur.  Inlustriesimus  et  patricio  ex~ 
plicandum  est.  8  q;  que  C  4  tropaea  sunt  dicta  nota- 
bUia  notis  quasi  pollice  monstrata  6  bona  C  lene 
scripsi        11  cenxere  C        12  disserta  C 

772b.  Sic  ex  cod.  Monacensi  19413  s.  XI— XII  (cf. 
c.  762)  fol.  116  edidit  Duemmler  Nov.  Archiv.  IV  564.  — 
Vaticanus  639  s.  XI  fol.  89  v:  Inscr.  om.  1  param.  — 

Tullii  etiam  Sangall  397  «.  IX  fol.  121. 


CARMINA 


CODICVM  SAECVLI  XU-XIV 


AnthoL  lat  L  t.  17 


773  B.VI84.M.1697. 

v  B.  H  168. 


Vere  rosa,  pomis  autumno,  aestate  frequentor 
Spicis:  una  mihi  est  horrida  pestis  hiems. 

Nam  frigus  metuo  et  vereor,  ne  ligneus  ignem 
Hic  deus  ignavis  praebeat  agricolis. 

77J.  B.  VI  85.  M.  6981. 

'  '  ^  B.  n  168. 

Ego  haec,  ego  arte  fabricata  rustica, 

Ego  arida,  o  viator,  ecce  populus 

Agellulum  hunc,  sinistra  et  ante  quem  vides, 

Eiique  villulam  hortulumque  pauperis 
5  Tueor  malaque  furis  arceo  manu. 

Mihi  corolla  picta  vere  ponitur, 

Mihi  rubens  arista  sole  fervido, 

Mihi  virente  dulcis  uva  pampino, 

Mihi  glauca  duro  oliva  cocta  frigore. 
io  Meis  capella  delicata  pascuis 

In  urbem  adulta  lacte  portat  ubera, 

Meisque  pinguis  agnus  ex  ovilibus 

Gravem  domum  remittit  aere  dexteram, 

778—780.  B  —  Bruxellensis  10616/10729  saec.  XII, 
quem  solum  ubique  afferam.  <s  =  libri  saec.  XV:  Helm- 
siadiensis  882  (H),  Monacensis  18895  (M\  Behdigeranus  S. 
I  6, 17  (B),  Arundelianus  188  (4),  alii.  Ver(Vir)gilii  Cata- 
lepton  s,  om.  B        773 — 775  sunt  carmina  Priapea. 

773«  autumno  pomis  2??,  transp.  Lachmann  3  lin- 
tieus  B    ligneus  ?2?s        4  ignaris  Bg  -vis  s 

774«  Constat  iambis  puris,  nisi  quod  duo  versus  (5.  9) 
ab  anapaesto,  v.  14  a  tribrachy  incipiunt      2  0  5,  om.  Bg 

3  Agellum  B,  recte  s    sinistre  tante  BHM,  corr  Bibbeck 

4  uiilam  B,  recte  s         6  Tuor  edd.  malas  .  .  manus  g 

6  corollo  B1        9  M.  g.  oliuo  duro  cocta  frigo  B,  similia  s 
duro   oJiva   (om.   cocta)   Muretus.     Anapaestum   quidam 
delebant.        13  dextram  B 

17* 


260  C.  774,  u-ai.  C.  775,  l-H 

Teneraque  matre  mugiente  vaccula 

Deum  profundit  ante  templa  sanguinem.  u 

Proin,  viator,  hunc  deum  vereberis 

Manumque  sursum  habebis:  hoc  tibi  expedit. 

Parata  namque  trux  stat  [fecce]  mentula. 

'Velim  pol*  inquis?  at  pol  ecce  vilicus 

Venit,  valente  cui  revulsa  brachio  so 

Fit  ista  mentula  apta  clava  dexterae. 


B.  VI 86.  M.  1699.  rjrj* 

B.  II  160  <  <  0 

Hunc  ego;  [0]  iuvenes,  locum  villulamque  palustrem 

Tectam  vimine  iunceo  caricisque  maniplis 

Quercus  arida  rustica  fabricata  securi 

Nutrior:  magis  et  magis  sit  beata  quotannis! 

Huius  nam  domini  colunt  me  deumque  salutant  5 

Pauperis  tuguri  pater  filiusque  adulescens, 

Alter  assidua  cavens  diligentia,  ut  herbae 

Asper  aut  rubus  a  meo  sint  remota  sacello, 

Alter  parva  manu  ferens  saepe  munera  larga. 

Florido  mihi  ponitur  picta  vere  corolla,  10 

Primitus  tenera  virens  spica  mollis  arista, 

Luteae  violae  mihi  lacteumque  papaver 

Pallentesque  cucurbitae  et  suave  olentia  mala, 

Uva  pampinea  rubens  educata  sub  umbra  .... 

14  Et  tenera  Bibheck    uacula  Bg.    Multa  multi  tenta- 
runt  (Tenella  Dorville)         16  Dum  pr./////a.  B         18  crux 
(sic  et  s)  uestat  (estate  e  s,   ecce   add  b)  mentula   B 
trux  Is.  Vossius    stat  Bibbeck        20  ualenti  Bg 

775«  1  o  add.  Lachmann  2  carisque  B<5  3  for- 
micata  B,  sic  vel  formata  g  fabricata  Schrader  4  Nutrior 
B;  sic  vel  Nutrivi  s  Nunc  tuor  Scaliger  magus  et  Bl  sit 
Vossius  ut  B  nunc  ?  fit  Baehrens,  recte?  6  diumque 
B<5        6  adulescens    B,   otn.    s  7  colens   libri    cavens 

L.  Mueller    herba  z      8  aut  B]   ad  g   ac  Ribbeck    sit  B 
sit  vel  sint  g        9  manu   om.   $    aaepe  Schrader    semper 
Be    laga  B        10  Florida  B         12  Luttee  B         18  Pa- 
lantesque  Heinsius.    Post  14   hiberna    munera    desunt    {cf. 
774, 9)  (Baehrens) 


C.  776, 16-81.  C.  776—777  261 

i*  Sanguine  [haec]  etiam  mihi  (sed  tacebitis)  arma 
Barbatus  linit  hirculus  cornupesque  capella. 
Pro  quis  omnia  honoribus  huc  necesse  Priapo  est 
Praestare  et  domini  hortulum  vineamque  tueri. 
Quare  hinc,  o  pueri,  malas  abstinete  rapinas: 

to  Vicinus  prope  dives  est  neglegensque  Priapus. 
Inde  sumite:  semita  haec  deinde  vos  feret  ipsa. 

nnct  ^*  ^*  — 

<  iO  B.  H  178. 

Pallida  mole  sub  hac  celavit  membra  Secu[ndus]; 

Antiquis  sospes  non  minor  ingeniis, 
Et  quo  Roma  viro  doctis  certaret  Athenis. 

Ferrea  sed  nulli  vincere  fata  datur. 


777 


B.  H181.  M.884. 
B.  H  177. 


Vate  Syracosio  qui  dulcior  Hesiodoque 

Maior,  Homereo  non  minor  ore  fuit, 
Illius  haec  quoque  sunt  divini  elementa  poetae 

Et  rudis  in  vario  carmine  Calliope. 

16  Sanguinea  B<5  haec  add.  Is.  Vossius  Sanguine 
hanc — axam  Muretus  et  mihi  B  16  cornipesque  s  cor- 
nu(usq;  era$wm)pesque  B  17  omnia  B<5:  sc.  bona.  An 
mnnera?  (mnnia  Maehly;  mutna  Baehrens)  hnc  scripsi 
(i.  e.  huc  convertere)  hoc  Be  18  qne  s,   om.  B 

19  mala  Bg    -as  s        20  semitam  Bg    -ta  s 

776*  In  z  est  post  Catalepton  6, 16;  deest  in  B. 
1  Callide  (allide  B)  mage  snb  hec  c(a)eli  est  ininria  secli 
B<s;  ni  faUor,  emendavi.  cf.  Pallida  sub  parvo  clauduntnr 
membra  sepulcro  Poet.  Caroling.  I  109.  mole  sub  hac  ib. 
I  114;  366.  Monte  sub  hoc  AL  261, 1.  Sede  sub  hac  AL 
epigr.  622,1.  celavit:  cf.  Aegrit.  Perdicae  267.  Ovid.  met. 
X  736.  latet  AL  epigr.  603, 1.  conderet  artus  ib.  460, 2. 
iniuria  ex  voce  membra  corruptum  est.  Attide  et  incnria 
eaecli  Ziehen.  Baehrensiana  vide  apud  ipsum.  2  hospes  *, 
correxi:  i.  e.  dum  sospes  erat.        4  Terrea  duo  <5 

777«    Post  Catalepta  in  B$.        1  sira  scocio  B 

3  poeta  B 


262  C.  77B— 788, 1-8 

B.II202.  M.  865  77Q 

B.  IV  187.  *  '  ° 

Tristia  fata  tui  dum  fles  in  Daphnide  Flacci, 
Docte  Maro,  fratrem  dis  inmortalibus  aequas. 

779.  780 
Vide  nunc  c.  760*-  b 

781.  782 

Vide  nunc  c.  812.  813 


783 

b.  v  sT  [PROBI] 

Vade,  liber,  nostri  fato  meliore  memento; 

Cum  leget  haec  dominus,  te  sciat  esse  meum. 
Nec  metuas  fulvo  strictos  diademate  crines, 

Ridentes  blandum  vel  pietate  oculos. 
Communis  cunctis,  hominem  se  regna  tenere 

Si  meminit,  vincit  hinc  magis  ille  homines. 
Ornentur  steriles  fragili  tectura  libelli: 

Theudosio  et  doctis  carmina  nuda  placent. 

778.    Est  m  Behdigcrano  (cf.  ad  c.  773)  et  Ambrosiano 
C  68  t.  s.  XIV       1  T  om.  B       2  diis  B.   Cf  Vcrg.  ecl.  6 

788«  In  Cornelii  Nepotis  Itbris  post  'Aemilii  Probi9 
vita8  ducum  extat  Ad  Theodosium  II  ^calligraphum9  carmeh 
missum  est.  cf  Nepotis  edd.  Bothii  et  Halmii,  Vogel  ann. 
philol.  1896,  779,  et  praecipue  Traube  Sitzungsber.  d.  bayr. 
Akad.  1891,  404.  —  G  =  Guelferbytanus  Gudianus  166 
8.  XII.  p  =  Parcensis  8.  XV  e  =  reliqui  8.  XV  Probi 
om.  Gpz  Versua  Probi  Emilii  similia  ?  1  nostri  p 
noster  G<s  cf  Ovid.  amor.  II  11,37:  Vade  memor  nostri, 
▼ento  reditnra  secundo  et  Hor.  epp.  1 13, 19.  5  Commu- 
nis  cunctis  i.  e.  cum  in  omnes  comis  et  affabilis  sit  Eminet 
is  cunctis  Traube  se  p  sed  Gz  6  Si  scripsi  (=  siqui- 
dem).    Se  libri.  Sic  interpunxi.       7  cf.  Ovid  Trist.  1 1, 9;  11. 

8  Theodosio  libri,  recte?  nuda  t.  e.  sine  tectura  egregia 
vel  coloribus 


C.  783,  »-18.    C4  784—786  263 

Si  rogat  auctorem,  paulatim  detege  nostrum 
io.      Tunc  domino  nomen:  me  sciat  esse  Probum. 

Corpore  in  boc  manus  est  genitoris  avique  meaque: 
Felices,  dominum  quae  meruere,  manus! 


784 


B.  M.  B.  — 


TuUius  Hesperios  cupiens  componere  tnores 
Edidit  hos  libros  appellans  Officiorum. 
Quo  solo  ferus  extinctus  furor  est  Catilinae. 
ConsUio  superum  custos  directus  ad  urbem, 
6  Lux  orbis  patriaeque  salus,  mens  tota  senatus: 
Hic  plus  sole  micat,  cruciatus  propter  honestum. 


B.  M.  B.  — 


785 

Augustino  tributum 

Excedunt  cunctos  hi  libros  phUosophorum 
Libri  quos  fecit  tres  TuUius  Officiorum. 

11  meaqoe  G,  om.  p    meiqae   <5    Nepotis    Vogel 
12  dominum  t.  e.  domini  gratiam  (?)    emeruere  Nipperdey 
Aemilii  Probi  de  excellentibus  ducibns  exterarum  gentium 
liber  explicit  G p 

784 — 786b.  Haec  omnia  medio  aevo  orta  suspicor%  sed 
784  propter  imitationem  c.  603—614,  praecipue  c.  606  et  613, 
reliqua  hic  propter  Augustini  nomen  coniuncta  omittere 
nolui.  F  =  Mediceus  76, 20  s.  XII.  M  *=  Matritensis 
Nat.  e  III  20  s.  XIV  ex.  s  =  reliqui.  In  F  Bandinium, 
in  M  Loewium  sequor. 

784.    1  H.  3fs]    experiens  F 

785«  Hos  duos  versus  ut  fertur  de  Cyceronis  L.  com- 
posuit  Augustinus  Petrarcae  (?)  manus  in  F.  1  Excedunt 
F  Excellunt  M.  Ad  Tullium  speciant  hi  quoque  versus 
Sangall.  820  s.  X  p.  64  et  Medicei  60, 20  s.  XI: 

TulHus  erexit  Roinanae  insignia  linguae, 
Rhetoricas  Latio  dum  sonat  ore  tubas. 


264  C.  786*— 786« 

785' 

b.  m.  b.  -  Augustino  tributum 

Dulcia  non  meruit,  qui  non  gustavit  amara. 
Et  qui  non  studuit,  sunt  iUi  gaudia  rara. 

785b 

it.  m.  b.  —  Augustino  tributum 

Principium  cui  sola  fuit  divina  voluntas, 
Aetas  non  frangit  demoliturque  vetustas. 
Dissolvit  tempus  quidquid  producit  adesse, 
Si  non  ad  praesens,  constat  quandoque  necesse. 
Ergo  super  toXi  qui  luget  conditione, 
Aut  nihil  aut  minimum  daret  rationis  hdbere. 

785c 
b.  m.  b.  -  BVSTIOI 

Ter  quinos  animo  suadente  per  ardua  libros, 

Augustine,  trahens  nobile  condis  opus, 
Et  quamvis  dederis  numerosa  volumina  mundo, 

Haec  tamen  ingenii  est  maxima  palma  tui. 
Una  trium  virtus  deus  est,  quem  divite  verbo 

Auribus  infestum  credula  verba  bibunt 
IUe  pium  tinxit  calamum  quem  lingua  locuta  est, 

Descripsitque  tua  se  deus  ipse  manu. 

785\  Riccardianus  931  8.  XVI  fol.  16  solus  habet, 
praemittens  S.  Augustinas. 

786b.  loannes  Sarisberiensis  in  Metalogico  IV  36: 
Augnstinus  .  .  in  expositione  Porphyrii  .  .  Alibi  quoque  ait: 
Principium  .  .  . 

786°.    Cod.  Phillippicus  14917  s.  XII  fol.  1*:  Explicit 
Retractatio  sci  Augustini:    Versns  Rustici  defenaoris  sancti 
Augustini:  Ter  sqq.  (cf.  Mus.  rh.  31,94).     Busticium  Elpi- 
dium  putat  Baehrens.    Sequitur  Augustini  De  trinitate. 
6  infestum  non  inteUego  corda  cj.  Baehrens. 


C.  786— 786*,  l-a  265 

786 

_        MM  B.mi77.M.16S8. 

HermaphrodUu&  b.  iv  iu. 

Cum  mea  me  mater  gravida  gestaret  in  alvo, 

Quid  pareret,  fertur  consuluisse  deos. 
Phoebus  ait  'puer  estf ,  Mars  *femina\  Iuno  *ncutrum': 

Iam,  qui  sum  natus,  Hermaphroditus  eram. 
5  Quaerenti  letum  dea  sic  ait  *occidet  armis,9 

Mars  *cruce\  Phoebus  'aqua'.  sors  rata  quaeguefuit. 
Arbor  obumbrat  aguas;  conscendo,  labitur  ensis 

Quem  tuleram,  casu,  labor  et  ipse  super. 
Pes  haesit  ramis,  caput  incidit  amne,  tuligue 
10        Vir  mulier  neutrum  flumina  tela  crucem. 
[Nescio  guem  sexum  mihi  sors  extrema  rdiguit; 

Felix}  si  sciero,  cur  utriusgue  fuij 

786a 

DYNAMII 

De  Lerine  insula  b.  m.  b.  — 

Inter  praecipuas  quas  cingunt  aequora  terras 
Nil  simile  in  mundo  est,  sancte  Lerine,  tibi. 

786*  Hoc  quoque  carmen  medii  aevi  et  quidem  Matthaei 
Vindocinensis  csse  demonstravit  L.  Traube  (Abhdlgn.  d. 
bayr.  Akad.  I  19, 319).  Hetinui,  sed  solius  libri  Vindobo- 
nensis  2521  saec.  XII  antiquissimi  lectionem  attuli,  qui 
Hildeberti  Marbodique  carmina  multa  habet.  Ermafroditus 
in8cr.  et  v.  4  V  6  aquis  (t  a  super  is)  V  9  anne  V 
11.  12  om.  V;  habet  Paris.  8761  s.  XIII.  Cf.  Nov.  Archiv. 
8,  408. 

786\  C  =  Closterneoburgensi8  723  8.  XII.  Ex  hoc  et 
simillimo  eius  Goettweihensi  64  recentiore  ed.  pr.  De  Rossi 
Inscrr.  Christianae  urbis  Bomae  II 1,  70,  quem  sequor,  deinde 
Manitius  a.  1897.  Dynamius  patricins  Massiliensis,  qui 
decessit  a.  601,  vitas  swiosit  sanctorum  Lirinensium.  In- 
cipit  de  L.  i.  lans  Dinamii  C  2  similis  mnndo  esce  (i.  e. 
8  sce)  C  sancta  puto.  —  Lerine  prope  a  Frejus  (Foro 
Iulii)  et  Cannts  abest. 


266  C.  786%  3-26.  C.  786b,  l-a 

Optima  quae  vivo  fundata  est  insula  saxo 

Et  super  ornato  tegmine  plana  vireL 
Dives  multiplici  laetatur  silva  colore;  5 

Arboribus  mixtis  fert  coronata  comas. 
Per  nemus  umbrosum  ventorum  flamina  vitat 

Et  portum  sanctis  praeparat  illa  viris. 
Vt  caret  haec  nunquam  foliis  nec  tempora  mutat, 

Sic  meritis  semper  pectora  [viva]  tenet  io 

Prisca  redivivo  quo  constat  regula  cultu, 

Quo  grex  agnorum  non  timet  ora  lupi. 
Culmine  Honoratus  meritis  et  nomine  dictus 

Floruit  hic  primus  incola,  Christe,  tuus. 
Postquam  sancta  viri  perrexit  fama  per  orbem,  15 

Vix  [alium]  meruit  dives  habere  patrem. 
Hic  novus  antiquum  iecit  ad  leta  draconem, 

Nec  post  hic  rabidus  horrida  fauce  nocet 
Quod  si  vel  casu  veniat  in  litore  serpens, 

Vivere  non  ultra  noxius  ore  potest  to 

Iustorum  hoc  opus  est,  ut  nostri  funeris  auctor 

Pellatur  victus,  vitft  iubente  mori. 
Sic  electa  deo  praecellit  insula  saeclo, 

Quae  tot  perfectis  gaudet  amoena  viris. 
Temnere  mundanas  optat  qui  mente  procellas,  ss 

Invenit  hic  valvas  iam,  paradise,  tuas. 

786b  (plim  913) 

B.V42.M.1029.  ALEXANDRI 

v'm&em  P  L  ^e  ordine  planetarum 

Sortitos  celsis  replicant  amfractibus  orbes. 
Vicinum  terris  circumvolat  aurea  Luna, 

4  ornata  C  9  tempore  C,  recte?  10  viva  add.  De 
Bossi  14  tuis  C  16  porrexit  C  16  Vix  meruit  ari- 
das  C  17  iec  ad  letha  C  18  rapidam  C  21  upu8 
C    n.]  m  C      24  amoena  De  Eossi    agmina  libri 

786b.  Est  in  C  =  Cantabrigiensi  Trin.  0  2, 24  s.  XII, 
quem   mihi  contulit  Sinker.    Sed  et  Chaicidius  p.  71    apud 


C.  786b,  8-10.    C.  787  267 

Quam  super  invehitur  Cyllenius.     alma  superne 
Nectareum  ridens  late  splendet  Cytherea. 

s  Quadriiugis  invectus  equis  Sol  igneus  ambit 
Quartus  et  aethereas  metas,  quem  deinde  superne 
Despicit  Armipotens.     sextus  Phaethontius  ardor 
Suspicit  excelsum  brumali  frigore  sidus. 
Plectricanae  citharae  septem  discriminibus  quos 

10  Assimilans  genitor  concordi  examine  iunxit. 


B.  II 172.  M.833. 
B.  IV  443. 


787 

Cum  foderet  gladio  castum  Lucretia  pectus, 

Sanguinis  et  torrens  egereretur,  ait: 
*Testes  procedant,  me  non  favisse  tyranno, 

Sanguis  apud  Manes,  spiritus  ante  deos.' 

Baehrens  l.  c.  habet,  ubi  alia  quoque  ab  eodem  ex  graeco 
conversa  invenie*.  Alezandri  aut  potius  Anaximandri  Mi- 
lesii  ex  eius  sphaera  cuius  Diogenes  Laertius  [II  1,  8]  me- 
minit  Pithoeiis  qui  sua  manu  (testibus  Schedis  Beidelbergen- 
sibus)  exemplari  suae  editionis  c.  adscripsit  Consentit  his 
Alexander  Milesius  ita  dicena  Chalcidius.  Alexander  C 
3  superne    C     superni  Pithoeus    -rne   Meyer  4  Necta 

«uum  C        6  Quadrigis  C    quem]  que  C        6  -rne  C 
7  Bespicit  Pithoeus     phetontius  C  8  Suscipit  C 

10  Assimilem  C    fixit  C 

787.  V  =  Valentianus  146  s.  XII  B  =•  Berolinensis 
Phillippicus  180  olim  1694  s.  XII— XIII.  Q  =  Parisinus 
14194  s.  XII— XIII.  B  =  Bemensis  739  s.  XIV.  P  = 
Paris.  8413  s.  XV.  C  =  CasseUanus  ph.  4,  17  a.  1462. 
S  ss  alii  recentes.  0  =  Otto  Frisingensis,  qui  primus  c.  a. 
1145  attulit  (chron.  II "9)  Hildeberti  Q  At  Hildebertus  ipse 
{Migne  171,  1447):  Scribit  et  Ovidius  super  ipso  crimine 
versus:  Cum  sqq.  —  Sequor  V.  Inscr.  om.  VB  0  alii 
Versus  cuiusdam  de  Tarquinio  et  Lucretia  catalogus  mo- 
nasterii  S.  Oyan  s.  XI  confectus  (mus.  rhen.  48,  284)  Epi- 
taphium  Lucretae  Romane  P  Pulcre  quidam  0  1  Dum 
PQ    f.  ferro  PQO  2  Sanguis  P    effrederetur    QCO 

egredietur  P  3  Proc.  t.  CO  Accedant  P  v.  4  ita 
amplificatur  in  BQB:  Ante  uirum  sanguis  sp.  ante  deos. 
Quam  bene  testes  nii  (sic  B  producti  Q)  pro  me  poat  fata 
loquentur:  Alter  apud  manes,  alter  apud  superos. 


268  C.  788—790* 

788 

Vide  nunc  c.  674*. 

789 

b.  m.b.  -  EVCLERII  comitis 

0  pater  omnipotens,  celsi  dominator  Olympi, 

0  terrae  pelagique  sator,  qui  sedibus  olim 

Missus  ab  aethereis,  humano  corpore  nasci 

Non  indignatus,  caedis  cruciatibus  atrae 

Mortales  avidi  rapuisti  e  faucibus  Orci,  s 

Dirige  vela  precor;  curvo  diducere  rectum 

Densaque  Romulei  dignoscere  iura  senatus 

Ingenio  permitte  meo.     qua  luce  reperta 

Fas  mihi  sit  populis  reserata  resolvere  iura 

Atque  inter  nebulas  legum  dignoscere  causas.  10 

B.   m   145.  FTQA 

M   939.  B.  —  •  w 

Lingua  brevis,  brevitate  levis,  levitate  movetur, 
Mobilitate  loquax,  garrulitcUe  nocens. 

l&m.  790« 

Verstis  in  quo  totae  XXIII  OUerae  conHnentur 

Sic  fugiens  dux  zdotypos  guam  karus  hdberis. 

789.  In  codice  Claudiani  Petaviano  saec.  XII — XIII 
(cf.  Claudianus  ed.  Burman.  p.  707.  741  sq.)  N.  Heinsius 
hoc  carmen  post  Claud.  epigr.  45  manu  rec.  scriptum  in  mg. 
inuenit.  Eugleriua  comes  inscr.  Pet.;  hunc  nobilitati  urbts 
Romae  saeculi  quarti  ascribendum  puto.  6  precor  Hein- 
sius    tuo  Pet. 

790«  In  codice  saec.  XIII  talia  continente  se  invenisse 
JDuebnerus  (ztsch.  f.  alterih.  I  p.  1  sqq.)  narrat.  Est  in  Can- 
tabrig.  Trin.  B  14,  40  s.  XIV.     Vxdetur  medii  aeui. 

790*.  Ed.  Baehrens  ex  cod.  Veneto  Bessar.  497  saec.  XII- 
quain  icarns  cod. 


C.  791,  1-28  269 

791 
PATRICH  b.  m.  b.  - 

Plurima  mira  malum  signantia  signa  futurum 

Sive  bonum  dederat  clemens  deus,  arbiter  orbis, 

Vt  terreret  eos,  quos  illa  videre  volebat 

Omnia  paene  loca,  quibus  baec  iam  facta  fuerunt7 
5  Tempora  cuncta  simul  brevitas  intacta  reliquiL 

Tres  simul  in  caelo  visi  sunt  currere  soles; 

Terribilem  quaedam  tellus  efluderat  ignem; 

Maxima  pars  noctis  fulgebat  luce  diei; 

Ecce  lapis  cecidit  de  caelo  magnus  in  amnem; 
io  Circulus  et  solem  circumdedit  aureus  altum. 

Agnus  in  Aegypto  mirum  fuit  ore  locutus; 

Bos  loquitur  Romae  simulanti  voce  propbetam: 

'Copia  farris  erit  nobis  bominesque  peribunt' 

Spicas  turba  bominum  iam  vidit  in  arbore  natas; 
is  Panibus  abscisis  sanguis  quoque  fluxit  habunde 

Coram  convivis;  quos  signum  terruit  illud; 

Bos  peperit  dudum  in  +lectis  conventibus  agnum; 

Armatas  multis  acies  equitesque  diebus 

Aere  pugnantes  crudeliter  arma  movere 
so  Ante  quidem  cives  viderunt  tempora  belli; 

Natus  equus  fuerat  totus  bomo  tempore  nostro 

Aque  homine  hinnitum  faciens  quoque  moris  equini, 


791.  Incipit  de  diuersis  signis  et  prodigiis  mundi  quae 
fecit  deus  ut  terreret  homines  quae  descripsit  scs  Patritius 
ybernie  epc.  P  ~-  Parisinus  4126  s.  XIII  fol.  12r.  Pri- 
mm  edidi  ed.  pr.  Contulit  mihi  denuo  Leb&que.    S.  Patricius 

Hibemiae  episcopus  mortuus  est  a.  492.  4  f  ta  P 

6  intacta   P  6  CTer  P    currere  scripsi        7  qda  P: 

num    quondam?  9    ampnem    P  10  Eirci(s  add. 

m.  2)  P        12  Bimulat  P    <pphe  P        15  avulsis  Buecheler 
16  ^iuius  P  17  in   Ktis  P      inlicitis    conieci 

19  Aer  P       20  Au  P       21  corpore  nostro  Buecheler 
22  Atque  P,  correxi    hoie  P  ore  Buecheler 


270  C.  791,  H-81.    C.  792—793 

Tam  comedens  fenum,  quam  panem  et  cetera  edebat; 
Natus  erat  duplex  homo  vivens  tempore  longo, 
QuadrimanuS;  bipes  atque  biceps  et  pectore  bino,  s& 

Atque  duas  animas  unum  ventremque  gerebat 
Quorundam  pars  posterior  nova  verba  sonabat. 
Tunc  mirabiliter  cantans  modulamina  quaedam 
Vox  avis  audita  est  dicentis  talia  verba: 
fMane  novo  surgens  dominum  laudabo  potcntem.'  oo 

His  ita  prodigiis  signisque  per  omnia  dictis 


B.  V  888.  «92 

Tres  sunt  faiales  quae  ducurU  fila  sorores: 

Clotho  colum  baiulat,  Lachesis  trahit,  Atropos  occat 


793 

B.  I  8.  M.  561. 

b.  v  388.  j)e  iove  et  Neptuno  et  Flutone 

Iuppiter  astra,  fretum  Neptunus,  Tartara  Pluto 
Regna  paterna  tenent;  tres  tria;  quisque  suum. 

24  niues  P,  em.  Buechcler       27  nona  P    souabat  P 

29  Nox  P  ula  P  30  dmu  P  31  Hiis  P  Supplec 
rdeus  homincs  terrebat,  sed  manebant  in  peccatis  suis.9  — 
Cf  Hymnus  alphabeticus  in  laudcm  S.  Patricii  tunc  viventisr 
Secundino  episcopo  adscriptus  (Migne  53,  837). 

792.  Versus  leonini  medii  aevi:  ib.  fol.  104  et  in  Bur- 
neiano  224  s.  XIII  p.  358.  2  Cloco  P  Cloto  B  attro- 
pos  P(?)P.  Est  in  Ang.  Maii  Mythographis  1 110;  1/14. 
—  FoL  103  v.  hi  versus  cxtant  in  P: 

En  ego  rex  Macedum  genitus  de  rege  Philippo, 
Post  Darii  mortem  victor  in  orbe  manens, 

Multos  devici  veniens  huc  usque  triumphans, 
De  quo  sit  testis  ista  columpna  michi. 

793—797.    p  =  Parisinus  3761  s.  XIII. 
708.    Iupit  P 


C.  794, 1-86  271 


B.  M.  — 
B.  V  888. 


794 

Conquerar  an  sileam?  monstrabo  crimen  amicae 

An  quasi  iam  sanus  vulnera  nostra  tegam? 
Non  queror  aut  molles  oculos  aut  aspera  crura 

Nec  vitio  quovis  exteriora  premo: 
5  Quod  queror,  est  animi!  laudaret  cetera  livor: 

Verba  fide,  vitiis  lubrica  forma  caret. 
Ula  decem  menses  mecum  feliciter  egit 

Gratis  in  amplexus  docta  venire  meos: 
Aemulus  ecce  meus  gemmis  male  fisus  et  auro 
10        Hanc  petit,  ingeminat  munera,  flectit  eam. 
Muneribus  vicit,  quoniam  natura  vel  usus 

Praeter  flagitium  nulla  dedere  sibi. 
Thersiten  gerit  in  facie,  gerit  intus  Oresten: 

Pulcrior  iste  tamen,  mitior  ille  fuit 
15  Non  prius  incurrit  leviores  ille  reatus 

Nec  gradibus  certis  destitit  esse  bonus, 
Set  simul  omne  nefas  auso  puerUibus  annis 

Iam  praeter  facinus  nulla  licere  putat 
Turpis  atrox  exlex,  naturae  crimen  et  hostis 
20        In  luctu  ridet,  flet  nisi  flenda  videt. 
Sufficit  exemplis  totum  corrumpere  mundum, 

Sufficiunt  sceleri  nomina  nulla  suo; 
Quippe  tot  ilUcitis  famam  lacerare  laborat, 

Vt  nulla  redimi  laude  vel  arte  queat 
25  Cur  igitur  placuit?  quid  honesti  vidit  in  illo, 


794*  Nescio  an  antiguum  $it,  Hildeberti  esse  suspicatur 
Haurtau.  F  =  Florentinus  bibl  Aed.  Ecch  197  s.  XII— 
XIII,  fol.  120.     P  mihi  contulit  M.  Bonnet  a.  1876^  Pri- 

mm  edidi.        1  cf.  Ov.  met.  9, 147.    C  om.  P       8  H  (♦.  e. 

N)  P        6  laudarit  Baehrens        11  qm  P    vel]  ir  F  lifl  P 
13  Tersitg  PF    facie  P    horeate  PF        14  Ule— iete 
F      15NaJP         16  certifl  (c^tia)   P    oeteris   (cefis)  F 
e£  P]     o&  F        17  au8HB  F    pueribib;  P        23  formam 
PF,  coirexi        25  honeeti  F,  Buecheler:  in  isto  P 


I 


272  C.  794,  26-64 

Quem  iam  nulla  sequi  praeter  honesta  pudet? 
Cur,  inquam,  placuit?  dignusne  placere  puellis, 

Qui  non  exilio  sed  cruce  dignus  erat, 
Lapsus  in  excessus  tantos,  ut  nulla  putaret 

Deteriora  lide  vel  potiora  dolis?  so 

Cur  placuit  letale  nefas,  cur  dedecus  orbis, 

Cur  tam  terribilis  larva  pudorque  patris, 
Qui  non  tam  locuples  rebus  quam  pauper  honesto 

+Et  minus  infamis  quam  vitiosus  erat? 
Crimen  opes  redimunt,  reus  est  crucis  omnis  egenus,  36 

Et  laudes  hominum  pensat  acervus  opum. 
Hic  quoque  nec  vita  nec  nobilitate  parentum 

Nec  specie  placuit,  sed  quia  dives  erat. 
Divitiis  animum  tenerae  turbavit  amicae 

Divitiisque  patent  oscula  crura  sinus.  40 

Iam  nec  pura  fides  nec  largi  gloria  sensus 

Nec  probitas  morum  nec  bona  fama  iuvat: 
Aurum  sinceras  solitum  praevertere  mentes 

Mortales  animos  in  scelus  omne  vocaL 
Aurum  dum  speret,  nil  iam  negat  Hectoris  uxor,  46 

Iam  populo  iungi  sustinet  asse  dato. 
Dona  truces  animos  et  verba  severa  relaxant: 

Penelope  donis  altera  Thais  erit 
Sed  iam  Thais  erit  Iunone  severior  ipsa, 

Si  nullas  habeat  pulcher  amator  opes.  50 

Vos  igitur  iuvenes,  quos  nondum  fervor  amoris 

Attigit,  illarum  laudo  cavere  dolos. 
Nam  licet  uratur,  tamen  in  complexibus  ipsis 

Quaeque  salictores  quaerit  habere  novos. 


26  pt  P]   pater  F        27  umquam  F        28  exitio  ed. 

pr.      31  Curu  F      pl///acuit  P    nephaa  P      33  qm   P] 
q  (=  qui)  F        34  informis    Baehrens    uicioe  P        40  os- 
«ula  Bonnet    hoetia  PF  41  Nam  F        43  pervertere 

Baehrens        47  serena  relazat  F       48  tahis  F       50  hat 
P    puic  P        62  Atigit  P        64  sanctores  F 


C.  794,  55-56.    C.  796—797, 1-2  273 

65  Protea  multiplicem  solet  ars  retinere,  sed  illas 
Quin  elabantur,  nil  retinere  nequit 


B.  JL  — 
B.  V  390. 


B.  aL.  — 
B.  V  890. 


795 

Lumina,  colla,  genae,  flavi  flexura  capilli 

In  Ganymede  suo  flamma  fuere  IovL 
Iuppiter  in  puerum  quaerens  sibi  pauca  licere 

In  puero  statuit  cuncta  licere  deus. 
5  Oblitusque  poli  curas  et  murmura  divum 

Et  linguam  laesae  coniugis  atque  Iovem 
Iliacum  tuiit  ad  superos,  ad  sidera  sidus, 

Et  se  tunc  tandem  credidit  esse  deum. 
Vtque  puer  pelex  visu  tactuque  liceret, 
10        Oscula  nocte  Iovi;  pocula  luce  dabat. 

796 

Ad  cenam  Varus  me  nuper  forte  vocavit: 

Ornatus  dives,  parvula  cena  fuit. 
Auro,  non  dapibus  decoratur  mensa;  ministri 

Apponunt  oculis  plurima,  pauca  gulae. 
s  Tunc  ego  rnon  oculos  sed  ventrem  pascere  veui: 

Vel  tu  pone  dapes,  Vare,  vel  aufer  opes/ 

797 

Graecinum  virgo;  puerum  Graecinus  amabat 
Et  puer  in  sola  virgine  captus  erat. 

66  Prothea  PF  valet  Buecheler  66  Qui  uel  abutur 
P,  recte  F  nequid  F  (cf.  Commodiani  c.  apolog.  217  num- 
quam  noluerunt):  valet  Bonnet,  Sedlmayer 

795.  7  Iliaden  Ov.  met.  10, 160.        9  placeret  Buecheler 

796.  R  =  Remensis  1043  (743)  saec.  XIII  ex.;  coU. 
in  Novo  Archiv.  18, 616.  1  Ad  mensam  V.  dives  me  f. 
v.  2  IUic  ornatus,  p.  c.  f.  3  Servili  pompa  dec.  cena;  min. 
R      4  oculis  P    mense  R        6  Aut  tu  R 

797.  1  G  om.  P.  — 

Anthol.  lat.  I.  2.  18 


B.  M.  — 
B.  V  390. 


274  C.  797,  3^4.    C.  798—798%  1-6 

Tradidit  hanc  puero  Graecinus,  se  puer  illi, 
Et  fruitur  voto  virque  puerque  suo. 


B.  M.  —  rfQo 

B.  V  882.  « ^S 

Signifer  aethereus,  mundus  quo  cingitur  omnis, 

Astra  tenet  tantum  se  sede  moventia  septem; 

Caetera  nam  proprio  stant  semper  in  ordine  fixa. 

Saturni  sidus  summa  concurrit  in  arce 

Ter  denoque  suus  completur  tempore  cursus.  & 

Inde  Iovis  cursus  bis  senis  volvitur  annis; 

Sic  Mars  quingentis  +rubeus  quadraginta  diebus. 

Ast  uno  Solis  completur  circulus  anno, 

Trecentis  Venus  octo  et  quadraginta  diebus, 

Mercurius  centum  triginta  novemque  diebus.  io 

Bis  denis  septemque  diebus  Luna  peragrans 

Octo  horisque  simul  proprium  sic  conficit  orbem. 

SlLm.7*-  798»  (plim  906—908) 

Est  ubi  non  imber  nec  ros  dilabitur  umquam, 
Est  ubi  nec  nix  est  nec  glacialis  hiems, 

Est  sine  vite  solum;  quaedam  [est]  sine  matre  propago. 
Est  sine  rege  tribus,  est  sine  nave  fretum.  — 

Non  sine  mors  gemitu,  non  partus  absque  dolore,  5 

Non  nix  absque  gelu,  non  notus  absque  sono. 

798.  P  =  Parisinus  7461  saec.  XIII  fol.  17.  Contuli. 
Num  medii  aevi  est?  2  ton9  P  ee  sede  Baehrens  sese- 
que  P  7  Et,  suprascr.  m.  1  ir  sic,  P  rubeu1  (sic)  P 
ruit  et  Ziehen  rubens  Avgelonius  De  Marte  Venere  Mer- 
curio  Luna  falsa  narrantur  11  septom  atque  duobus 
Orellius  ed.  Fhaedr.  p.  242. 

798*.    P  =  Parisinus  18276   s.  XIII  fol.  23.    OontmU 
a.  1906.     V.  1 — 18  ed.  pr.  Pithoeus.    Poematia  inter  se  vix 

cohaerent        3  eet   add.  Pithoeus        4  rege  Pith.  mStrege 
P      5.  6  dolore  et  sono  scriba  P  commutavit,  sed  correxit 
nix  sic  P  (errat  Pithoeus) 


C.  798*,  7-28.  C.  799, 1-2  275 

Absque  calore  focus  non  est  nec  amore  puella, 
Non  sine  carne  pilus,  non  sine  pelle  caro, 

Non  sine  matre  puer,  non  est  sine  vite  Lyaeus, 
10        Non  sine  pisce  lacus,  non  sine  sorde  palus, 

Non  sine  laude  pius,  non  est  sine  crimine  latro, 
Non  sine  fraude  forum,  non  sine  mure  penus. 

Non  urbs  absque  malo,  non  scortis  absque  lupanar. 
Non  sine  voce  sonus,  non  sine  luce  dies. 

15  Dulce  sopor  fessis  et  terris  flumina  siccis, 
Dulce  patri  proles  divitibusque  gaza. 
Tela  viro  decus  est  peplumque  columque  puellis. 
Laus  sine  lite  domus,  laus  sine  fure  locus. 

Scire  aliquid  laus  est,  et  nil  nescire  verendum: 
so        Nam  sine  doctrina  quid  nisi  turpis  homo? 

Visus,  auditus,  tactus,  olfactus,  hiatus: 

Vnum  quinque  duces  sub  vice  corpus  alit 

Dant  oculi  lacrimas,  auditus  concipit  auris, 
Cor  dolet,  os  loquitur,  nasus  odore  sapit 

25  Armeniae  tigres,  Libyae  fert  terra  leones, 
Est  elefas  Indis,  tura  Sabaeus  habet 
Grifes  hyperboreae  septem  subiecta  trioni 
Genti  non  absunt,  aemula  pestis  edax. 

799  (plim  898)  B.mus.iLiss. 

[Awro  guid  mdius?  iaspis.    quid  iaspide?  sensus. 
Quid  sensu?  ratio;  quid  ratione?  modusj 

19 — 28  adhuc  inedita  19  k&  P    aliquid  puto 

21  hyat'  P     aub  vice  «.  e.  invieem?        27  G  ifes  ypboree 
P.  —  Fortasse  hi  versiculi  medii  aevi  mnt. 

799.  E  =»  JSscorialensis  QIlls.  XIII  (ap.  HartelBibl 
p.  Uisp.  p.  218).  L  =»  Laurentianus  36, 18  8.  XV.  0  = 
Ottobonianus  648  8.  XV.     V  =  Vindobonensis,  A  =  Augs- 

18* 


276  C.  799,  8-4.  C.  800—801,  1-2 

Quid  levius  fama?  fulmen.     quid  fulmine?  ventus. 
Quid  vento?  mulier.     quid  muliere?  nihil. 


800  (olim  872) 

B.  II 205.  M.  249.      —    . .       ,  .  --         ., . 

b  rv  188.  Epitaphinm  super  Vergilium 

Pastor  arator  eques  pavi  colui  superavi 
Capras  rus  hostes  fronde  ligone  manu. 

De  capris  pastis,  de  rure  sato,  hoste  subacto 
Nec  lac  nec  segetes  nec  spolia  ulla  tuli. 


b.  m.  b.  —  801 

De  adventu  ouiusdam  novi  magistri 

Lucifer  exoritur,  emittunt  sidera  lumen; 
Quom  latuere  diu  lumina,  stella  nitet. 

burgensis  nunc  Monacensis.  Medii  aevi  puto.  3, 4  2£  sequor. 
v.  1—2:  Piihoeus;  v.  8 — 4:  ELA;  v.  1—4:  O  V.  —  Senecf 
uersus  O  et  (ad  1  et  ad  3)  V  2  modus  VO:  deus  Pi- 
thoeus  3  leuior  L  faisa  ex  flama  E  Vento  quid  levius 
OAV  ventus  E  Jfama  L V,  f lama  O,  fumus  A 
4  Fama  quid  O  F,  Quid  fama  X,  Fumo  quid  A 

800.  H  =  Eauniensis  2007  Q,  s.  XIII.  A  —  Am- 
brosianus  C.  68  inf.  s.  XIV.  O  —  Ottobonianus  643  s.  XV 
(quem  contuli)  W  «=  cod.  Wattenbachii ,  cf.  Anz.  f  K.  d. 
deutschen  Vorzeit  1867  p.  lll.  G  «=  Gothanus  IV  1047 

s.  XV.  B  =  Bernensis  467  ».  XF.  3f  =  Matrit.  M  16 
s.  XV.  Epitaphium  euper  uirgilium  A  G,  om.  H  W.  Versus 
Virgilii  O  31  1  colui  HG :  seui  A  O  WB  M  2  rura 
B  fr.  lig.  m.  H  Jquaeque  (quodque  W)  labore  gravi  A  O 
WGBM  3.  4  om.HW  de  B,  om.reU.  sato  rure  puto 
hoste  B,  hoateque  reliqui        4  sp.  uilia  B    ulla  sp.  G 

801—803.  Cod.  Bemensis  739  (743)  s.  XIII— XIV, 
unde  ed.  EUis,  Journ.  of  philol.  IX  190  sq. 

Ad  801  cf  Hildeberti  (ed.  Beaugendre  a.  170)  p.  1323: 
Sidera  caligant  radio  privata  sereno  sqq.  2  Quom  (ex 
Quod)  tacuere  cod.  latuere  scripsi 


C.  801,  a-io.  C.  802—804,1-2  277 

Nube  prius  latuit  lux  non  extincta  sed  absens: 
Non  sibi  sed  mundo  perdita  stella  nitet 

5  Nube  carens;  depulsa  die,  dans  lumen  Olympo 

Mundus  ovat,  fugiunt  nubila,  stella  nitet. 
Quam  gallus  totiens  cantu  praedixerat,  ecce 

Lux  oritur,  mundo  reddita  stella  nitet 
Per  gallum  formam,  per  lucem  signo  magistrum; 
10        Hic  canit,  illa  refert;  haec  nitet,  ille  docet 

802  B.  m.  b.  — 

Vulpe  salitur  ovis,  dum  densis  vepribus  haeret: 
Hac  IAgures  genitos  fabula  stirpe  refert. 

Impliciti  sunt  sex  vitiis:  a  vepribus  unum, 
A  vervece  duo,  cetera  vulpis  habet. 

6  Gens  ea  vepre  tenax,  ove  supplex}  vdlere  mollis, 

Gens  ea  patre  suo  cauta}  dolosa,  pavens. 

803  (olim  897)  Bmi£-vm: 

Parce,  precor,  virgo,  toties  mihi  culta  videri  sqq. 


804 

B    M    — 

De  quieta  vita  b.  iv  57. 

Phoebe,  fave  coeptis  nil  grande  petentibus  aut  quod 
A  te  transferri  turba  maligna  velit 

802.  In  eodem.  Vix  antiquum.  Post  v.  4  Sermo  sancti 
Iheronimi  cod.,  quod  non  intellego. 

803.  Et  in  Remensi  et  in  Phillippico  Berolin.  180 
olim  1694  s.  XII— XIII  extat,  et  hoc  quidem  teste  Godefridi 
Bemensi8  poetae  8.  XI  videtur ;  quare  nunc  omitto.  Cf.  Cata- 
logus  codicum  Fhillipp.  ed.  Rose  p.  403,  et  Wattenbach 
Nunt.  acad.  Ber.  1891,  /  107.     Medio  aevo  ed.  pr.  attribui. 

804.  F  =  Fuerstenfeldensis  (Monac.  lat.  6911)  s.  XIII 
— XIV.  ed.  pr.  Baehrens  Mus.  rhen.  31,  271,  Petronio  tri- 
buens;  0.  Bossbach  Diss.  Vratisl.  1882  p.  16  sq.  Senecae 
esse  opinatur.  Inter  440  et  437  F.  1  Phebe— ceptii 
quot  F        2  Ad  se  Bossbach  dubitanter 


276  C.  799,  8-4.  C.  800—801,  1-2 

Quid  levius  fama?  fulmen.     quid  fulmine?  ventus. 
Quid  vento?  mulier.     quid  muliere?  nihil. 


800  (olim  872) 
b!  fm8*».  U9'    Epitaphium  super  Vergilium 

Pastor  arator  eques  pavi  colui  superavi 
Capras  rus  hostes  fronde  ligone  manu. 

De  capris  pastis,  de  rure  sato,  hoste  subacto 
Nec  lac  nec  segetes  nec  spolia  ulla  tuli. 


b.  m.  b.  —  801 

De  adventu  ouiusdam  novi  magistri 

Lucifer  exoritur,  emittunt  sidera  lumen; 
Quom  latuere  diu  lumina,  stella  nitet 

burgensis  nunc  Monacensis.  Medii  aevi  puto.  8, 4  E  sequor. 
v.  1 — 2:  Pithoeus;  v.  8 — 4:  ELA;  v.  1—4:  O  V.  —  Senecf 
uersus  O  et  (ad  1  et  ad  3)  V  2  modus  VO:  deus  Pi- 
thoeus  3  leuior  L  farsa  ex  flama  E  Vento  quid  levius 
OAV  ventus  E  lfama  LVy  flama  O,  fumuB  A 
4  Fama  quid  O  V,  Quid  fama  J,  Fumo  quid  A 

800.  H  —  Hauniensis  2007  Q,  8.  XIII.  A  «  Am- 
brosianus  C.  68  inf.  s.  XIV.  O  =*  Ottobonianus  643  s.  XV 
(quem  contuli)  W  =  cod.  Wattenbachii ,  cf.  Anz.  f.  K.  d. 
deutschen  Vorzeit  1867  p.  lll.  G  «=  Gothanus  /F  1047 

s.  XV.  B  =  Bemensis  467  *.  XF.  3f  =  Matrit.  M  16 
\s.  XF.  Epitaphium  guper  uirgilium  A  G,  om.  H  W.  Versus 
Virgilii  OM  1  colui  HG:  eeui  AOWBM  2  rura 
B  fr.  lig.  m.  H  Jquaeque  (quodque  W)  labore  gravi  A  O 
WGBM  3.  4  om.  HW  de  B,  om.  reU.  sato  rure  puto 
hoste  B,  hosteque  reliqui        4  sp.  uilia  B    ulla  sp.  (r 

801—803.  Cod.  Bemensis  789  (743)  «.  XIJJ—  XIV, 
unde  ed.  EUisy  Journ.  of  philol.  IX  190  sq. 

Ad  801  cf.  Hildeberti  (ed.  Beaugendre  a.  170)  p.  1323: 
Sidera  caligant  radio  privata  eereno  sqq.  2  Quom  (ex 
Quod)  tacuere  cod.  latuere  scripsi 


C.  801,  a-io.  C.  802—804,1-2  277 

Nube  prius  latuit  lux  non  extincta  sed  absens: 
Non  sibi  sed  mundo  perdita  stella  nitet 
5  Nube  carens,  depulsa  die,  dans  lumen  Olympo 
Mundus  ovat,  fugiunt  nubila,  stella  nitet 
Quam  gallus  totiens  cantu  praedixerat,  ecce 

Lux  oritur,  mundo  reddita  stella  nitet 
Per  gallum  formam,  per  lucem  signo  magistrum; 
10        Hic  canit,  illa  refert;  baec  nitet,  ille  docet 


802 


B.  M.  B.  — 


Vulpe  salitnr  ovis,  dum  densis  vepribus  haeret: 
Hac  Ligures  genitos  fabula  stirpe  refert. 

Impliciti  sunt  sex  vitiis:  a  vepribus  unum, 
A  vervece  duo,  cetera  vulpis  habet. 
6  Gens  ea  vepre  tenax,  ove  supplex,  vdlere  mollis, 
Gens  ea  patre  suo  cauta,  dolosa,  pavens. 

803  (olim  897)  ""'rviS: 

Parce,  precor,  virgo,  toties  mihi  culta  videri  sqq. 


804 

B   M   — 

De  quieta  vita  b.  iv  67. 

Phoebe,  fave  coeptis  nil  grande  petentibus  aut  quod 
A  te  transferri  turba  maligna  velit 

802.  In  eodem.  Vix  antiquum.  Post  v.  4  Sermo  eancti 
Iheronimi  cod.,  quod  non  intellego. 

803.  Et  in  Bemensi  et  in  FhiUippico  Berolin.  180 
olim  1694  8.  XII— XIII  extat,  et  hoc  quidem  teste  Godefridi 
Remensis  poetae  s.  XI  videtur;  quare  nunc  omitto.  Cf.  Cata- 
logus  codicum  Fhillipp.  ed.  Rose  p.  403,  et  Wattenbach 
Nunt.  acad.  Ber.  1891,  I  107.     Medio  aevo  ed.  pr.  attribui. 

804.  F  —  Fuerstenfeldensis  (Monac.  lat.  6911)  s.  XIII 
— XIV.  ed.  pr.  Baehrens  Mus.  rhen.  31,  271,  Fetronio  tri- 
buens;  0.  Rossbach  Diss.  Vratisl.  1882  p.  lbsq.  Senecae 
esse  opinatur.  Inter  440  et  487  F.  1  Phebe— ceptis — 
quot  F        2  Ad  ee  Bossbach  dubitanter 


278  C.  804,  8-14.    C.  805—806,  l 

Divitias  averte;  alios  praetura  sequatur 

Optantes,  alios  gratia  magna  iuvet. 
Hic  praefectus  agat  classes  alienaque  castra  5 

Laetus  sollicita  +sollicitate  roget, 
Bis  senos  huius  metuat  provincia  fasces; 

Audiat  hic  plausus  ter  geminante  manu. 
Pauperis  arva  soli  secura[que]  carmina  curem, 

Nec  sine  fratre  mihi  transeat  una  dies.  10 

Otia  contingant  pigrae  non  sordida  vitae, 

Nec  timeat  quidquam  mens  mea  nec  cupiat; 
Ignotumque  diu  solvat  non  aegra  senectus 

Ossaque  compositi  frater  uterque  legat 

b!  rv  189.  805 

Aeneas  et  Amor,  pariter  Iocus  atque  Cupido 

Sunt  nati  Veneris  diversis  patribus  orti. 

Anchises  primum  genuit  Mavorsque  secundum, 

Vulcanus  quartum;  Iove  natus  tertius  astat 

Eloquio  primus  dulcis,  dat  amara  secundus,  5 

Tertius  illecebras,  fervorem  denique  quartus. 

806  (plim  930) 

b.  y  4i3.  Argumenta  Lucani 

I 
Proponit  primus  liber,  invehit,  invocat  atque 

3  aueste  F  4  gra  F  (scil.  imperatoris)  5  pfectus 
corr.  ex  profectus  F  6  sollicitato  roget  F  sedulitate 
regat  Baehrens  9  que  add.  Baehrens  10  me  F:  sine 
Baehrens    ulla  dies?      14  compositi  F,  combusti  Baehrens 

805.  Ed.  Baehrens  ex  cod.  PhiWppico  2290  saec.  XIV 
et  Canoniciano  lat.  62  8.  XIV.  2  partibus  6  arma 
codd. 

806*  Cf.  Opitz,  Stud.  Lips.  6,  308,  qui  antiqua  esse 
negat.  —  E  T  contulit  Loewe,  cuius  collatione  utor  E  =  Esco- 
rialensis  g  III  6  saec.  XIV.      1  =*  Toletanus  caj.  101,  81 


C.  806, 8-n  279 

Exponit  causas,  cursus  properantis  ad  urbem 
Caesaris  et  nimios  hic  narrat  in  urbe  timores. 


II 

Quadruplices  questus  libri  pars  prima  secundi 
s  Conlinet;  eiusdem  pars  proxima  verba  Catonis 
Et  BrutL     dicit,  quo  foedere  Martia  nupsit 
Hostis  in  occursum  ducit  pars  tertia;  Magnum 
Opposuisse  manus  notat  et  quod  Caesaris  ira 
Cuncta  ruunt     arcesque  capit,  cedentibus  instat 
io  Ast  uni  vitam  tribuit  qui  nuntius  hosti, 
Exemplumque  fuit;  quo  viso  Magnus  ad  omnes 
Turmas  ipse  suas  hortandas  magna  minatur. 
Ilinc  pars  quarta  notat  Pompeium  tunc  properasse 
Brundusium;  tandemque  videns  maris  ostia  claudi 
i5  Hesperiam  puppesque  duas  in  parte  reliquit. 

III 

Tertius  exponit  primo  quid  Iulia  dixit, 
Quid  Magnus  fecit,  audax  quo  Curio  missus. 
Altera  pars  libri  dicit,  quod  Caesar  in  urbem 
Ivit  opesque  dedit  Romae  nolente  Metello 
20  Militibus,  Magnique  notat  qui  signa  sequuntur. 
Vltima  quod  tendens  Hispanas  Caesar  ad  oras 
Massiiiae  stetit:  hanc  sed  vicit  in  aequore  Brutus. 


anno  1449  scr.  Omisi  libros  Oudendorpi  rtcentes  et  Barthii 
Adversariorum  l.  37, 8  codicem  eante  sexcentos  annos  scrip- 
tumJ*  1  Preponit  E         2  Causas  exp.  T         3  hic  T, 

om.  E    narat  E    in  om.  T      4  questus]  narrat  Ey  Barth 
7  occursu  E    dicit  ET,  corr.  Barth        8  Composuisse  E 
iras  T       9  om.  T    Cuncta  et  nunc  cunctisque  capit  E 
12  Turbas  T    hortandus  T        13  Hic  T    quarti  E    quinta 
edd.     uocat  E       14  Brundizium  E       15  parte  Buecheler 

mare  E    morte  T    relinquit  E        17  fecit   Burmann 
fuerit  ET    qui  E        20  secontur  E        21  Vltimo  T    que 
E    C.]  ceesit  E    horas  E        22  aed  hanc  E 


280  C.  806,  M-W 

IV 

At  quarti  libri  narrat  pars  prima,  quod  ivit 

Caesar  in  Hispanos  ad  iussa  ducesque  reversos. 

Mortem  Vultei  cum  multis  altera  pars  dat  t* 

Vltima,  quod  Varum  pepulit  campoque  fugavit 

Curio,  fraude  Iubae  cecidit  qui  strage  suorum. 

V 

In  prima  quinti  Pompeio  Roma  regenda 

Est  data.     multa  timens  pro  se  responsa  recepit 

Appius;  exponit  pars  proxima  seditionem  so 

Sedatam  poena.     mare  transiit  urbe  relicta 

Caesar,  qui  questus,  quod  non  Antonius  ultra 

Iverat,  expertus  fuit  ipse  pericula  ponti. 

Vltima,  quod  posita  mansit  Cornelia  Lesbo. 

VI 

Tostquam  castra'  notat,  quod  Caesar  victus  ab  hoste    as 
Fugit  in  Emathiam,  quamvis  clausisset  is  ipsum. 
Hinc  et  Tbessaliam  quae  sit  gentemque  profanam 
Describit.     damnat  Sextum  non  digna  petentem. 

VII 

'Segnior  Oceano'  casu  quo  bella  geruntur 
Ostendit  primo;  sic  et  quae  dixit  uterque.  40 

Proxima  pars  bellum  describit,  et  ultima,  Magnum 
Devictum  cepisse  fugam.     Sed  Caesar  habendas 
Militibus  monstravit  opes  castrisque  recedit 

23  Ad  E    quarta  T     magna   pars  E         24  in  BartJi 

(ad  E  T)  25  ultei  ca  m.  E  26  narrum  E  27  iuste 
E  morte  E  strage  T  29  Et  E  30  Apiua  E  sedit. 
hucusque  E  31  transit  T  33  p.  Martis  Barth  36  P.  c. 
duces  notatque  cesar  ab  h.  T  Hinc  ab  ipsis  librorutn  tnt- 
tiis  incipiunt.  37  querit  T  38  signa  potentem  T 
39  gerentur  T        43  mostr.  o.  castriq;  resedit  T 


C.  806,  44-60.    C.  807,  1-4  281 

vm 

*Iam  super  Herculeas'  quo  fugit,  denotat  atque 
45  Quid  dixit  [Magnus]  . .  quando  quaerere  Parthos 
Consuluit:  sed  cassa  fuit  sententia  Magni. 
Parsque  secunda  notat  Pompeium  morte  peremptum 
Indigna;  Phariis  pars  ultima  datque  sepulcrum. 

IX 

fAt  non  in  Pharia'  dicit,  quod  bella  Catoni 
50  Libertate  placent,  qui  Sextum  multa  minantem 

Corripuit,  postquam  scivit  de  funere  Magni. 

Altera  pars  multos  correptos  voce  Catonis 

Dicit  per  Syrtes  fore  multa  pericula  passos. 

Tertia  quod  Caesar  simulavit  ferre  dolorem 
55  Nec  doluit  saevus  generi  cervice  recisa. 

X 

*Vt  primunT  primo  notat  ut  perrexit  ad  urbem 
Aegypti  Caesar  et  ut  est  Cleopatra  locuta. 
Et  dapibus  sumptis  Nili  disquiritur  ortus. 
Parsque  secunda  refert  famulos  qui  fata  parabant 
eo  Prava  duci  caesos  adversa  nefandaque  passos. 


B.  M.  B.  — 


807 

Ad  fora  pictoris  dum  numina  lignea  gestans 

Venalesque  deos  tendit  asellus  iners, 
Vertice  detecto  vel  flexo  poplite  turba 

Obvia  cum  precibus  numina  sancta  colit. 

46  Magnus  Burmann]  multie  qd  T        58  sirthes  T 
66  At  pr.  T       59  feret  T 

807.  V  =  Vaticanus  6088  8.  XIV  fol.  82.  83.  ed.  Boss- 
bach,  FhUol.  64,  141.  Aviani  censet  Bossbach,  antiquitatis 
dubiae  Crusius.  *Vertice  detecto*  adorare  (v.  3)  vereor  ne 
antiquum  non  sit.  cf.  et  v.  13.  —  Aliter  Aesopus  ed.  Halm. 
324;  324  b.     Babrius  129.  2.  5  inhers   V 


282  C.  807,  6-16 

Gaudet  iners  tanto  secum  sublimis  honore,  5 

Virtutes.  mores,  gesta;  genus  numerans. 
Sors  vaga  cuncta  rotat:  olitorem  nactus  asellus 

Allia  cum  porris  fertque  refertque  forum. 
Horret  turba  procul  et  olenti  cedit  asello. 

Hic  stupet  ignarus  et  gemebundus  ait:  10 

'Cur  sic  contempnor?  cur  tanti  cessit  honoris 

Gloria?  quae  coluit  me  modo,  turba  fugit 
Haec  est  lex  mundi:  genitum  consistere  quicquam 

Non  valet     Hic  factus  fportheor  alter  ego.' 

Se  putat  indigne  mutatum  functus  honore,  15 

Post  positos  fasces  vilis  ad  ima  cadens. 

7  olicorem  V      8  finnm  V      12  gloriaa:?  V      14  pro- 
tenue  Crusius  ib.  488.       16  indigno  V,  correxi      16  yma  V 


CARMINA 


CODICVM  RECENTIVM 


OUtn  799—830  ed.  pr. 
Vide  adnot  crit 

808 
b.  y  112.  Aegritudo  Perdioae 

Bic  mihi;  parve  puer,  numquam  tua  tela  quiescant? 
Non  sat  erant  frondes,  non  undae  nec  fera  nec  fons? 
Non  Satyrus,  non  taurus  amans,  non  ales  et  imber? 
Non  tristes  epulae,  post  quas  petit  aera  Tereus? 
Hoc  tibi  restabat  postremum,  saeve  Cupido: 
Ad  dirum  matris  iuvenem  conpellis  amoreml 
Mut3,  precor;  flammas  alioque  intende  sagittas: 
Quid  possit  nosti  pietas.     ah;  perfida  mater; 


799 — 880.  Hoc  loco  in  ed.  pr.  fabulas  Perottinas 
posui,  quae  tamen  cum  Pkaedri  ipsius  et  sint  et  esse  puten- 
tur,  a  nostra  syUoge  alienae  sunt. 

808-810.  H  —  Harleianus  3686  s.  XV  fol  21  sqq. 
Cf.  etiam  c.  719b.  Ed.  pr.  Baehrens  a.  1877  et  multa  cor- 
rexit;  quem  in  singulis  non  nominabo.  Praeterea  coV- 
latione  Noltei  usus  sum  aliaque,  quam  Duemmler  mihi 
miserat. 

808.    Incipit  egr.  perd.  H         3  satirua  .  .  alis  H 
4  per  qaas  H    ethereua  H         6  ubi  testabat  H         6  At 
dirum  in  m.  H,  em.  Rossberg  (cf.  ann.  philol.  1878  et  1881) 
7  aliasque   H  8  ah    scripsi    et    H     perfida   JEf,   -de 

Bohde 


286  C.  808, 9-u 

Est  Paphiae  quam  triste  decus  +arcere  furorem.+ 
Claudite  nunc  animos  miserandaque  pectora,  matres,      10 
Ne  scelus  hoc  vestras  iteratum  polluat  aures 
Neu  vos  sollicitas  temptet  dolor  iste  nefandus 

*     *     * 

Viderit  ac  simili  poena  commissa  recuset. 

Namque  omnes  superos  et  cetera  templa  deorum 

Ture  pio  sacroque  mero  votisque  colebat,  i& 

Oblitus  Veneris  puerique  oblitus  Amoris. 

Hinc  oflensa  dea  est,  haec  diri  causa  furoris, 

Hinc  quoque  partus  amor  redeunti  ad  tecta  parentum, 

Infelix  Perdica,  tibi  —  nam  nuper  Athenas 

Venerat  et  studiis  animos  praebebat  et  aures  — ;         so 

Hinc  quoque  regreditur  matris  periturus  amore. 

Infelix  qui  Cecropias  nunc  deserit  arces: 

Iam  praeda  est  Veneris;  iam  flammis  atque  sagittis 

Armatus  tenuit  servans  iter  omne  Cupido. 

Lucus  erat  variis  in  frondibus,  undique  saeptus,  ss 

Quem  Phoebi  Daphne  foliis  diffusa  tenebat 

Et  myrtus  Paphies,  speciosi  testis  Adonis, 

Egrediturque  solo  fundens  sua  brachia  pinus  — 

Hac  Phrygius  pastor  spernens  in  amore  Cybeben 

Desertusque  viro  per  tympana  plangitur  Attis  —  30 

Fonsque  regit  medio  nota  per  gramina  lapsum: 

lllic  dispersi  flores  mixtique  colores 

Ostendunt,  Veneris  quid  amor;  nam  candidus  iilic 

Flos  Narcissus  amat  veteris  vestigia  fontis 

9  decuifl  H    deae  marcere  furore  Baehrens.       10  ma- 
trum  H       11  Nec  H,  em.  HUler  in  litteris  ad  tne  datis 
iterato  H    pollulat  H,  corr.  m.pr.        12  Neue  soll.  H,  em. 
Htller.    Nulla  lacuna  in  H     18  recuesit  H      14  et  terrat  H 
16  Tu  te  pro  H     16  amore  H      17  duri  H      18  rede- 
unte  H       19  Infoelix  H    perdica  bis  H    aethenas  H 
22  cecropeas  H        24  Armatn  t   H        25  interpunxi 
26  Quae  phebi  solus  dafnae  difussa  H        27  tectie  H 
28  Erigiturque  Baehrens        29  Hanc  frigidus  H    ebebe  H 
30  Desectusque  virum  Baehrens,  reete?        31  rigat  EUis 
torta  per  conieci    mota  Ziehen    lapsa  H        34  ueneris  H 


C.  808,  85-61  287 

35  Et  rosa  purpureum  spargens  per  prata  ruborem; 
Seu  Veneris  cruor  est  seu  flamma  Cupidinis  ista 
Nescio,  sed  gratus  memini,  quia  servit  amori. 

**Hunc  lucum  Filomela  tenet:  circumvolat  alis 
Et  dulcis  queritur  fetus  suspensaque  ramo 

*  ' 

40  Lucus  Amoris:  erat  delapsus  [ab]  aethere  pinnis. 

Namque  illi  conquesta  Venus  mandaverat  ignis. 

Paruit  imperio  matris  pharetramque  sagittis 

Plenam  fundit  humi  tollitque  e  pluribus  unam 

cHoc  telum  est'  dicens  'olim  quo  Iuppiter  auro 
45  Decidit  et  Danaen  fulvo  compressit  amore. 

Est'  (aliud  tollit)  'Ledam  hoc  quo  cygnus  amavit, 

Antiopam  Satyrus  tenuit     iam  fessa  sagittast. 

Quo,  Perdica,  tibi  calamo  firmemus  amorem? 

Vulnera  iam  nostrae  veteres  fecere  sagittae, 
50  Nunc  nova  visenda  est     dixit  rivumque  secutus 

Quaerit  arundineas  scrutatus  limite  silvas. 

Nec  mora  nata  deo  est     namque  obvia  venit  arundo, 

Quam  puer  excissam  totis  radicibus  aufert 

Et  primo  mollis  eradit  pumice  libros, 
55  Post  volucri  cupiens  missu  iibrare  sagittam, 

Pinnam  de  propriis  ardentibus  abscidit  alis 

Et  religat  cera;  possit  quo  certa  tenere 

Quod  temptabat  opus.     et  Amoris  pluma  tenebat 

Iam  sol  emenso  radios  libraverat  ortu 
60  Atque  diem  sekta  magnum  discreverat  hora: 

Omnia  per  terras  animalia  fessa  calore 

36  roborem  H       87  gratum  H       88  locum  filo  mella 
H    ilis  H  sec.  Nolte      39  Nulla  lacuna  H      40  ab  om.  H 

41  illa  H        42  pharetaq;  H       44  telo  H    solim  H 
46  danae  H         46  Ast  H,  eorr.  Bossberg     leda  hoc  quod 
cignus  amabit  H       47  Antiopa  satorus  H    sagittas  H 
48  Quo]   0   H    fermemus   H  (Nolt.)        49  uetera  H 
60  rinaumq;  H  (Nol.)      62  nota^  em.Ellis      68  QuemH 
ezcuesam  tutis  H      66  missu  conieci  uibra  H     67  rele- 
gata   c.  p.  quoq;   cera  H         68  Quo  H    tenebatl  celebat 
H       69  sole  menso  radiis  1.  orbe  H       60  orta  H 


288  C.  808,  61-83 

Sideris  aestiferi  frondis  sub  tecta  subibant. 

Ad  lucum  Perdica  venit  fessusque  labore 

Inlimes  respexit  aquas  lymphasque  recentes 

Vmbriferumque  nemus,  mixtos  per  gramina  flores.         es 

Ingressus  postquam  est  lucos  Perdica  rigentes, 

Talibus  est  verbis  socios  ac  voce  secutus: 

fO  socii,  vestro  iustum  si  corde  videtur, 

Defessos  artus  ac  membra  calore  gravata 

Hic  poterit  relevare  locus.     nam  frigida  fontis  70 

Vena  fluit,  flores  sunt  hic,  [hic]  dulcia  prata.' 

(Heu,  Perdica,  gravis  aestus  radiosque  micantes 

Solis  te  fugisse  putas  lucosque  petisse 

*         •         •         •••••         •         ••••••• 

Ignoras:  intus  gravior  tibi  flamma  paratur!) 

Sic  postquam  fatus,  fusi  per  gramina  terrae  75 

Accipiunt  epulas  et  dulcia  dona  Lyaei, 

Post  somno  reparant  vires.     tunc  aliger  ille 

Paruit  ofGcio  mutatusque  ore  Cupido 

Perdicae  reddit  Castaliam  nomine  matrem, 

Complexusque  dedit  per  somnia  tristis  imago  so 

Et  saevo  iuvenem  confodit  pectora  telo. 

Matris  enim  miserae  caros  dinoscere  vultus  86 

Non  poterat,  quam  parvus  adhuc  dimiserat  olim, 

Cum  peteret  divae  doctissima  templa  Minervae. 

Qui  postquam  somno  miser  est  deceptus  acerbo,  ss 

Ardet  in  incestum,  verum  simulante  figura: 

62  frondi  H        63  locum  H        64  Infimas  JT,  em.  Boss- 
berg    nimfasq;  regentes   H         67  aut  H    ac  HUler 
69  haec  H    ac  Baehrens         70  fontes  H        71  hic  semel 
H      78  Sol  iste  H    pntos  H      ante  74  nulla  lacuna  in  H 

74  tibi  grauior  H  76  factus  H  76  lcti  H  Lyaei 
Baehrens  77  somnos  H  cunt  tunc  H  78  mutaturq; 
H  79  Castaliam:  i  est  consonans.  post  79  v.  240—260  sed 
expuncti  in  H  81  saevo  Bossberp  suo  H  confudit  H 
86 — 87  ante  82  transposui  86  etm  H  -  invisae  Bossberg 
care  H  87  minerae  H  (No).  82  aceruo  H  83  in- 
cestu  H  puero  simolante  H,  correxi  (figwa  in  somnio  obvia 
veram  matiem  imitante)  p.  8.  figuram  Baehrens  et  Ziehen, 
qui  v.  71 — 74  sic  interpunxit. 


C.  808, 84-n»  289 

84  Ingrediturque  suae  regalia  limina  matris. 
88  Continuo  natum  famulae  venisse  parenti 

Castaliae  dixere  suum:  pietatis  honore 
90  Illa  memor  nati  venienti  est  obvia  facta 

Osculaque  aequa  dedit  materni  plena  decoris. 
»4  Quam  miser  ut  vidit,  suscepit  vulnere  curas; 
9&  Et  quotiens  iuvenis  mutata  est  mente  figura 

Vel  quotiens  pulsante  deo  nova  forma  secuta  est, 
95  Haesit  et  insano  obstipuit  deceptus  amore. 

*Heu,  ego  quam  vidi  per  somnia  tristia  demens, 

Mater  eras?  aut  ista  tibi  par  fertur  imago? 

Est  sed  caeca 

Nam  fari  scelus  est,  [est]  admissi  quoque  crimen.' 
100  Talia  constanter  secum  Perdica  locutus. 

Sed  nox  umbriferis  per  caelum  roscida  pinnis 

Presserat  aerios  fugientis  solis  honores 

Cunctaque  per  terras  animalia  pressa  sopore: 

Solus  ibi  dulci  numquam  Perdica  quieti 
io5  Tradidit  assiduis  ardentia  lumina  flammis. 

Nox  ipsi  maesta  [est]:  vigilat  metuitque  tepetque, 

Suspirat  numquam  requiem  daturus  amori. 

Omnia  fessa  domat  caelestia  sidera  somnus 

Fluminaque   [ille]  tenet  nec  non  maris  imperat  undis; 
no  Corpora  vel  modicam  conpellit  adire  quietem. 

Pro  dolor!  hoc  scelus  est  soli  vigilantis  amori. 

Tunc  quoque  Perdicam  [saevo]  premit  igne  Cupido, 


89  dixisse  H       90  nati  Baehrens]  anti  H    facti  H 

91  Oscula  quaeque  H    maternae  H    aoloris  H,  em.  Rohde 

94  sic  transposuit  Baehrens         94  ualneris  ora  H 

92  Sed  H  mntata  m.  f.  est  H  95  Hesit  at  H  96  Sed 
ego  H  per]  quae  H  97  erat  H,  em.  Bossberg  par 
etur  H  98  Incuna  in  H  99  est  semel  H  101  mox  (No) 
H  Iam  nox  Baehrens  104  Soli  tibi  H  ibi  suspectum 
105  ass.  Bossberg:  ardentis  H  a.  1.  flammas  H,  em.  Boss- 
berg  106  est  om  H  mediumq;  tenetq;  H  109  P. 
quoq;'  H;  ille  add.  HiUer  110  modica  conpellata  dire 
H      112  saevo  addidi 

Anthol.  lat  L  2.  19 


290  C.  808,  118-157 

Vt  possit  vix  ferre  vicem.     nam  fulmine  tactus 

Ardebat  miser;  [et]  ducens  suspiria  cordis, 

Quae  puer  edocuit  mortales  cire  Cupido,  iis 

Tales  ftriste  feras  reddit  de  pectore  voces: 

fNox  sceleris  secreta  mei;  nox  conscia  cladis, 

Soli  me  commendo  tibi  nostrumque  furorem. 

Tu  nosti  quid  possit  amor,  sine  te  nihil  ille, 

Seu  Veneris  pars  es  tu  seu  Venus  aut  Venus  in  te  est:  i*o 

Des  requiem  miserando  precor,  et  posse  fateri. 

'At  matri  narrabo  nefas.'     Tamen  ibo  coactus? 

'CredamusP  Quibus  hoc  poteris  conponere  verbis  m 

Aut  vox  qualis  erit?  adgressus  namque  parentem  i*s 

fMater,  ave'  dicturus  ero.     quid  deinde?  tacebo!  i» 

Oedipodem  thalamos  matris  vult  fama  subisse  i» 

Incestosque  toros:  satis  est  quod  nescius  iste 

Commisit,  culpamque  tulit  licet  ille  nefandam, 

Exegit,  sese  privat  dum  lumine,  poenam.' 

Talis  Perdicam  per  noctem  cura  premebat  iao 

Et  proprium  miserando  nefas  fit  causa  laboris. 

Iamque  dies  ortus  +clarior  nudaverat  orbem 

Et  radiis  Titan  noctis  disperserat  umbras: 

Deficiunt  iuveni  paulatim  fortia  membra 

Decoquiturque  umor,  cunctos  qui  continet  artus.  iss 

Namque  undas  cereremque  negat  victumque  ciborum. 

Tunc  quoque  sollicitam  monuit  maestamque  parentem 


113  vix  scripsi  nec  f.  vocem  H  114  et  add.  Bo&s- 
berg  116  inmortale  scire  H,  em.  Bohde  116  tristificas 
Baehrens  119  ille  cupido  H         120  es  tu]  est  H 

121  Dis  H    fatiri  H?        122  Et  H,  em.  Ellis.    Interpunxi. 

123  post  125  posuit  Bohde  126  nox  H  124  quid 
hoc  H         123  de  mede  H  (No)  126  Et  ipoderit  tala- 

mus  H(No)       127  Incestusq;  torus  H    ista  H,  em.  Hiller 
128  illi  H  129  s.  priuato  1.  H  180  pnoctu  H 

131  miseranda  H    fit  causa  Baehrens:  incesta  H      132  cla- 
rum  (jsed  cf.221)  Baehrens.    Num  ortu  claro?        133  Titan 
Bossberg    cita  H    undas  H        134  forsita  membra  H 
136  qui]  q;  H        137  sollescit  amonuit  H 


C.  808,  188—162  291 

Maternae  pietatis  honos,  famulosque  vocavit 
Ad  sese  iussitque  artis  medicae  [venerandos] 

140  Primores  qui  forte  forent,  adducere  secum. 
Iussa  citi  peragunt:  vitae  venere  magistri 
Ingressique  fores  atque  abdita  tecta  cubantis 
Inveniunt  iuvenem  postrema  clade  gravatum. 
Et  primum  quaeront,  quae  causa  laboris  inesset, 

146  Post  vena  [est]  temptata:   sed  haec  pulsusque  quietus. 
Esse  negant  causas  vitiati  corporis  illic, 
Sed  iecur  et  splenis  temptanda  cubilia  et  atri 
Fellis:  quae  metuenda  fdomus,  sunt  omnia  sana 
Per  proprium  digesta  larem,  sunt  cuncta  quieta 

150  Et  vitae  devota  suae;  sed  dira  procella 

Mente  latens  caecos  urguebat  pectore  coeptus. 
Hippocrates  illic  fuerat  qui  forte  vetustus 
Ac  vitae  spatio  longum  qui  ceperat  usum, 
Restitit  ac  secum  docto  sermone  locutus 

166  fQuid,  medicina,  taces?  rationem  redde  petenti! 
Non  isti  calor  est  pulsus  nec  vena  minatur; 
Non  sacrae  partes,  quibus  omnis  vita  tenetur, 
Discordare  parant,  +cum  mox  elementa  resolvant, 
Quae  faciunt  hominem,  dum  quattuor  ista  ligantur. 

leo  Stridenti  gremio  vivaces  inpedit  auras. 
Non  omenta  suas  per  mollia  viscera  sedes 
[Deficiunt],  non  corda  vagi  pulmonis  anhelant 


138  famulatusq;  uocabit  H  139  artis  medicinae  re- 
quiri  H  medicae  scripsi,  venerandos  vel  simile  quid  ad~ 
dens  142  adq;  H     caciantis  H      calentis  Nolte 

144  inessit  H  146  est  add.  Bohde  sedes  H  sed  haec 
BoMberg    pulosq;  H    uiciati  H  147  iecor  H    cobilia 

patri  H  148  Quae  fellis  m.  H  domue:  desidero  putant 
vel  tale  quid  150  ei  dera  H  161  coetus  H  162  Yppo- 
cratis  H  snberat  Rossberg  163  spatiorum  1.  q.  coeperat 
H      154  adque  H  156  pnlso  H         157  Non  scripsi 

Nam  H        158  parent  cum  H    tum  Baehrens       159  legan- 
tnr  H        160  non  intellegitur.         161  Non  omenta  Ellis 
Momenta  H    sedis  H        162  Deficinnt  vel  Destituunt  ad- 
didi,  Excedunt  Ellis 

19* 


292  C.  808,  iw-i88 

Intersaepta  sero,  non  ilia  concita  coxis 

Incutiunt  saevos  +iaculata  saepe  dolores: 

Displicet  os  solum,  quod  sunt  suspiria  longa.'  1« 

Sic  fatus  fessae  scrutatur  conscia  venae. 

Ingreditur  mater.     tum,  quae  fuit  ante  tenenti 

Mitis  et  in  lentos  motus  aequaliter  acta, 

Inprobiter  digitos  quatiens  pulsatibus  urguet, 

Sic  mentis  confessa  nefas.     magnusque  virorum  170 

Invenit  Hippocrates,  quae  pectore  clausa  fuere. 

Et  tali  sequitur  miserandam  voce  parentem: 

'Causas  mater  habes:  medicinae  munera  cessent 

Hic  animi  labor  est:  abeo;  iam  cetera  di  dant' 

Talia  fatus  abit     matrem  nova  cura  premebat  m 

Per  varios  divisa  metus,  natumque  cubantem 

Adgreditur  redditque  pio  de  pectore  voces: 

'Nate,  precor,  miserere  mei,  miserere  tuorum! 

Lumina  tu  partus,  tu  me  facis  esse  parentem. 

Inclita  si  virgo  est,  hymenaeos  iungere  possum,  iso 

Sive  suo  matrona  fovet  viduata  marito. 

Ne  dubites.    [haec]  cura  mea  est,  hoc  maesta  verebar, 

Inlicitos  ne  forte  toros  temptare  mariti 

Cogeret  acer  amor  matrisque  gravaret  honorem.' 

IUe  silet  solumque  trahit  suspiria  longa  iss 

Avertens  faciem,  nec  matrem  cernere  rectis 

Luminibus  poterat  sacro  prohibente  pudore. 

'Mater'  ait,  'discede,  precor:  plus  uris  amantem.' 


163  Intercepta  (-ptor  Nolte)  se  non  (mon  NoUe)  nilia  c. 
costiB  H,  em.  Ellis  et  Baehrens  164  iaculataqne  Baeh- 
rens  166  oeculum  H,  em.  Hiller  166  factus  fessa  scra- 
tatus  H  compita  Ellis  167  dum  q.  f.  ille  t.  H  quae 
sc.  vena  168  et  qualiter  apta  H  16V  pulsantibus  arguit 
H  171  yppogras  q.  pectori  H  172  miseranda  H 
178  habes  maSsr  H  174  abeo  HUler  hebeo  H  ceteri 
dicant  H  175  habet,  sed  m.  nati  n.  c.  H  hebet  NoUe 
176  mos  H  modos  Nolte  180  Indica  s.  v.  es  himineoa 
uincere  p.  H  181  Siuero  m.  foret  H  fovet  scripei 
movet  Baehrens        182  haec  om.  H 


C.  808,  189-314  293 

Roscida  post  radios  aeternaque  lumina  solis 

190  Nox  tenebris  diflusa  suis  conpresserat  omnes. 
At  iam  te,  Perdica,  puer  numquam  ille  Cupido 
Vel  partem  minimam  patitur  decerpere  [somni]: 
Sed  solus  tenet  et  tenebrosa  tectus  in  umbra 
Continuus  tollit  pharetras  ac  tela  furoris 

196  Et  tecum  vigilat  per  noctis  tempora  longa, 
Intorquens  dira  assiduis  incendia  flammis. 
Et  Pudor  buc  aderat,  proprio  comitante  vigore. 
Stant  duo  diversis  pugnantia  numina  telis 
Ante  toros,  Perdica,  tuos:  Amor  hinc,  Pudor  inde. 

soo  Inde  Cupido  monet  secreta  referre  furoris, 
Inde  Pudor  prohibet  vocis[que]  exordia  rumpit 
fFamamque  surgentem  revocit1*     negat  alter,  at  alter 
Ire  iubet  propriumque  nefas  exponere  mentis, 
Verbaque  multa  docet;  quae  vix  e  pectore  lapsa 

205  Perdicae  miseri  moriuntur  in  ore  pudico. 

Sed  postquam  calor  inmensus  per  pectora  currens 

Vsserat  exesas  ardenti  corde  medullas, 

Talia  dimittit  reserato  pectore  verba: 

fSaeve  puer,  semper  lacrimis  et  funere  gaudes! 

sio  0  scelerate,  tuas  si  tu  paterere  sagittas! 
Sique  tuos  ignes  in  te  convertere  discas, 
Ut  credas,  quid  possit  Amor!  sed  parce,  Cupido 
Inprobe!  quae  mandas,  non  possum  dicere  matri. 
Tormentis  adOge  tuis,  constringe  catenis: 


189  radiosaet  naq;  H    alterna  Baehrens;  em.  HtUer 
190  discussa  H         191  Ad  ante  perdica  n.  p.  i.  c.  H 
192  8omni  om.  H        193  Sed    solum   tenuit  ueneranda  te 
ca8U8  umbras  H,  correxi       194  Continuas  puto    faretrae  H 
197  an  Vigore?  201  que  addidi  rumpi  Hy  correxi 

202  Famamq;  8.  reuocit  neanillansl?  Flammamque  urgen- 
tem  revocat  conieci  negat  alter,  at  alter  scripsi  petit  ille, 
aed  ille  Baehrens  203  mentis  H:  matri?  204  docent 
H  quae  uoces  pectora  labi  H,  em.  Bohde  205  A  per- 
dice  H  206  per  corpora  Bachrens  207  axdentes  H 
210  patereres  sagitas  H  211  dicas  H  212  cernas 
Baehrens        214  adflige  idem 


294  C.   808,  215-24* 

Non  fatear.     totas  in  me  consume  sagittas,  "* 

Quotquot  amoris  habes,  et  si  tibi  tela  furoris 

Defuerint,  etiam  tibi  de  Iove  fulmina  sumas: 

Vincere  non  poteris  sanctum,  scelerate,  pudorem!' 

Talia  per  noctem  iuvenis  miserandus  agebat. 

Interea  matrem  nati  nova  cura  premebat,  **° 

Multaque  quaerenti  placuit  sententia  talis, 

Matronas  omnes  totis  e  moenibus  urbis 

Ad  propriam  concire  domum,  si  quis  vigor  illis 

Aut  species  inlustris  erat  vel  forma  superba, 

Quae  proprio  iuvenem  statuisset  amore  +gravare.  *** 

Hoc  visum  placitum  matri.    Non  distulit  ultra. 

Iam[que]  dies  ortus  +cl5rior  nudaverat  orbem: 

Matronae  veniunt  forma  cultuque  micantes. 

Hic  erat  Andromeda,  hic  altera  Laudamia, 

Ditior  haec  Danae,  ftilgentior  altera  Glauce,  ^50 

Candidior  Chione  venit  [altera  et]  altera  Dirce. 

Huc  etiam  tenerae  sanctae  venere  puellae, 

Virgineum  florem  servantes  lege  maritis. 

Has  tristis  Perdica  videns  et  lumina  flectens 

In  matrem  traxit  fdura  suspiria  corde  s** 

Et  tali  secum  miser  est  sermone  locutus. 

cPro  dolor,  o  superi!  defecerat  altera  forma: 

Mater  amanda  fiiit     sed  vincere  certo  furorem 

Quaerendo  vultus,  liceat  quos  iure  tenere. 

Hoc  etiam  voluisse  nefas.     sed  respice,  quales  **° 

Vituperas!  cernis,  niteat  quae  gratia  formae? 

Sunt  niveae,  sunt  hic  procero  corpore  pulchrae, 

216  fateor  H       217  etiam  tibi]  et  si  H        221  tutis 
ae  m.  urbes  H    de  puto  228  proprium  (NoUe  testatur) 

uenire  d.  sed  q.  v.  illic  H    illis  Hiller        224  specie  H 
8uperna  H       225  potmsset  HiUer    iuvare  puto       227  que 
om.  H  cf.  v.  132  230  alter  H         231  coigne  peruenit 

altera  disce  H  234  tristes  H  236  dura  H  dubio  Ross- 
berg  duram  Baehrens  237  soperi  H  238  certas  furore 
H  certo  aeripei  240—260  bis  in  H  (cf.  ad  79)  241  Quid 
iiiperas  H  sed  uim  mutentur  gr.  f.  H,  correxi  (fort.  sed 
et  his)        242  ne  uae  H 


C.  808,  243-268  295 

Virgineofque]  nitent  gratae  de  flore  puellae. 
Nulla  tamen  matri  similis!'  fatusque  coercens 

246  Detorsit  fessos  artus  et  languida  membra. 

Nunc,  o  Calliope,  nostro  succurre  labori: 
Non  possum  tantam  maciem  describere  solus, 
Tu  nisi  das  animos  viresque  in  carmina  fundis. 
[At  quod]  mandasti,  iam  possum  expromere,  Musa. 

250  Tristis  languentes  pallor  perfuderat  artus, 
Tempora  demersis  intus  cecidere  latebris 
Et  gracili  cecidere  modo  per  acumina  nares, 
Concava  luminibus  macies  circumdata  sedit 
Longaque  testantur  ieiunia  viscera  fame, 

266  Arida  nudati  distendunt  brachia  nervi, 
Ordine  digestae  consumpto  tegmine  costae 
Produnt,  quidquid  homo  est  vel  quod  celare  sepulchris 
Mors  secreta  solet.     satis  id  tibi,  saeve  Cupido? 
Materia  est  iam  nulla,  atrox  ubi  flamma  moretur: 

260  Denique  defessos  artus  ac  membra  calore 
+Molitur  gestare  . .  victusque  virorum+ 
Solvitur  infelix  per  tota  cubilia  fusus 
Miratusque  suos  artus  haec  verba  remisit: 
'Quid  dicis;  Paphie?  retulisti  nempe  triumphum: 

266  Ad  tantam  maciem  deducimur.     haec  tibi  virtus, 
Si  dea  mortalem  propriis  superaveris  armis? 
Cerne,  precor,  quid  agas:  flammis  absumis  et  ossa; 
Quae  semper  servata  rogis.     miserere  rogantis, 


248  que   om.  H    netent  H    grato  H,  corr.  Nolte 
244  coercet  H        246  Retorsit  defe&sos  H,  em.  Bossbcrg 
atrus  H       246  sncorre  H        247  matiendi  scribere  H 
248  Ac  (A)  nitidas  animns  (-mie)  H      249  At  qnod  addidi: 

Tu  si  EUis,  Inssisti  H    musam  H       260  Primis  H 
261  dimersis  H        264  famem  H    fame  Hiller        266  sic 
ei  discendunt  H       266  digesta  H     regimine  (tegmine)  H 

267  vel]  et  H   teste  Noltio        268  sufficit  H    satis  id 
Baehren8        269  Materia   lam  (ia)   ntta  ait   atrox  H 
260  t.  e.  calore   vitali   destitutos  261  Mollitur  Baehrens 

nequit   add.  idem  262  Siluitur  H    Volvitur   Nolte 

264  pafiae  H    nemphe  H     266  deam  H      268  roganti  H 


296  C.  808,  J69-S90.  C.  809, 1-2 

Alma  Venus!  nosti,  quae  sint  tormenta  caloris 

Et  quid  possit  amor:  nam  mater  Amoris  amasti.  jto 

Nunc  finem,  Perdica,  vides:   nam  spes  puto  nulla  est 

Quod  superest,  moriamur'  [aitj  Uetumne  bibamus? 

Cur,  miserande,  petis  frustra  potare  venena? 

Iam  fauces  clausere  viam  dirosque  recusant 

In  mortem  latices.     ferro  reseremus  amorem?  *?& 

0  demens!  gladio?  quibus  armis  quove  vigore 

Haec  manus  ecce  valet  librare  in  vulnera  mortem? 

Praecipitem  iactare  libet?  fors  poena  placebit, 

Sed  vereor  ne  forte  leve  et  sine  pondere  corpus 

Vento  gestatum  rursum  servetur  Amori.  sso 

Stringamus  laqueum?  sic  Onis  detur  amanti. 

Quid  turbaris,  Amor?  puto,  vicimus!  omnia  leti 

Praedixi  tormenta  mei,  nec  te  pavor  ullus 

Terruit     et  laqueum  metuis  mihi?  redde  tenebris! 

Iam  scio  quid  fugias:  ne  te  mea  vincula  prodant!  »86 

Da  laqueum  collo:  vel  sic  cum  corpore  nostro 

Inclusus  morieris,  Amor.     solatia  fati 

Haec  tautum,  Fortuna,  mibi  concede  precanti, 

Vt  tumulo  scriptum  per  saecula  longa  legatur: 

Hic  Perdica  iacet  secumque  Cupido  peremtus.'  **> 


b.  m.  — 

B.  m  264. 


809 
TIBERIANI 


Amnis  ibat  inter  herbas,  valle  fusus  frigida, 
Luce  ridens  calculorum,  flore  pictus  herbido. 

271  Hunc  H    nulla  sit  H       272  Quid  H  (NoUe)    ait 
add.  ego,  Amor  Baehrens    laetuq;  H       278  portare  H 
274  durosq;  H        276  reseramuB  H         276  uigore  H 

277  Quae  m.  J3*      in  vulnera  sc.  cordis   atnore  perditi 

278  lactare  H  281  detur  Rohde  de  cura  H  282  uin- 
cimus  o.  hti  H  283  Praedizit  H  284  me  redde  Baeh- 
rens  285  perdant  Baehrens  286  siccu  H  288  Hoc 
tandem  H    tantum  Baehrens        289  legetur  H 

809.    Incipit  uerais  Teberiani  H      1  inter  arva  Baeh- 
rens    fussuB  H 


C.  809,  5-21,  1-2  297 

Caerulas  superne  laurus  et  virecta  myrtea 
Leniter  motabat  aura  blandiente  sibilo. 

6  Subtus  autem  molle  gramen  flore  pulcro  creverat; 
Et  croco  solum  rubebat  et  lucebat  liliis. 
Tum  nemus  fraglabat  omne  violarum  spiritu. 
Inter  ista  dona  veris  gemmeasque  gratias 
Omnium  regina  odorum  vel  colorum  lucifer 

10  Auriflora  praeminebat  +forma  dionis,  rosa. 
Roscidum  nemus  rigebat  inter  uda  gramina: 
Fonte  crebro  murmurabant  binc  et  inde  rivuli, 

14  Quae  fluenta  labibunda  guttis  ibant  lucidis. 

ls  Antra  muscus  et  virentes  intus  [hederae]  vinxerant 

16  Has  per  umbras  omnis  ales  plus  canora  quam  putes 
Cantibus  vernis  strepebat  et  susurris  dulcibus: 
Hic  loquentis  murmur  amnis  concinebat  frondibus, 
Quis  melos  vocalis  aurae  musa  zephyri  moverat 
Sic  euntem  per  virecta  pulchra  odora  et  musica 

20  Ales  amnis  aura  lucus  flos  et  umbra  iuverat 

[Eiusdem  Tiberiani] 
i  Aureos  subducit  ignes  sudus  ora  Lucifer 

2  Pegasus  hinniens  transvolat  aethram 

3  supernae  H  mirtea  H  4  mutabat  H,  em.  Baehrens 
6  Subt'  (*.  e.  Subtus)  H  teste  Noltio  Subter  B&ehrens  florea 
dulco  H,  correxi  flore  adulto  Baehrens  7  fragrabat  Bach- 
rens  violarum:  sub  vel  de  add.  Baehrens  9  vel  (=  et) 
Baehrens  et  H  10  Auro  flore  praeminebat  forma  dionis 
rosa  H  Auriflora  scripsi  dionis]  insignis  puto  flos  Dio- 
naeus  Baehrens  fama  Diones  Ziehen  14  ante  18  transp. 
Baehrens  Qua  Ziehen  labebunda  H  13  lacuna  in  H  post 
intus:    hederae  addidi;   myrtus   intus  Baehrens         15  qua 

pt  H,  i.  e.  potest        17  Hinc  H        18  Quas  H    zefri  H 
20  Alis  H    imbra  H       19  sq.  docent,  ex  narratione  partem 
esse  excerptam.    Sequitur  in  H  c,  719b,  deinde  810. 

1.  Fulgentius,  exposit.  sertn.  antiq.  p.  183  M.  Sudum 
dicitur  serenum.    Tiberianus:  sqq. 

2.  Ftdgentius  Mythol.  1  26.     Unde  Tiberianus:  sqq. 


298  C.  809, 3-6.  C.  810 

s  Tiberianus  in  Prometheo  ait,  deos  singula  sua  homini 
tribuisse 

4  Platonis  hereditatem  Diogenes  cynicus  invadens  nihil  ibi 
plus  aurea  lingua  invenit,  ut  Tiberianus  in  libro 
de  Socrate  memorat 

s  Tiberianus    inducit   epistolam   vento   allatam   ab   anti-  s 
podibus,  quae  habet:  Superi  inferis  salutem. 


810 

b.  m  266.  D©  avloiila 

Ales  dum  madidis  gravata  pennis 

Vdos  tardius  explicat  volatus, 

Defecta  in  medio  repente  nisu 

Capta  est  pondere  deprimente  plumae: 

Cassato  solito  vigore  pennae,  s 

Quae  vitam  dederant,  dedere  letum. 

Sic,  quis  ardua  nunc  tenebat  alis, 

Isdem  protinus  incidit  ruinae. 

Quid  sublimia  circuisse  prodest? 

Qui  celsi  steterant,  iacent  sub  imis!  io 

Exemplum  capiant  nimis  tenendum, 

Qui  ventis  tumidi  volant  secundis. 

3.  Idem  ibid.  III  7. 

4.  Idem  Vergil.  contin.  p.  154  M. 
6.  Servius  ad  Verg.  Aen.   VI  532. 

810.    Incipit  diecriptio  de  auicula  H.     Versiculi  Luxo- 
rium  poetatn  redolent.        1  madida  H      2  expleat  H,  corr. 
E.  Rohde        3  Daepta  H       4  depraemente  H        6  Cas- 
sata  H        6  loetum  H        7  arduam  H       9  sublima  H 
circuis8e,  t.  e.  petime:  cf.  circare  (it.  cercare)  10  celsis 

H,  corr.  Bossberg        11  tenendo  H        12  uanis  tumidi  to- 
nant  H,  corr.  Rohde 


B.  M.  B.  — 


C.  811—812,  1-9  299 

811 
Hymnu8  et  laus  Baoohi 

Salve  magne  pater,  divum  suavissime,  salve, 

Liber,  et  o  nostris  saepe  colende  modis. 
Numine  nostra  tuo  dignaris  tecta  subire. 

Te  colimus  laeta  fronte:  benignus  ades. 
t  Qui  modo  sollicitis  fueramus  mentibus,  ecce 

Adventu  exbilaras  nos,  pater  alme,  tuo. 
Tu  lactas  bominum  mentem  et  convivia  laeta 

EfOcis,  ac  sine  te  gaudia  cuncta  silent 


812  (olim  781) 

Vergilio  tribtUum 

.  .  b.  m.  — 

Aq  puerum  b.  iv  ieo. 

Parce  puer,  si  forle  tuas  sonus  improbus  aures 
Advenit  infandum[que]  audens  exposcere  munus. 
Nam  meminisse  potes,  servata  lege  pudicos 
Esse  aliquos  longumque  diu  tenuisse  pudorem, 
8  Sed  postquam  aurata  delegit  cuspide  telum 
Cae$us  amor  tenuique  offendit  vulnere  pectus, 
Tum  pudor  et  sacri  reverentia  pectoris  omnem 
Labitur  in  noxam:  dolet  heu  sic  velle,  stupetque 
Flammigeros  motus,  et  tandem  cogitur  ipsi 

811,  M  —  Matritensis  M  16  saec.  XV  fol.  201  r.,  edi- 
dit  Hartel,  Bibl.  patr.  lat.  Hispan.  p.  417  3  dignatua 
M,  correxi  4  Incolimus  M  Te  cotimus  scripsi  En  coli- 
mus  Ziehen  5  Qe(  montibus  Mt  corr.  Ziehen  frontibus 
Hartel 

812  $q.  R  =  Rehdigeranus  1 6, 17;  A  — »  Arundelianus 
133  8.  XV:  quos  afferam. 

812.  RA;  M  (Monac.  464)  N  (Monac.  319)  F  (Ric- 
cardianus  710)  saec.  XV.  Primus  edidi  ed.  pr.  P.  M.  Vir- 
gilii  ad  puerum  RAf  similia  ?        2  que  add.  Buecheler 

6  posq  H       7  sancti  MNF       8  inoxam  R      9  Flamige- 
ro8  AR 


300  C.  812, 10-15.    C.  813.    C.  831, 1-2 

Succubuisse  deo  et  genua  inclinasse  tyranno.  io 

Quare  age,  care  puer,  cuius  modo  forma  decorque 

Ingeniumque  ferax  omni  probitate  sacroque 

Pieridum  cultu  renitens  et  Palladis  arte 

Vexant  pervigili  semper  mea  pectora  flamma: 

Da  precor  auxilium  atque  ignem  lenito  furentem!  is 

813  (olim  782) 

B.  Sr6IioM' ™'  VERGILIVS 

De  Oaesare 
Iuppiter  in  caelis,  Caesar  regit  omnia  terris. 


881—864:  B.  — 

B.  V  896.  QQ1 

831:  M.  878  OOl 

Quisquis  ad  ista  moves  fulgentia  limina  gressus, 
Priscorum  bic  poteris  venerandos  cernere  vultus, 

10  Succubuisse  R        11  clare  MN        15  furetem  R 

818.  RA;  Ambrosianu8  B  267  inf,  Florentinus  91,  19 
s.  XV.  Sic  inscr.  R,  om.  ceteri.  terris  RAAm.  mundo  Fl. 
Cf.  Ovid.  met.  16,858sg. 

814 — 830:  hi  numeri  excidunt,  cf.  p.  283. 

831 — 854.  Carmina  de  uiris  illustribus  Bomanis  tam 
consulibus  quam  imperatoribus  et  regibus  A.  Maius  Classic. 
auctorum  III 359  ex  V(aticano)  nunc  ignoto.  Titulo  carent 
G  (Goihanus  1047)  saec.  XV  et  A  (Ambrosianus  H 184  inf.) 
saec.  XV.  Ordo  in  AV  est  hic:  831,  32,  37,  34,  41,  38,  86, 
40,  39,  43,  44,  42,  45—47,  51,  53,  54  (858  om  A).  G  sine 
ullo  ordine  carmina  coniungit;  solus  habet  c.  833  et  835. 
Ex  solo  V  novimus  848 — 50  et  862.  G  ut  deteriorem  raro 
afferam.  Leviuscula  omittam.  *Carmen  vergentium  littera- 
rvm  Latinarum  aetate  videtur  scriptum  esse  exemplorum  ex 
historia  Romana  haustorum  studiosissima.    Epigrammata  e 


C.  881,  8-6.  C.  832—833  301 

Hic  pacis  bellique  viros,  quos  aurea  quondam 
Roma  tulit  caeloque  pares  dedit  inclyta  virtus. 
&  Grandia  si  placeant  tantorum  gesta  virorum, 
Pasce  tuos  inspectu  oculos  et  singula  lustra. 


B.  —  M.  711. 


832 

Bomulus 

Hic  nova  qui  celsae  fundavit  moenia  Troiae, 
Vrbem  Romanam  proprio  de  nomine  dixit 
Infantem  gelidi  proiectum  ad  Thybridis  undas 
Vberibus  fecunda  piis  Larentia  pavit. 
&  Ausus  finitimas  praedari  fraude  Sabinas, 
Fortem  fortis  humi  postravit  Acrona  duello. 


833 
L.  Quintius  Cinoinnatus  b.  —  m.  717. 

Cui  dedit  birsutus  nomen  venerabile  cirrus, 
Quintius  hic  iile  est,  rigidis  animosus  in  armis. 
Is  quoque  dum  curvo  sudans  penderet  aratro, 
Ante  boves  meritum  meruit  dictator  honorem. 
5  Consulis  obsessi  partes  defendit  inertis, 
Inde  triumphalem  conscendit  agricola  currum. 

Ixbro  quodam  iconograpihico,  quales  adamaverunt  librarii  Bo- 
mani,  puto  collecta  esse'  (Ziehen).  Prudentii  Dittochaion 
confert  idem.    Cf.  et  Ovid.  Fast.  5, 666. 

881.  De  eadem   urbe  Roma   G.    cf.  Venant.  Fort.  I 

2  1.  2  hic  om.  V  4  dabit  G  6  Grandia  G,  In- 
clyta  VA 

882.  Est  et  in  B(iccardiano  931)  8.  XV,  quem  contuli. 
1  troiae  VB    romae  AG        2  dixit  GR    dictam  VA 

3  undam  V      4  laurentia  libri     5  A.  est  R      6  humo  G. 

838.    inscr.  et  2  Quintus  G      3  curvo  Buecheler   curuis 
G,  unde  aratris  Baehrcns        5  inhertes  G 


302  C.  834—836 

834 
b.  —  m.  7is.  M.  Furiua  Oamillus 

Qui  fuit  en  patriae  quondam  spes  ampla  ruentis, 
Hic  Senonum  propria  domuit  virtute  furores; 
Vicit  et  opposito  quos  clausit  Marte  Faliscos, 
Brachia  fallaci  religato  in  terga  magistro. 
Quicquid  ubique  truces  bello  valuere  decenni, 
Inclita,  Veientes;  accessit  pompa  triumpho. 

835 
b.  —  m.  714.  T.  ManliuB  Torquatus 

Inclita  Torquatae  dedit  hic  cognomina  genti. 
Vir  ferus  ante  acies  prostrati  guttura  Galli 
Perfodiens  gladio  poscentis  voce  duellum 
Abstulit  aurati  pretiosa  monilia  torquis. 
Consulis  et  Decii  bello  collega  Latino 
Victoris  nati  maculavit  caede  secures. 

836 

b.  -  m.  715  P.  Deoiufl 

Hic  est  qui  vitam  patriae  devovit  amatae. 
Dum  furor  oppositos  agitaret  ad  arma  Latinos 
Saevaque  crudelem  cecinissent  classica  pugnam, 
Inter  tela  aciesque  virum  cuneosque  pedestres 
Candida  sacrata  religatus  tempora  vitta 
Ante  aciem  moriens  bostilibus  occidit  armis. 

884.  M.  Furius  om.  G    M.  Fulvius  Ca'  A      1  q.]  cum 
A      3  Ridit  G    oppositos  A    claudit  G       4  religata  G 

6.  6  om.   V      truci — decemi   A  6  ueienses   G    thri- 

umphi  A 

885.  Manilius  G        4  torques  G 

886.  2  Cum  Duebner.        6  sacrato  V     6  Ante  diem 
Baehren8    crudelibus  V 


C.  837—839, 1-4  303 


B.  —  X.  716. 


B.  —  M.  718. 


837 

M.'  Otiriua  Denatus 

Quid  iuvat  imperio  populos  rexisse  potenti 
Fulvaque  Mygdoniis  ornasse  palatia  gemmis? 
Quamquam  civis  inops,  toto  notissimus  orbe 
Hic  fuit,  egregio  domuit  qui  Marte  Sabinos. 
s  Fregerit  ipse  licet  fulgentis  robora  Pyrrhi, 
Pauperiem  lato  Samnitum  praetulit  auro. 

838 

O.  Fabrioius 

Contentus  modico  tectique  habitator  egeni 
Hic  erat  et  renuit  devicti  munera  Pyrrhi, 
Sprevit  et  oblatos,  Samnitum  munera,  servos, 
Respuit  immensi  locupletia  ponderis  aera, 
5  Horruit  infamem  scelerata  fraude  magistrum 
Pocula  pollicitum  regi  miscere  veneno. 

839 

Q.  Fabius  Maximus. 

Vir  fuit  iste  ferox,  qui  torvus  fronte  verenda 
+Vir  fuit  egregius  et  bello  clarus  et  armis. 
Captivos  modici  quamquam  pauperrimus  agri 
Exemit  pretio  Poenorum  in  vincula  missos. 


887.  Marcus  VG,  om.  A  demptatus  A.  Cf.  Clau- 
dianu8  III 200  sqq.  5  fulgentis  A  ingentis  V  fugiente» 
G      6  oblato  Buccheler    lato  libri 

888.  3  samnitifl  A  4  locupletis  V  6  magistrnm 
libri  mini8trnm  Froehlich  (fpotionibus  regis  praeerat*  Val. 
Max.  VI  6,  1)        6  m.]  miseroq;  A 

839.  1  qni  totns  V  2  Vir  fuit  libri:  Visitnr  BaeK- 
rens  Viribus  Ziehen  v.  2  cum  3  coniungens  Moribns  ma- 
lim  et  bello  A    vir  b.  G    belli  praeclarus  V 


B.  —  M.  719. 


304  C  839, 6-6.   C.  840—842,  1-2 

b  qui  cunctando  nisi  Punica  fregerit  arma, 
Nulla  foret  Latiis  Romana  potentia  terris. 

b.  —  M.  720.  840 

Claudius  Nero 

Armorum  virtute  potens  Nero  Claudius  hic  est 
Coniunctus  Livio  Picentis  ad  arva  Metauri 
Prostravit  Libycas  memorando  Marte  cobortes. 
Fortunate  tui,  iuvenis  metuende,  furoris! 
Ausus  es  ignari  iacere  ad  tentoria  fratris 
Cervicem  Libyci  media  inter  tela  tyrannL 

B.  —  M.  721.  841 

M.  Maroellus 

Tu  primus  Libycum  Nolae  sub  moenibus  bostem 
Insidiis  perilure  tuis;  Marcelle,  fugasti. 
Cumque  Syracosii  quondam  +negaretur  honoris 
Pompa  tibi;  Albano  gessisti  in  monte  triumphum. 
Praedonum  deprensa  manu  venerandaque  multis 
Luctibus  beu  patrio  caruerunt  ossa  sepulcro. 

B.  n  il.  M.  722.  842 

Soipio 

Ille  ego  sum,  patriam  Poeno  qui  Marte  cadentem 
Sustinui  rapuique  feris  ex  bostibus  urbes 

6  qui  V    quoque  AG    nouerit  V    arua  A 

840.  Nero  Claudius  V       2  linio  A        5  tempora  G 

841.  1  mollem  s.  m.  orbem  A         3  syracusii  A  V 
-si  G    negaretur    GV    raperetur   Duebner  cf.  847,3.     in- 
signi8  ce8si88et  A    abnueretur  Buecheler       6  deprehensa  A 

842.  F  =  Ilorentinus  39,  9  anni  1464;  Rcf.adc.  832 : 
hos  contuli.  M  =  Matritensis  M  15  8.  XV.  s  -■  Florent. 
63,38;  Bodhianus  Canon.  misc.  308  8.  XV.  1  sic  M 
Ille  sum  p.  pene  q.  B  morte  G  ex  Marte  VFB  ex 
'  t)ste  A        2  feras  F    ex  om.  Gy  et  M 


C.  842,  a-6.    C.  843—844  305 

Hispanas,  +Hannonisque  acies  magnumque  Syphacem 
Perdomui  et  fraclum  totiens  armisque  repulsum 
5  Hannibalem,  victorque  ferox  mihi  regna  subegi 
Punica  et  excelsas  altae  Carthaginis  arces. 


843 
O.  Mariufl 


B.  —  M.  727. 


Et  genus  et  nomen  merui  virtute  fereci 
Rusticus  Arpinas,  bellorum  maximus  auctor. 
EfTera  post  Numidae  quam  fregimus  arma  Iugurthae, 
Cimbrica  praeclaros  geminavit  pompa  triumphos. 
s  Exegi  civUe  nefas  servilibus  armis, 
Et  mea  Sullanos  fregerunt  arma  furores. 


844 
M.  Oae8iufl  Soaeua 


B.  —  M.  72». 


Igne  calens  belli  mediaque  in  caede  cruentus, 
Pompeiana  phalanx  patulis  exire  ruinis 
Dum  furit  et  properat  claustrorum  frangere  turres, 
Scaeva  ego  Caesarei  defendi  culmina  valli. 
s  Dum  timet  Oceanus  praeclari  Caesaris  arma, 
Textum  pampineae  gessi  sublime  coronae. 


3  sic  VF  et  (-neas)  B  amonisque  A  an(n)onis  RMG 
aciem  Hannonis  Baehrens  Maurumque  Buecheler  4  et 
om.  M  6  uictnmque  A  (bellisque  FGMB)  6  excelsis 
B    altae^  V    dure  GB    dirae  FM 

843.  4  pompa  V]    turba  AG        5  ciuilibus  a.  G 
6  me  V    syllanos  A    syllani — furoris  V 

844.  Marcus  G]  Gaius  V  G.  A  Cesius  G,  om.  A  V. 
Cf.  Vah  Max.  III  2, 23.  Sidon.  Ap.  c.  23, 82  sqq.  Caseius 
Duebner        5  praedari  V 


Anthol.  lat.  L  2.  20 


306  C.  846—847 

B.  -  M.  7S0.  ^ 

Gn.  Pompeius 

Arma  tuli  quondam  toto  victricia  mundo, 

Qui  pelago  Cilicas  et  Pontica  regna  subegL 

Vis  mea,  quos  profugus  commoverat  exul  ad  arma, 

Bellorum  virtute  truces  prostravit  Hiberos. 

At  me  post  soceri  civilia  bella  cruenti 

Dextera  Septimii  Phariis  laceravit  in  undis. 

B.  H  62.  M.  747.  846 

M.  Foroius  Gato 

Cerne  hic  ora  sacri  semper  veneranda  Catonis! 
Libertate  potens  animoque  invictus  et  armis 
Avius  incerto  peragravit  tramite  Syrtes. 
Libertatis  enim  dulcedine  captus  amatae, 
Ne  sua  servitio  premerentur  colla  tyranni, 
Fortia  crudeli  penetravit  pectora  ferro. 

B.  H  63.  M.  750.  847 

Iuliua  Caesar 

Ille  hic  magnanimus,  qui  claris  arduus  actis 
Non  timuit  generum  nec  inertia  signa  senatus, 
Ne  sibi  Gallorum  raperetur  pompa  triumphi, 
Intulit  invitus  per  civica  viscera  ferrum. 
Vis  invicta  viri  reparata  classe  Britannos 
Vicit  et  hostiles  Rheni  conpescuit  undas. 

845«    Gn.  om.  V       2  Cilices  Duebner       6  seruilia  A. 

846 — 847«  Sunt  in  L  (Landsdowniensi  Mus.  Brit.  762 
8.  XV— XVI) 

846.    1  088a  GL  3  peregratiit  A    eyrthas  A 

4  avitae  Burmann        6  uiscera   V 

847*  1  hastie  L  2  s.]  tela  L  4  inuitus  G]  in- 
uictus  AV  immite  L  per  cuncta,  sed  corr.  G  5  repe- 
rata  A    caede  A  V       6  reni  A  G    composuit  L 


C.  848—860, 1-7  307 


B.  —  M.  761. 


B.  —  M.  76S. 


848 

[Iulius  Caesar 

Caesar,  ad  imperium  civili  sanguine  partum 
Venisti,  famulasque  manus  Fortuna  tetendii 
Ipsa  tibi  cessit  tellus  et  iussibus  aequor 
Paruit  omne  tuis.  verum  invidiosa  potestas 
6  Et  suspectus  bonos:  adimunt  civilibus  armis 
Imperium  vitamque  tibi  formidine  regni. 

849 

Iulius  Oaesar 

Germanos  domui  Caesar  Gallosque  potentes, 

Cesserunt  signis  omnia  regna  meis. 
Et  generum  vici  natosque  ferumque  Catonem 
Imperioque  fuit  subdita  Roma  meo. 
5  In  tantis  opibus  me  fors  inimica  peremit, 
Omnis  et  immiti  gloria  sorte  ruit. 


850  B.  -  K.  768. 

Bpitaphium  Iulii  Oaesaris 

En  adsum  Caesar.     quis  me  praestantior  armis? 
Quis  prior  eloquio?  quis  me  clementior  alter 
Egregia  pielate  fuit?  quoscumque  subegi, 
Hos  vici  pietate  magis  quam  fortibus  armis. 
s  Plus  mecum  Fortuna  fuit,  plus  obtulit  uni 
Quam  sibi  di  dederunt.     gestis  belloque  refulsi, 
Germanos  domui  populos  Gallosque  potentes 

848 — 850.  Maius  ex  V  ut  videtur.  Rrcentiora  puto, 
cum  Caesari  iam  epigramma  datum  sit  metrumque  in  altero, 
versuum  numerus  in  tertio  a  reliquis  discrepet. 

860.  4  fortibiM  Meyer  cl.  Ovid.  met.  I  466  fastue  in 
V    fortis    in  Maius  5  obtulit   Ziehen    omnibus  V 

6  dii  dederant  V 

20* 


308  C.  860, 8-1*.    C.  861—863 

Atque  tripartitum  tenui  sub  fascibus  orbem. 

Deleri  haud  potuit  virtus,  non  inclyta  fama; 

Haud  patricida  meum  potuit  restringere  nomen.  io 

Qua  rapitur  Titan  curru,  qua  vergitur  axis, 

Hac  Zepbyrus  nostros  referet  per  saecla  triumphos.] 

B.  —  M.  755.  851 

Caesar  Augustus 

Quae  mihi,  sancte,  dabit  grandes  expromere  laudes 
Musa  tuas?  iam  pauca  canam.    tu  Caesaris  alti 
Vltus  es  indignam  memorando  nomine  mortem, 
Actiaco  et  Pharias  superasti  in  gurgite  classes, 
Tranquillumque  tuis  faciens  virtutibus  orbem  5 

Clausisti  reserata  diu  sua  limina  Iano. 

B.  —  M   756.  852 

Augustus 
Solus  habes  aquila  corvos  laniante  triumvir 
Imperium,  victusque  tuis  Antonius  armis 
Leucadio  et  regina  freto;  Ianumque  bifrontem 
Clausisti.     at  toto  cum  feceris  otia  mundo 
Teque  audes  conferre  deo,  te  Livia  sortis  s 

Dicitur  humanae  [tandem]  monuisse  veneno. 

b.  —  m  759.  853 

Tiberius 

Claudius  egregie  vixit  privatus  et  insons 
Imperiis,  Auguste,  tuis;  simulataque  virtus 


10  parricida  V    restinguere  Meyer. 

851«   Octavianus  A    Oct.  Augustus  G      1  sancta  codd., 
em.  Buecheler    dedit  G    depromere  G        6  lumina  AG 

862.    V  et  F  (cf.  c.  842)         4  ac  V,  corr.  Meyer 
6  tandem  add.  Maius,  mixto  vel  nocuo  Buecheler. 

858  m  solo  V. 


C.  864—865  309 


854 
Traianus 


B.  —  M.  771. 


Caesareos  toto  referens  hlc  orbe  triumphos 
Notus  erat  mundo  quondam  pietate  gementi. 
Inclytus  extremos  penetravit  victor  ad  Indos, 
Belligerosque  Arabas  et  Colchos  sub  iuga  misit, 
s  Armenia  Parthos  pepulit  Babylone  subacta, 
Et  dedit  Albanis  regem,  quos  vicerat  armis. 


855  B.  II  «*.  H.  7M. 

Ootavianus  Augustus 

In  Macetum  campis  ultus  iam  Caesaris  umbras 
Sum  patris,  Augustus  belloque  armisque  superbus, 
Atque  meos  sensit  fugiens  Antonius  enses. 
Quantum  ingens  mundus,  quantum  Iovis  alta  potestas, 
5  Tantus  in  orbe  fui.     terras  pontumque  subegi: 
Vix  caelum  superis  et  sidera  summa  reliqui. 


854.    2  mundi  VA]    uidue  G    quondam  V]    qui  pro 
A    gementis  libri    mundo  .  .  gementi  conieci        3  peregra- 
vit  A.     Catullus  11,2:   in  exferemos  penetrabit  Indos. 
4  iugo  G        6  et  Partbos  VA  et  om.  G 

866— 866d,    R  =  Riccardianus  931  *.  XV  (cf.  ad  c.  832), 
quem  contuli. 

865.  L  =  Landsdowniens%8  762,  cf.  ad  c.  863*.  Est 
et  in  F  {cf.  ad  c.  842);  M  «=  Matrit.  M  15  *.  XV. 
1  Macedon  L  -donum  R  -dum  campos  FM  2  pater 
LMF  armis  belloque  RMF  3  Atque  scripsi  Meque 
RMF  Neque  L  Namque  Fabricius  sensit]  timuit  MF 
4  mu.]  Martis  lacobs  5  mare  ante  terras  L  6  et  RL] 
vix  M  F 


310  C.  866*— 855d,  1-3 

B.  M.  —  QftfU 

B.  V  404.  °°° 

Epigramma  Pyrrhi 

Demetrium  Antigoni,  Poenos,  elapsus  Epiro 
Concussi  bellis,  Siculos,  Lacedaemona  Pyrrhus. 
Romanos  studui  Tarento  avertere  et  ardor 
Fervidus  assidui  belli  mihi  semper  inhaesit 

I:  fi  855" 

Bpitaphium  Alexandri 

Magnus  Alexander  sum,  qui  victricibus  omnem 
Munificus  bellis  incussi  et  stragibus  orbem. 
Ante  meos  nullus  potuit  tam  fortiter  annos 
Tam  late  imperium  et  regnorum  extendere  fines. 

b.  M.  -  855° 

B.  V  404.  OUU 

Epigramma  Iulii  Caesaris 

Magni  animi  Caesar  populos  virtute  subegi 
Iulius  Arctoos,  potui  qui  solus  honores 
Flectere  Pompeii  et  solus  Romana  tenere 
Imperia  atque  unum  mundo  praeponere  regem. 

B  m  B  8&5d 

J5.   JIL.    D,    — 

Epitaphium  Gaesaris 

Volve  tuos  oculos:  metuendum  hunc  aspice,  lector, 
Armorum  bellique  ducem  +bellatrix  in  omnes 
Terrarum  pelagique  plagas  victricia  quondam 

856*"-*1.    jR.  —  1  Dometrium  antigonii  R      2  pyrrus  22 

866b.    2  Magnificn8  bellis  concussi  puto 

855°.    1  Lomganimi  cesari*  p.  R 

856d.  Ineditum  ni  faUor;  descripsi.  2  bellatrix  ex 
v.  6  R\  bellator  vel  potius  qui  primus  puto  3  pellagi- 
que  R 


C.  866d,  4-8.  C.  86G— 868, 1-2  311 

Victor  signa  tulit,  nullo  superatus  ab  hoste. 
5  Gallia  bellatrix,  opibus  superba  virisque 
Passa  sub  hoc  dudum  Romanas  principe  leges, 
Pontica  quo  cecidit  victore  potentia;  quartum 
Caesareis  titulis  dedit  Africa  terra  triumphum. 


QKa  B.  n  9.  M.  696. 

000  B.  V  40*. 

De   Nino 

Ninus  ab  Assyriis  sum  primus  regibus  ausus 
Non  modo  finitimos  populos  regesque  potentes 
Imperio  pressisse  raeo,  sed  viribus  omnem 
Paene  Asiam  domui  terraeque  marique  timendus. 

QFv7  B.  n  4.  M.  700. 

00  '  B.  V  40«. 

De  Semiramide 

Te  stola  ne  dubium  teneat  cultusque  venusti 
Corporis  ambiguus:  sum  clara  Semiramis,  alto 
Non  minor  ipsa  viro,  belli  pacisque  probatis 
Artibus  insignis,  nato  miserabilis  uno. 

858  b.  n  tii.  S 

De  Cyro 

Quantum  fata  valent  atque  inmutabiiis  ordo 
Astrorum,  docui  Cyrus:  quem  nulla  domare 

856—868.  JI=fCod.  Ms.  Viri  Amplissimi  Balth. 
Huydecoperi,  in  quo  sylva  veterum  alioromque  Epigram- 
matum  nabebatur'  Burmann.  Omnia  recentis  aevi  esse 
vermmile  est;  quae  c.  860  praebet,  Diodorus  III  63 — 66 
8olu8  prodidit:  quem  ante  saeculum  XV  vix  quisquam  nove- 
rat,  qui  latine  scripsit.  In  reliquis  Iustinum  plerumque 
seqnitur.  Cf.  etiam  c.  859,3  ex  solo  Herodoto  I  211 — 213 
notum. 

857.    1  ne]  te  H 


312  C.  868, 8-4.  C.  869—860 

Vis  potuit,  non  Astyages  Babylonve  superba, 
Massagetis  eadem  me  fata  dedere  tremendis. 


B.  II  6.  M.  699.  QftQ 

B.  V  40S.  °°* 

De  Tamyri 

Quantum  ego  claruerim  Mavortis  in  agmine,  Cyrus 
Ipse  ferus  novit,  qui  dum  mea  regna  profanus 
Spargapise  insidiis  rapto  popularier  audet, 
Quam  Tamyris  turbata  valet,  cognovit  in  utre. 


B.  n  8.  M.  704.  QfiA 

B.  V  403.  OW 

[De   Myrina] 

Inter  Amazonidas,  quas  insula  celsa  Tritonis 
Hespera  progenuit,  qui  me  nescire  Myrinam 
Dixerit,  ignarum  sese  fateatur  oportet 
Eximiae  laudis:  Libyamque  Asiamque  subegi. 

858*  2  post  Cyrus  interpunxit  Ziehen  4  eadem]  tan- 
dem  Iucobs. 

859«  De  eodem  H  3  populariter  H  4  Thamy- 
ris  H      Est  in  Vaticano  4999  saec.  XV  simiU  hoc: 

De  regina  Thomari. 

ABpice,  si  Thomarim  Sithie  furibunda  potentem 
Ira  fremens  cum  Marte  tulit.   Non  (Nam?)  morte  ducentis 
Milibus  adiunctis  Zirum  violenter  ademit 
Hla  ferox  terfc,  cuius  capud  ipsa  cruentum 
Imponene  talles  effudit  in  aera  voces: 
'Sanguine  tolle  sitim,  quem  fremdus  (fervidus  corr.  Zieheri) 

ipse  sitisti.' 

et  alia  id  genus   De   regina  Semirami,   De   regina  Pantha- 
silea  cett.  atque  etiam  De  Matheldi  sctissima! 

860.  in8cr.  om.  H.  1  quam  H,  correxi  (cf.  Diodor. 
3,63,4)  2  me:  num  se?  Cod.  carmina  ordinat  ut  Bur- 
mann;  ordinem  mutavi,  ut  bina  cohaererent  carmina. 


C.  861—863%  1-3  313 

861  B.  n  10.  M.  705. 

B.  V  408. 

De  Penthesilea 

Graiugenas  acies  superans  passimque  fugatas 
Pentbesilea  premens  ulcisci  nobilis  umbram 
Hectoris  ipsa  mei  potui,  ni  dirus  Acbillis 
llle  Neoptolemus  me  clam  misisset  ad  Orcum. 

QfiO  B.  n  7.  M.  701. 

w*  B.  V  408. 

De  Alexandro  Magno 

Magnus  Alexander  bellisque  horrendus  et  armis, 
Qui  terrore  mei  trepidantem  nominis  orbem 
Vsque  sub  Eoum  parvo  cum  milite  Gangen 
Vndique  concussi,  nulli  sum  laude  secundus. 

QAQ  B.  n  9.  M.  749. 

OW  B.  V  408. 

De  Iulio  Caesare 

Sum  genus  Aeneadum  Gaius  cognomine  Caesar 
Iulius,  Assyrios,  Cyrum,  Macetumque  ferocem 
Qui  iuvenem  probitate  animi,  qui  corporis  acer 
Viribus  exsuperans  fueram  pater  urbis  et  orbis. 


AL.   JJ.  ^~ 

B.  V  894. 


863' 

[Iudioium  Paridis] 

Tres  deae  ad  Paridem 

Tres  sumus  [ecce]  deae:  forma  se  quaelibet  effert. 
Hoc  in  discidio  volumus,  Paris,  arbiter  esto: 
Cui  pomum  dederis,  titulum  simul  ipse  referto. 

862.    Cf  ad  c.  792        8  patrio  Buechcler. 

868.    2  AsByrium  Meycr    Macedumque  H 

868\  L  =  Landsdowniensis  762  in  mus.  Brit.  serva- 
tus,  8.  XV— XVI,  fol.  17.  Ausonianis  simile  esi.  Iud.  Par. 
add.  Baehrens        1  ecce  add.  id. 


314  C.  868*,  4-1». 

Venus  ad  Paridem 

Plectra  sonora,  ioci,  lusus,  lasciva  voluptas, 

Haec  mea.     si  reliquis  me  praefers,  ipsa  puellam  s 

Pro  mercede  dabo,  qua  non  formosior  ulla. 

Iuno  eidem 

Sceptrorum  sublimis  honor  fascesque  tremendi 
Divitiaeque  mei  iuris.     te  iudice  palmam 
Si  tulerim,  regno  per  me  donabere  summo. 

Pallas  eidem 

Quae  caelum,  quae  terra  tenet,  quae  pontus  et  orcus,   io 
Legibus  astringo  certis:  nil  me  sine  rectum; 
Et,  si  me  sequeris,  non  abstrahet  invius  error. 

Iudicium  Paridis 

Grata  mihi  tua  forma,  Venus,  tua  munera  grata. 

Plus  aliis  mihi  mente  sedes:  certaminis  ecce 

Pignus  habe  victrix  auri  spectabile  malum.  n 

Poeta 

Hac  in  lite  triplex  hominum  mellita  poesis 
Depinxit  studium,  quorum  datur  optio  cunctis. 
Falluntur  tamen  optando  plerique:  sequaces 
Luxus  habet  multos,  honor  et  sapientia  paucos. 

4  ioco  plau8us  L  7  fastesq;  L    Panlaa  L 

10  celumq;  t.  t.  qui  L    orbis  L     orcus  et  12  avius  Baeh- 
rens        13  tu  m.  L         16  poeses  L         19  sapiam  L 
Finie  L.      Sequitur  epitaphium  recens  Naevii  euiusdam  (B. 
V  396)  et  medii  aevi  distichon  (M.  690.  B.  ib)  hoc: 

Filius  Euandri  Pailas,  quem  lancea  Turni 
Militis  effudit  morte  fera,  iacet  hic. 


C.  864—866  315 

QaA  B.  V67.  M.1086. 

004  B.  V  370. 

[De  quatuor  anni  tempeetatibufl] 

Aestatis  Maius  Tauro  primordia  prodit 

Iunius  aestivo  Geminorum  cardine  surgit 

Iulius  aestivas  Cancro  secat  +alter  aristas. 

Autumni  caput*Augustus  parat  ore  Leonis. 
sAutumnas  uvas  September  Virgine  curat. 

Libra  sub  autumno  Octobri  dat  semina  sulco. 

Scorpius  innectit  tempus  fbrumale  Novembris. 

Arcitenens  biemis 

Capricorni  sidere  frigens. 

10  Inducit  Februo  ver  udus  aquarius  arvo. 

Mars  flores  vernis  nemori  sub  Piscibus  edit 

Aprili  vernante  novans  Aries  micat  annum. 


Q£tK  B.V194.  M.  1123. 

OOO  B.  V  405. 

Porcius  octoplioro  fertur  resupinus  ad  aedem 

Iunonis  Triviae  priscaque  templa  deae 
Et  circum  Pboebi.     merito  stupet  inscia  turba 

Atque  ait:  an  horum  victima  porcus  erit? 

864.  'Ex  veteri  codice  Virgilii  Mediceo  descripserat 
N.  Heinsius'  Burmann.  Codcx  nondum  repertus  est.  In- 
scripsi  ut  Burmann.     V.  10 — 12  ante  1  transp.  Baehrem 

8  altus  Buecheler    acer  Baehrens        6  Maturas  Baehrens 
7  hiemale  puto       8  ab  9  separavit  Meyer       9  Hiberno 
est   Ianus   C.  s.  fr.   supplevi.        10  udum   cod.,   corr.  Bur- 
mann    arco  cod.  arvo  Buecheler        11  vernoe  Burmann 

Aliter  in  cod.  Phillippico  1694  s.  XIII  (B.  V  65.  M .  1034) : 
De  quattuor  temporibus  anni. 
Ver  aestaB  autumnuB  hyemps  sunt  quatuor  anni 

Tempora,  quae  currus  lustrat,  Apollo,  tuus. 
Ver  sua  grana  serit,  fovet  aestas  semina,  fota 

Colligit  autumnuSy  lecta  recondit  hyemps. 

865.  f  Ex  cod.  MS.  Bourdelotii  ineditum  hoc  Epigramm  a 
adfert  Pricaeus  ad  Apuleji  Apolog.  p.  173.'  Burmann.  In 
Porcium  Burmann.  Ficticium  putat  Buecheler.  2  Rheae 
et  4  en  conieci 


316  0.  866—867, 1-6 

B.V  212.  M.  1141.  q/»/» 

B.  V  216.  300 

Quis  deus  hoc  medium  flammavit  crinibus  aurum, 
Iussit  et  in  dumis  sentibus  esse  rosam? 

Aspicis  ut  magni  coeant  in  foedus  amantes: 

Martem  spina  refert,  flos  Veneris  pretium  est  — 

Quid  tibi  cum  magnis,  puer,  est,  lascfte,  sagittis?  & 

Hoc  melius  telo  pungere  corda  potes! 
Nec  flammas  quaeras  neque  +alti  pectoris  ignis: 

Si  tibi  ver  tantum  praebeat  ista,  sat  est  — 

Pallens  herba  viret:  color  est  hic  semper  amantum. 

Tam  fugitiva  rosa  est  quam  fugitivus  amor.  io 

Nam  quod  floricomis  gaudet  lasciva  metallis, 

Aurum  significat  vilius  esse  rosa. 

B.  Jft.  —  Q^57 

B.  V  217.  OO  4 

Fabula  constituit  toto  notissima  mundo 

Gorgoneos  vultus  saxificumque  nefas. 
Hoc  monstrum  natura  potens  novitate  veneni 

Ex  oculis  nostris  iusserat  esse  malum. 
Hanc  auro  genitus  Iovis  ales  praesule  diva  » 

866*  In  antiquissimo  Terentii  codice  Bembino  (Vatic. 
3226)  fol.  96  post  Hecyram  manu  s.  XV  (cf.  Terent.  ed. 
Umpfenbach  p.  XIII),  —  ab  Angelo  Politiano  teste  Heinsio 
—  additum;  eadem  certe  manu,  quae  totum  codicem  correxit. 
Contuli  a.  1876.     cDracontii*  Baehrens.    Alleaoria  rosae  et 

r'narum   eius  est  Ausonianis  similis.        1  flammabit  coa\ 
cr.  i.  e.  crinibus  sive  foliis  flammeis  cinxit    vallavit  Baeh- 
rens    vepribus  Heinsius         2  deneie  Buecheler  et  inclu&am 
Baehrens        3  amantis  cod.        6  Qnit  .  .  lasciuae  cod. 
6  pongere  c.  potis  cod.  7  alti  cod.    anbeli  Buecheler 

sit  ut  alti  Baehrens  8  Set  tibi  uer  nantum  preueat  iata 
facis  cod.  Si  .  .  sat  est  scripsi  tantum  Buecheler  faces 
idem.        9  erba  cod.     Tria  epigrammata  distinxi. 

867«  In  eodem  Bembino  fol.  97  r.  s.  XV  eadem  manu 
additum.    Ad   anoxoonalov   spectat  1  mondo  cod. 

4  ExlTrux  Buecheler    Ex  ocuhs  esae  U.  e.  non spectari*  Ziehen 
6  Hanc  ales:  Gorgonem  Perseus  pre  sole  cod.,  correxi. 


C.  867,6-10.    C.  868— 870  317 

Mactans  aerato  conspicit  ingenio. 
Dcriguit  mirata  necem  fatumque  veneni 

Vertit  et  in  mortem  decidil  ipsa  lapis. 
Sic  praesens  absensque  simul  caecumque  videndo 
io        Ludit  et  ignaro  raptor  ab  hoste  redit 

868 
Vide  nunc  c.  761* 


869  B.  m.  b.  — 

Pulcinus  milvo  dum  portaretur  'hoc'  inquit 

'Iam  cado,  ne  timeas;  non  tenet     .     .     .     .' 


870  B.  —  M.  276. 

B.  — 

Augustinus 

Roma  labore  vigil  fregit  Carthaginis  arces: 
Desidia  interiit  Roma  subinde  cito. 


6  erato  cod.    ingenio  i.  e.  dolo,  sollertia  in  gremio  EUis 
in  clipeo  Buecheler        7  Diriguit  cod.    mirari  i.  e.  mirando 
aspicere        8  morem  cod.  mortem  scripsi    rorem  Ellis 
9.  10  ut  ad  Perseum  spectantia  post  6  ponit  Buecheler 
9  abssens    cod.     cecumq.   cod.  caecusque   (t.  e.   non  visus) 
Baehrens        10  sapetor  ab  oste  cod.  * 

861K  In  Cod.  Valentiano  396  saec.  IX  ex.  fol.  66  r., 
sed  manu,  ut  mihi  uisum  est,  saeculi  XV.  1  hoc]  at 
Buecheler. 

870  et  871  e  cod.  Gothano  anni  1496  Duebnerus  ed. 
a.  1828.  Cf.  Augustinus  de  civitate  dei  1 30  rDeleta  Cartha- 
gine  tanta  mala  continuo  subsecuta  sunt,  ut  Romani  per- 
dita  integritate  vitae  crudeliora  paterentnr'  et  III  21,  et 
Appianus  praef.  11  ^P&iLaloi]  &gstfj  xal  tpsQSitovla  xal 
xaXaMtaqUf  itavxag  i)iteQfjqav  .  .  .  ui%Qi  fiefiaiag  ixQaxriCav.9 

870«    2  supina  Buecheler. 


318  C.  871—878» 

B.  -  M.  880.  871 

B.  — 

Appianus 

Postquam  militia  et  belli  sudore  vacabant 
Romani  et  nusquam  bella  vel  hoslis  erat, 

Desidia  et  luxu  robur  Romana  iuventus 

Perdidit     boc  cecidit  inclita  Roma  modo. 

872 

Vide  nunc  c.  800 

B.V174.  M.U04.  Q7£ 

B.  V  405.  V 

In  equnm  mirae  pernioitatis 

Te  cuperet  Phoebus  roseis  aptare  quadrigis, 
Sed  fieret  brevior  te  properante  dies. 

Q7Qa 
B.M.  —  B.V405.  OI° 

TVLLII 
de  oivitate  Tarenti 

Ambitur  gemini  sinuosa  fauce  profundi 

Urbs,  quae  de  parvo  flumine  nomen  habet; 

Quam  mare,  quam  tellus  ditant,  set  dispare  fato: 
Pisce  fretum,  terra  germine  grata  placent 

Vitis  oliva  seges  surgunt  tellure  feraci 
Et  mare  purpureo  murice  dite  rubet. 

873*  'Inveni  in  cod.  Ms.  D'Orvilliano,  quo  contineba- 
tur  Rnderici  Cari  Baetici  opus  .  .  de  veteribus  Hispaniae 
Deorum  Manibus,  in  cuius  fine  hoc  epigramma  legebatnr 
post  inscriptionem  et  epigramma  metricum  de  templo 
Traiano  sacrato'  sqq.  Burmannus. 

878*.    Yersus    composita   ut   dicitur  per   Tullium   de 
ciuitate  Tarenti:   e  *Canoniciano  l.  808   saec.  XIV  fol.  190 
manu  saec.  XV9  ed.  Baehrens  mus.  Rhen.  XXXI  p.  96. 
8  fato  cod.  pacto  Baehrens;  fetu  Ziehcn        De  Ttdlio  for- 
tasse  eodem  cf.  c.  772*. 


C.  878b— 878d  319 


Q7Qb  B.  M.  — 

OIO  B.  IV  488. 


Baiarum  dum  forte  capit  sub  mollibus  umbris 

Fessus  Amor  somnum  murmure  captus  aquae, 
Ipsa  facem  accurrens  gelida  celavit  in  unda, 

Vt  veteres  flammas  vindicet,  alma  Venus. 
5  Quum  primum  liquor  ille  aeternos  concipit  ignes; 

Igne  novo  (quisnam  crederet?)  arsit  aqua. 
Flammivomis  igitur  fumant  haec  balnea  lymphis, 

Quodfacula  una  omnes  vincit  Amoris  aquas. 


873°  b.  m.  - 

B.  IV  458. 

Dicite,  cum  melius  cadere  ante  Lucretia  posset, 

Cur  potius  post  vim  maluit  illa  mori? 
Crimine  se  absolvit  manus  illa  habitura  coactae 

Vltorem  et  patriae  depositura  iugum. 
6  Quam  bene  contempto  lacerat  sua  pectora  ferro, 

Dum  pariter  famae  consulit  et  patriae! 


873d 


B.  M.  B.  — - 


Dum  non  laeta  fiiit,  defensa  est  Ilios  armis: 
Militibus  gravidum  laeta  recepit  equum. 

878b  ••    Ex  B  =  Riccardiano  2939  saec.  XV  ed.  Baeh- 
rens,  in  quo  deinde  c.  706  sequitur. 

878b.    3  accurres  B  6  Quam  B,  corr.  Ziehen 

6  aquas  B 

878°.    4  Vultorem  B        6  lacerat  Baehrens:  sacra  B 

878d«    Apud  Mythographum  Maii  Vaticanum  III  6, 8. 


320  C.  878* 

B.™iSIM1564'  873e  (Plim  9n) 

Cum  te  mortalem  noris,  praesentibus  exple 
Deliciis  animum.     Post  mortem  nulla  voluptas. 
Namque  ego  sum  pulvis,  qui  nuper  tanta  tenebam. 
'Haec  habep  quae  edi,  quaeque  exsaturata  libido 
Hausit;  at  illa  iacent  multa  et  praeclara  relicta.' 
Hoc  sapiens  vitae  mortalibus  est  documentum. 

878«,    Ex  Bernensi  211  saec.  XV  fol.  163\     Pithoeus 
p.  603   v.  1—2  habet  (Epicuri   flle  et  2  Divitiia).        4  que 
exactura  B        6  et  prera  B        4 — 5  stmt  etiam   apud  Cic 
Tuec.  V  101. 


CARMINA 

QVAE   LIBRI  TANTVM  TYPIS 
DESCRIPTI  EXHIBENT 

GENVINA,   DVBIA,   FALSA 


AnthoL  lat.  L  2.  21 


874 

Vide  nunc.  c.  720* 

874*  B.M— B.V»4. 

•r-v-r-t  *  ^./%^r«T-r  Auot.  antiqnisi. 

DRACONTII  xiv  m. 

Ad  Trasimundum  oomitem  Capuae 
De  mensibus 

Ianuarius 

Purpura  iuridicis  sacros  largitur  honores 
Et  nova  fastorum  permutat  nomina  libris. 

Februarius 

Sol  hiemis  glacies  solvit  iam  vere  nivesque; 
Cortice  turgidulo  rumpunt  in  palmite  gemmae. 

Martius 

5  Martia  iura  movet,  signis  fera  bella  minatur; 
Excitet  ut  turmas,  et  truncat  falce  novellas. 

Aprilis 

Post  Chaos  expulsum  rident  primordia  mundi. 
Tempora  pensantur  noctis  cum  luce  diei. 

874»  b.  Ed.  C  =»  Coriusy  Hist.  urbis  Mediolanensis  1 
p.  13  a.  1664  ex  cod.  fin  caratteri  Langobardi',  dcperdiio. 
Inde  sumpsit  F=  Vaticanus  9136  8.  XVII%  quem  descripsi. 

874*.  Capuae  scripsi  Capud  V\  conte  di  Capua  est 
apud  C.  Hunc  a  Corio  confusum  esse  cum  Thrasamundo 
rege  Vandalorum  monui  mus.  rhen.  32, 819.  2  permittit 
Baehrens  3  verbere  nives  CV,  em.  Baehrens  mitis  Traube 
vemen8  Leo        6  truncet  CV,  correxi 

21* 


324  C.  874*  »-»4 

Maius 

Prata  per  innumeros  vernant  gemmata  colores; 

Floribus  ambrosiis  caespes  stellatur  odorus.  io 

Iunius 

Messibus  armatis  crispae  flavantur  aristae: 
Rusticus  expensas  et  fluctus  nauta  reposcit. 

Iulius 

Humida  dant  siccas  messes  domicilia  Lunae: 
Fontanas  exhaurit  aquas,  ut  Nilus  inundet 

Augustus 

Atria  solis  babet,  sed  nomen  Caesaris  adfert.  15 

Mitia  poma  +dabit,  siccas  terit  area  fruges. 

September 

Aestuat  autumnus  partim  variantibus  uvis, 
Agricolis  spondens  mercedem  vina  laborum. 

October 

Promitur  agricolis  saltantibus  ebrius  imber; 
Rusticitasque  fdecet  gaudens  plus  sordida  musto.  «> 

November 

Pigra  redux  torpescit  hiems;  mitescit  oliva, 
Et  frumenta  capit  quae  fenore  terra  refundat 

December 

Algida  bruma  nivans  onerat  iuga  celsa  pruinis 
Et  glaciale  gelu  nutrit  sub  matribus  agnos. 

9  vernat  CV       11  flavae  crispantur  Baehrens,  recte? 
13  ob8Curu8.        14  Fortunas  C;  corr.  V       16  datat  Baeh- 
rem  19  euhiue  idem  20  deo  est  g.  Baehrens 

21  nitescit  V    mit.  C 


C.  874b.   876  325 


874b  B.M.  — B.V.216. 

Auct.  antiqulss. 

De  origiiie  rosarom  dioitur:  xiv  m 

Alma  Venus  [quondam]  dum  Martis  vitat  amores 

Et  pedibus  nudis  florea  prata  premit, 
Sacrilega  placidas  irrepsit  spina  per  berbas 

Et  tenero  plantas  vulnere  mox  lacerat. 
5  Funditur  inde  cruor;  vestitur  spina  rubore; 

Quae  scelus  admisit,  munus  odoris  habet. 
Sanguine  cuncta  rubent  croceos  dumeta  per  agros 

Et  sancit  vepres  astra  imitata  rosa. 
Quid  prodest,  Cypris,  Martem  fugisse  cruentum, 
10        Cum  tibi  puniceo  sanguine  planta  madet? 
Sanguineis  Cytherea  genis,  sic  crimina  punis, 

Mordacem  ut  spinam  flammea  gemma  tegat? 
Sic  decuit  doluisse  deam,  sic  numen  amorum, 

Vindicet  ut  blandis  vulnera  muneribus. 


875  B.  m  268.  M.  1006. 

b.  — 
Cogitat  Vrsidius  sibi  dote  iugare  puellam; 

Vt  placeat  domino,  cogitat  Vrsidius. 
Cogitat  Vrsidius  heredem  tollere  parvum; 
Vt  placeat  domino,  cogitat  Vrsidius. 
6  Cogitat  Vrsidius  domino  quacunque  placere 
Virgine  vel  puero.     quam  sapit  Vrsidius! 

874b.    Dicitur   traieci  in  inscriptioncm    Icitur    Traube 
quondam   addidi  6   cf.  Dracontius  satisf.   162:    quae 

scelus  admi8it,  munuB  honoris  habet.  7  croceus  G  -eos 
Baehrens  12  Veracem  C,  corr.  Baehrens  Uracem  Vollmer 
Auct.  antiquiss.  XIV  228. 

875*  'Tollere  dnlcem  cogitat  haeredem:  unde  illud  epi- 
gramma:  Cogitat'  sqq.    Geo.  VaUa  in  comm.  ad  IuvenaUm 
6, 38  a.  1480  edito.    In  codice  suo  vetustissimo  si  Valla  in- 
vent'8sett  disertis  verbis  ut  solet  adnotasset.       8  haeredem 
6  quam]  $   Valla. 


326  C.  876, 1-16 

B.m58.M.S79.  876 

Avienus  ed. 

Holderp.l.B.-  RVFI   PEgTI   AVIENI 

Qua  venit  Ausonias  austro  duce  Poenus  ad  oras, 

Si  iam  forte  tuus  Libyca  rate  misit  agellus 

Punica  mala  tibi  Tyrrhenum  vecta  per  aequor, 

Quaeso  aliquid  nostris  gustatibus  inde  rclaxes. 

Sic  tua  cuncta  ratis  plenis  secet  aequora  velis,  » 

Spumanti  cum  longa  trahit  vestigia  sulco, 

Romuleique  Phari  fauces  illaesa  relinquat: 

Sit  licet  iila  ratis,  quam  miserit  alta  Corinthos, 

Adriacos  surgente  noto  qua  prospicit  aestus, 

Quamve  suis  opibus  cumularit  Hiberia  dives,  io 

Solverit  aut  Libyco  quam  laetus  navita  portu. 

Sed  forsan,  quae  sint,  quae  poscam;  mala,  requiras. 
Illa  precor  mittas,  spisso  quibus  arta  cohaeret 
Granorum  fetura  situ,  castrisque  sedentes 
Vt  quaedam  turmae  socio  latus  agmine  quadrant  is 

Multiplicemque  trahunt  per  mutua  vellera  pallam, 
Vnde  ligant  teneros  examina  flammea  casses. 
Tunc  ne  pressa  gravi  sub  pondere  grana  liquescant, 
Divisere  domos  et  pondera  partibus  aequant, 
Haec  ut,  amice,  petam,  cogunt  fastidia  longis  *o 

Nata  malis  et  quod  penitus  fellitus,  amarans 
Ora,  sapor  nil  dulce  meo  sinit  esse  palato. 
Horum  igitur  suco  forsan  fastidia  solvens 
Ad  solitas  revocer  mensis  redeuntibus  escas. 
Nec  tantum  miseri  videar  possessor  agelli,  *& 

876.     V  =»  Avieni  ed.  pr.  Venetiis  a.  1488  impresm. 
L  =  libri  veteris  Orteliani  deperditi  collatio   in  cod.  Lei- 
densi  Burm.  q.  13  extans.     0  —  VL    Rufus   Festus  Auie- 
nius   V.  C.    Flauiano   Myxmeico  V.  C.    suo   salutem   V 
4  relazis  0         6  dum  Burmann         7  fari  V         9  Adria 
consurgente  0,  em.  Barth    notus  0,  em.  Schott        14  foe- 
tura    0         16  claudunt    Oudendorp         16  pellem    Werns- 
dorf    telam  Heinsius        17  ex  (et  L)  agmine  0,  em.  Hein- 
sius        19  pastibus  0,  em.  Pithoeus        23.  31  succo  0 
25  Ne  L 


C.  786,26-31.  C.  877— 878,  t-S  327 

Vt  genus  hoc  arbos  nullo  mihi  floreat  horto: 
Nascitur  ex  multis  onerans  sua  brachia  pomis, 
Sed  gravis  austerum  fert  sucus  ad  ora  saporem. 
Ula  autem,  Libycas  quae  se  sustollit  ad  oras, 
so  Mitescit  meliore  solo  caelique  tepentis 
Nutrimenta  trahens  suco  se  nectaris  implet. 

Qnn  B.V134.  M.107S. 

o((  B.  — 

Caesaris  ad  valvas  sedeo,  sto  nocte  dieque, 

Nec  datur  ingressus,  quo  mea  fata  loquar. 
Ite,  deae  faciles,  et  nostro  nomine  saltem 
Dicite  divini  praesidis  ante  pedes: 
s  Si  nequeo  placidas  affari  Caesaris  auris, 

Saltem  aliquis  veniat,  qui  mihi  dicat  *abi\ 

878  B  M-  B  - 

°  •  °  Claudianus  ed. 

MEROBAVDIS  vel  CLAVDIANI  ^Tp.tn. 
Laue  Christi  ibid.xivp.19. 

Proles  vera  Dei  cunctisque  antiquior  annis, 
Nunc  genitus,  qui  semper  eras,  lucisque  repertor 
Ante  tuae  matiisque  parens,  quem  misit  ab  astris 

27  ex  V    et  L    onerant  0,  correxi        28  succus  0 
29  auras  0,  correxi        30  coeli  0 

877.  Mazocchius  in  Epigrammatis  antiq.  urbis  Romae 
(a.  1521)  fol.  130  r.:  cUbi  sit,  ignoratar'.  3  facilis  Ma- 
zocchius  4  praesidia]  Caesans  Pithoeus.  —  cf.  Carmen 
Scotti  cuiusdam  in  poet.  aev.  Carol.  III  688: 

Nocte  dieque  gemo,  dominum  quia  sentio  tristem; 
Et  quia  hunc  timeo,  nocte  dieque  gemo.  sqq. 

878.  C  =  Claudianus  a  Camerte  Vindobonae  a.  1510 
editus.  0  ■=  codex  Oporini  deperditus.  Simile  est  Carmen 
paschale  sive  De  ealvatore,  Claudiano  in  cod.  Veronensi  163 
s.  IX  adscriptum.  Claudiani  laus  Christi  C.  Merobaudis 
Hispani  Scholastici  carmen  de  Christo  transscripsimus  e 
libro  antiquo,  qnem  ad  nos  Oporinus  misit  G.  Fabricius 
Poet.  christianorum  comment.  p.  87;  ad  p.  763.  3  Nate, 
Barihius    tuam  Heinsius 


328  C.  878, 4-so 

Aequaevus  genitor  verbumque  in  semina  fusum 

Virgineos  habitare  sinus  et  corporis  arti  s 

Iussit  inire  vias  parvaque  in  sede  morari, 

Qnem  sedes  non  nlla  capit,  qul  lumine  primo 

Vidisti  qnicqnid  mnndo  nascente  crearas, 

Ipse  opifex,  opns  ipse  tui,  dignatos  iniquas 

Aetatis  sentire  vices  et  corporis  huius  i* 

Dissimiles  perferre  modos  hominemque  subire, 

Vt  possis  monstrare  deum,  ne  lubricus  error 

Et  decepta  diu  vani  sollertia  mnndi 

Pectora  tam  multis  sineret  mortalia  saeclis 

Auctorem  nescire  suum:  te  conscia  partus  u 

Mater  et  attoniti  pecudum  sensere  timores. 

Te  nova  sollicito  lustrantes  sidera  visn 

In  caelo  videre  prius,  lumenque  secuti 

Invenere  magL     tu  noxia  pectora  solvis 

Elapsasque  animas  in  corpora  fiincta  reducis  » 

Et  vitam  remeare  iubes.     tu  lege  recepti 

Muneris  ad  Manes  penetras  mortisque  latebras 

Immortalis  adis.     nasci  tibi  non  fuit  uni 

Principium  finisque  mori;  sed  nocte  refusa 

In  caelum  patremque  redis  rursusque  perenni  ss 

Ordine  purgatis  adimis  contagia  terris. 

Tn  solns  patrisque  comes,  tu  spiritus  insons 

Et  toties  nnus  triplicique  in  nomine  simplex. 

Quid,  nisi  pro  cunctis,  aliud  quis  credere  possit 
Te  potuisse  mori,  poteras  qui  reddere  vitam?  *> 

4  verbumque  Birt     verbique  CO  5  artus  0 

8  creares  0  9  tui  Scaliger    sui  CO    iniquoe  0 

12  posses  ClaveriiM        13  vani  Heinsius    varii  solertia  CO 

16  n.  s.]   scivere   deum    0    patrie   Barth,    recte? 
17  visu]    cursu   olim  conieci  21  om,  0    recoepti  C 

22  Mundus  et  ad  0  23  nasci  om.  0  non  Barth:  nam 
C,  tantum  non  0  24  finisve  0  repulsa  Buecheler  rerusns 
VoUmer  25  In  c.  ad  patrem  scandis  0  In  c.  patrem- 
que  redis  C  27  insons  t.  e.  sanctus.]  idem  Birt  ingens 
Vollmer  spirituum  fons  Barth  29  Quis  0.  Multa  deesse 
*tiavit  Scaliger 


C.  879  329 

879  B.  M.  B.  _ 

liiraonla  Ghnsti  Birt  P.  412. 

Angelus  alloquitur  Mariam,  quo  praescia  verbo 
Concipiat  salva  virginitate  deum. 

Dant  Ubi  Cbaldaei  praenuntia  munera  reges: 

Myrrham  homo,  rex  aurum,  suscipe  tura  deus. 

5fP«rmuLat  lymphas  in  vina  liquentia  Christus, 
y        Quo  primum  facto  se  probat  esse  deum. 

Quinque  explent  panes,  pisces  duo  milia  quinque, 
Et  deus  ex  parvo  plus  superesse  iubet 

Editus  ex  utero  caecus  nova  lumina  sentit 
10        Et  stupet  ignotum  se  meruisse  diem. 

Lazarus  e  tumulo  Christo  inclamante  resurgit 
Et  durae  mortis  lex  resoluta  perit 

Nutantem  quatit  unda  Petrum,  cui  Christus  in  alto 
Et  dextra  gressus  firmat  et  ore  (idem. 

15  Exsanguis  Christi  contingit  femina  vestem. 
Stat  cruor  in  venis.     fit  medicina  fides. 

Iussus  post  multos  graditur  paralyticus  annos, 
(Mirandum)  lecti  portitor  ipse  sui. 

879.  Claudiani  miracula  Christi  C  (cf.  ad  878).  Di- 
sticha  gingulis  picturis  vel  fortasse  musivis  destinata  puto. 
4  cf.  Manitius  Hist.  poeseos  lat.  christ.  p.  103, 1.  9  cae- 
tus  C  sensit  C,  corr.  Birt  16  fidis  C  ij  nitsrig  aov 
otacoxev  ae  Ev.  Marci  6,  34  18  lectufl  C  lecti  Isengrin. 
Post  18  disticha  nonnuUa  desunt:  Ziehen. 


332  C.  885—887 

B.  UI 264.  M.  1701.  qqc 

B   V  406.  °°0 

Hortis  Hesperidum,  Sabelle,  cultis 
Nostrae  cultior  bortus  est  puellae. 
Mirari,  o  bone,  desinas,  Sabelle. 
Hortorum  deus  ipse  nam  Priapus 
Cunctis  hunc  fodit  et  rigat  diebus. 


B.  I  148.  M.  S47.  QQfi 

B.  V  404.  "uu 

Aoidis  tumulus 

Acidos  haec  cernis  montana  cacumina  busti 

Aequor  et  ex  imis  fluminis  ire  iugis? 
Ista  Cyclopei  durant  monumenta  furoris: 

Hic  amor,  bic  dolor  est,  candida  nympha,  tuus. 
Sed  bene,  si  periit,  iacet  hac  sub  mole  sepultus, 

Nomen  et  exultans  unda  perenne  vehit 
Sic  manet  ille  quidem  neque  mortuus  esse  feretur 

Vitaque  per  liquidas  caerula  manat  aquas. 


B.  I  99.  M.  590.  QQ7 

B.  V  401.  °°  • 

Pani  et  Apollini 

Pan  tibi,  Phoebe  tibi;  lenimen  dulce  laborum, 
Otia  dum  terimus,  carmina  mille  damus. 

885.  Ed.  Menagim  ad  Diog.  Laeri.  lib.  II  p.  11  ed. 
Lond.  2  Vestrae  .  .  .  est  Lupercae  et  4  ipse  quaeetuosum 
rin  Laertii  ed.  novimma  in  notis  Menagianis*  Burmann 
*Lu8U8  noviciu8y  Buechekr. 

886—889.  Ed.  pr.  (sed  vide  888)  G.  Fabricius  a.  1687 
in  Antiq.  monum.  p.  181.  162.  164. 

886.  Num  novicium?  Pentadio  tribuit  Scaligcr  6  post 
bene  interpunxit  Ziehen  6  dedit  Burmann.  cf.  Ovid. 
Metam.  13,891. 

887.  Num  novicium?      1  cf.  Horat.  carm.  I  32, 14  sq. 


C.  888—890  333 

888 

Vide  nunc  Anthol  lat  epigraphica  871  *»  CIL  XIII  681. 


889  Bmi°vM4JS: 

De  ttrbe  Feltria 


Feltria  perpetuo  nivium  damnata  rigore, 
Terra  vale  postbac  non  adeunda  mihi. 


£90  B.  n  985.  M.  1544. 

B.  V  406. 

IVLH 


Petroni  carmen  divino  pondere  currit, 

Quo  iuvenum  mores  arguit  atque  senum. 

Quare  +illepraesa  gaudet  lasciva  puella, 
At  quoque  delicias  frigida  sentit  anus. 
5  Nam  +rbter  diri  scripsitque  Neronis  +amictu, 
Arbiter  arbitrio  dictus  et  ipse  suo. 


889,  Fabricius  p.  164.  fHoc  distichon  Iulio  Caesari 
ascribitur'  idem  p.  234.  Hinc  'Iulio  Caesari  inBcribit  vetus 
membrana'  Scriverius.  Becens  puto  (num  Julii  Caesaris 
Scaligeri  est?  sed  in  edd.  eius  non  extat).  1  rigori  Ouden- 
dorp        2  Terra  Pithoeus  Forte  vulgo. 

890 — 892.  B  =  Petronii  epigrammata  ed.  Cl.  Bineius 
a.  1679  (p.  109  ed.  Dousa). 

890.  (£pigramma  Iulii  cuiusdam,  quodRomae  inVati- 
cana  bibliotheca  cum  Petronii  fragmento  descriptum  legi.' 
Pomponio  Laeto  Niebuhr  kl.  Schrtften  p.  347  tribuit. 

3  Quartillae   prosa  Bivinus,  recte?    illo  prenso  Dorleans 
Quaerens  illecebras  Buecheler    Quare  his   illecebris  conieci 
5  rbter]   rector  Buecheler    amicus  Binet  6  et]  ab 

Heinsius. 


336  C.  893,  31-6S 

Nec  languere  sinit  nec  patitur  moras. 

Sic  mors  ante  luem  venit. 
Plaustris  subdideram  fortia  corpora 
Lectorum  studio,  quo  potui,  boum, 
Queis  mentes  geminae,  consona  tinnulo  ss 

Concentu  crepitacula, 
Aetas  consimilis  saetaque  concolor, 
Mansuetudo  eadem,  robur  idem  fuit 
Et  fatum:  medio  nam  ruit  aggere 

Par  victum  parili  nece.  «o 

Mollito  penitus  farra  dabam  solo: 
Largis  putris  erat  glaeba  Jiquoribus, 
Sulcos  perfacilis  stiva  tetenderat, 

Nusquam  vomer  inhaeserat: 
Laevus  bos  subito  labitur  impetu,  45 

Aestas  quem  domitum  uiderat  altera. 
Tristem  continuo  disiugo  coniugem, 

Nil  iam  plus  metuens  mali; 
Dicto  sed  citius  consequitur  necem, 
Semper  qui  fuerat  [sanus]  et  integer;  &o 

Tunc  longis  quatiens  ilia  pulsibus 

Victum  deposuit  caput 
Aeg.       Angor,  discrucior,  maereo,  lugeo. 

Damnis  quippe  tuis  non  secus  ac  meis 

Pectus  conficitur.     sed  tamen  arbitror  « 

Salvos  esse  greges  tibi? 
Buc.      IUuc  tendo  miser,  quo  gravor  acrius. 
Nam  solamen  erat  vel  minimum  mali, 
Si  fetura  daret  posterior  mihi; 

Quod  praesens  rapuit  lues.  60 

Sed  quis  vera  putet,  progeniem  quoque 
Extinctam  pariter?  vidi  ego  cernuam 
Iunicem  gravidam;  vidi  animas  duas 


85  frontis  Heumann  43  per  facilis  Baehrens 

60  sanuB   add.  Pithoeus  in   mg.,   om.    P  68  vel]    nec 

Ttaehren8 


C.  898,  64-97  337 

Vno  in  corpore  perditas! 
65  Hic  fontis  renuens,  gramiois  immemor 

Errat  succiduo  bucula  poplite; 
Nec  longum  refugit,  sed  graviter  ruit 

Leti  compede  claudicans. 
At  parte  ex  alia,  qui  vitulus  modo 
70  Lascivas  saliens  texuerat  vias, 

Vt  matrem  subiit,  mox  sibi  morbido 

Pestem  traxit  ab  ubere* 
Mater  tristifico  vulnere  saucia, 
Vt  vidit  vituli  condita  lumina, 
75  Mugitus  iterans  ac  misere  gemens 

Lapsa  est  et  voluit  mori. 
Tunc  tanquam  metuens,  ne  sitis  aridas 
Fauces  opprimeret,  sic  quoque  dum  iacet, 
Admovit  [moriens]  ubera  mortuo. 
80  Post  mortem  pietas  viget 

Hinc  taurus  solidi  vir  gregis  et  pater, 
Cervicis  validae  frontis  et  arduae, 
Laetus  dum  sibimet  plus  nimio  placet, 
Prato  concidit  herbido. 
85  Quam  multis  foliis  silva  cadentibus 

Nudatur  gelidis  tacta  aquilonibus, 
Quam  densis  fluitant  velleribus  nives, 

Tam  crebrae  pecudum  neces. 
Nunc  totum  tegitur  funeribus  solum; 
90  Inflantur  tumidis  corpora  ventribus, 

Albent  lividulis  lumina  nubibus, 

Tenso  crura  rigent  pede. 
Iam  circum  volitant  agmina  tristium 
Dirarumque  avium,  iamque  canum  greges     • 
95  Insistunt  laceris  visceribus  frui,  f 

Heu  cur  non  etiam  meis? 
Aeg.       Quidnam,  quaeso,  quid  est,  quod  vario  modo 

70  corruptua.   nexuerat  Zichen  79  moxiens  om.  P, 

add.  Ptih.  in  mg. 

AntboL  Ut.  L  3.  22 


338  C.  893,  98-128 

Fatum  triste  necis  transilit  alteros 
Affligitque  alios?  en  tibi  Tityrus 

Salvo  laetus  agit  grege!  ieo 

Buc      Ipsum  contueor.     dic  age,  Tityre: 
Quis  te  subripuit  cladibus  bis  deus, 
Vt  pestis  pecudum,  quae  populata  sit 

Vicinos,  tibi  nulla  sit? 
TiL        Signum,  quod  perhibent  esse  crucis  dei,  i« 

Magnis  qui  colitur  solus  in  urbibus, 
Christus,  perpetui  gloria  numinis, 

Cuius  filius  unicus. 
Hoc  signum  mediis  frontibus  additum 
Cunctarum  pecudum  certa  salus  fuiL  no 

Sic  vero  deus  hoc  nomiue  praepotens 

Salvator  vocitatus  est 
Fugit  continuo  saeva  lues  greges, 
Morbis  nil  licuit     si  tamen  hunc  deum 
Exorare  velis,  credere  sufficit:  ns 

Votum  sola  fides  iuvat. 
Non  ullis  madida  est  ara  cruoribus 
Nec  morbus  pecudum  caede  repellitur, 
Sed  simplex  animi  purificatio 

Optatis  fruitur  bonis.  i« 

Buc.      Haec  si  certa  probas,  Tityre,  nil  moror, 
Quin  veris  famuler  religionibus. 
Errorem  veterem  defugiam  libens, 

Nam  fallax  et  inanis  esL 
TiL        Atqui  iam  properat  mens  mea  visere  i» 

Summi  templa  dei.     quin,  age,  Bucole, 
Non  longam  pariter  congredimur  viam, 

Christi  et  numina  noscimus? 


99  Cf.    Verg.   ecl.  1, 1  sqq.   et  c.  719*   de  TOyro. 
100  ealvoe  et  greges  Baehrens        106  contra  in  pagis  rpaga- 
noram,  cultm  conservabatur         111  deus  hic  Baehrens 
128  diffugiam  P,  corr.  Weitz    discutiam  Baehrens  126 

Sucule  P        128  numen  agnoscimus  P,  em.  Pith.  in  mg. 


C.  893, 189-132.    C.  894—897  339 

Aeg.       Et  me  consiliis  iungite  prosperis. 
130  Nam  cur  addubitem,  quin  homini  quoque 

Signum  prosit  idem  perpete  saeculo, 
Quo  vis  morbida  vincitur? 


Oaj  B.III9S4.  M.999. 

Praxitelis  Venerem  lapidosa  per  oscula  multi  sqq. 

qqc  B.m2S5.M.1000. 

Mitte,  aquila,  hanc  praedam.     mitte,  inquam,  si  sapis, 

inquam,  sqq. 

895*  ibidem 

Quicquid  formosum  est,  penetrat,  trahit,  arripit  ad  se  sqq. 


896 


B.  I  6.    M.  1669. 
B.  — 


'Quaenam  haec  forma?'  dei.     fcur  versa  est?'  fulgura 

lucis  sqq. 


897 

Vide  nunc  c.  808. 


B.m275.  M.262 
B.  V  891. 


894 — 896.  Haec  carmina  H  Hagen  in  cod.  Bemen&i 
189  saec,  XVI  invenit  et  in  libello  gratulatorio  ab  universi- 
tate  Bernensi  a.  1877  ad  Bettigium  misso  ostendit,  vel  a 
CamiUo  quodam  qui  anno  1530  Patavii  versabatur  vel  ab 
eius  aequali  aliquo  composita  esse.  Et  896  quidem  fin  Iovis 
Capitolini  templo  ad  aram  magnam  in  tabella  lapidea' 
fuisse,  895*  Ephesi  m  'Ephesiae  templo  in  aere  inBculptam' 
se  vidisse,  896  'imagpni  inscriptum  Iovis'  fuisse  Camillus 
narravit.  Cf.  et  Petper,  ann.  philol.  suppl.  XI 254  sq.  896* 
hucusque  cum  896  coniunctum  legebatur. 

22* 


340  C.  898—901 

898 

Vide  nunc  c.  799. 

B.  n  262.  M.  849.  QQQ 

B.  V  407.  Wy 

CORNELII  CELSI 

Dictantes  Medici  quandoque  et  Apollinis  artes 

Musas  Roniano  iussimus  ore  loqui. 
Nec  minus  est  nobis  per  pauca  volumina  famae, 

Quam  quos  nulla  satis  bibliotheca  capit. 

B.ni71.  M.557  QOO 

B.  V  407.  VKAJ 

MODESTI 
De  Luoretia 

Roma,  tibi  ambiguum  mea  mors  sine  teste  dedisset, 
Esset  utrum  ut  corpus  sic  scelerata  anima. 

Proin  animam  testor  scelus  haud  tetigisse,  sed  ecce, 
Vt  solum  foedum  est  corpus,  et  id  fodio, 

Qua  cruor  inflictam  labem  lavet  et  per  aperta 
Pectora  ab  invisa  sit  fuga  sede  animae. 


B.III1C6.  M.945.  QA1 

B.  V  407.  Wi 

TVLLH  MARCI 

Callidus  Afer  eris  semper,  Romane  disertus, 
Semper  Galle  piger,  semper  Hibere  celer. 


899—912.  P  =  Epigrammata  et  poematia  vetera  ed. 
P.  Pithoeus  Paris.  1690.    Editione  sec.  a.  1696  usus  sum. 

899.  P  p.  48.        1  Medici  t.  Aesculapii  App.  P 

900.  P  p.  67  De  Lucretia  Modesti  P  4  Et  Klotz 
et]  ita  Barth.        6  Quo  Oudendorp 

901.  P  p.  66  (2  Ibere).  Ad  Servium  ad  Aen.  VI 724 
finde  Afros  versipelles,  Graecos  leves,  Gallos  pigrioris  vide- 
mue  ingenii'  retuli  mus.  Bhen.  36, 473.  Ex  Glossa  cod. 
^trn.  48    saec.  XI  'Tullius  Marcue   dixit:    Graecus    ante 


C.  902—904  341 


902 


BHI160.M.92S 
B.  — 


Cor  non  laudo  hominis:  nam  perfidum  et  exitiale. 

Non  laudo  os:  namque  est  vaniloquum  et  fatuum. 
Non  oculos:  etenim  sunt  lusci  oculi  atque  patrantes. 

Non  barbam:  rufa  est.     non  cilia:  haud  cilia. 
5  Non  mihi  laudanturque  manus:  hae  namque  rapaces. 

Et  non  laudatur  mentula:  merdacea  est 
Non  nates:  patulae.     genua  et  non  laudo:  maligna. 

Et  non  laudo  pedes:  pes  geminusque  fugax 
Non  frontem:  effrons  est     non  ventrem:  gurgulionis. 
10        Lumbos:  elumbos.     renem:  ubicumque  malus. 
Non  nomen  Calvitoris:  nam  est  omine  nomen 

Tetrum,  ut  cor  multis  exitiale  bonis. 
Ecquid  laudo  igitur  de  hoc  corpore?  laudo  capillos, 

Tam  foeda  a  calva  qui  modo  profugerint 

903 
Vide  nunc  Anth.  lat.  epigr.  1522  =  CIL  XII  1122. 

Qf)A  B.U2S6.  M.644. 

VV*  B    V407. 

C.  AVRELII  ROMVLI 

Cecropias  noctes,  doctorum  exempla  virorum, 

Donat  habere  mihi  nobilis  Eustochius. 
Vivat  et  aeternum  laetus  bona  tempora  ducat, 

Qui  sic  dilecto  tanta  docenda  dedit 

causam,  Francus  in  causa,  Romanus  post  causam;  Francus 
gravis,  Bomanus  levis,  Afrus  versipellis'  Hagen  progr. 
Bern.  1880  p.  12  c.  901  saec.  XVI  effictum  putat. 

902.    Incerti  P  p.  67.      Ad    Carolum    Oalvum    regem 
Francorum  spectare  visum  est  Loewio.     1.  o.]  luscosi  Loewe 

7  nares   Heinsius       10  elumbes  Heinsius        11  Calvi- 
toris  P    Calvi:  turpi  nam  conieci        13  hoc  delendum? 
14  foedo  a  calvo  puto 

904.    P  p.  126.    Post  Gellii  librum  X  in  codd.  quibus- 
dam  inveniri  testatur  Gronovius.        4  fruenda  Buecheler. 


342  C.  905—913 

B.  —  M.  875. 


B.  V.  S68. 


905 


Dente  perit  Lycabas,  serpens  pede,  Nigra  veneno, 
Flumine  avis,  calamo  +quoredimite  lepus. 

906—908 

Vide  nunc  c.  798» 

909 

Vide  nunc  Anihol  lat.  epigr.  885  —  CIL  VI  1330». 

910 
Vide  nunc  c.  719*. 

911 
Vide  nunc  c.  873«. 

B.III  271.  M.  1007.  O1o 

B.  V  408.  yi^ 

Virginis  insano  Iulianus  captus  amore 

Femina  fit  cultu  dissimulatque  virum 
Et  sic  indutus  muliebriter  intrat  ad  illam. 

Res  patet,  abscindit  membra  pudenda  pater. 
Femina  virque  prius  nec  vir  nec  femina  nunc  est: 

Fit  neutrum,  credi  femina  dum  voluit. 

913 

Vide  nunc  c.  786b. 

905.    Aliud  (sc.  post  c.  391)  P  p.  132.    Finis  carminis 

alicuius  est,  non  imitatio  c.  391.       1  nigra  P.    Nomen  puto. 

2  Flumina  P    calamo  caprea,  rete  lepus  Buecheler    Ful- 

mineue  calamo  (quarta  ruina)  lupus  Korsch;  at  certe  singuli 

versus  ternas  res  continebant. 

912.    P  p.  606:  Incerti  ex  v.  c.  Fr.  Iureti  fide 


C.  914—917  343 


914  B.  M.  B.  — 

Non  fuit  Arsacidum  tanti  expugnare  Seleucen 

Italaque  Vltori  signa  referre  Iovi, 
Vt  desiderio  nostri  curaque  Lycoris 

Heu  iaceat  menses  paene  sepulta  novem 

Pingit  et  Euphratis  currentes  mollius  undas 
Victricesque  aquilas  sub  duce  Ventidio, 
65  Qui  nunc  Crassorum  manes  direptaque  signa 
Vindicat  Augusti  Caesaris  auspiciis  sqq. 

915  B.  m.  b.  — 

Occurris  cum  mane  mihi,  ni  purior  ipsa  sqq. 


B.  m  172. 
M.  1566.  B.  — 


916 
.     .     .     .     matris  amor  deliciumque  meum  sqq. 


Q1  n  B.  III  998. 

«*1  •  M.  1003.  B.  — 

Subrides  si,  virgo,  faces  iocularis  ocellis  sqq. 


914—917.  Ed  pr.  Aldus  Manutius  a.  1590;  914 
— 916  sunt  in  cod.  VaWceUano  B  106  a.  1678  scripto. 
Antiquitati  recte  cum  Scaligero  abiudicavit  Aem.  Chatelain, 
Bevue  de  philol.  IV  69  sqq.  Quod  satis  superque  914, 64  sqq. 
demonstratur.  Scilicet  Ventiaius  'Craeai  (non  Crassorum) 
manes'  ut  ait  Val.  Max.  VI  9,  9,  vindicavit  annis  a.  Chr. 
39  et  38,  Augusti  nomen  Caesar  demum  a.  27  accepit:  attamen 
eodem  tempore  ('nunc')  utrumque  esse  simulat  poeta.  —  Galli 
poetae  clarissimi  elegia  in  antiquo  Ovidii  codice  reperta, 
sed  multis  in  locis  a  tineis  corrupta  (!)  cod.  Vall.  ad  c.  914. 
Unde  Asinii  Cornelii  Galli  Man.  —  VergUio  Ovidio  Horatio 
Catulli  c.  66  (antiquis  temporibus  vix  noto)  et  maxime  Ti- 
buUo  non  inscite  usus  est. 


344  C  918, 1-10 

918—921 

VESTRICn  SPVRINNAE 
De  oontemptu  saeouli 

b.  v*408.  I  (918) 

Dulces  Vestricii  iocos, 

Seras  Socraticae  relliquias  domus, 
Ne  laudes  nimium,  Mari. 

Contemnit  placitas  [no]bilibus  viris, 
Soli  qui  sapientiae  5 

Post  florem  tepidum  nec  stabilem  gradum 
Aetatis  senium  dicat 

Mentie  compositae,  qualis  ab  arduia 
Ad  se  versa  laboribus, 

Quob  non  dat  patriae,  seposnit  sibi  10 


918 — 944.  Ed.  pr.  Caspar  de  Barth  in  Adversariorum 
libris  a.  1624  editis  alibique  ex  codicibus  aut  hodie  deperditis 
aut  fictis.  Quaedatn  antiqua  esse  persuasum  habeo,  alia 
medii  recentisve  aevi  puto;  cum  in  universum  res  non  satis 
liqueat  ne  haec  quidem  omittenda  duxi. 

918—921.  C.  Barthius  ed.  Gratii  p.  168  <In  neteribus 
membranis  .  .  innctim  inuenimus  scripta.  Senecae  episto- 
las  .  Boethinm  .  .  Peruigilii  Veneris  fragmentu  sub  no- 
mine  Senecae.  Quattuor  has  odas  .  .  uno  perpetuo  uersmun 
tenore  .  .  Dicta  sapientum  .  .  Alia  etiam  carmina  non 
inepta,  Christiana  plerumque,  nonnulla  etiam  Ethnica.  .  .  . 
Haec  opera,  recenti  manu  in  unum  fascem  compacta  Martis- 
purgi  in  Misniae  et  Turingiae  finibus  inter  rudera  bibliothecae 
disiectae  et  contemtae  inuenimus.  Vario  omnia  atramento 
uariaque  aetate  scripta.'  Easdem  odas  Barihius  ed.  Ad- 
uersariorum  XIV  5.  b  =  Barthii  contextus,  Barih  =  eius 
coniectura,  B  =  quae  e  codice  adfert. 

918.  Incipit  Vesprucius  Spurinna  de  contemptu  secoli. 
Ad  Martium.  Od.  I  6.  cf.  Plin.  Epp.  III  1.  1  Dulceia 
Vespricii  b.    ioca  B,  corr.  Barth        3  Marti  B,  corr.  Barih. 

4  placitus  Wernsdorf  .  .  bilibua  B  (mob.  Barth.  nob. 
^emsdorf)  8  ad  arduus  B  10  pa  . . .  e  B,  corr. 

rih 


C.  918,  ii-»6.  C.  910,  l-io  345 

Annos,  orba  lucro  gravi. 

[Iam  nulla]  ambitio  tegmine  candida 
Illudat  gravidae  spei! 

Noa  sero  pelagus  vicimus  invium: 
15  Quicquid  viximus,  interit. 

Aestas  quem  deciea  septima  dividit, 
An  leves  memoret  iocos 

Atque  aptos  citharae  conciliet  modos, 
Surdis  auriculis  strepens? 
so  Quisquis  decrepiti  corporis  est  reus, 

Sat  sese  eloquii  probat, 

Si  ser[vat]  placidi  iura  silentii 
Et  patrocinium  otii. 

Hoc  cani  gravitas  vexticis  abstitit, 
25  Non  ut  sponte  sua  fugax, 

Sed  multi  numeris  carminis  .  .  . 


B.  V  409. 


II  (919) 

Fave,  sancta  deum  sata, 

Nullis,  Pauperies,  numinibus  minor, 
Tecum  si  sapias  tibi; 

Vitae  magnificis  hospes  honoribus, 
5  Absolvens  numerum  tuae 

In  te  laetitiae,  sordida,  cum  quies 
Raucis  nuda  tumultibus 

Ambit  te  patria  tforcilis  in  domo, 
Nullis  tvendibilis  plausibus, 
10  Contemptriz  queruli  magnanimis  fori; 


11  lco  B,   corr.  idem        12  Iam  nulla  addidi,   Ut  non 
Axty  Fucato  Barth,  Iam  puro  Baehrens        16  interlt  b 
16  viderit  Baehrens        17  leueis  b        21  elogiis   Baehrens 

22  ser  .  .  6        24  attulit  Wernsdorf 

919«    *In  Ms.  nulla    distinctio  nec  ulla   nota  est  alid* 
Barth  1  Salve  .  .  satu   Gronovius  4  Vitae  Bayer 

Vlta  b    Vltro  Wernsdorf    hospes  t.  e.  aliena  ab        7  Lau- 
tis  b    Raucis  Wernsdorf    unda  b  8  se  b     te  scripsi 

forcilie  B    fertilis   Barth    fortiue  Wernsdorf        9  vendita 
Barth        10  Contentrix  b    magnanima  B,  corr.  Barth 


346  C.  919,  11-21.  C.  920 

Nil  non  sola  potens,  ubi 

Furtivis  procerum  suppliciis  procnl 
Regnas  in  proprio  sinu. 

Felix,  qnem  teneris  mater  ab  unguibus 
Et  regina  rapis  simul!  is 

Non  illum  [tumidis]  fascibus  arduum 
Versat  nobilitas  mala 

Gurarum  facilem  fluctibus,  ut  suis 
Orbem  sideribus  rotet. 

Dium  splendida  nox  et  decor  improbe  so 

Caecus  praecipitant  .  . 


B.  T  «o.  III  (920) 

Postquam  fbta  solo  semel 

Spernit  fluctivagos  ancora  navitas 
In  saevum  pelagus  sequi, 

Quam  vitat  rabido  perniciem  mari, 
In  tsuo  reperit  sinu.  s 

Haerentem  tnmidis  .  .  .  dentibus 
Aerugo  propria  exedit. 

Ni  te  desidia  sancta  quies  levet, 
Turbas  dum  populi  fugis, 

Privati8  quaties  fata  tumultibus,  10 

In  te  ludere  pervicax. 

Nos  Bomnus  vigilans,  [quo  placide]  fruor, 
Tortis  liberat  anguibus: 

At  presso  gracilis  Cura  manet  pede. 

16  tumidis  add.  Wemsdorf,  popvMAxt       19  Orbum  6, 
correxi  (t.  c.  ut  sua  potentia  orbem  terrarum  gubernet) 
20  improbus  caecum  Baehrens. 

920.    2  pernit  .  .  anchora  b        4  rabido  Baehrens 
grauido  b         6  In  tuto  idetn.   Nutn  In  sano?    repetit  b  (?) 

6  aggere  add.  Axt,  nam  male  Wernsd.y  validis  litore 
Baehrens  12  vig.  somnus  b,  transposui  quo  placide  ad~ 
didi    furor    eonj.    Barih.     labor    Baehrens  14  vacuis 

Baehrens 


C.  921—923,  l-j  347 

IV    (921)  B.  V.  410. 

tlngrati  nebulae  tdesidie  caput 
Circumstant  trepidum;  sors  nimia  in  probos 
Incestis  facilis  annuit  ausibus; 

Sta  contra  assiduo  pede. 
Multum  turba  tenax  .  .  .  fidei 
Vltra  fata  furit  non  docilis  fugae 
desider    .    .    .    praemio 


922 
APVLEI  B  m  *  *  2* 


B.  V  411. 


Principium  vitae  .  .  obitus  meditatio  est. 
Non  yult  emendari  peccare  nesciens. 
Immoderata  ira  fructus  est  insaniae.     » 

Eiusdem 
Pecuniam  amico  credens  fert  damnum  duplex: 
Argentum[que]  et  sodalem  perdidit  simul. 


OQQ  B.  I  157.  M.  678 

V*°  B    V  411. 

Cerne  Arabem  Myrrham  temerati  a  crimine  lecti 

Patria  praecipiti  linquere  regna  fuga. 
Pone  sequeng  genitor  vi  vindicis  imminet  ensis 

921«  0b8curum.  1  Ignavi  Axt  desidii  Barth  dissidii 
Wermd.  2  fors  Baehrens  3  facilit  b  Constans  Baeh- 
rens        5  sed  nocuae  add.  Axt. 

022.  Advers.  XV  17  fSic  i^itur  membranae.  Appu- 
leius  philosophus  et  poeta  insignis  fuit,  cuius  hae  a  scho- 

lasticis  feruntur  eententiae JEiusdem  haec  feruntur  . . .' 

1  nostrae  add.  Meyer        2  Non   em.   vult   Buechekr    pec- 
cati  Burmann  3  strictus  b,   carr.  Barth.         4  credere 

Barth.  est  cod.    fert  Burm.        5  que  addidi 

923«  Ibid.  XVI  1  rEpigramma  .  .  .  repertum  a  nobis 
in  antiquissimo  codice  Metamorphoseos  Ouidianae,  quem 
Leodii  pretio  nostrae  potestatis  fecimus.  De  Myrrha  pa- 
trem  fugiente  .  .  .'  3  'Vide  picturam  parietariam  in  bi- 
bliotheca  Vaticana  scrvatam*  Ziehen.  Cf.  Ov.  Met.  X  490  sq. 


348  C.  923,  4-6.  C.  924—925, 1-3 

Et  premit  incestae  iam  pede  Poena  pedem, 
Donec  mutata  in  tfontem  proiecta  figura  est:  s 

Sic  qnoque  non  certo  lympha  liqnore  fagit. 

B.  I  108.  M.  648.  QO A 

B.  V  41».  V** 

Cum  patrem  et  patrios  ferret  cervioe  penates 

Atqne  adeo  ingentis  fata  tnoverca  Asiae 
Romanosque  deos  Europaeosque  triumphoB 

Totius  et  mundi  texsuviis  spolia, 
Tros  Anchisiades  poterat  periisse  per  ignes,  $ 

Haemonia  ut  virtus  tracta  erat  ante  rota. 
At  cum  flamma  furens  tetigit  senis  ora  paxentifl, 

Dissiliit  nullis  noxia  turbinibus. 
Fata  operi  restant,  pietas  si  sola  favebit: 

Invictum  in  mediis  ignibus  obsequium  est.  io 


925 

S.558.B/V425.  LAETI  AVIANI 

Versus  in  praesens  opus  de  Mereurii  nuptiis 

Qui  dubias  artes  per  mystica  dicta  subibis, 

Mercurii  doctos  volvere  disce  toros. 
Hle  brevi  ductu  scandet  sublime  cathedram, 

4  Poena  idem,  cf.  Tibull.  I  9,  4.  6  fruticem  Bivi- 
nus  fontem  6.  cf.  Nemcsianus  Cyneg.  29,  sed  et  v.  6.  por- 
recta  .  .  Myrrha  .  .  fluit  Rivinus 

924.  Ibid.  XVI 1  'Eiusdem  generis  est  in  prisco  Flora- 
torum  codice  a  nobis  repertum  in  Aeneam  .  .  quod  olim 
inter  schedas,  cum  ei  omnia  mea  animam  ipsam  agens  do- 
nassem,  perperam  pro  suo  ingeniosissimus  iuvenis  edidit 
Est  vero   istud  .  .  .'  2  novella    Baehrens         4  tolleret 

exuvias    Oudendorp    exul    Ziehen.    an    exul    agens? 
5  Aemonia  6  (i.  e.  Achillea)    Hectorea  Wakker    virtus    i.  e. 
Hector        9  restent  b  restant  scripsi  (i.  e.  opus  est  immor- 
tale;  Fata  =  Vita)    Fata  perire  vetant  Baehrens 

025.  Ibid.  XVIII  21  (in  Ms.  codice  Capellae  iam  saepe 
laudato  (quem  (bonae  antiquiorisque  notae,  quam  omnee  ut 
puto  hactenus  collati'  eod.  cap.  dicit,  sed  ubi  sit  tacct)  .  .  .' 
'  arteis  b 


C.  925, 4-e.  C.  926—928, 1-3  349 

Qai  lychnos  discet,  docte  Capella,  tuos. 
Canitiem  auctoris  auget  gravitasque  magistri: 
Qui  discet  libris,  hinc  cito  proficiet. 

Oo^  B.  III  98.  M.  919. 

V*V  B.  V  41*. 

Desidiam  nolis.     sed  nec  labor  improbus  omni 
Arridet.    dulce  est  inter  utrumque  tnihil. 

Ignavum  scabies,  luctantem  iniuria  perdit. 
Ille  sui,  alterius  perdidit  iste  decus. 


927 


B.M.  —  B.V412. 


Hinc  est  quod  populus  aurum  quasi  numen  adorans 
Audet  in  ignotum  sponte  venire  nefas, 

Speque  lucri  totiens  excedere  ius  et  honestum 
Sustinet,  ut  gratis  nunc  iuvet  esse  reum.  , 
6  Iua  ruit,  ordo  perit,  sce\eri  placet  ora  manusque 

Vendere,  quamque  inopem,  tam  pudet  esse  probum. 


b.  M.  B  — 

G  S  Eccl.  Vind. 
XXX  S48. 


928 

Lux  festa  sacris  vult  litari  paginis. 

Remove  profanos  codices. 
Hymno  sacranda  luminis  primordia, 

6  libens  cj.  Barih.    his  Burm. 

926.  Ibid.  XXm  22  'Epigrammation  vetus,  quod  e 
membranis  de  prosodia  multa,  multa  et  alia  complexis  ali- 
quando  descripsimus  .  .  .'  2  nihil]  mihi  puto  situm 
Baehrens 

927.  Ibid.  XXV  19  'Vetus  epigrammatarius  .  .  .'  Pe- 
tronii  esse  smpicatur  Baehrens;  recte?        1  adorant  b 

928.  Ibid.  XXXTV  1  fprope  Argentoratum  .  .  .  vetera 
rudera  Carthusiae  perlustramus.  Ecce  tibi  hominem  qui  . . 
ultro  nobis  muneratur  codicem  membranaceum  .  .  Augustini 
.  .  In  fine  reperiuntur  nonnulla  carmina  variorum  .  .  Inter 
quae  iambum  hunc  offendi  .  .  .'  \quem  Paulino  adsignat]. 
Cf.  stmilia  ap.  Barihium  XLIV 17  et  III 1.       1  litare  b 

3  nominis  b    luminis  Lebrun 


350  C.  928, 4-M 

Quae  Christus  imperat  coli. 
In  ore  Christus  nectar,  in  lingua  favus,  s 

Ambroflia  viva  in  gutture, 
Lotus  beata  in  pectore,  a  qua  nescias 

Abire  gustata  semel; 
Mel  in  medullis,  lux  serena  pupulis, 

In  auribus  vitae  sonus.  10 

tElin  vel  plectrum  suavis  eloquentiae 

Hoc  nomine  audito  redit. 
Cursu  vagante,  lubrico  infortunio, 

Tentationibus  Mali, 
Siti  et  fame,  calore  et  algu  mortuis  is 

Malagma  praebetur  potens. 
Penetrale  mentis  dira  desperatio 

Peccaminum  ob  molem  quatit, 
Saevit  paterna  in  viscere  imo  pravitas, 

Libido  succendit  faces,  20 

Auri  cupido  molle  pectus  incitat 

Per  fas  nefasque  cogier, 
Faetentia  animus  haurit  ingluviem  gulae 

Venere  atque  Baccho  perditam, 
Cruentus  ultor  raptat  iracundiam  ss 

Mucrone  prompto  stinguere, 
Inferre  mandat  terror  infortunium 

Cavere  quod  possis  male, 
Vis  impotens  sui  eicit  patientiam 

Et  arma  quaerit  perdita,  » 

Fidem  sinistra  quassat  obstinatio 

Felix  errorum  non  diu: 
Hoc  ad  salutem  nomen  auditum  venit, 

Hoc  omne  tollit  pharmacum. 
Obsessa  membra  spiritusque  daemone  w 

Vexatus  impuriBsimo 


11  Elin  uel  b    Elingue  Barth   Chelys  vel  Hartel 
17  —  32  enuntiata    interrogativa   ponit    Barth,    affirmaHva 
Hartel.  18  Peccatorum  b,  em.  Barih  19  uiscera  b, 

em.  Buecheler  22  cogere  b,  cogier  Buecheler  28  haurit 
Ziehen  horret  b  ardet  Lebrun  sorbet  Hartel  82  Felix 
errorum  Barih  Felix  (*.  e.  filix)  reorum,  Hartel,  post  reo- 
rum  mterpungens. 


C.  928,87-75  351 

Hoc,  hoc  medelam  sortiuntur  nomine 

Redeuntque  sursum  ab  inferis 
Cantata  diro  carmine,  et  bustis  sono 
40  Devota  sago  corpora 

Vim  colligantis  perfidam  excutiunt  luis 

Et  sana  vertuntur  domum. 
Compago  quem  soluta  membratim  iubet 
Lecto  sedere  debilem, 
45  Quem  caecitas,  crux  omnium  miserrima, 

Addixit  alieno  pedi, 
Ytroque  claudum  quem  venire  poplite 

Videt  universa  civitas, 
Suis  redire  gressibus  domum  queunt 
50  Nomen  celebrantes  deL 

Salve,  o  Apollo  vere,  Paean  inclite, 

PuUor  draconis  inferi! 
Dulcis  tui  pharetra  teatimonii, 
Quod  quattuor  constat  viris, 
55  Sagitta  melle  tinctilis  prophetico, 

Pinnata  patrum  oraculis; 
Arcus  paternae  forte  virtutis  sonans, 

Miracuiis  nervus  potens, 
Stravere  veterem  morte  serpentem  sua. 
60  Io  triumphe  nobilis! 

Salve  beata  saeculi  victoria, 
Parens  beati  temporis! 
Salve,  quod  omnes  caelici,  medii,  inferi 
Nomen  genu  flexo  audiunt. 
«5  Salve  unus  unus  unus  in  trino  deus, 

Salve  una  in  uno  trinitas. 
Haec  lux  Eoo  cum  levata  cardine 

Iter  diurnum  suscipit, 
Haec,  cum  occidente  aol  subit  curru  fretum, 
70  Benedictio  me  consecrat, 

Crucifixe  victor,  expiator  criminum 

In  morte  vita  praepotens, 
Fac  cum  supremo  sevocabor  tempore, 
Ab  obruto  malis  chao 
75  Traducat  ista  me  tibi  benedictio, 

53.  55  ph]  f  b        61  seculis  b        70  num  consecret? 


352  C.  928,  76-78.  C.  929—031, 1-2 

Quod  utile,  interim  dato; 
Neu  se  inquieta  mentis  ezcruciet  mora 
Faetente  vincta  caxcere. 

929 
B;m*74Mioii.  fc  ^ee^te^ 

Vtilis  es  nulli,  cunctis  ingrata,  senectus: 

Te  Stygio  peperit  cana  Megaera  deo. 
Nil  adeo  firmum  est,  quod  non  tua  robora  frangant: 

Arma  stilos  cartas  saxa  metalla  deos. 
Carmina  vivaci  membranis  illita  succo  s 

Annorum  serie  debilitata  cadnnt. 
Ipsa  mihi  pugnas  quae  nectere  mille  solebat, 

Aequales  inter  maxima  dicta  suas, 
Numquam  sueta  nisi  ingulato  cedere  ab  hoste 

Inque  imis  mortes  quaerere  visceribus,  u 

Virgineis  ambita  choris,  adamata  puellis, 

Quamque  hostes  etiam  caram  habuere  sui, 
Illa  caput  roseum  florenti  sandice  cincta, 

Languida  caeruleo  mentula  victa  situ  est. 

930 

Vide  nunc  c.  806. 


B.IH106.  M.OiO.  aoi 

B.  V  4H.  yol 

Tempore  qui  laeto  sortem  ridemua  amaram, 
Certa  velut  stabiles  non  dea  verset  equos, 

76  Caro  uel  Carne  interim  terrae  data,  Ne  Lebrun 

929.    Ibid.  XXXVI  11    <In  membranis  Iacobi    de  Cae- 
sollis  Scachorum  ludo  subscriptum,  cum  nonnullis  Germanis 
rythmis  magistri  Fridangi  .  .  .'  rMedii  aevV  Baehrens 
2  cuna  b  4  cf.  Ov.  fast.  6, 132  et  saxo  longa  senecta 

nocet.  —  deos:  dcorum  simulacra  8  Aequaleis  b 

12  charam  b 

931.  Ibid.  XL  18  cElegia  prisca,  quae  in  codice  Ovidii 
librorum  de  Ponto,  ultima  pagina  et  dimidia  compacta 
ligneis  munimentis  inscripta  est.    Eum  codicem  .  .  .  scrip- 


C.  931,  8-31  353 

Cur  iidem  adverso  laetam  venamur  in  aestu? 

Ah  mea  tam  bene  quod  cognita  causa  mihi  est! 
5  0  qui  carorum  caput,  o  carissime  quondam, 
An  potes  et  miseri  nunc  meminisse  tui? 
Est  equidem  in  laetis  nemo  non  promptus  amicus, 

Ipsa  homini  adversis  umbra  inimica  sua  est. 
Tantalus  infelix,  dicunt,  conviva  Heorum 
10         Nunc  quoque  apud  Manes  victima  sacra  Iovi  est. 
Vsque  adeo  poenas  non  delent  ultima  fata: 

Qui  cecidit  divis,  surgere  nemo  valet. 
Scilicet  et  nobis,  qui  functo  corpore  nuper 
Dura  per  antiqui  busta  fugamur  avi, 
15  tPerfida  felices  ostendit  regula  divos 

Et  voluit  sanctia  partem  aliquam  esse  locis, 
Non  alio  exemplo  nisi  ut  eruta  turbine  diro 
Desereret  media  nos  rota  fracta  via. 
.   Ah  mihi  praeteritos  referant  si  numina  vultus 
so       (Non  etenim  veterem:  te,  nova  plaga,  queror), 
Vt  facili  amissos  adblandiar  ore  favores, 

Tura  ferens  dignis  carmina  laeta  diis! 
Vt  gravis  hiberno  torrens  de  monte  volutus 
Obvia  non  magna  arbuta  verrit  ope, 
25  Saepe  doinos  etiam,  saepe  addita  moenia  raptat, 
Currens  praecipiti  per  iuga  longa  via: 
Sic  semel  atque  uno  nos  abstulit  improbus  ictu, 
Mentem  etiam  et  Musis  pectora  vota,  furor. 
Altus  eram  certe:  Sortis  furor  omnia  vincit; 
so  Obvius  ut  quisque  est,  rtu  mihi'  clamo  fveni'. 

Improbus  est,  quisquis  non  haec  spectacula  cemens 

tum  norit  magnis  paginis,  estque  a  nobis  Coloniae  Agrip- 
pinae  ante  aedem  Minorum  .  .  aere  comparatus.  De  scrip- 
tore  nihil  scio  .  .  .'  Barthio  ipsi  Hauptius  tribuit  opusc. 
I  344  3  veneramur  Pierson  6  mei  Burmann  tui  sc. 
amici  8  Inque  Baehrens  aduersus  b,  em.  Schrader 
9  dictua  Baehrens  12  vivus  Burmann!  13  fracto  ami- 
cus    vivo  Baehrens  14  Furva  Baehrens  15  Perdita 

fallaces  o.  recula  Baehrens  21  sic  (abbl.)  b    eblandiar 

Oudendorp         22  carmine  puto  27  simul  Wemsdorf 

Sic  nos  atq.  uno  simul  Baehrens    nos]  res  Oudendorp 
28  vota  Burmann    nota  b        29  vicit  Baehrens        30  cla- 
mat:  abi  idem 

Anthol.  ut  I.  2.  23 


354  C  931,  32-65 

Fortuna  inatabili  86  quoque  stare  putat. 
En  ego  nec  caros  habeo  miserandus  amicos, 

A  quibus  auxilio  verbave  remve  petam. 
Vnicus  est,  qui  me  non  plane  spernit  egentem;  & 

Cetera  contemto  supplice  turba  fugit. 
Quid  faciam  infelix?  quae  non  nisi  in  omnibus  uni  eat, 

Sollicitem  longo  carmine  saepe  fidem? 
Fracta  fidea  crebro  est  precibus  lugentis  amici, 

Hac  tamen  amissa  num  mage  tristis  ero?  4» 

Vos  fluperi  et,  quorum  es  merito  mihi  numinis  instar, 

Quem  numquam  posthac  spero  videre,  parens, 
VniuB  in  gremio  spes  nostra  abiecta  sodalis 

Tabet  et  absentis  perdita  verba  sonat. 
Ille  iuvet  forsan,  sed  verba  immensa  locutis  u 

Facta  brevi  constant  non  repetenda  modo. 
Scilicet  in  somnis  quae  poscunt  plurima  divoa 

In  fratrum  auxiliis  experietur  inops. 
Nos  ubi  praeteritis  componimus  orsa  secuti 

Temporis,  his  etiam  credere  fata  vetant.  &* 

Interea  rapit  hora  —  nec  est  reparabilis  —  horam: 

Nos  lenta  placuit  tabe  perire  deo, 
Vt  pereunt  miseri,  quos  vitae  fructus  ademtus 

Deseruit,  nulla  post  reparandus  ope. 
Tempore  non  illo  Priamum  periisse  putabis,  & 

Quo  iacuit  Teucro  littore  truncus  iners; 
Verum  ut  Thessalicis  circum  aua  moenia  funus 

Hectoreum  rapuit  fortior  hostis  equis. 
Non  ea  post  ductos  victo  ex  Oriente  triumphos 

Ex8tinxit  Magnum,  quae  tulit,  hora,  caput;  «0 

Illa  illum  exstinxit,  campis  congresaa  Philippis 

Caesarea  populum  quae  ruit  hora  manu. 
Scilicet  hic  vitae  finis,  qui  finis  honorum  est, 

Cumque  sua  pereunt  prosperitate  viri. 
Sic  quod  heri  vixi,  quia  iam  nox  altera  praesto  est,  & 


33  charos  0  34  auxilium  Burmann  85  es  .  . 

spernia  Oudendorp        40  non  .  .  ero.  Burmann  41   qni 

horum  Baehrens         44  num  absenti?  sonant  Baehrens 
45  locuti  Baehrens       61  Ista  Baehrens       62  populum   t.  e. 
partium  popularium    exercitum.    hora    congreasa    audcuAer 
to  copiis  ea  hora  congressis  dictum 


C.  931,  66-09  355 

Non  illud  tempus,  quod  modo  daco,  Yocem. 
Quaeque  dies  sibi  vita  sua  est;  cum  transiit  illa, 

Hesternae  non  est  lux  hodierna  memor. 
Quare,  quem  fructus  vivendi,  vita  relinquit: 
70         Nempe  qnid  hoc  demto,  mors  nisi  maesta,  venit? 
Vndique  quae  laetis  si  se  tristissima  monstrat, 

Quid  miseris  censes  nolle  parare  mali? 
Saepe  fernnt  venti,  saepe  est  firmissima  navis; 

Mutarnnt  venti  flamina:  navis  obit. 
75  Dnm  cavet  hos  scopulos,  alios  incurrere  nauta 

Sentit  et  est  damno  serior  arte  suo. 
Structa  quid  in  magno  sunt  propugnacula  sazo? 

Humano  maius  saepe  labore  ruunt: 
Callidus  internis  se  spiritus  ingerit  antris;  ^ 

80         Cum  posita  rupes  sic  gravis  arce  iacet. 
Tuta  nec  in  solido  rerum  Fortuna  favore  est; 

Cum  minime  credas,  impulit  illa  rotam. 
Tum  quoque,  cum  nitido  ridet  placidissima  vultu, 

Turpis  in  adverso  pectore  fucus  inest. 
85  Elevat  incautum,  eperantem  maxima  nutu 

Proiicit,  ascendit  cetera  turba  tamen. 
Haec  ego  qui  possum  miseris  miser  ipse  referre, 

Non  poteram  dictis  olim  adhibere  fidem, 
Stulta  quia  et  votie  tam  credula  turba  beata  est, 
90         Rideat  ut  miseri  magna  monentis  opem. 
Saepe  mihi  dixit  Paeligni  Musa  poetae, 

Nunc  ego  mutata  quod  vice  dico  tibi. 
Credite,  quis  fidum  Fortuna  videtur  asylum: 

Non  erit  haec  vobis,  non  fuit  illa  mihi. 
95  Pendet  ab  axe  suo  vitae  variabilis  ordo, 

Nuila  sui  certa  est  hora  nec  ulla  fuit, 
Oumque  nihil  possit  longi  fuga  mobilis  aevi, 

Se  tamen  hac  semper  mobilitate  fugit. 
Sed  vitam  incertam  sequitur  miserabile  letum, 


72  pos8e  conieci  nolle  b  nosse  Baehrens  75  hoc  b 
aiios  se  Baehrens  76  saevior  Burmawn  78  Maiore  (sc. 
quam)  humano  conieci  ruunt  Burm.,  ferunt  b  79  Internis  ca- 
lidus  Oudendorp  si  sp.  infremit  Baehrens  84  averso  b, 
corr.  Burmann  85  spirantem  Burmann  94  hoc  Werns- 
dorf       97  prosit  Oud        98  Se  b    Sic  conieci 

23* 


/ 


356  C.  931, 100-185 

Humanas  inter  sola  ea  certa  via  est.  m 

Stultus  et  indoctus  qui,  cum  non  nesciat,  illo 

Eximi  ab  innumeris  tempora  lasaa  malis, 
Hoc  tamen  extremo  timet  et  fdgit  nndiqne  nisu, 

Quod  sequitur  fortem  quod  timidumque  premit. 
fVita  tamen  dulcis.'     quid  si  magis  altera  reatat?  m 

'Mors  gravis.'     an  scimus  non  graviore  premi? 
Altior  at  miseris  cura  est,  dolor  ossibus  haeret. 

Verba  cadunt  pulcre,  pectora  maeror  edit. 
Sic  ego  qui  medicas  aliis  dare  molior  herbas, 

Nullius  credam  vulnera  nostra  manu.  no 

Vna  sed  in  cunctis  data  sunt  aolatia  curis, 

Suatineant  lapso  quae  mihi  membra  pede. 
Nulla,  licet  tenuis  linquat  spiramina  vitae, 

Absque  intervallo  sors  truculenta  fuit, 
Nempe  quia  est  miseris  aliquod  quoque  numen  amicum;      ns 

Qni  patitur,  nnllis  spemitur  ille  deis. 
Venit  ubi  ad  summum,  non  progressura  ruina  est, 

Sed  atetit  et  retro  est  viribus  acta  suis. 
Ipsa  quoque  e  bustis  extollier  ossa  videmus, 

Cum  patria  coluit  relligione  nepos.  i« 

Diruta  murali  tormento  saxa  feruntur: 

Erigit  his  alio  moenia  Marte  labor. 
Infelix  quisquis  nocet  infelicibus  nmquam, 

Hic  meruit  nnllo  tristia  fine  pati. 
Omne  quod  hic  cernis,  tenuis  modo  corporis  umbra  est;        i?3 

Vix  macie  exesis  artubus  ossa  traho. 
Barus  aperta  movet  procul  internodia  poples, 

Consedit  genubus  tractus  ab  ore  tremor. 
Sordibus  et  multo  similis  squalore  sepultis 

Vix  inter  vivos  larva  videnda  vagor.  i$> 

Non  tamen  hoc  hostes,  non  hoc  mala  numina  poseint, 

Vt  valeat  pronum  nox  pepulisae  caput. 
Anguibus  Alcides  et  caesa  languidus  hydxa 

Non  chortes  timuit,  grus  homicida,  tuas. 
Briseis  ut  rapta  est,  amor  aegrum  inclusit  Achillem,  ua 


120  Quae  conieci  p.]  pura  Baehrens  colit  haec  Barih 
127  Vam8  Burmann  133  Languidus  b,  corr.  Schrader 

184  hostes  et  tuos  b,  correxi.     Aves  inteUege  Stympha- 
idas.        135  aegrum  Buecheler    atrum  b    acrem  Barih 


C.  931,  136-144.   C.  932—933  357 

Non  metus  Hectoreae  Memnoniaeve  facis. 
Ille  sed  eifltincto  rediit  vigor  acer  amico, 

Reddidit  ut  iustus  deposita  arma  dolor. 
Me  qnoque  Fors  mihi  restituet,  moribundaque  membra 
140         Viribue  ire  suis  splendida  Fata  dabunt. 
Tum  trucis  invidiae  fariis  ultricibus  horrens 

Involvam  positis  arma  virumque  malis. 
Interea,  ut  libitum  est,  absentibus  utere  divis, 

Livor,  et  in  nostro  gaudia  quaere  rogo! 


B.  V  16.  M.  1027. 
B.  V  419. 


932 

Sera  dedit  Phoebo  fugiente  crepuscula  Vesper. 
Conticuit  mediam  rerum  confectio  noctem. 
Exoriens  tenebris  dilucula  restituit  sol. 
Tempora  sol  revehit,  noz  cedit  tempora  delens. 
5  Noz  accensetur  soli  ceu  luna  diei. 


933 
SYMMACHVS 
de  Boethio  b.  v  419. 

Fortunae  et  virtutis  opus,  Severine  Boethi, 

E  patria  pulsus  non  tua  per  scelera, 
Tandem  ignotus  habes  qui  te  colat,  ut  tua  virtus, 

Vt  tua  fortuna  promeruitque  sophos. 
5  Post  obitum  dant  fata  locum,  post  fata  superstes 

Vxoris  propriae  te  quoque  fama  colit. 

140  Fata  Ziehen    fata  b        142  ora  virosque  Baehrens 

932.  Ibid.  LVI  10  'Glossae  memorabiles  (in  Boeihium) 
veterrimae  hae  sunt  .  .  .  Diluculum]  non  amphus  noz,  sed 
tenebrae  rarescentes.    Vnde   sunt  versus  .  .  .'  2  media 

.  .  nocte  conieci 

988.  Ibid.  LVI 10  fex  eodem  codice  . . .'  Symmachius 
b      3  Tamdem  b. 


358  C.  934,  1-jo 


B.  n  17.  M.  697. 
B.  V  419. 


10 


15 


934 

Mille  post  annos  quater  atque  centum 
Graeciae  vindex  capit  arma  mundi 
Et  superborum  gravis  arma  regum 

Diripit  audax. 
Hle  non  magno  genitore  magnus 
Indiae  reges  Mediaeque,  Partbos, 
Bactra  cum  Poro  Ecbatanosque  parvo 

Milite  vicit; 
Vincere  ingentes  animis  et  ausis, 
Non  docens  gentes  numero  et  metallo, 
Vi  celer,  virtute  valens,  profundo 

Pectore  doctus. 
Hoc  magister  te  docuit  ministrum, 
Nam  volens  parere,  regit  deinde. 
Poenitet  tempus  abiisse  tantum 

Absque  Camena. 
Scribit  in  pectus  bona  dicta  rector, 
Praecipit  doctor  pretate  tota. 
Sic  Alexander  simul  et  magister 

Omnia  vincunt. 
Ast  ubi  totum  tenuit  sub  uno 
Orbem  habens  sceptro,  sibi  victus  ipsi 
Corruit.    vicit  Babylon  triumpho 

Te  muiiebri. 
Sic  Clitum  ad  Bacchi  necat  [udus]  aram,  ^ 

Sic  deum  temnit  iuvenis  protervus, 
Sic  duos  et  iam  decem  habens  reliquit 

Sceptra  per  annos. 
Ter  decem  vixit  iuvenia  per  annos 
Additis  tantum  tribus  aut  duobus.  # 

984«    Ibid.  LVI  14    fIn  codice  quodam   priscis  litteria 
exarato  .  .  .  in  Alezandri  Magni  vita,   incerto  auctore,    fa- 
bulis  prodigialibus  ridicula  .  .  .'        2  inunctae  Iacobs 
3  gravia  de  JRooy  arva  Iacobs        5  non]  de  Burmann 
7  Ecbatanisque  Meyer        13  minorem  Baehrens         15  pe- 
riisBe  idetn        22  ipsi  scripsi    ipso  b    ipse  Burmann 
26  Clytum  b    udus  add.  Burmann      26  deum  i.  e.  Baechwm 

27  Sic  scripsi    Vt  b 


30 


C.  934,  si-36.  C.  936—936  359 

Vivus  exarsit,  lnoriens  flagravit 

'Orbis  in  illo. 
Non  satis  mundus  fuit  unus  illi, 
Nec  satis  quisquam  fuit  unus  illi. 
35  Maximus  princepa  sine  fine:  Baccho 

Finis  in  ipso  est. 


935 


B.  VI 92.  M.  1142. 
B.  V  420. 


Vt  placidus  noctu  tibi  Morpheus  adsit,  oportet, 
Vt  faciat  laetnm  sobria  vita  diem. 

Qui  laesere  diem,  laesere  tyrannida  somni. 
Hic  furias,  quo  se  vindicet,  ultor  habet. 
5  Casta  placent  somno;  mala  sunt  insomnia  pr%estoT 
Ebria  lux  foedis  cnm  fuit  acta  iocis. 


qq/>  B.  I  187.  M.  664. 

**30  B.  V  420. 

Quos  paribus  nutrix  eadem  pavisse  papiUis, 
Pectore  quos  uno  genitrix  gestasse  probatux, 
Discidiis  indiscissis  in  mutua  saepe 
Vulnera  non  una  perituri  clade  ruerunt.  — 
5  Qnos  post  longaevos  discordia  deserit  annos, 
Vt  post  commissa8  iunxerunt  foedera  dextras, 
Constantis  dederunt  documenta  frequenter  amoris. 
Thebanum  nullo  linquit  discrimine  Tydeus; 
Tydea  nullo  nmquam  Polynices  Marte  relinquit. 


985.  Barthius  comm.  in  Stat.  Silv.  V  4  init.  'Vetus 
epigramma,  e  membranis  olim  hospitis  nostri  Coloniae 
Agrippinae,  Michaelis  Mascerelli,  descriptum  .  .  .'  2  fa- 
ciant  et  vina  Burm.        6  faedis  b. 

936.  Id.  in  Stat.  Theb.  II  366  f  Adscripta  minnto  The- 
baidis  codici  litteris  non  plane  minutis  et  perqnam  veteri- 
bus;  ut  codex  ipse  etiam  non  unnm  eeculum  vivendo  trans- 
misit  .  .  .'  1 — 4  ad  Eteoclem  et  Polynieem  pertinet 
3  dissidiis  b,  em.  Bxtecheler  saepe  b  saevi  Burm.  4  non] 
mox  Pierson  per  1.  d.  dirimit  a.  Baehrens  6  Ut  idem 
Aut  b  7  docnmenta  freqnenter  Amoris  dederunt  o; 
transpos.  Burmann. 


360  C.  937—939 


B.  I  2.  M.  560.  aq7 

B.  V  481.  VO  i 


Mars  gravis  armorum,  Pluto  moderator  Averai  est, 
NeptunuB  maris  imperio  dominatur,  in  astris 
Imperium  Iovis  est;  reguat  vacuo  aere  Iuno, 
At  Venue  in  terris  et  ubique,  Cupidine  cincta. 


B.  II  263.  M.  852.  CkOQ 

B.  V  421.  VdO 

Vt  Venus  in  terris,  in  aquis  dat  iura  Cupido, 
Sic  Musae  memores  servant  per  aaecula  libros; 
Sic  comes  armorum  crescit  per  carmina  Fama 
Nec  sinit  aeternis  occumbere  scripta  coronis. 
Pallas  amat  Musas  atque  ornat  laude  Camenas. 
Bellorum  vivit  placatis  gloria  Musis. 
Et  Veneris  constant  iuncta  cum  Pallade  Musae 
Imperio.    sic  cuncta  regit  divina  Voluptas. 


B.  I  52.  M.  603.  aqa 

B.  V  421.  *OV 

Matronam  magni  vehit  ardens  pavo  Tonantis. 

Ad  Veneris  currum  iuncta  columba  cygno  est.  ^ 
Pallada  bubo  vehit,  sed  eam  rota  nulla  figurat. 

Anguibus  alma  Ceres  Persephoneque  venit. 
Delia  cum  Luna  est  gemina  provecta  iuvenca. 

Venatriz  cervas  virgo  Diana  tenet. 

937«  Ibid.  m  436  'Versus  antiqua  manu  margini 
praeclari  codicis  [Statiant]  adscripti  .  .  .'  4  Et  b  At 
scripti 

988.  Ibid.  m  436  (In  aliis  membranis,  ubi  et  Fortu- 
nati  et  Ausonii  quaedam  (Praeonii  [sic]  adiecto  nomine) 
offendimuB,  hos  reperi  .  .  .'  3  Sed  BuecheUr  3  coronis 
i.  e.  gloriae  ruinis  vel  lituris  Burmann  tenebris  Buecheler 
5  ornat  Oudendorp    armat  o 

939,    Ibid.  IV  430  fVetus  apud  nos  epigramma  ...» 
2  iuncta  Barih    blanda  b        3  uehat  b 


C.  940—941, 1-5  361 


(\a(\  B.  I  126.  M.  655. 

tf*U  B.  V  422. 

TheBBalici  proceres  iunctis  virtutibus  Argo 

Magnificam  aedificant  fatiloquamque  latem. 
Hac,  ope  ventorum,  Iunone  et  Pallade  faustis, 

Auratum  referunt  trans  freta  longa  pecus. 
5  Omnis  in  hac  picta  est  virtutis  imagine  forma. 

Hanc  labor  acer  opus  grande  parare  iubet; 
Cumque  opus  eifectum  est,  ventis  piger  indiget  usus: 

Hi  tibi  Fortunae  dant  rapiuntque  rotam. 
Iuno  notat  nummos,  sapientia  Pallade  constat: 
10         His  ducibuj  tandem  gloria  parta  venit. 
Niteris  incassum  nec  te  aurea  praeda  sequetur, 

Hic  nisi  te  ternus  dux  super  astra  vehat. 
Quid  facias  igitur?  Fortunae  gloria  servit, 

Divitiis  servit,  servit  et  illa  libris. 
15  Ora  igitur  divos,  ut  sis  felixque  bonusque; 

Yt  doctus,  Musas  irrequietus  ama. 

ClA*  B.VI89.  M.288. 

y41  B.  V  422. 

Patricio  vel  Patrito  nescio  cui  adscriptum 

Vere  novo  florebat  humns,  satus  aethere  sudo 
Imbre  maritatum  vegetabat  spiritus  orbem. 
Ipsa  quoqne  aetherea  dedncta  propagine  flamma 
Yisceribus  suffusa  cavis  nova  germina  largo 
5         Vrgebat  gremio  reparans  elementa  calore. 

940.  Ibid.  VI  23  'Inter  cimelia  nostrae  bibliothecae 
exstat  .  .  .'  6  Hanc  ec.  virtutem    invat  Baehrens 

7  ausus  Baehrens    v.  9.  10.  7.  8  idem        10  tamdem  b 
14  et  ipsa  Meyer 

941.  BarthiuB  comm.  in  Claudian.  epithal.  Palladii  et 
Celerinae  v.  142  p.  462  sqq.  'Scida  vetns,  in  Mediomatri- 
cum  quondam  nobis  metropoli  inter  oblatas  temere  mem- 
branas  redemta,  qnae  Epitnalamii  cuiusdam  initium  habet 
.  .  .  cuius  titulus  Patricium  aut  Patritum  quemdam  aucto- 
rem  praefert,  ecriptorem  utique  veterem  nec  improbum; 
modo  ne  dignitatis  id  fnerit  vocabulum,  vero  scriptoris 
abroso,  ut  arbitrari  quivis  poterit,  initium  ipsum  mem- 
branae  deficere  contuitua  .  .  .'        3  aethereis  b    -ea  Burm. 


362  C.  941,  «-40 

Latonae  geminum  numen,  Cythereius  ignis, 

Inppiter  ipse  parens  et  Maiae  mobile  pignus 

Temperie  unanimi,  secluso  frigore  tristi 

Saturni  veteris,  mundi  per  aperta  nitebant: 

Cum  Yenu8  Idaliis  comitata  sororibus  ezit,  10 

Thessalicos  visura  Lares,  ubi  florida  Tempe 

Perpetuis  faciles  conservant  cultibus  hortos. 

It  Natura  comes  lactenti  feta  papilla, 

Vnde  venit  vitaie  decus;  prope  Gratia  blando 

Intuitu  invergit  florem  nascentibus  herbis.  v> 

Ante  deam  tenui  decurrit  veste  Voluptas, 

Ostentans  revocansque  nitentia  membra  tegendo, 

Purpureas  croceo  suras  evincta  cothurno, 

Speque  sua  maior  nullaque  imitanda  figura. 

Blanda  manu  implezam  tenet  hanc  ducitque  canendo    so 

Aethereas  Siren  iterabile  carmen  ad  auras. 

Ad  iuga  blanda  sedet  niveas  moderata  columbas, 

Non  satianda  bonis,  divae  aoror  alma.    Cupido 

Aliger  obsequio  stipat  puer;  agmen  Amorum 

Claudit  agens  choreas  pictis  ezercitus  armis.  ts 

Arrident  late  toto  revolantia  mundo 

Sidera,  blanditu  dominam  venerata  sereno. 

Ipsa  levi  residens  curru,  mitissima  divum, 

Yentilat  afflatu  caelum  Zephyrisque  remissis 

Mulcet  agros  lenique  astris  adremigat  aura.  90 

Protinus  ut  liquidum  Phoebi  iubar  ore  recussit 

Progre8samque  deam  docuere  elementa  favendo, 

Lydia  qui  cedente  reliquerat  arva  sorore, 

Obvia  pampineis  Liber  rapit  agmina  thyrsis. 

Ditia  Pactoli  superat  PeneYus  amnis  13 

Munera,  clarus  aquis  nitidum  stagnantibus  aurum. 

Ezsultant  Dryadum  faciles  deliria  Fauni 

Et  Satyri,  sub  utroque  deo  promptissima  pubes. 

Corniger  hos  stimulis  implet  puer,  aethera  clangor 

Verberat  et  crotalis  responsant  tympana  pulsu.  « 


13  foeta  b  21  seiren  b  22  sedens  Baehrens  sedet 
b  27  blandito  b,  corr.  Burmann  31  recessit  Werns- 
dorf  36  stagnantibus    b,    i.  e.   stagno    vel    latice    suo 

celantibus      stillantibus     Wernsdorf  40   pulsis     Bur- 

mann 


C.  941,  41-74  363 

Ecce  pater  pando  recubans  Silenus  asello, 
Cui  lacer  a  summo  pendebat  cantharua  armo 
(Vina  per  os  hirtaeque  fluunt  compendia  barbae), 
E  numero  comituui  Veneris  vestigat  et  olim 

45         Captus  amore  petit  festino  Chlorida  voto. 

Nympha  retro  cedens  dum  spes  alit  inque  furentem 
Blanda  micans  oculis  refugit  pede,  libera  lusu 
Turba  favet  totoque  fremit  petulantia  coetu. 

Hic  aubito  volitans  sparsas  rumore  per  umbras 

50         Fama  movet  mentes  incertaque  murmura  portat. 
Orta  dehinc  largo  narratur  fabula  motu; 
Non  videt  auctorem,  sed  sentit  quisque  refertque 
Atque  audisse  putat,  nec  primus  in  agmine  toto  est: 
Mane  sub  Eoo,  dum  divae  castra  moventur, 

55         Elapsum  pennis  et  inobservata  ferentem 

Per  liquidas  Hymenaeum  auras  vestigia  Bomae 
Advertisse  pedem  subitoque  redire  tumultu. 
Ipse  aderat  pompamque  trahens  victosque  iugali 
Quos  inconsulta  coniunxerat  arte  Diona, 

60         Auspicium  iuvenem  atque  aequaevae  pectus  Aellae. 
nios  prima  patrum  generosae  stirpis  alumnos 
Nobilitas  tota  pridem  celebraverat  urbe 
Et  species  morumque  opulentia  compta  nitore; 
Nec  semel  Arcitenens  tentarat  spicula  castis 

65         Indere  pectoribus,  matris  molimine  magno. 
OUi  florebant  studiis  Helicone  potito, 
Nec  chorus  Aonidum  nec  sanctae  Palladis  ardor 
Nec  pater  ipse  iugi  cuiquam  maiore  favebat 
Ingenio.    par  cura  animo,  labor  otia  nescit 

70  Improbus  atque  altis  urit  praecordia  flammis. 

Gloria,  ab  ezcelsa  Laus  intemerabilis  arce 
Monstrat  iter,  quo  celsa  petunt  fastigia  rerum 
Semideae  mentes,  puro  stirps  prosata  caelo. 
At  teneros  aevi  nec  adhuc  puerile  sonantes 


45  festina  et    uato  6,  corr.  Burmann  49  sparso  .  . 

urbes  Burmann;  std  Laudes  Pison.  224  Ziehen  confert 
61  Aucta  Baehrens         68  vinctos  Burmann    vinclo  Meycr 

69  Dione   Burmann  61  alumno   b  66  potiti 

Burmann  68   iugi    corruptum  70   altis    scripsi 

aliis  b     almis  Baehrens 


364  C.  941,  76-92.  C.  942, 1-7 

A  primifl  fausto  sociarant  omine  cunia  75 

Solliciti  longa  de  posteritate  parentes. 

Hinc  pnei  elusa  inga  Calliopeiua  iliis 

Nexnerat  domina  laetamqne  ferebat  ad  anlam 

Luctantes  rapiens  iuvenea,  immane  tropaenm. 

Indignata  tamen  risit  dea;  nec  tibi  tantnm  80 

Saepe  licere  velis,  niminm  stndiose  pndoris, 

Maternos  nimium,  pner,  amplezate  rigores. 

Protinns  instaurant  pompae  genialis  honorem 

Deflectuntque  viam  pelagoque  advertere  certant. 

Ales  at  e  medio  revolans  Concordia  coetu  85 

Iungere  nnnc  dextras,  nunc  oscula  pangere  mandat 

Primaque  perpetuis  mysteria  tradere  curis. 

Ipsa  pharetratos  nrget  dea  Pronnba  fratres, 

Sancta  Fides,  flectant  choreas  ad  moenia  Bomae 

Et  patrioB  laeto  repetant  rumore  Penates,  90 

Vnde  ante  ora  suorum  et  avitae  in  sedibns  aulae 

Tefitentur  fixum  foedns  thalamnmqne  coronent, 


B.IH117.M.922.  Qia 

B.  V  425.  V** 

Quod  cernunt  oculi,  deus  est:  fons  nempe  deorum  est. 

Maieetas  caeli  vertitur  orbe  buo. 
Terra  gerit  gremio  seee  caelique  suoque 

Et  finem  ingentie  monstrat  uterque  globi. 
At  quae  se  pelago  tradit  natura  videndam, 

LnminibuB  dicit:  (non  ego  finem  habeo. 
Omnia  me  circum,  super,  omnia  fnndit  aquae  lei: 

75  Bociamnt  Meyer        77  iam  Cythereins  Burmann 
81  nelit  b,  em.  Burmann.  85  Alitem  fingi   Concordiam 

a  poeta,  notandum.  —  Post  92:  Hactenns  schedae  ve- 
teres,  quibus,  pagina  una  interioris,  insunt  alia  deinceps 
minime  ad  hunc  Apollinem  facientia,  potius  ad  Marcefli 
illum  .  .  .  medicamenta  membrorum  docentis.'  Francisci 
cuiusdam  Patritii  eclogam  in  cod.  Vrbinate  868  cxtarc 
A.  Maius  praef.  ad  PerotU  fabb.  testatur:  at  catalogus  o. 
1902  editus  tacet  de  ea. 

942.    Ibid.    in   m   consnl.    Honor.  v.  23   p.  541    'Epi- 
Tamma  vetus  .  .  .'  5  se  in  p.  & 


C.  926, 8-u.   C.  943—944, 1-9  365 

Sic  nusquam  immensi  terminus  Oceani  eat. 
Hic  oculos  igitur  rerum  in  primordia  mittis, 
10         Ezspirant  omnes  hic  numeri  atque  notae: 
Nascitur  hinc  quicquid  moritur  retroque  recedit; 

Huc  redit,  aeterno  quicquid  in  orbe  perit. 
Hoc  perimit  flammas  elementum,  alit  evocat  auget, 

Omnis  abest  sapiens  aque  Thalete  procul.' 


B.  M.  B.  — 


B.  M.  B.  — 


943 

Collisi  silicis  chalybem  vigor  urget  in  ignem 

Et  flammam  inter  se  quassa  metalla  vomunt. 
Durities  vitae  fortunaeque  improba  virtus 

Vitam  emendantes  scit  generare  preces. 
5  Sic  anima  in  vivi  scintillas  emicat  ignis, 

Et  sua  fert  miti  damna  levanda  deo, 
Sic  quoque  naturae  generant  contraria  lucem, 

Factoris  pateant  ut  monumenta  dei. 
Sic  Ratio  sese  peccantem  cernit  in  usu, 
io         Admonet  et  superi  lux  peritura  poli. 


944 

Fortiter  in  vita  mortem  contemnere  iactant, 

Quos  Fortuna  suis  pulverulentat  equis. 
At  quibus  alba  dies  procedit  tramite  laeto, 

Dulcius  aetherea  nil  sibi  luce  ferunt. 
5  Omnia  sed  passae  nunc  hoc,  nunc  tempore  in  illo, 

Communi  superos  mens  prece  cuncta  petit. 
Quicquid  in  hospitio  succedat  corporis  isto, 

Sidere  vel  retro  vota  ferente  cadat. 
Ynius  ambitio  non  est  expleta  senectae, 

13  Hec  b.    num  educat? 

943.  Aeneas  Gazaeus  ed.  C.  Barth  1655  p.  102:  fEx- 
stat  in  schedis  veteribus  apud  nos  epigramma  istud  .  .  .' 

944.  Aeneas  Gazaeus  ed.  C.  Barth  1655  p.  121  fMe- 
mini  veteris  poetae  Drosithei  vel  Dorothei  hoc  epigramma 
legere,  hactenus  quidem  &vixdotov,  qualibus  scatent  scrinia 
nostrarum  opum.'         5  Num  passim? 


366  C.  944,  io-m 

Centum  annos  etiam  prima  iuventa  cnpit.  10 

At  cni  canitiefl  sparsit  iam  sera  capillos, 

Deficiunt  toto  qnem  sua  membra  gradu, 
Sena  licet  vitae  vicennia  compleat,  optat 

Sperat  et  aestates  addere  posse  decem. 
Has  quoque  si  addiderit,  semper  sitit  insuper  unam;  15 

Ynus  in  immensos,  si  queat,  annus  eat. 
Nemo  eatur  vitae  mensa  discedit  ab  ista, 

Incusant  omnes  fata  retroque  vident. 
At  quia  nulla  dies  ars  virtus  prorogat  istos, 

Hoc  patitur  meriti  nescia  Vita  sui.  90 


APPENDIX.1) 


945 

Epitaphium  Hannibalis 

Primus  in  Ausonios  scissis  ex  Alpibus  agros 
Hannibal  inrupi,  bellorum  qui  artibus  omnes 
Excessi  et  diris  attrivi  cladibus  urbem. 
Poenorum  potui  solus  tardare  ruinas. 

Epitaphium  Soipionis 

5  Hannibalem  et  longos  fregi  Carthaginis  ausus 
Scipio,  Bomano  medium  qui  circiter  orbem 
Adieci  imperio  libertatemque  labentem 
Firmavi,  despector  opum,  servator  honesti. 

Sequitur: 
Tempus  adest.     facias,  tibi  si  facienda  videntur, 

10         Quae  peto,  Laurenti.     sis  memor  ergo  mei.    N. 

946 

AVSPICH 
episcopi  ecclesiae  Tullensis  ad  Arbogastem  comitem 

Treverorum. 

Praecelso  exspectabili  his  Arbogasti  comiti 
Auspicius  qui  diligo  salutem  dico  plurimam. 

945.  Ex  Eiccardiano  931  8.  XV  fol.  13T  post  c.  832 
et  667,  fortasse  inediia,  nescio  an  antiqua  2  q,   ui 

5  cartagiB         9sq.  alio  atramento  scripti         10  erga  cod. 

946.  Excerpsi  ex  Monum.  German.  hist.  Epist.  III 1, 136. 

1)  Hoc  loco  quaedam   composui,   quae  suis  hcis  omisi. 
Poteri8  tamen  fortasse  aut  plura  aut  pauciora  exspcctare. 


368  APPENDIX 

Magnas  caelesti  domino  rependo  corde  gratias, 
Quod  te  Tullensi  proxime  magnum  in  urbe  vidimus. 

Clarus  etenim  genere,  clarus  et  vitae  moribus,  15 

Iustus,  pudicus,  sobrius,  totus  inlustris  redderis. 
Pater  in  cunctis  nobilis  fuit  tibi  Arigius: 
Cuius  tu  famam  nobilem  aut  renovas  aut  superas. 

Congratulandum  tibi  est,  0  Trevirorum  civitas,  35 

Quae  tali  viro  regeris  antiquis  conparabilem. 
De  magno  origo  semine  descendit  tui  nominis: 
Certe  virtutis  eius  est,  ut  Arbogastis  legitur 

Fuit  in  armis  alacer  ille  antiquus:  verum  est:  93 

Sed  infidelis  moritur  et  morte  cuncta  perdidit. 

Hic  autem  noster  strenuus,  belligerosus,  inclitus, 

Et  quod  his  cunctis  maius  est,  cultor  divini  nominis. 

Vnum  repelle  vitium,  ne  corda  pura  inquinet,  41 

Quod  esse  sacris  scribitur  radiz  malorum  omnium: 
Cupiditatem  scilicet,  que  in  alumnos  desaevit  sqq. 


947 

RVRICII 

Sancto  Ruricius  cliens  patrono, 
Sedato,  monitis  parens  paternis 
Grates  concinit  et  refert  salutem. 
Quem  blandis  precibus  rogat  timendo 
Ne  fors  displiceat  ievis  camena 
Tanti  iudicio  minor  magistri. 

Floruit  Auspicius  c.  a.  470  p.  Chr.  Monet,  ne  avaritiae  Arbo- 
gastes  se  dedat.    Nihil  tnutavi. 

947.    Ex  Auct.  antiquiss.  VJJI  823.     Floruit  Lemovici 
c.  a.  600  p.  Chr. 


APPENDIX  369 

Hos  tu  luminibus  libens  recurre, 
Hos  sanctis  manibus  frequens  revolve, 
Hos  tu  dum  relegis,  mei  memento. 

10  Me  semper  recolat  canatque  lingua 

Et  mens  me  teneat,  sopor  retentet, 
Me  semper  recinat  tuum  labellum. 
Hos  tu  visceribus  piis  reconde, 
Hos  tecto  residens  viamque  carpens, 

15  Hos  inter  calices  toro  recumbens 

Et  parcas  epulas  cibosque  dulces 
Antro  pectoris  et  medulla  cordis 
Inclusos  recita  canente  mente. 
Sic  nos  et  mutuos  videre  vultus 

so  Et  vivis  tribuat  referre  verbis, 

Quae  nunc  intima  pectoris  fatigant, 
Largitor  deus  omnium  bonorum, 
Christus  cum  patre  sempiterno  regnans, 
Sancto  spiritui  dignantes  hymnos. 

948 

A  Busticio  commemoratum 

Virgilium  vatem  melius  sua  carmina  laudant, 
In  freta  dum  fluvii  current,  dum  montibus  umbrae 
Lustrabunt  convexa,  polus  dum  sidera  pascet. 
Semper  honos  nomenque  tuum  laudesque  manebunt. 

949 

AVDACIS 

Cur  mihi  fons  orbis  parvo  sermone  meavit? 
An  minus  apta  suis  speravit  corda  fluentis, 

948.  Ex  C  Scr.  Eccl.  Vindob.  81, 199.    In  opere  mu- 
sivo  ad  Vergili  imaginem  erat  appositum.    cf.  Aen.  I  607  sqq. 

949.  Quamquam   tst  in  Augustini  epistola  260,    tamen 
a/fero  quia  is  heptametrum  v.  6  vituperat. 

Anthol.  l»t.  I.  2.  24 


370  APPENDIX 

Cum  pateat  mens  omnis  aquis  spectetque  loquacem 
Beligionis  opem?  gratos  dat  sensibus  imbres, 
Expectat  quos  plena  fides  Ghristi  de  stipite  pendens. 


950 
Possidonius 

Hic  specular  renitens  fert  et  crystallina  mira 

Quidam  poeta 

Et  raucos  timuit  discernere  damma  molossos 

Virgilius 

Sole  recens  orto  numerus  ruit  omnis  in  urbem 
Pastorum,  reboant  saltus  silvaeque  cicadis 

Quidam 

.     .     .     .     Terramque  inpresso  svrmate  verrat 

Fauli  Quaestoris 

Tartaream  in  sedem  sequitur  nova  nupta  maritum  .  . 
Arbiter  aurarum  qui  fluctibus  imperat  atris  .  .  . 
Oceanum  rapidis  linquens  repetensque  quadrigis  .  . 

Ambrosii 

Dumque  colorati  rutilat  plaga  caerula  mundi 

Quicquid  Romani  valuerunt  perdere  mores. 


950.  Versus  varios  ultimo  loco  composui,  quibus  addert 
poteris,  quae  Baehrens  collegit  Fragm.  poet.  Boman.  p.  388 
—-403.  1—4  e  glossario  codicis  PhiUippici  4626  s.  XJJ 
ed.  Ellis  (cf.  et  praef^Jasc.  I,  XXVII).  5.  6  apud  Ald- 
helmum  p.  281.  238.  289  („in  gratiarum  actione").  267  OH. 
7  ap.  Gelasium  papam  C  Scr.  Eccl.  Vindob.  86, 468. 


APPENDIX  37 1 

8  De  diverso  usu  hominum  tres  versus 

Mille  hominum  species  et  mille  discolor  usus; 
Velle  suum  cuique  est  nec  voto  vivitur  uno. 
Dissimilis  cunctis  vox  vultus  vita  voluntas. 

9  Spicula  curvato  pelluntur  ferrea  cornu. 

10  Gramineo,  formose,  iaces  sine  coniuge  lecto. 

n  Omne  qnidem  nimium  semper  vitare  memento. 

is  Bruti  ad  Dianam 

Diva  potens  nemorum,  terror  silvestribus  apris  sqq. 

is  Ad  eum  eum  quo  oenabat 

Boletos  solus  sumens  atque  ostrea  voras: 
Boletum  qualem  Claudius  edit,  edas. 

u  Sibyllae  poetridis 

Tunc  ille  aeterni  species  pulcherrima  regni  . .  . 
Denumerat  tacitis  tot  crimina  conscius  ultor  .  .  . 
Vivat  ut  aeterno  bonus  ac  malus  ardeat  igne  . . 

8  e  Petropolitano  F  14, 1  *.  VIII— IX  fol  143  (cf.  Ve- 
nantius  ed.  Leo  p.  XII),  1  et]  set  3   uoluntas   uita  cod. 
9.  10  in   Sangall.  899   et  Reginensi  421   s.  XI  eum  Ovidii 
disticho   a.  am.  III  249  8q.    iuncti  11  Theodericm    de 

Amorbach:  Quidam  veterum  ait:  Omne  .  .  cf.  Diss.  acad. 
Berol.  1894  II 10.  12  Sic  Cantabrigiensis  Caius  coll  230 
s.  XIV  ex.  cf.  Nunt.  acad.  Vindob.  143  VIII,  p.  13.  Anti- 
quumne?  18  e  Lipsiensi  I  74  s.  X.   v.  2  —  Martial.  I 

20,4.         14  apud  Aldhelmum  p.  231.  245, 16;  30  G. 


24* 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA. 


Ad  Fasoioulum  I. 

p.  XTTL  Salmasianum  in  Hispania  scriptum  esse 
L.  Traube  contendit  Philol.  54,124. 

p.  XXXIV.  Thuaneum  Par.  8071  saeculo  X  ex,  vel 
XI  in.  tribuit  Delisle,  cf.  et  De  Rossi  Inscr.  christianae 
urb.  Romae  II  1,  242. 

I.  Carminis  eius  reliquias  alias,  quae  restitui  pos- 
sint,  Oxonii  in  bibliotheca  esse  dicit  Scott,  Fragmenta 
Herculanensia  (a.  1885).    Cf.  et  Ihm  Mus.  rhen.  52, 129. 

1.  2.  Adde  cod.  Sangallensem  397  s.  IX  med., 
Paris.  16236  s.  X  (contuli  partem)  et  2772  s.  X — XI. 
Bernenses  mihi  contulit  H.  Hagen.  Olim  in  imona- 
sterio  S.  Oyan  in  monte  Iura  sito  codicem  fuisse  et 
haec  et  alia  carmina  ex  nostris  continentem  ex  cata- 
logo  saec.  XI  scripto  novimus  a  Delislio,  Cabinet  des 
mss.  3,  385  edito,  haec  memorante:  „Codex  ubi  sunt .  . 
versus  cuiusdam  de  Tarquinio  et  Lucretia  [c.  787?]. 
Itcm  libelli  Catonis.  Item  versus  septem  sapientium 
[351?]  et  versus  de  novem  Musis  [88?  664?].  Item 
versus  duodecim  sapientium  de  quattuor  temporibus  anni 
[567 — 578].  Item  conflicius  veris  d  iemis  [687].  Item 
epigrammata  Nasonis  de  libris  VirgiUi  [1].  Item  exastica 
SulpUii  dc  eisdem  libris  [653].  Item  (Jietrastica  in  eis- 
dem  libris  [2].  Vita  Virgilii  eum  epUafiis  eius  [507 — 
518].  Versus  Octaviani  Cesaris  de  VirgUio  [672].  Item 
epigrammata  diversa,  intcr  quae  vcrsus  Endelici  de  tnor- 
tibus  boum  [893].  Item  Avigenii  \l.  Aviani]  liber  fa- 
bularum.     Item  Enigmata  Symphosii  [286]."  — 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA  373 

Praef.  v.  1 — 2:  'sic  et  Ovidius'  Beda  sentent.  philos. 
(Migne  90, 987).  Monosticha  c.  1  et  c.  2, 1—4  in  Vati- 
cano  1575  s.  XI  ad  recensionem  E  vergente  sunt 

4  a  mnltis  tractatnm  est;  cf.  inter  alios  M.  Thm 
Mus.  rhen.  52, 208.  Weyman,  Jahresber.  93  (1897),  174. 

v.  96  'subrepta  Proserpina  matri';  sic  emendavit 
Usener. 

v.  102  'portaret'  recte  P. 

5.  6.    cf.  P.  v.  Winterfeld,  Philol.  58, 288. 

6a.  An  omittere  debuerim  hos  utpote  Scoti  mo- 
nachi  versus  nescio. 

7 — 388.  Coniectura8  proposuerunt  Traube  Philol. 
54, 124  sqq.,  Ziehen  ib.  59,  305  sqq.  et  63,  362  sqq.  et 
Mus.  rhen.  53, 27 1  sqq.  Petschenig  Philol.  48, 562  sqq.  alii. 
Imitationes  investigavit  plurimorum  Anthologiae  carmi- 
num  M.Manitius  Philol.  51, 156  sqq.,  Mus.  rhen.  passim,  al. 

7.   cf.  Ziehen  Philol.  63, 368. 

20, 166  sq.  lege:  (p.  ne  n.  a.  Incidat'. 

26.  Adde  Libros  s.IX:  Paris.  2832  et  Sangall.  397. 

29.  Avitus  episcopus  Viennensis  (mortuus  a.  523) 
( Epigrammata  de  diversis  causis'  scripsit:  idemne  est? 

30.  cf.  Studia  Vindobonensia  I  61. 

32.  Ad  lectum  in  theoxeniis  adhibitum  refert  Ziehen. 
82,10:  cf.  c.  499.    11:  cf.  Petron.  c.  137,1. 
83,  88  'Cocyto  fundere'  Traube. 
88.    Abrincensis  229  s.  X — XI  libro  C   simillimus 
est.     De  codice  S.  Oyanensi  cf.  ad  c.  1. 
89  adn.  fnum  Flori?'  dele. 

91  cum  91*  cohaerere  evicit  De  Rossi  Inscr.  chr. 
II  1,240:  *e  portis  ecclesiarum  vela  acu  picta,  litteris 
quoque  insignita  pendebant'. 

92  in  sepulcro,  93  sub  pictura  scriptum  erat;  93,1 
'negando'  lege  cum  A. 

120,  2  'Vitae'  Ziehen  (cf.  'Vitenses'  149,  3).    Filo- 
calus  ipsas  thermas,  non  carmen  rcondidit'. 
123  cf.  Sedlmayer,  Stud.  Vindob.  II  150. 


374  ADDENDA  ET  CORRIGENDA 

124,2  fUt'  A  recte. 

135,2  'Perdidit'  Hagen. 

160  adn.  3257  et  XI— XII  lege  3252  et  IX.  iacet] 
'iaculo'  Hagen. 

181  adn.  *et  pica']  lege:  fet  pico'.  Sofocles:  sic 
cod.  Phillippicus  4626  s.  XII  (Ellis).  Cf.  Mus.  rhen. 
50,316.    52,212. 

198,  34  1.  fSecuro'.    38  iac.]  'Lacaenae'  Traube. 

199  cf.  Ihm  Mus.  rhen.  52,  205. 

200  cf.  Froehner,  ib.  47,  295. 

217,  2.  7  circiter  a.  800  imitatus  est  poeta  de  Ka- 
rolo  et  Leone  papa:  Manitius  Philol.  51, 157. 

221:  cf.  CIL  VI  5  (falsae)  nr.  2*i. 

238:  *In  codice  Scriveriano  Nasoni  tribuitur,  Bur- 
mann.  Is  est  codex  ipse  A,  qui  scilicet  fDe  ouidio' 
falso  inscribit. 

253:  cf.  Tolkiehn,  Ann.  philol.  1897,  615. 

256  sqq.  adde  Vaticanum  1575  s.  XI.  Apud  Venan- 
tium  c.  IV  11,10  legitur:  'mellificatis,  apes*. 

268.    Adde  Sangallensem  397  saec.  IX  med. 

284  (De  ancla'  Traube  cum  A\  i.  e.  de  rota  aquas 
hauriente. 

286.  cf.  Manitius,  Philol.  51, 158  et  Add.  ad  c.  1. 
Sangallensis  450  s.  IX.  —  'Enigmata  siphusii  phisici' 
Angelicanus  V3,22  s.  XI,  quem  contuli.  Recensionem  II 
Symphosio  abiudicat  Huemer,  Stud.  Vind.  III  143. 
v.  16  fdecoramine'  Ziehen;  25  'Ingenuum'  Proehner;  — 
61  sic  mutavit  Iulianus  Toletanus:  *Vivo  nocendo  qui- 
dem,  sed  me  manet  exitus  idem'  (!).  —  149  chabeo* 
recte  a;  237  'sospes'  recte  Petrop.  —  Aldhelmus  quid 
Sympho8io  debuerit  cf.  Manitius,  Nuntii  acad.  Vindob. 
112,  583;  quid  aenigmasin  c.  481  ib.  611. 

287,  9  ut  amavit]  *autumavit'  legendum  puto.  — 
In  Luxorio  Froehner,  Traube,  Ziehen  multa  proposuerunt 
locis  supr.  laudatis. 

316,7  adn.  tum]  1.  'dum'. 
351.    cf.  Add.  c.  1. 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA  375 

362,1  fQuid'  recte  A. 

377. 15  'Haec,  Tibilis,  monumenta  tibi'  Ziehen  de 
oppido  Africae  recte  cogitans. 

374,  6  'archisophus'  iam  Petschenig  Philol.  48,  563. 

378  sq.  cf.  De  Kossi,  Inscr.  chr.  II  1,240. 

378, 5  *lomenta'  v.  Winterfeld. 

388*  (cui  ex  adn.  v.  17  addendus  est)  imitatus  est 
[Colum]banus,  ex  quo  e  Vossiano  graec.  q.  7  s.  X  sic 
ed.  Duemmler  Nov.  Arch.  6, 190: 

cEn  silvis  caesa  fluctu  meat  acta  carina 
Bicornis  Hreni,  et  pelagus  perlabitur  uncta. 
Heia,  viri,  nostrum  reboans  echo  sonet  heia!'  sqq. 

390.  Adde  Casinensem  320  s.  X— XI  (Nunt.  acad. 
Vindob.  71, 141,  ubi  carmen  ex  eodem  editum  est).  — 
v  29  ^cavanus'  recte  Cas.  MG.  v.  15  'despectis'  recte 
Monacensis  22227  s.  XII. 

392.  393.  Adde  Phillippicum  1869  s.  IX,  Bernen- 
sem  167  et  Cantabrigiensem  Trin.  0  IV,  11  s.  IX — X, 
Bruxell.  10470/3  s.  X,  alios.  Parisinum  9344  s.  XI 
fol.  41  v.  ita  contuli:  cHos  uersus  Nero  imperator  co- 
posuit  [392].  2  Ypolite.  v.  8.  7.  5.  6.  8  mesus . .  archas 
7  YpicU  .  .  doracli.  Ubique  ebalus  et  T(h)eutras.  —  P: 
cf.  Stud.  Vind.  3, 304. 

394.  395.  Collati  sunt  etiam  Phillippicus  1869, 
Sangallensis  250,  Vaticanus  645  saec.  IX,  Palatinus 
487,  Urbinas  290,  Valentianus  330  bis,  s.  X,  alu.  — 
Rectissime  Froehner  artificium  observavit  (Mus.  rhen. 
47,  300),  quo  singuli  versus  tot  litteris  constant  quot 
diebus  constant  menses.  Itaque  v.  5  cum  libris  *ex- 
agona'  legendum,  ut  versus  Maium  inlustrans  litteras 
habeat  31;  v.  12  chiemps';  v.  3  non  rreducti'  sed  cre- 
duce'  ('reduci*  libri);  ideoque  recte  se  habet  fde  nu- 
rnero  dierum,  in  inscriptione. 

395.16  Mico  Ovidio  tribuit. 

396 — 479:  Ziehen  quosdam  locos  tractavit  Philol. 
57, 409  sqq.  Mus.  rhen.  53,  273  sqq. 


376  ADDENDA  ET  CORMGENDA 

405,417,418  Hrabano  Mauro  nota  erant. 

405,  11  cArtubus  [hic]  iaceo'  nunc  propono,  cui 
(Mens  tecum  est*  v.  12  opponitur.  *telluris'  opponitur 
'nulla  humo'. 

408, 1  cf.  Ausonius  p.  88,  33  P. 

414:  CIL  VI  5  (falsae),  2*  1. 

417,  6  Cleopatra  cimmo  Artemisia'  v.  Wilamowitz 
Herm.  34, 638. 

447  adn.  fVind.'  adde  2521. 

458,  6  lege  'simplicitate'. 

469,  2  %  iuvenis'  v.  Winterfeld  Philol.  55, 190. 


Ad  aenlgmata  o.  481 

481.  Haec  aenigmata  ut  accuratius  hic  tractem, 
fit  et  insigni  W.  Meyeri  opera  in  Actis  acad.  Monac. 
cl.  I,  XVII  2,  265  sqq.  (412)  edita,  quae  olim  me  fu- 
gerat,  et  codice  P  —  Phillippico  1825  nunc  Beroli- 
nensi  167  s.  IX — X  nunc  demum  noto,  cuius  collatio- 
nem  a  me  institutam  infra  edam.  Est  is  codex  optimus 
eius  classis  quae  ex  L  nota  erat,  non  tamen  ubique 
aequat  bonitate  classem  libri  B.  In  universum  igitur 
sequemur  B,  sed  in  partibus  ibi  deperditis  P  magis 
etiam  quam  L.  cMetrum  Marci  Porci  Catonis  [L  e. 
Disticha  Catonis]  et  rAenigmata  Tullii  in  codice  V 
ineunte  saeculo  IX  erant  in  bibliotheca  Augiensi,  cf. 
G.  Becker,  Catalogi  antiqui  6,332  p.10.  Philol.  58,290. 

In  arte  scriptoris  exploranda  muita  invenit  Meyerus. 
Non  tamen  satis  rationem  habuisse  videtur  eorum  ver- 
suum,  qui  ut  v.  14 

fEt  pia  defectu  me  mater  donat  ubique' 

prorsus   ad   iustam   hexametrorum    normam   facti  sunt. 
vel  ut  v.  38  et  6 

fVerbero  nam  cursu,  vieu  quem  cernere  vetor* 


t 


Calida  sed  cunctis  salubres  porrigo  victus' 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA  377 

semel  bisve  leviusculo  vitio  ab  ea  discrepant.  Tales 
versus  inter  v.  1 — 78  snnt  non  minus  quam  46  (5  +  17 
+  24)  et  ab  his  proficiscendum  puto.  Poeta  igitur  qui 
Symphosium  aperte  imitatur,  hexametri  latini  leges 
normamque  vel  noverat  vel  saltem  sentiebat;  at  idem 
usu  dicendi  populari  valde  trahebatur.  Ex  hac  con- 
iunctione  factum  est,  ut  vim  positionis,  prosodiaru1) 
syllabarum  elisionemque  saepissime  neglegeret9),  idem 
autem  primam  omnium  versuum  syllabam  cum  accentu 
efferret  (nam  initia  fMe  pater'  *Flo^igeras,  quae  Meyeri 
leges  admittunt,  a  quovis  hexametro  abhorrent),  accen- 
tumque  verborum  vix  aliter  tractaret  atque  poetae 
priores:  nam  in  media  parte  versuum  consulto  eum 
neglexit,  in  ultima  servavit,  in  prima  secundum  nor- 
mas  usitatas  vel  neglexit  vel  servavit2).  Ita  non  solum 
legendum  est: 

f'Et  pia  ddfectu  |  me  mater  d6nat  ubfque' 
sed  etiam  (v.  9.  145) 

f/Oculi  n6n  mihf  |  lum&i  ost^ndere  p6s8unt' 
'Nascimur  albentibue  |  locfa  sed  nigrae  sor6res' 

(sic  cum  B  scribendum,  cf.  Mir&ntibus  289,  rog&nti  56, 
alia):  quo  ultimo  loco  ab  usu  prorsus  singulari  a  Meyero 
invento  recedit  quem  vulgo  (non  ubique)  sequitur,  quo 
ante  caesuram  sex  syllabae  sunt,  post  eam  octo  (item 
dactylus   unus  ante  esse  solet,  unus  post).3)     Ab  his 


1)  Cf.  vel  talia  ut:  infecta  75,  nece*  76,  sine'  108,  ore* 
124,  amore'  281,  pruina  358. 

2)  E.  c.  v.  33  'Ignem  fer6;  48  M6riens  vivenWm;  60  'Et 
sene*ctam  gravem;  187  Dissimil^m  eibf;  42  Ptitefacta  nul- 
liim;  80  'Annieque  p^ractfs;  110  Et  nollo  virili;  114  Phi- 
rimum  f^ro  lucnim;  303  Meos  unde  nascor. 

3)  Ab  hac  caesura  ex  penthemimeri  orta  —  in  libro  P 
autem  in  plorimis  versibus  caesura  notata  est  —  discrepat 
raro:  hephthemimerim  P  indicat  v.  39,  74, 103, 167, 198,  215 
paucis  aliis,  tertia  trochaica  esee  potest  194 — 196,  214,  329, 
eed  incertum  eet. 


378  ADDENDA  ET  CORBIGENDA 

normis,  quibus  (praeter  numerum  finitum  syllabarum) 
Commodiano  similis  est,  non  reeedit. 


Iam   collationem    libri  P  proponam   cum   ed.    mea 
altera  institutam1). 

Inscr.   Enigmata    in   di    nomine   Tullii  2  q.    m.] 

qui  uita        3  durum  |  coget        4  adsummo    (sic   166.   254. 
304)        6   poniego        9   n    mei  |  possu'        12   Dum    amio 
alucis  |  umbras      13  mater      14  E   pia   defectum   mi 
15  durat  soluet       16  Noli  me  solante  ligata      18  sine" 
19  Mollib;     22  fero  libens     23  Nulla     24  sene  |  uerberis 

25  colligo  (26  sic)    27  qni  ex  qua    28  turpiter  m.  m.  re- 
linquent     sequitur  29.     30  angulo     31  mea  1.  sola  p.  um- 
bra      32  pospono      33  Igne      34  putrido      35  defunctie 
36  porrego  (sic  73.  170)     7  De  uis  sica    38  uerberor  |  qua 

39  d.  i.]  i.  d.    40  P.  d.  ciue  nullo  sub  pendere  gestat 
41  ad  nebula      42  Patafacta  |  mente      43  uter£      46  mea 

47  patescat     51.  52  manu     54  una  (a  ex  u)  uacantes 
57  sed]  si  |  se  om.     59  S.  m.  p.l  Unde  p.  m.     60  qui  cu- 
bit     61  maiore  u.  q.       64  uero  |  uitaque       65  defuncta 
66  unusta  |  plana    67  asumo    68  casa  |  tristant    70  paruuL 

f.  p.  71  Vilis  snpterreno  pulillus  tumulo  rura  73  Geno  | 
longinquu  75  Lacrimas  innecta  79  inluetre  80  que 
om.  81  paruos  83  filiil  sibi  84  Tenebriis  |  dolori  85  cy- 
mis  87  decor  de  88  Nulluq;  ex  Nuliaq;  |  cultori  89  se- 
ret  m.  d.  f.  edet  90  frore  16  De.  —  91  v.  sp.  nutrit  92  F. 
ut  d.  93  Tertia  formam  cere  confingo  rubenti  95  Mella 
96  eructuant  exta  cclusa  98  tatus  99  Exta  mihi  nulla 
m.  s.  f.  ponatur  100  Quas  a.  |  rupt^  101  seruans  102  in- 
ane  (103  sic)  104  honeste  uiuio  105  N.  me  t.  domat 
106  Et  retacta  107  horrende  meterre'  puluere  108  n.  esse 
y.  19  De  cera  111  sponte  |  a]  e  112  Cessa  flammas, 
corr.  113  nullo  114  lacrum  115  domo]  mo  lapsos 
117  B.  natus  inde  s.  in  u.  creatus  118  in  c.  t.  om.  119  me] 
mus  |  inueni  120  Aureamque  21  om.  127  mi  |  m.  con- 
stat  f.  128  a  nullis  |  conferro  129  oberrans  cjbos  132 
post  131.  23  post  v.  366.  139  toto  142  G.  sit  |  uiscera 
pendit  144  (ante  143)  pquam  143  suppondere  145  al- 
benti  loco     149  nos  demude.tenet      150  p.]  patre     20  De 


1)  Non  afferam  orthographica  velut  giro  v.  4,  hymber  11, 
e  et  i  commutata  ut  coget  3,  ae  et  e  ut  coevus  44;  or- 
resco  19,  capud  74,  refitio  327,  foetum  48,  alia. 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA  379 

einape     161  parui     162  astitda   uiget    166  produ  cord  sa- 
poreis     27  De.  —  167  cispite     168  uiresco     169  non  queo 
161  fior      162  mater  om.      28  De  sirico      163  (paruus  sic) 

163  v.  q.  conferet    164  v.  m.  pr.    166  fetus    166  morte 
167  Nubili  p-us  |  cessare      169  te  erit  umbram      171  na- 
tus    172  potenti    173  foetua    30  De  piscibus    176  firmo  1. 
mane      176   uacando  u.   nolo      177   est  et      178  uoluenti 
domu     180  uitale  |  frigora    81  De  N€MTTXG0    181  Ore  I  nulla 

182  ullum  r.  perinde  florem     184  uacua  |  ima     186  Pol- 
lice  defuso  |  lymphas      186  sublatos      32  De  spongea 
188  Coro  |  vac.]  caua      189  Sumere"  |  obsorb.      190  pquam 

191  grauissimu  m.  dimissa  192  sumptos  196  ad]  a  | 
menses  196  a.  c.  197  reddet  |  sumptt  198  uia  q.  do- 
cetf  201  lucet  |  sim  in  g.  upta  202  Minor  203  doco- 
rem     35  De  lilia     206  onusta     36  De  grogo     212  Tellore 

213  Frigidus  |  j>inas      214  Et  ime  |  sic]  sa      216  Modi- 
cus    37  De  pipro    217  Peregre    218  tactus    220  (uigeo  sic) 
C6S8U8      223  mursu      224  N.  mater  f.      226  s.  g.  p.]  si  non 
genuero  patrem     226  deest     227  conceptus  |  cum]  meos 
228  Et  aestiuo  rursus  ignibus  trado  coquendos     39  De  xe- 
dera      231   Ijjetas  me  nec  nulla  ulla  nec  frigore  uincunt 
232  B.  c.  u.  uerno  qui     233  uector     236.  6  conphend.     236  ua- 
cantes     237  m.  n.  qui  posit  capita  r.     238  tenedi     289  s.  si 
p.  et  a.     240  mane     241  V.  c.  n.  gradi  u.  sonorus     242  ad- 
leuo    243  e.  m.     246  C.  m.  q.  nequid  aut  nectere  uinclis 
246  uicit  n.  ergolis  cu  quam     247  me  nec  ulla  |  duriscere 

248  multas  que  249  solotam  260  constricta  manu  t. 
261  mi  pulchra  dat  ubique  regidus  auctor  262  seuis  ab 
ira  i.  turbiscere  48  !)  De  uermicolis  (s.  f.  orn.)  263  I.  con- 
cepta  mitto  de  nito  uolatus  264  mensum  266  toztoris  8. 
aure  &c  c.  u.  (257  uideatur  sic)  268  Protinus  e.  v.  r.  t. 
44 — 48  inscr.  om.  261  in  habita  262  Vacua  do  lucem 
pferta  confero  lucrum  263  f.  v.  n.  umbra  senescit  264 
molli  subito  f.  266  que  t.  ictus  266  qua  267  famis  |  q.] 
que    268 sq.  Et — escam  om.  Mirus  affectus  saporis    270  Gil. 

271  tot  273  uice  et  capita  (tti  conieci)  274  L.  dum 
redde  v.  calles  quas  276  tundet  276  nitentS  277  c.  pr. 
a  m.  278  Et  ulta  crescens  1.  279  S.  intacta  m.  de  v.  pro- 
duco  280  corrupto  |  nullam  283  Q.  as  ego  conclusa  gero  f. 
284  b.]  uerbis  286  trassa  288  Nisi  sub  amaro  290  Effitior 
statim  moior  a  patre  qui  nascor  291  nu.  pote  292  S.  me  c. 
1.  capere  294  uideri  q.  u.  50  inscr.  et  295  om.  296  6.  qui 
n.  uiuo     297  uulnere     298  mh  mors    300  r.  m.  quice  s.  a. 

1)  Ordo  aenigmatum  inP:  1—20.  22.  24—41.  43.  49.  55. 
67—60. 62. 61. 23. 42.  44—48.  50—64.  66.  66*.  Symph.  69, 68, 69. 


380  ADDENDA  ET  CORRIGENDA 

50* 

Multimodo  matris  divellor  opere  membris 
Et  truncata  multum  redor  de  minimo  maior. 
Fateor  intacta  firmis  sistere  plantis. 
Opera  nostra  nullius  virgo  momenti  relinquo. 
Solida  disiungor,  rursum  soluta  reformor, 
Qni  secura  meis  credantur  liquida  membris. 

50*  in  8olo  P  est.      301  Multiplice      303  Meos  unde 
nascor     304  V.  n.     306  Snper  eductus     306  n.  caput  f.  s. 
(ex  capit)     52  inscr.  om.     307  durus  de  corde     309  fili 
310  M.  q.  nascen    311  Postque  dec.  uelantur  t.  matrem    312 
diligati  rr.  certamina  fortes     313  nulla]  tenui     314  N.  (te- 
nui  om.)  s.  fero  in  c.  siccus  cibum    316  N.  q.  escas    317  D. 
m.  menbra  |  p.]  dantur     319  D.  generantur  multo    320  di- 
uisuB  q.  natura     321  adq;  |  a  pari  ad  diues  (322)  desunt 
322  quod  quisq;  semper  r.      323  nulla  |  cum]  quo      324  et 
nunc]  nihil    326  creatoris  nascor    326  possu     327  que  om. 
ego  meis  |  saepe  om.      328  f.  multas  p.      829  Animas  nec 
caro  I  m.  s.  om.  |  cetera     330  Aligeras  tamen     331  est  om. 
333  Nam  om.  \  s.  m.]  simul  thoro  |  a.]  umqua    334  Et  a 
336  suos  gygnet 

56*  De  penna 

Nudata  crinibus  quinque  coactam  uirginem  ducent 
Viaque  prospicientibus  cunctis  infusa  lacrimis  pandit. 
De  lacrimante  uirgine  duobus   perstrixi   uertibus   [legt 

perstrinxi  versibus). 

Sequitur  Symphos.  69, 1.  2  (1  uincta  |  co.]  nudata.  2  I.  m. 
cr.  8.  quas).     57  De  sole    338  per  uia    839  Nulli  |  uoluta 
340  nullus  gesture  c.  penas     342  auferrem  |  ualebat     841 
Pupl.  |  conpleta      58  De  luna      343.  344.  346  copellor 
346  reduxit  traor  concedere      348  Infantia  pard  s.  et  c.  a. 

59  De  1  (sic)  349  meuear  gressu  n.  cugnuscere  361  Cotti- 
die  [  multos  368  T.  n.  bruina  (gl.  om.)  n.  fulgora  364  f.  1. 1.] 
magna  fortitudine  tect^  60  De  gelu  366  du  r.  acmit- 
tus     366  Pulchru  se  per  &d  d&urpis  qui  se  h.     360  tectus 

361  domu  362  Ininima  363  patre  366  Pulchior  turp. 
uultu  n.  discipat  (-it  corr.)  368  om.  369  tenebitur  371  a] 
ad  372  totam  63  deest.  Pauli  (Diaconi)  est  sec.  acrosti- 
chon,  quod  vidit  Duemmkr,  N.  Archiv  10, 165. 

In    eis    igitur   partibus,    quibus  B    deest,   PL    et 

maxime  quidem  P  sequemur.     Vel  eam  vel   alias   ob 

causas  igitur  haec  in  contextu  scribenda  sunt1): 

1)  Tam  multa  mutanda  eunt,  quia  olim  librum  L  iusto 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA  381 

Aenigmata  Tvllu  (P;  in  B  initiutn  deest).  — 
13  duram  (Endlicher,  recte?)  19  MoUibus  (P)  22  fero 
libens  (PL)  24  senem  (P,  cf.  L)  |  verberes  (ex  L) 
40  de]  sub  (PL)  57  sed]  si  (P)  (lateri  Meyer  recte?) 
59  Unde  (vel  Siibito)  pedem  mihi  (PL)1)  79  in- 
lustrem  (PL)  81  parvos  (libri).  post  86  (non  85) 
mterpunge.  88  Nullumque  (BPL)  |  cultori  (PL) 
91   vivam,  spinis  (PL)      92  Faciat  ut  dulcem  (PL) 

93  Tereti  nam  forma  ceram  confingo  rubentem 
(v.  Winterfeld  ex  P)  96  Acidum  (Meyer  et  eqo)  e.  e. 
conclusa  (P)  s.  102  inanem  (BPL)  105  ante  106  Et 
redacta  (PL)  117  B.  natus,  inde  semel  in  u.  (P,  ex 
parte  BL)  cr.  124  cret6s  nulla  de  Venere  (Hagen) 
129  oberrans  (PL)  132  post  131  Pauperaque'  P 
(L)  158  virdisco  (B)  an  viresco  (PL),  incertum, 
Uem  161  fior  (BP)  an  fio  (X),  188  cava  (P)  an  va- 
cua  (BL)  163  vilem  quae  (PL)  167  perfectam 
(fiopen,  Meyer)  176  nolo  (P)  180  vitale(?)  et  fri- 
gora  (Zt&ri)  182  nec  ullum  (P)  185  Pollice  . .  lymphas 
IPL)  186  diffusos  (L)  189  nil  (Meyer)  195  menses 
(PX)  196  Et  a.  c.  (PL)  [216  retineo  Modica,  u* 
in  forma  possit  inteUegi]  221  morsu,  nec  vulnero 
dente  (Hagen)  225  si  non  genuero  patrem  (P  op- 
time)     227  conceptos  obscurum  cum]  meos  (P,  om.  L) 

228  Aestivo  rursiis  sed  lgnibus  trado  coquendos  (se- 
amdum  PL)  [231  retineo  nec  lilla,  cf.  v.  182]  232 
Br.  col.  umis  (PL)  237  mihi  nullus  (PL)  240  mS- 
net  (PL)  241  Velox  curro  nascens  \PL)  213  est 
mi  (PL)  245  C.  me  q.  nequit  aut  nectere  vin- 
clis  (P)  251  Speciem  mi  pulchram  dat  turpi  rigidus 
aiictor  (v.  Wmterfeld  ex  P)  253  mitto  de  nido  v. 
(PL)     256  text6ris(?)  (P)  \  aure  nec  (PL)     258  Pro- 

saepius  sprevi  prae  F,  libro  recentiori  et  elegantioribus  ver- 
eibus  interpolato. 

1)  v.  61  fviven8  quam'  BPL  repugnat  sententiae,  quare 
'quam  vivens'  retineo.  Et  in  v.  39.  100.  164.  300  ab  eie 
quae  olim  recepi  recedexe  non  possum. 


382  ADDENDA  ET  CORRIGENDA 

tinus  (P)  exc.  v.  reicere  t.  (PL)  262  Vacua  do  lu- 
cim,  referta  (L)  confero  lucrum  (PL)  263  frigus 
valet  (PL)  267  quoque]  que  (PL)  274  calle  quas 
(PL)  277  cute  producor  a  matre  (PL)  278  cre- 
scens  (PL)  279  Sonitum  intacta  m.  de  v.  produco 
(PL)  48  De  nuce  (Hagen,  Meyer)  283  Q.  has  ego 
conclusa  gero  figuras  (P)  284  r.  verbis  (P)  288  Nisi 
sub  amaro  (P)  290  'Efncior  statim  maior  a  patre 
(«.  e.  quam  pater),    qui  nascor  (PL)     291  n.  p.   (PL) 

292  S.  me  cuncti  (PL)     294  Et  v.  q.  vol.  (LP) 
296  Genitusque'  (PL)  \  vivum  conieci     298  mihi  mors 
(PL)     50*,  2  lege  reddor,  3  consistere,  4  relinquor 
51  De  cepa  Brandt,  De  ovo  Meyer,  De  bulbo  v.  Winter- 
feld     303  Meos,   unde  nascor,  in  ventre  fero  parentes 
P     304  Vivo  nam  (PL)     305  Superis  eductus  (L) 
306  n.  caput  facit  s.  (PL)     310  M.  q.  n.  (PL)     311 
decorato    velantur   (P),    guod  olim  conieci      312  deli- 
gati  frangunt  certamina  fortes  (P)     314  T.  n.  s.  feror 
in   c.  (PL)  siccus       317  Diio  mihi  membra  (PL) 
319  Duo  generantur  multo  sub  n.  fr.  (P,  cf.L)     320  di- 
visus  q.  natura  P     321  atque  (PL)     322  Pauper  s.  h., 
dives    quod    saepe    requirit    (ferc   P)       323    iungunt 
(Uagen)     324    Nam    stantes    nihil,    iacentes    plurima 
p6rtant  (P)     327  'Uberibus    ego   meis    reficio    multos 
(PL)        329    sunt   dele   (PL)        330    Aligeras     ta- 
men  (PL)      331  est  dde  (PL)      333  Numquam  uno 
simiil  toro  (P)     334  a  longe  (PL)     57  De  sole  (P); 
58  De  luna  (P).       341  post  340,  344  post  343  jh>- 
«ewdi  swntf.     348  'Infantia  par  est,  simiil  et  c.  s.   (P) 
356   saepe,  sed  et  turpis  (PB  fere)       372  totam 
(BPL).     63  delendum. 


Ad  Fasciculum  n 

483.  Ipsam  Loewii  collationem  libri  0  Goetzius  mihi 
misit.  In  C  non  mea  sed  Wattenbachii  collatione  usus 
sum.    Plorentinum  S.  Marci  604  s.  IX  nominare  debuL 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA  383 

484.  Bernensis  212  (quem  Hagen  et  ego  contuli- 
mus)  et  Yossianus  q.  33  ad  classem  I  certo  pertinent. 
K.  Schenkl  quoque  Stud.  Vind.  12,320  0  contulit  (sed 
Loewe  accuratius,  ut  videtur).  Scribit  v.  7  eGrai', 
10  cSolis',  27  'Argestam  quem  Graiorum  vocat  ore 
Camena'. 

485.  Ex  libro  longobardicis  litteris  scripto  ed.  pr. 
Quicherat,  Bibl.  de  Tec.  des  chartesl  1,51  cf. IV 3,161. — 
cf.  Halm,  Rhetores  lat.  p.  63.  Keil,  Gramm.  lat.  IV, 
XLI  sqq. 

485*.  V  contulerunt  Jeep  et  Brandt.  Cf.  Riese, 
Mus.  rhen.  31,446;  H.  Dechent  ib.  35,  39;  Brandt  ib. 
47, 390. 

126  adn.  lege:  cCortice  quae'  scripsi  et  Mus.  rhen. 
55,  317  defendi.  Defendit  etiam  Sedulius  Scottus  II 
37,  9  (Poet.  Caroling.  III  201):  'Puniceo  similis  malo 
croceoque  decori., 

486.  Vossiani  q.  33  m.  alteram  (u)  ad  A  m.  pr. 
potius  vergere  iam  ed.  pr.  p.  VTQ  dixi. 

487*.  Sangall.  877  s.  X  mihi  contulit  Hagen. 
Inscribit  ut  BP.  Habet  13  cuerba,  19  meos  effe- 
mina,  20  compta,  21  quo';  in  reliquis  vulgatam  sequi- 
tur.  v.  1  equae  n.  p.  nosti':  Sedulius  Scottus  II  37. 
eMors  .  .  parcere  nescis  |  ulli':  Paschasius  Radbertus 
v.  62  (P.  Caroling.  IH  201;  47).  —  v.  23  etristi  trista- 
tus*  C. 

48 7b.    v.  3  'lumina'  C. 

487c.  7895]  lege  7859.  —  BE  mihi  contulit  Hagen. 
5.  6  pro  *om.  E'  lege  'periere  in  E';  ^meretris  E'  dele. 
5   fconfigat'  Escor.  (contulit  Loewe). 

488.  E(insidl.  319)  Hagen,  V(rbin.  290)  et  R  (Va- 
ticanum  644)  ego  contulimus.  fVersus  sex  feriarum' 
E  cVersus  de  septimane  diebus'  V  fDe  noib;  dieru' 
R  1  Uumine'  V  2  cVendicat'  EV  felucens'  E,  recte? 
'secunda'  V  3  "Emicat  ecce  dies'  E  4  eQuartam 
Merc.'  R     5  'dicabit'  V     6  emagno'  R     8  add.  E. 


384  ADDENDA  ET  CORRIGENDA 

490%  1  cacri'  puto  ('acris  hiems'  Hor.  c.  I  4,  1). 
491 — 493  Reginensem  333  et  Parisinum  9347  contuli. 

491.  Bern.  286  et  Sangall.  877  mihi  contulit  Hagen. 

492  'Bellisarii  scolastici'  Cbeltenhamensis  21163 
s.  XI  (Stud.  Vindob.  XII,  319).  3  num  *qui  carpit 
et  illud'  (et  =  etiam)  ? 

493*,  8  cmoderamina'  typis  mandare  volui.  —  An- 
gelicanum  et  Parisinum  8094  (ed.  pr.  I  2  p.  XU)  con- 
tuli.     Nil  inde  novi  adnotandum. 

494  in  V  et  fere  Casinensi  inscriptum  est:  'In 
uelo  quod  a  Chintilane  rege  Rome  dic[a]tum  est.' 

494b:  cf.  Claudiani  Raptus  Proserpinae  II  praef. 
29  sqq.  —  Claudiani  simile  est  quod  Hieronymus  habet 
comm.  in  Iesai.  8,27:  rpuichre  quidam  poeta  in  Gigan- 
tomachia  de  Encelado  ait: 

Quo  fugis,  Encelade?  quascunque  accesseris  orasv 
Sub  Iove  semper  eris!' 

495 — 638.  [Ex  ed.  pr.  „Iam  ad  duodecim  sapien- 
tum  duodena  carmina  (c.  495 — 638)  pervenimus.  Quo- 
rum  cum  ea  quae  PolysHcha  inscripsi  et  librum  C 
secutus  ultimo  loco  posui  (627 — 638),  in  editionibus 
■dissipata  dispersaque  fuerint  nec  in  reliquis  iustus 
ordo  adhuc  exhibitus  sit,  ignotum  hucusque  mansit, 
quo  consilio  quaque  ratione  haec  carmina  composita 
sint  mediocria  certe  sed  ea  ipsa  re  insignia,  quod  ver- 
sificandi  quandam  quasi  scholam  antiquam  variosque 
poetandi  progressus  nobis  ostendunt.1)  Scilicet  duo- 
decim  illi  scholastici  tempore  ignoto,  sed  antiquitatis 
ultimis  temporibus  non  posteriore8)  certamini  poetico 
ita  indulserunt,  ut  duodecim  argumentis  eisdem  singuiis 
propositis  monosticha,  deinde  disticha  tristicha  tetra- 
sticha  pentasticha  hexasticha  conscriberent,  ultimo  autem 

1)  Quamquam  ignoro,  magistrine  an  discipuli  scripse- 
rint;  sane  et  'iuvenes'  illi  (688, 3)  vel  Asmenii  discipuli 
vel  reliqui  undecim  'sapientes'  intellegi  possunt. 

2)  Asclepiadii  versibus  629, 9. 10  comparandi  sunt  Con- 
flolationis  ad  Liviam  scriptae  v.  371  sq. 


ADDENDA  ET  COREIGENDA  385 

gradu  suam  sibi  quisque  materiam  eligentes  maiora 
carmina  componerent  (627  —  638).  Nullus  autem 
eorum  reliquis  maior  minorve  habebatur;  quare  quam- 
quam  eundem  nominum  ordinem  in  omnibus  dodecadi- 
bus  servatum  videmus,  tamen  ne  quisquam  efferretur 
vel  contemneretur,  primum  locum  in  unaquaque  serie 
alius  eorum  et  is  quidem  qui  prioris  dodecadis  prin- 
cipem  sequitur  tenet;  ideo  et  reliquorum  ordo  ratione 
certa  instabilis  est.  Vt  exemplum  afferam,  qui  in 
prima  serie  enumeratur  tertius,  secundus  est  in  altera, 
primus  in  tertia,  in  quarta  deinde  ultimum  locum  occu- 
pat,  in  quinta  paenultimum,  et  sic  deinceps  progredi- 
tur  usque  ad  quartum  locum.  Iam  puto  intellegetur 
artificiosa  illa  concinnatio,  quae  in  paucis  libris  vetustis 
et  optime  omnium  in  C  elucet,  in  aliis  et  in  recenti- 
bus  codicibus  (ubi  nonnulla  eorum  Vergilio  attribuun- 
tur)  et  in  editis  satis  frequenter  conturbatur.  —  Opti- 
mus  codicum  accuratissimusque  Parisinus  est  8069 
(Thuaneus)  quem  dixi  C.  Librorum  familias  quas 
p.  59  breviter  indicavi,  pluribus  explicare  taedet.  Ipso- 
rum  poetarum  vitam  plane  ignoramus,  cum  praeter 
c.  638,  quo  Iulianus  Asmenio  diem  natalem  gratulatur, 
et  si  vis  c.  630  Eusthenii  de  Achille  et  631  Pompi- 
liani  de  Hectore,  quae  hos  duos  inter  se  maxime  con- 
iunctos  fuisse  docent,  nihil  ad  ipsos  spectans  in  car- 
minibus  extet."] 

Libmm  Vergilianum  G  fasc.  I  p.  XLI  descripsi. 
Haec  addo:  fol.  1  ante  c.  83,  4  Claudiani  epigr.  32 
('Dulcia  mella  mihi...  mella  putare  decet9)  habet;  post 
in  eodem  sunt  c.  746,  740,  716,  486,  733,  672,  741; 
1,1  — 10,  alia  ad  nostram  rem  non  spectantia.  Codex 
pretiosus  scholarum  olim  usui  destinatus  videtur  fuisse. 

507 — 518.  Ex  simili  certamine  poetico  orta  videri 
volunt  haec: 

Tascua  rusque  canens  peragraram,  bella  sequebar, 
Nondum  finieram:  Virgilius  perii'.  — 

AnthoL  lAt.  i.  s  26 


386  ADDENDA  ET  CORRIGENDA 

'Silvas,  rura,  acies  cecini.    mihi  Mantua  mater, 
Nomen  Virgiliue,  Parthenope  tumulus.' 

B.  II  205  sq.  M.  867  sq.  ex  eod.  J.  Gerh.  Vossii.  In 
Escorialensi  F  II  12  s.  XV  et  Phillippico  206  (1795) 
s.  XV,  qui  v.  1  'peragram  b.  secabam'. 

527.  'Tullii  —  p.  121*  dele;  pertinent  enim  ad 
c.  772b. 

544,1  fsolis'  (is  eras.)  P. 

555, 4  P  m.  2. 

559,3  'frygum'  P 

573,3  fbache'  P 

603—606:  in  Vaticano  3227  s.  X. 

615  sqq.  dele:  fVrbinas  290/ 

627:  Vossianus  q.  33  s.  X:  7  'augei'    V. 

628, 6  cumbras'  F.  8  'doctas  fabuias:  hoc  est  a 
doctis  compo8itas'  Theodoricus  de  Amorbach  s.  IX  ex. 
(Diss.  acad.  Berol.  1894,  II  10). 

630—1:  Bernensis  184  s.  IX— X.  7  Tlle  inter- 
emptus  me  solvit'.  10  'Compressi',  631,3  'uiolentis 
adactus',  4  'frigis,'  10  caccuniulauit'  B.  —  631  in 
Veneto  Bessarionis  497  s.  XTT  cont.  Loewe. 

632  cf.  Persius  3,56  cquae  Samios  deduxit  littera 
ramos'. 

634  Ovidio  in  codd.  s.  XI,  Parisinis  7930,  9344, 
Monacensi  305  tribuitur.  v.  5  adn.  scribe:  'Anchi- 
sae]  ad'. 

639 — 656.  Codicem  praestantissimum  E  =  Vossia- 
num  fol.  111,  s.  IX  in.  foliis  40  (olim  41)  binarum 
columnarum  langobardicis  litteris  scriptum,  accurate 
descripserunt  R.  Peiper  et  C.  Schenkl  in  Ausonii  edi- 
tionibus  p.  XVIII  et  XXXII  sqq.,  ad  quos  legentes  re- 
lego.  In  eo  inter  Ausoniana  foL  3  c.  639,  fol.  4 
c.  640—643,  fol.  15  c.  644,  fol.  16  c.  645  et  (sic) 
647,  fol.  37  c.  648—649,  fol.  38  c.  650—652,  foL 
38—39  c.  1  (decasticha),  fol.  39  c.  653,  fol.  40  c.  2 
(tetrasticha)  et  c.  654  et  c.  1  (monosticha)  et  c.  655 
et  alia  manu  scripta  c.  656 — 657c  leguntur.  C.  1  et  2 


ADDENDA  ET  CORRIGENDA  387 

in  solo  E  uno  tenore  scripta,  in  ceteris  ad  Vergilii 
carmina  locis  singulis  adnexa  sunt. 

In  Anthologiam  et  olim  dubitanter  recepi  et  nunc 
retinui,  quae  ex  his  Carolingica  iam  aetate  vel  antea 
ex  Ausonio  excerpta  et  in  libris  quibusdam  —  non 
tamen  in  JE  —  Vergilio  adiuncta  vel  etiam  tributa 
videmus  (quibus  propter  similia  fata  c.  646  quoque 
adiunxi),  quia  ea  et  Scaliger  et  Pithoeus  suis  iam  syl- 
logis  inseruerant.  Libri  E  autem  collectionem  vel  ab 
Ausonio  ipso  vel  ad  eius  voluntatem  factam  esse,  et 
ex  aliis  et  ex  eo  quod  de  „nostris  versibus"  (inscr.  c.  642) 
agitur,  elucet.  Sannazarius  quaedam  ex  E  transcripsit: 
ex  quo  fluxit  apographon  Mariangeli  Accursii  passim 
memoratum. 

Paene  taedet,  tot  codiclbus  p.  105  enumeratis  ad- 
dere  Bernensem  250  s.  X  (641,  7  faugaeis').  P  (Phill. 
131)  librum  non  bonum  contulit  Manitius,  quem  vide 
Mus.  rhen.  51, 160;  Helveticos  mihi  Hagen,  ut  Ber- 
nensem  441  s.  IX  (640). 

640,4:  lege  'Aprilis'  cum  opere  musivo,  MP  aliis. 

645  adn.  lin.  6  lege  fVoss.  o.  15'. 

646,40  cconficit  ipsa  dies'  cum  libris  legendum  est. 

648,11   fSplendet':  cur  non  potius  fSordet'? 

658.  Bernensem  36  s.  X — XI  ad  classem  n  per- 
tinentem  mihi  contulit  Hagen.  fDisticon  in  filomela' 
ibi  inscriptum.     Angelicanus:  cf.  Stud.  Vindob.  II  296. 

661, 1  fiunctis'  B,  recte?  6  fque'  B  5  fSagilamf 
iam  De  Rossi  nomen  Germani  esse  putavit,  Iacobo 
Grimm  consentiente. 

662  adn.  Pro  f677'  lege  f679\ 

663,  3  ffinisque'  Buecheler. 

664  Angelicanum  ego,  Ambrosianum  M  79  sup. 
s.  XII  Loewe  contulimus.    Uterque  v.  8:  fUrania  poli\ 

666  Monacensis  14613  s.  XI  teste  Nov.  Archiv. 
9,562  inscripsit  ut  P;  Palatinus  920  s.  IX — X  teste 
catalogo  ut  V. 

667  cf.  Parisinus  8319  s.  XI. 

25* 


388  ADDENDA  ET  CORRIGENDA 

672.  Parisinus  16236  (quem  contuli  1906)  vergit 
ad  B. 

672  adn.  21:  'congesW,  22  cHauserat\ 

674  eDe  calvo'  in  Paris.  13029  s.  IX  est 

674*.  Palatinum  487  contuli:  prorsus  cum  mea 
lectione  consentit. 

676—680  adn.  dele  V  —  Vaticanus  438'. 

679.  Einsidlenses  29  et  319  Hagen,  Reginensem  215 
ego  contulimus. 

680*.  Ber(nensis  584  s.  X),  quem  Hageno  debeo, 
habet:  v.  5  Graio  7  minatur  11  est  16  gladius  de- 
cem  in.  Idem  contulit  Bern.  441  et  Einsidl.  319,  ego 
Valent.  330  bis.     Cantabrigiensis  similis  est  Oxoniensi. 

682  adn.  2  cpetule/  (ex  -le)  S.  v.  9  lege  'arbusti- 
cOla\ 

684.  Sangaiiensis  877  8.  X  (quem  mihi  contulit 
Hagen):  'Ite~  epitafin  2  facundia  3  monumenta  4  tri- 
ueri  7  Pundor  sp.  cinere  9  humili  —  honore  10  b."] 
amori'. 

685  cAi'  (i.  e.  Aliud)  T  in  mg. 

686  adn.:  cvel  IX'  omittere  debui. 

689:  est  et  in  Reginensi  421.  v.  1  ad  Evam 
certe  spectat,  v.  2  nescio  an  de  omni  muliere  intelle- 
gendus  sit. 

689».  adde:  v.  8  'Virgo'  sic  G  (cf.  Stud.  Vindob. 
II  74).  Ex  P  quem  a.  1906  contuli,  addenda:  6  'gi- 
gans'     8  'emmanuhel'    10  fsid'  in  mg.  (recte  pro  fhae- 

dus')     10  cleo  iesus*      11  *XPf\ 

c.  690 — 715.  Eis  quae  de  codice  Bellovacensi  fasc.  I, 
XXXTTT  dixi,  adde  quae  Peiper  disseruit  Mus.  rhen. 
31,190sqq. 

698,  8  adn.  pro  *olim  scripsi*  lege  folim  conieci*. 

706,  7  adn.  lege  ^Victoria  tollere  flammas'. 

712,  20:  'cursu':  an  'pulsu'? 

716.  Cod.  Cantabrigiensis  (Caius  college  144)  s.  IXex. 
memoratur  in  Nuntiis  acad.  Vind.  143,  VIII 9.    Ibi  c.  7 16 


ADDENDA  ET  CORBIGENDA  389 

'Versus  magistri  monendo  discipulos'.  —  P  ipse  quo- 
que  a.  1906  contuli;  habet  v.  7  'serui^'  (servis); 
33  f  app.'  |  'parte'  35  'laeuius'  39  'gr&um9  45  f-n$9 1 
camare/  55  'uincisse  se*  [*uinci  sese*  AE]  72  'qid*. 
Inde  a  v.  71  Catoniana  intermixta  sunt.  —  Hla  „For- 
mula  vivendi"  sqq.  in  Parisino  14194  s.  XII — XITI 
a.  1906  contuli.  Habet  eAd  nepotem*  2  *rectum,  v.  4. 
3.  7.  5.  6.  —  4  'praemia  poscant*  7  cinsignem^  — 
In  Par.  7596  s.  Xlll  quoque  inter  Hildebertiana  in- 
veni.  —  V.  1  a  Beda  affertur  (Mign.  96,  323). 

720b  cf.  Damasus  ed.  Ihm  p.  7.  —  Est  in  Chelten- 
hamensi  21163  (sic)  s.  XI  (Stud.  Vindob.  12,  319): 
*Versus  .  .  corripiendum^  1  *XPe*  3  finani'.  Hic  de- 
sinit. 

722.  Piget  me  sero  invenisse  hanc  inscriptionem, 
in  AL  Epigraphica  omissam,  ex  'Valentina  ecclesia'  in 
museum  Tolosanum  delatam,  adhuc  extare  et  in  CIL 
XHI128  receptam  esse.  Ibi:  v.  1  'Nymfius'  3  ccompl.' 
11   *Excepere'     19  fconiunx'. 

725,  32  cTalis  Phoebus  erat':  8  xattg  Kccusccq  8 
'AnokkcW)  8  A$yov6tog  slg  &g  IIv&ioq  Cass.  Dio  LXI 
20,5. 

730,  8  (Estque  feris  socia':  sic  iam  Bernensis  211 
s.  XV,  quem  mihi  cont.  Hagen. 

733:  cf.  Nuntii  acad.  Vindob.  112,606. 

742 — 759  [Ex  ed.  pr.  „De  his  carminibus  quid 
sentiam,  exposui  ann.  philol.  1868  p.  698  sqq.  710. 
Scilicet  omnia  Claudiani  fere  aevo  scripta  eique  argu- 
mentis  et  quantum  licuit  dicendi  genere  similia  in  non- 
nullos  eius  codices  nescio  quo  errore  postea  irrepsere: 
Vaticanum  ( F)  dico,  Ambrosianum  (M ),  Cuiacianum  ( C) ; 
a  reliquis  absunt.1)  C  non  novimus  nisi  ex  primo  folio 
ed.  Claudianeae  a  Stephano  Claverio  Parisiis  a.  1602 
publicatae:    sed    vel    inde    efficere    possumus,    recentia 


1)  Apparebit  hinc,  cur  c.  769  Claudiano  vulgo  tributum 
ei  abmdicans  huc  receperim:  cf.  adn.  h.  c. 


390  ADDENDA  ET  CORRIGENDA 

apographa  v  et  a  ex  C  vel  ei  simillimo  derivata,  sed 
in  brevius  redacta  esse  (ita,  ut  exemplum  proferam 
quod  indagare  licuit,  c.  760  in  v  a  deest,  erat  autem 
in  C;  cf.  adn.  ad  h.  c).  —  Quorum  v  descripsit  Th. 
Mommsen  CIL.  I  p.  412  et  Herm.  I  p.  133  sq.;  a,  quem 
ante  oculos  habui,  sunt  schedae  illae  Divionenses,  de 
quibus  fasc.  I  p.  XXXIT  dixi  quaeque  ex  Sahnasiano 
et  hoc  Cuiaciano  concinnatae  sunt.  In  quibus  cum 
ordo  carminum  solutus  sit,  ordinem  libri  v  servavi, 
praemisso  ut  maximo  omnium  c.  742,  subiectis  titulis 
754  sqq.,  de  quibus  ita  Claverius  *Erant  praeterea  in 
vet.  codice  et  schedis  G-nosianis  [apographo  recenti,  ni 
fallor]  multa  et  varia  opuscula  neque  bella  satis  ne- 
que  genuina  meo  iudicio,  qualia  sunt  haec  praeciput 
[754— 758]'."] 

744  adn.  ex.  lege  'indicat  a  v.9. 

746,  3  adn.  lege  fa  v.\ 

754  adn.  Punctum  post  cClaverium,  pone,  post 
'Mueller)'  dele. 

760»,  37:  an  'sternentur'?  cf.  417,7. 

762  adn.  *Ouidius  de  philomena'  iam  Barberinianus 
8,  26  s.  XIII;  etiam  Palatinus  910  s.  XV. 

763*,  10.  De  heptametris  cf.  etiam  c.  224,  6  et 
949,  5  cum  adnott. 

764*:  Palatinus  1716  s.  X. 

772b:  huc  pertinet  adn.  ad  c.  527  posita. 

774, 14  fTenerque  .  .  buculus'  Haupt. 

776, 1  *mole  sub  hac'  legitur  etiam  c.  512, 2.  886, 5. 
Ad  ccelavit  membra,  cf.  *posuit  cineres*  670, 1. 

786.  Parisinus  14914  s.  XII— XIH  (contuli  1906): 
*De  ermafrodito'  1  'Dum'  4  cermafr.,  7  *ascendo' 
9  fanne'     11.  12  desunt. 

786a,17  adleta:  'athleta'  recte  Manitius  ('adthleta' 
cod.Q)Mitth.oesterr.Gesch.  18,230;  quem  omnino  confer. 

787,1  fCum'  et  cgladio'  Paris.  14914. 

791  Codex  lectu  difficilis  olim  in  Hiberniae  urbe 
Armagh  servabatur. 


ADDENDA  ET  COKRIGENDA  391 

792.  De  codicibus  cf.  Notices  et  extraits  XXII,  2, 
428  (Thurot). 

793  sqq.  In  Par.  3761  haec  quoque  inter  alia 
medii  aevi  carmina  Martialem  imitantia  sunt:  [Ex 
ed.  pr. 

„(1)  Olim  dives  eras,  nunc  es  de  divite  pauper 
Factus.    quid  facit  hoc?  sola  superfluitas. 
Alea,  Bacchus,  amor  meretricum  fecit  egentem: 
Numquam,  qui  sequitur  haec  tria,  dives  erit. 

Ad  Cherulum 

(2)  Cherule,  tu  cenas  apud  omnes,  nuUus  apud  te. 

Alterius  siccas  pocula,  nemo  tuum. 
Vel  tu  redde  vicem  vel  desine  velle  vocari; 
Dedecus  est,  semper  sumere  nilque  dare. 

Ad  Quintinum 

(3)  Et  fugis  et  culpas,  Quintine,  superfluitatem: 

Hoc  virtutis  amor  non  facit,  immo  rei. 

(4)  Ad  cenam  saturum,  ieiunum  ad  pocula  Plancus 

Me  vocat.    in  neutro  sum  tibi  gratus  ego. 

(5)  Tura  piper  vestes  argentum  paUia  gemmas 

Vendere,  Milo,  soles,  cum  quibus  emptor  abit. 
Coniugis  utilior  merx  est,  quae  vendita  saepe 
Nunquam  vendentem  deserit  aut  minuit. 

Horum  epigrammatum  ultimum  Martiali  ipsi  in 
codice  Anglicano  tribuitur,  de  quo  in  ed.  maiore  Mar- 
tialis  disseruit  Schneidewinus."] 

799  Monacensis:  adde:  cs.  Xll?  sec.  Mone,  Anzeiger 
d.  d.  Vorz.  1838,506. 

800  cf.  B  H  204.  M  866. 

808,  254  ^viscera  vesca*  Eussner. 

831 — 854.  Haec  carmina  Symmachi  (Epist.  I  2) 
hexasticha  panegyrica  quinque  in  mentem  revocant. 

842,  2  'ferox'  R. 

866  sq.  [Ex  ed.  pr.  „Primum  de  Veneris  cum  Amore 
statua  rosam  auream  crinibus  gerente,  alterum  de  amu- 
leto  Gorgoneo  est."] 


392  ADDBNDA  ET  CORRIGENDA 

877  cf.  CIL  VI,  5  (falsae),  2*k:  est  in  cod.  Ambros. 
A  55  inf.  f.  27. 

890  sq.   cf.  adn.  ad  c.  715. 

898  sqq.  Pithoeus  ipse  p.  581  sic:  „.  .  plura  non 
modo  dubiae  vetustatis,  sed  et  recentiora  ac  nostri 
fortassis  saeculi,  quae  ex  adversariis  .  .  sine  delecta 
congestis  facile  inrepserunt,  eius  potissimum  incuria 
qui  ea  primum  excerpenda  et  in  mundum  redigenda 
susceperat." 

891,  892:  num  recentia? 


INDICES. 


INDEX  SCRIPTORVM 


Alcimus  carm.  238.  713—715. 

740. 
Alezander  786b. 
Ambrosius  950,  6. 
Andreas  orator  494c. 
(Appianus  cf.  871.} 
L.  Apuleius  922.   Avs%6y£vo$ 

712. 
Asclepiadius  496.507. 530.541. 

652.  563.  574.  685.  596.  607. 

618.  629. 
Asmenius  602.  613.  624.  535. 

646.  567.  668.  679.  602.  613. 

624.  685. 
Aflterius,  Turciufl  Rufus  Apro- 

nianue  3.  491. 
Audax  949. 
Augustinus  484».  487d.   489. 

cf.  785— 785b.  870.  721. 
Augufltus  cf.  Octavianus. 
C.  Aurelius  Romulus  904. 
Auspicius  946. 
Avianu8  cf.  807. 
Avienus,  Rufus  Festus  26. 876. 
Avitus  29. 
Ausoniue  395. 639—641.644— 

647  (exc.  646V 
Basilius   501.   512.  523.  634. 

645.  656.  667.  590.  601.  612. 

623.  634. 


BasflUB  670. 
(Beda  cf.  ad  676.) 
Bellesarius  scholasticus  492. 
(Berno  cf.  727.) 
Bonoeus  280. 
Brutus  950,12. 
'Caesar'  233.  cf.  889. 
Cae8ar  Augustus  655.  672.  cf. 

Octavianue. 
Calbulua  grammaticus  378. 
Callimachus  896(?). 
Campanianus  772. 
Cato  387.  —  664.  —  716.  — 

cf.  ad  658. 
Celeus  y.  Cornelius. 
Chintila  rez  494. 
Cicero,  M.  cf.  268  et  Tullius. 

cf.  784  sq. 
Cicero,  Q.  642. 
Citherius  rhetor  484b.  cf.  ad 

393. 
Claudianus  494**  b.  662.  769. 

cf.  742—760.  878—879. 
Claudius  728. 

(Columbanus  cf.  ad  676,  689.) 
Cornelius  Celsus  899. 
Cornelius    Gallus    242.      cf. 

914—917. 
Coronatus  v.  cl.  223.  226.  228. 
Cyprianu8  689b. 


394 


INDICES 


Damasu8  papa  720b. 
Domninus  papa:  ad  669. 
Donatus  227. 

Dracontiua  874** b.  cf.  ad  889. 
Dynamius  786*. 
EpicuruB  cf.  873*. 
Euantius,  Domnus  669. 
Eucheria  390.    cf.  ad  728. 
Euclerius  comes  789. 
Eugenius  Toletanus  cf.  ad  658. 
Euphorbius  504. 515. 526. 537. 

548.  559.  570.  581.  592.  603. 
626.  687. 

EuBthenius497.  508.  519.  542. 

553.  564.  575.  586.  597.  608. 

619.  630. 
Favi(a)nus  cf.  Remius. 
Faustus  praef.  I,  XXVm. 
Flaccus  cf.  ad  709. 
Flavius  Felix  v.  cl.  264. 
Felix  v.  cl.  210—214. 
(Filocalus  cf.  ad  120.) 
Florentinus  376. 
Florus  87.  246—252. 
(Fulbertus  cf.  741.) 
Gallienus  imp.  711. 
Germanicus  Caesar  708.  709. 
(Godefridus  Remensis  cf .  803.) 
Hadrianus  imp.  392— 393(?). 

cf.  660.   ad  708.   ad  903. 
Hieronymu8  cf.  ad  802. 
HilariuB  Arelatensis  487. 
Hilasius  606.  517.   528.  639. 

650.  661.  572.  583.  694.  605. 

616.  627. 
(Hildebertus  cf.  716  add.  786. 

787.) 
Honorius  scholasticus  666. 
Hosidius  Geta  17. 
Isidorus  cf.  ad  483  sq. 
Iulianus  605.   616.   527.  538. 

549.  660.  571.  682.  693.  604. 
615.  638. 

Iulius  890. 

Iulius  Caesar  cf.  ad  709.  ad  889. 

Lactantius  486*.    cf.  ad  286. 


Laetus  Avianus  926. 

Laurentius  6*. 

Liberatus  scholasticus  493. 

Lindinus  28. 

Lucanua  cf.  485°  et  668.    cf. 

ad  286.  719c.  806. 
Luxoriu8    v.    cl.    et    sp.   18. 

37.  203.  287—376.  praef.  I, 

XXVH  sq.,  ubi  Lisorius.  cf. 

ad  810. 
Marcellus  (Empiricus)  cf.  ad 

719c. 
Marcus  monachus  689°. 
Martialis26.  275.  276.  cf.  892. 
(Matthaeus  Vindocinensis  cf. 

786.) 
Mavortius  10.  16. 
Maximinus  499.  610.  521. 532. 

643.  666.  577.  588.  599.  610. 

621.  632. 
Meleager  891. 
Menander  cf.  712. 
Merobaudes   vel  Claudianus 

878. 
Modestinus  278. 
Modestus  900. 
Nemesianue  cf.  883.  884. 
Nero  imp.  cf.  ad  392. 
Octavianus  v.  inl.  20. 
Octavianue  Augustus  719e. 

(cf.  ad  709). 
Olybrius  772. 
Ovidius  262.  269. 
Ovidio  tributa  1.  2.  634.  672^ 

674.  682.  787. 
Palladius  495.  518.  529.  540. 

551.  562.  573.  584.  696.  606. 

617.  628. 
Parthenius  presbyter  763*. 
Patricius  791.    alius  (vel  Pa- 

tritus)  941. 
Paulinus  Nolanus  cf.  ad  928. 
Paulus  Diaconus  481,  63.   ad 

709. 
Paulus  Quaestor  960,6. 
Pentadius  234.  235. 265—268. 


INDICBS 


395 


Petroniu8  Arbiter  218.  464— 

479.    650.    651.    690  —  699. 

(700—701?)  (cf.  ad  927.) 
Petrus  referendarius  380. 
Phocas    grammaticus    urbis 

Romae  671. 
Plato  cf.  ad  490.  716. 
Plinius,  G.  Caecilius  Secun- 

dus  710. 
Pompilianus   498.    509.   520. 

531.  554.  565.  576.  587.  598. 

609.  620.  681. 
Pomponius  719*. 
Ponnanus  274. 
Porfiriue  81. 
Possidonius  950, 1. 
Priscianus  grammaticus  (486) 

679. 
Probus  (Aemiliu8)  783. 
Propertius,  Seztus  264. 
Prosper  493*. 
Rabirius  (?)  I. 
Regianus  270—272. 
Remius  Favinus  486. 
Reposianue  258. 
Rufinus  cf.  486.  732. 
Ruriciu8  947. 
Rusticius  785°.  948. 
(8eduliu8:  cf.  491-493.  719d 

adn.) 
Seneca   282.    236.    237.    cf. 

396  sqq.  (667)  898.   ad  911. 
Severus  Sanctua  fides . .  En- 

delechius  893. 
Sidonius  Apollinaris  cf.ad  891. 
Sidonius  subdiaconus  719°. 
Silvius  689*. 


Sisebutus  rex  483. 
Sulpicius  CarthaginieneiB  653. 
Sulpicius  Lupercus  Servasius 

Iunior  648.  649. 
Symmachue  938. 
SymphosiuB  echolaeticus  286. 
TerentiuB  cf.  487°. 
TheodosiuB  imp.  cf.  724.  788. 
TiberianuB  490.  719b.  809. 
Traianus  imp.  ad  392. 
Tuccianus  277.  278. 
Tullius  Marcus901.  cf.  Cicero. 
TuIHub  481.  —  772b.  —  878*. 
Varro  Atacinus  414. 
Vergilio   tribuuntur  160   cf. 

161.    256—263   (de  262  cf. 

Ovidius).     637.     644  —  646. 

678—674*  (675).  686.  760*- b. 

778—775.  812.  818.  960,3.— 

Vergilius  commemoratur  1. 

2. 158.  222  sq.  283.  242.  244. 

266. 264. 507—618.665—566. 

591— 602.684.653sqq.67l8q. 

713.  717.  720*.  726,  49.  735. 

738.  740.  742,4.  777sq.  800. 
Centones    Vergiliani    7 — 18. 

719.  719*.  cf.  686.  948. 
Vergilius  Scottus(?)  675. 
Vespa  199. 

Vestricius  Spurinna  9 1 8 — 92 1 . 
Vitalis   500.   511.   622.    533. 

644.  555.  678.  689.  600.  611. 

622.  633. 
Vitalis  mimuB  487*. 
Vomanius  603.  514.  525.  686. 

647.  658.  669.  580.  691.  614. 

625.  636. 


396 


INDICES 


II 

INDEX  CODICVM 

saeculo  XII  antiquiorum,  qui  plus  quam  uno*  loco  a£- 
ferendi  erant.     Accedunt  ex  recentioribus  pauci. 


Ambro8ianu8  D48  inlsaec.X. 

c.  488.  676.  680. 
Ambrosianus  M  79  sup.  8.  XII. 

c.  689.  640.  664.  680*. 
Angelicanus  V  3,  22   s.  XI. 

c.  286.  493».  658.  664.  719d. 

720b. 
Antverpienais  126  s.  X.  c.  268. 

491—  498*.  494°.  719d. 
Bellovacensis  Bineti  v.  praef.I, 

XXXIII.  II,  888. 
Berneneis  109  s.X.  689*.  719f. 
Bernensis  165  s.  IX.  1.  2.  672. 
Bernensis  167  s.  IX— X.  1.  2. 

256  sq.  392.  684.  672. 
Bernensis  172  s.  X  1.  2.  634. 

672. 
Bernensis  184  s.  IX— X  1.  2. 

586.  630.  631.  634. 
Bernensis    255  -f  239   s.  IX 

1.  2.  634. 
Bernensis    363    s.  VIII.  486°. 

487°. 

Bernensis  441  s.  IX  640.  680*. 
Bernensis  611  s.  VIII— IX  481. 

484. 
BerolinenBJB  Diezianus  B  66 

s.  VIII— IX.  186—188.  388*. 
Berolinensis  107  Phillippicus 

1711  s.  XI  c.  484,1—9.  679. 
Berolinensi8  128  Phillippicus 

1831   s.  VDI— IX  394.   396. 

487d.  488.  639.  640. 
Berolinensis  131  Phillippicus 

1869  8.  IX    394.    396.    639. 

640.  680*. 
Berolinensis  167  Phillippicus 

1825  s.  IX.  286.  481. 


Berolinensis  180  Philtippicus 

1694  8.  XII— XIIL  787.  803. 
Bodleianus  auct.Fl,16  s.Xex. 

1.  607.  634.  641. 
Mu8.  Britann.  Regius  15  B  19 

8.  IX— X.  c.  26.  256  sq.  286. 

392— 396.492— 498b.  606—8. 

617.    639—641.    673— 674b. 

679.  680*. 
Mus.    Britann.    Add.    11983 

8.  XI— XII  892.  709. 
Bruzellanus  1828  —  80  s.  XI 

668.  762. 
Bruzellanus  6667—6662  s.  X 

—XI  496—638  (exc.  634). 
Bruxellanus     10616  —  10729 

8.XII  26.  390.  760*- b.  773— 

775.  777. 
Cantabrigiensis  Trinit.O  2,24 

s.  XII.  494c.  678.  680.  786\ 
Caroliruhensis   36  F   a.  860. 

c.  394.   396.   483.  484.   689. 

640.  645.  664. 
Carol.  167  s.  IX  c.  394.  895. 

639.     640.    644  —  646.    676 

678—680. 
Carol.  217  s.  IX— X  c.  492— 

493.  719d. 
Casanatensis  B  IV  18   8.  IX 

224.  282.  318. 
Casinensis  320  s.  X— XI  890. 

494.  670. 
Cheltenbamensis  21163   s.  X 

492,1.  719d.  720b. 
Coloniensis  168  s.  IX — X  c.394. 

395.  639. 
Divionenses  schedae  cf.  praef. 

I,  XXXII. 


INDICES 


397 


Einsidlensis   266   s.  X   485». 

725.  726. 
Einsidlensis   819    s.  X — XI 

394.  395.    488.    639.    640. 

679.  680*. 
Einsidlensis    326    8.   IX— X 

485b.  641.  720b. 
Erlangensis   840   s.  XI  437. 

438.  447. 
Exeteranus  3507  8.  X— XI 394. 

395.  488.  615.  680.  689. 
Gothanus   I  76   b.  VIII— IX 

484.  492. 
Gothanus    1047    s.  XV   256. 

680.  631.    674*.    800.    883. 
836.  843.  846.  847. 

Guelferbytanus  Gud.  132  s.  X 

486.  679. 
Harleianus    3091    s.  X   394. 

895.  490».  689. 
Harleianus  3686  s.  XV  719b. 

808—810. 
Laurentianus  Florent.  89,23 

8.  XII— Xm  674*.  740. 
Lipsiensis  I  74  8.  IX — X  23. 

81.    89.    97.   160.   256.   267. 

259.  261.  276.  389.  481.  674. 

950, 13. 
Matritensis  Toi.  14t  22  s.IX— X 

658.  669.  727. 
Matritensis  nat.  Ee  40  a.  1026 : 

c.  484.  488.  646. 
Mellicensis  s.  XI:    484.  641. 

663.  672.  760*. 
Mettensis  s.  XI  in.:  667 — 578. 

691—602. 
Monacensi8306s.XII  1.2.160. 

266.  392.  664.  672.  760*- b. 
Monacensis  6911  s.  XIII— XIV 

437.  488.  440.  447.  496—637. 

720b.  804. 
Monacensis  14505  s.  XI  675. 

762. 
Monacensis    19413   c.  s.  XI. 

c.  1.  268.  762.  772b.   Isidori 

in  bibliotheca  versus. 


Oxoniensis  S.  Ioh.  18   8.  XI 

488.  676.  678.  680.  680*.  cf. 
Bodleianus. 

cod.  S.  Oyan   b.  XI,   cf.  II, 

t>    372 
Palatinus   Vatic.  487    s.  IX 

I.  394.  396.  494°,  22  sq.  495— 
590.  616  —  619.  672.  674*. 
720%  1—6. 

Palatinus  1448  s.  IX— X  894. 

896.  639. 
Palatinus  1768  s.IX— X  286. 

719*. 
Parisinus  2772  s.  X— XI  1.  2. 

487*.    490.    496  —  606.    616. 

667—690.    638.    640.    672. 

689b.  727. 
Parisinus  2773  s.  XI  286.  682. 

ad  668.    ad  674.  680*.  721. 

738». 
Parisinus  2832  s.IX  669. 689b. 
Parisinus  3761  s.  Xm   487°. 

630.  631.  688.  786.  798—797. 

II,  p.  391. 

Parisinus  4883  A  8.  XI  181,3. 

488—490*. 
Parisinus   4887    s.  XII    641. 

644.  645.  647. 
Parisinus  6643  s.IX  394.  396. 

488.  639.  640. 
Parisinus  6596  8.  IX  286. 481. 
Parisinus  6630   s.  Xffl   660. 

667.  709. 
Parisinus  7362   s.  XIII  394. 

488.  676.  680. 
Parisinus  7633  s.X  483.  787. 
Parisinus  7886  s.  IX— X  394. 

895.  639.  680. 
Parisinus  7927  s.X  1.  2.  644— 

646.  672. 
Parisinus  8069  s.  X— XI  cf. 

praef.  I,  XLIsq.  II,  p.  385. 
Parisinus    8071    s.   IX  —  XI 

(Thuaneus)    cf.    praef.    I, 

XXXIVsq.  II,  p.  372. 
Parisinus  8088  s.  XI  286.  738b. 


398 


INDICES 


Parisin.8093  s.IX(Vin?)  1.2. 

26. 160.  256.  267.  261.  496— 

661.    616—627.    680  —  682. 

644—646.  669—672. 
Parisinus  8094  s.XI  492—498«. 

670.  682. 
Parisinus  8819  s.  XI 286.  487'. 

491.  667.  683.  687.  720.  767. 

768. 
Parisinus  8440  s.  X  286.  390. 

668.  728—730. 
Parisinus  9844  s.  XI  1.  181. 

892  (bis).  634.  672*.  772. 
Parisinus  9347   s.  IX  491— 

493.  689*.  716. 
Parisinus  10318  s.  VII— VHI 

(8alma8ianus)  7 — 388. 
Parisinus    12117   s.  XI   486. 

679.  741.  761. 
Parisinus    13026    s.  IX(— X) 

392.  398.  607—618.  666—7. 

641.  646.  717.  718. 
Parisinus  16236  s.  X— XI 672*. 

760*. 
Petropolitanus  F  14, 1  s.  Vm 

—IX  31,2  post  160  (Anguis 

aper  .  .  Sus  iacet  .  .).   266. 

286.  487»-b. 
cod.  Beginae  (vtdgo  Reginen- 

sis)  Vatic.  123   s.  XI   116. 

117.  488.  639.   676.  680. 
Eegin.  216  s.  VIII— IX  181, 8. 

488—490».  .679. 
Begin.  800   s.  XI   491—498. 

716. 
Begin.  421   s.  XI  487d.   682. 

685.   686.   689.  721.  738*- b. 

Isidori  in  bibl.  versus. 
Begin.   438    s.   X    640.    676. 

678-680. 
Begin.   1260    s.  IX— X   483. 

484.  676.  679. 
Begin.  1414  s.  XI  397—399. 

487». 
Begin.  1678  s.  XI  487*.  658. 
Begin.    2078   s.  IX(— X)   26. 


256.    267.    286.    487*.    492. 

493.  669.  679. 
Behdigeranus  Vratislav.  1 6,1 7 

s.  XIV— XV:    663.    760*- b. 

773—782  (exc.  779.  780). 
Bemensis  739  (743)  s.  XIII  ex. 

787.  796.  801—3. 
SangaUensis   184   s.  X— XI 

394.  895.  488.  640.  688. 
Sangallensis  250  s.  IX  394. 

896.  640.  679.  680.  688. 
Sangallensis  261  s.  IX   894. 

395.  488.  639.  640.  680. 
Sangallensis  273  s.  IX  286. 

496—550. 
Sangallensis  397  s.  IX  med. 

1.  26.  268.  394  sq.  488.  639. 

640.    644—646.    664.    672*. 

688.  772b. 
Sangallensis  460  s.  IX   286. 

488.  640.  680.  680\ 
Sangallensis  459  s.  X  394  sq. 

488.  639.  640.  676.  679. 
Sangallensis  877  s.  IX  487*. 

491.  684. 
Sangallensis  878  s.  XI   488. 

665.  686.  689*. 
Sangallensis  899  s.  X  31. 

89.  160.  259.  261.  392.  641. 

644—647.    664.     682.     685. 

738*b.  960,9;  10. 
Turicensis  78  (451)  s.  IX  487\ 

495—690.    668.    664.    682— 

689*.   Isidori  in  bibliotheca 

versus. 
Urbinas  290  s.  XI,  ex  parte 

s.  XIII  394.   396.  486.  488. 

639.  640.  679. 
Valentianus  sive  Valencenen- 

sis  145  s.  XII:  647.  787. 
ValentianuB330bis8.X:  394. 

896.  639.  640.  679.  680\ 
Vaientianus  387  s.  1X390. 494. 
Valentianus  389  s.  IX  ex.  1.  2. 

607—618.  643—678.    603— 

614.  627.  631.  633.  634. 


INDICES 


399 


ValentianuB  893   s.  IX   487. 

487b.    645.    647.    660—664. 

679. 

Valentianua  894  8.  X  664.727. 
Valentianus  896  b.  IX  (XV) 

687.  869. 
Vallicellanus  B  41  s.  XI  ex. 

647.  667. 
Vaticanus  (cf.  Palatinue,  cod. 

Reginae,  Urbinas). 
Vaticanus  639  s.  XI  83.  762. 

772b. 
Vaticanus  644  8.  X  394.  395. 

488.  639.  640.  676.  678—680. 

783.  8.  XI:  736.  741. 
Vaticanus  645  8.  IX  394.  395. 

639. 
VaticanuB  1575  8.  XI:   1.  2. 

242.  256.  257.  496—517.  672. 
Vaticanus   2809   8.  XI:    742. 

748—763.  769. 
Vaticanus    3252    (Bembinus) 

8.  IX:   1.  2.  160.   266.   267. 

644—646.  672. 
Vaticanus  4493  s.X:  629.  638. 

679. 


Vaticanus  9185  8.  XVII:  665. 

680*.    743—749.   761—763*. 
Venetus   Beesar.  497   s.  XII 

631.  790*. 
Veronensis  163  8.  IX  in.  485*, 

494**  b. 
VindobonensiB  113  s.  X  607 — 

518.  672. 
Vindobonensis    2521    8.  XH 

892.  393.  437.  438.  447.  ad 

677.  709.  716.  786. 
Vossianus  Leidensis  fol.  111 

8.  IX:  1.  2.  639—667°  (exc. 

646).  cf.  672. 
VoBsianus  q.  33  s.  X  26.  392. 

393.  484.  485*.  486.  627.  646. 

658.   664.   727,16—22.  732. 
Vossianus  q.  69  8.  X  890.  494. 

670. 
Vossianus  q.  86  s.  IX  cf .  praef.1, 

XXXVHsq.     Praeterea  in- 

sunt  c.  26.  639.  641.  645. 
Vossianus  oct.  15  8.  XI  645. 

680.  761. 
VoBBianu8  oct.  96  s.  XV  646. 

760*-  b. 


IH 

INITIA  CARMINVM 


Ablatus  mihi  Crispus  445. 
Accensa  in  Venerem  36. 
Accusas  proprios  cur  343. 
Accusare  et  amare  701. 
Acidos  haec  cernis  886. 
Ad  Boreae  partes  679. 
Ad  cenam  saturum  p.  891. 
Ad  cenam  Varus  796. 
Adeste  Musae  maximi  685. 
Ad  fora  pictoris  807. 
Adludunt  pavidi  238*. 
Ad  Turnum  propere  699. 
Aedibue  in  nostris  volitansl06. 


Aeneas  et  Amor  805. 
Aeneas  primo  Libycis  1. 
Aeolus  inmittit  ventos  691. 
Aere  cavo  falsam  282. 
ASrio  victus  dependet  173. 
Aeris  fulgiduli  nitens  855. 
Aestatis  Maius  864. 
Ales  dum  madidis  810. 
Ales  virgo  leo  crevit  180. 
Alma  Venus  [quondam]  874b. 
Almo  Theon  Thyrsis  393. 
Alter  Niliaco  tumulo  454. 
Amare  liceat  si  potiri  712. 


400 


INDICES 


Ambitur  gemini  873*. 
Amisit  proprias  vacuato  225. 
AmniB  ibat  inter  herbas  809. 
Amnis  iter  plaustro  689. 
Amphitheatralem    podinm 

373. 
Amphitheatrales      mirantnr 

346. 
Andromacham    atque   Hele- 

nam  310. 
Angelus  adloqnitur  879. 
Anguis  aper  iuvenis  ad  160. 
Ante  bonam  Venerem  271. 
Ante  dies  multos  nisi  469. 
Ante  rates  Siculo  440. 
Ante  suum  gremium  688. 
Anxiam  interea  plebem  719e. 
Apparet  mendax  inlimi  623. 
Aproa  et  capreas  307. 
[AJqualea  ego  mane  84. 
Ardet  amore  gravi  594. 
Ardet  amore  sui  146. 
Ardua  montanos  inter  350. 
Arma  tuli  quondam  845. 
Arma  virumque  canit  in  653. 

654. 
Armorum  virtute  potens  840. 
Arretine  calix,  mensis  259. 
Artatur  niveus  490*. 
Artie  opisque  tuae  8. 
A  silvis  ad  agros  614. 
Aspera  diverso  lassatur  223. 
Aspera  dum  quaterent  254. 
Aspice  fulgentis  tectds  119. 
Aspice  si  Thomarim  ad  869. 
Aflpice  ut  insignis  vacua  13. 
Augustine,  tonans  493b. 
Aurea  concordi  quae  fulgent 

890. 
Aurea  mala  mihi  218. 
Aurea  matronas  claudit  101. 
Auro  quid  melius?  iaspis  799. 
Aurora  Oceanum  croceo  679. 
Aurum  quod  nigri  719b. 
AuBoniis  numquam  tellus  419. 
Aubu8  post  veteres  tuis  287. 


Aut  Asia  aut  Europa  408. 
Aut  hoc  risit  Amor  86. 
Bacche,  vitium  repertor  245. 
Baiarum  dum  forte  873b. 
Barbara  praeruptis  237. 
Barbati  pecoris  187. 
Basia  coniugibus  681. 
Bella  die  noctuque  341. 
Bellerophon  superans  97. 
Bellipotens  Mavors  272. 
Bis  deni  binique  680*. 
Bis  sena  mensum  680. 
Bis  8ex  signiferae  678. 
Blanditias  fera  mors  81. 
Blandum  mellis  opus  231. 
Boletos  8olu8  950, 13. 
Bucolica  Ausonio  557. 
Bucolica  expressi  515. 
Cabaliina  furens  130. 
Caeca  profanatas  689e. 
Caeduntur  raetris  veteris  100. 
Caesar  ad  imperium  848. 
Cae8areo8  toto  referens  854. 
Caesarie  a . .  ap . .  I. 
Caesaris  ad  vaivas  877. 
CalliduB  Afer  eris  901. 
Calliope  madido  286*. 
Candida  iam  nostris  728. 
Candida  per  silvas  9. 
Candidarhoebeo  praefnlgent 

132. 
Candida    sidereis   ardescunt 

217. 
Candida  sidereo  fulgebat  20. 
Cantica  gignit  amor  277. 
(Capricorni  sidere  frigens  cf. 

864.) 

Captus  amante  puer  72. 
Carmina  mortifero  412. 
Carmina  si  fuerint  676. 
Carmina  Vergilii  adn.  507. 
Carmina  Vergilius  663. 
Carmine  bucolico  nitui    566. 
Carmine  dulcis  olor  69. 
Carminibus  pecudes  610. 
Carminis  fliaci  libros  222. 


INDICES 


401 


Carminum  interpres  294. 
Carpit  blanda  suis  116. 
Castellane  sorex  205. 
Causidicus  pauper  148. 
Cauta  nimis  spinam  371. 
Cauta  quidem  genetrix  118. 
Cecropias  noctes  904. 
Cedite  Romani  264. 
Ceme  Arabem  Myrrham  928. 
Cerne  bic  ora  sacri  846. 
Cervus  aper  coluber  391. 
Cessit  Lyaei  sacra  fama  360. 
Cherule  tu  cenas  U  p.  891. 
Chrysocome  gladium  267. 
Circus  imago  poli  197. 
Clara  sub  aethereis  546. 
Clarus  inoffenso  638. 
Claudius  egregie  vixit  853. 
Clio  gesta  canens  664. 
Clio  eaecla  retro  88. 
Cogitat  Vrsidius  875. 
Cogitur  Aeneas  592. 
Couibitum  est  nobis  485. 
Collis  sum  colli8que  fui  685. 
Collisi  Bilicis  943. 
Conditus  hic  ego  sum  618. 
Coniugis  arte  decus  patriae  47. 
Conlatum  vitae  689. 
Conpedibus  nexi  quidam  339. 
Conponis  fatuis  dum  pueris 

316. 
Conquerar  an  sileam  794.  * 
Conspicua  primum  specie  729. 
Constractas  inter  moles  369. 
Constdes  fiunt  quotannis  262. 
Contentus    modico    tectique 

888. 
Conubii  bellique  deas  163. 
(Conveniunt     subito    cuncti 

687.) 
Convivae,  tetricas  719f. 
Corduba  me  genuit  486°.  668. 
Corduba  solve  comas  409. 
Corniger  in  primis  Aries  622. 
Cor  non  laudo  hominis  902. 
Corpore  par  querulis  296. 

AnthoL  lat.  I.  2. 


Corpus  in  hoc  tumulo  604. 
Corsica  Phocaico  tellus  236. 
Cras  amet  qui  numquam  200. 
Crede  prius  veniens  378. 
Crede  ratem  ventis  268. 
Credita  virgo  parem  43. 
Credite  victuras  anima  487b. 
Cresciture  ferox  207. 
Crevit  ad  ornatum  320. 
Crinibus  ambrosiis  283. 
Crispe  meae  vires  405. 
Cui  dedit  hirsutus  nomen  838. 
Cui  pater  amnis  erat  265. 
Cum  cretam  sumit  436. 
Cum  famulis  telisque  342. 
Cum  foderet  gladio  787. 
Cum  mea  me  mater  786. 
Cum  nemus  omne  suo  884. 
Cum  patrem  et  patrios  924. 
Cum  possis  parvo  sumptu  103. 
Cumque  serenifluo  241. 
Cum  radiis  imbres  et  552. 
Cum   saltas   misero  Gattula 

361. 

Cum  sua  cornua  772. 
Cum  8ol  ardentes  radios  644. 
Cum  te  Barbati  referas  156. 
Cum  te  diversi8  689b. 
Cum  te  mortalem  878e. 
Cum  tetigit  nubes  648. 
Cura  labor  meritum  667. 
Cur  differs  mea  lux  460. 
Cur  mihi  fonB  949. 
Cygneas  genitor  141. 
Cypris  tcandenti  366. 
Dalmatiane,  iugi  723*. 
Da  sensuB  mihi  Phoebe  27. 
Dat  Veneri  malum  166. 
Dea  sancta  Tellus  5. 
Dedecus  o  iuvenum  265. 
Defensor  patriae  631. 
Defensor  probe  tristium  149. 
Defleram  iuvenis  tristi  760*. 
Defugiens  pontum  silvas  151. 
Deidamia  virum  qua  58. 
Delectat  variis  infundere  124. 

26 


402 


INDICES 


Delos  iam  stabili  707. 
Demetrium  Antigoni  866*. 
Dente  perit  Lycabas  906. 
De  numero  vatum  740. 
Desidiam  nolis,  sed  nec  926. 
De8ine  Troia  tuos  162. 
Dicite  cum  melius  878°. 
Dicite  qui  colitie  4. 
Dic  mihi,  parve  puer  808. 
Dic  quid  agis,  formosa  24. 
Dictantes  Medici  899. 
Diligit  informes  829. 
Diogenem  meretrix  374. 
Dira  patet  Iani  894. 
Dirum  Iocasta  nefas  74. 
Disce  pium  facinus  826. 
Disciplinarum  esse  hominem 

366. 
Discipulis  cunctis  494. 
Discipulum  medicus  169. 
Discite  securos  non  263. 
Discolor     aetheriis    apparet 

646. 
Discolor  ancipiti  sub  192. 
Discrimen  vitae  ludit  167. 
Dispersit  remeans  168. 
Dissona  vox  hominis  730. 
Distincxi  emendans  8. 
Diva  potens  nemorum  960,12. 
Diverais  iuvenes  Asia  466. 
Divitias    grandesque   epulas 

821. 
Docta  manus  Baevis  334. 
Doctiloqui  carmen  717. 
Doctrinae  antistes  612. 
Doctus  Apollineo  114. 
Donatistarum  crudeli  484*. 
Dulce  malum  Siren  494*. 

g)ulce  sopor  fessis.  cf.  798*.) 
ulce8  Vestricii  iocos  918. 
Dulcia  non  meruit  786*. 
Dulcis  amica  veni  762. 
Dum  bibis  solus  pateras  311. 
Dum  dubitat  natura  263. 
Dum  mundum  natura  389. 
Dum  non  laeta  fuit  873d. 


Dum  putat  esse  parem  39. 
Dumque  colorati  950,6. 
Dum  sis  patris  heres  191. 
Duz  Aries  et  frons  619. 
Dux  gregis  et  placidum  625. 
Effigie8  liquido  resp.  628. 
Effingit  species  pur.  629. 
Ego  haec,  ego  arte  774. 
Ego  nata  duos   patres  481. 
II  p.  376. 
Egregium  forma  iuvenem  15. 
Eloquio  princeps,  magnis613. 
Eminet  unpletus  176. 
En  adsum  Caesar  850. 
En  dat  aperturam  673. 
(En  silvis  caesa  add.  388*.) 
Ergone  supremis  potuit  672. 
Esset  cauflidici  si  par  340. 
Esse  tibi  videor  demens  431. 
Est  et  Non  cuncti  645. 
Eet  locus  in  primo  felix  485*. 
Est  mihi  rus  parvum  433. 
Esto  nunc  sol  testia  17. 
Est  ubi  non  imber  798*. 
Et  fugis  et  culpas  II  p.  391. 
Et  genus  et  nomen  843. 
Et  raucos  timuit  960,2. 
Et  tetracem,  Romae  383. 
Euphrate8  ortus,  Rhenus  421. 
Excedunt  cunctos  hi  785. 
Excipit  ingentem  384. 
Execti  specieB  viri  295. 
Eximiu8  Perdicca  220. 
Ex  oriente  die  noctis  182. 
Exoritur  Phoebus  585. 
Exprimit  oppositas  622. 
Extat  causa  mali  165. 
Extollit  ceisas  304. 
Extulit  Oceano  581. 
Exultent  Apono  36. 
Exurgens  Chelas  677. 
Fabula  constituit  867. 
Faex  Garamantarum  183. 
Fallunt  nos  oculi  650. 
Fata  per  humanas  406. 
Fave  sancta  deum  919. 


INDICES 


403 


Fausta  novum  domini  120. 
Fecit  amore  viam  48. 
Felices  illos  qui  te  gen.  381. 
Felix  marinis  alitibus  306. 
Feltria  perpetno  nivium  889. 
Femineo  geminum  107. 
Fert  miseranda  caput  45. 
Fervidue  axe  Pelops  67. 
Filia  Solis  782. 
Filiu8  Anrorae  189. 
Fingis  superbum  quod  815. 
Flammea  perspicnis  122. 
Flecte  truces  animos  505. 
Flexilis  obliquo  139. 
Flora  venit.  quaeFlora?  747. 
Flore  solum  vario  578. 
Flumina  verna  cient  642. 
Foeda  est  in  coitu  700. 
Fonte  lavat  genitor  688. 
Fonte  repulsatur  530. 
Fontibus  in  liquidis  parvum 

772b. 
Fontibus  in  liquidis  simplex 

527. 
Fontis  aquae  reddnnt  521. 
Forma  meae  catulae  359. 
Forma  repercnssua  526. 
Formas  pura  refert  620. 
Formosa  ea,  fateor  446. 
Formoaiesima  Lai  892. 
Formula  vivendi  II  p.  182. 
Forte  erat  Aurorae  746. 
Forte  iacebat  Amor  273. 
Fortiter  in  vita  944. 
Fortunae  et  virtutis  933. 
Fraude  carete  graves  496. 
Frigoribus  pulsis  668. 
Frondibus  et  membris  172. 
Fulgens  Ennomia  768. 
Fulget  et  in  patinis  162. 
Fulget  honorifico  117. 
Fundit  et  haurit  aquas  284. 
Funera  Lemniadum  65. 
Funere  turbat  equos  57. 
Garrula  quod  totiB  452. 
Gaudeo  quod  me  nimie  326. 


GermanoB  domui  Caesar  849. 
Gillo  vomit  gelidum  186. 
Gorgoneos  vultus  838. 
Graecia  bellorum  447. 
Graecinnm  virgo  797. 
Graecule  consueta  127. 
Graiugenas  acies  861. 
Gramineo,  formose  960, 10. 
Grata  voluptatis  353. 
Gratia  magna  tibi  79. 
Hactenus  me  intra  vnrgam  19. 
Haec  ait  et  tremulo  476. 
Haec  Augustini  ex  8acris493\ 
Haec  pictura  docet  761. 
Haec  poterant  celeres  133. 
Haec  quoqne  Symphosius  286. 
Haec  tibi,  Vergili  661. 
Haec  urbem  circa  417. 
Hanc  puto  de  proprio  866. 
Hannibalem  et  longoa  945,2. 
Has  acies  bello  similes  82. 
Heia,  viri,  nostrum  388*. 
Hermes  cunctorum  thalamos 

887. 
Heeperie  lateri  704. 
Heu  dolor!  est  magnis  845. 
Heu  misera  in  nimios  649. 
Hic  Cytherea  tuo  202. 
Hic  data  Vergilio  616. 
Hic  est  ille  suis  266. 
Hic  est  qui  vitam  836. 
Hic  gemini  fratres  661. 
Hic  lacet  Arpinae  608. 
Hic  Iani  mensis  sacer  895. 
Hic  nova  qui  celsae  832. 
Hic  posuit  cineres  670. 
Hic  quem  cernis  Athos  461. 
Hic  specular  renitens  960,1. 
Hic  ubi  Baiarum  110. 
Hic  ubi  con8picuis  210. 
Hildirici  regis  fulget  203. 
Hinc  crux  sancta  879. 
Hinc  est  quod  populus  927. 
His  conatat  Veneri  184. 
His  contempta  deum  135. 
Hispidus  tota  facie  368. 

26* 


/ 


y 


404 


INDICES 


Historias  primo  664*. 
Hoc  iacet  in  tumulo  656. 
Hoc  opus  egregium  724. 
Hoc  eibi  lusit  opus  703. 
Horrida  cornuto  195. 
Hortis  Heeperidum  885. 
HortuB  erat  Yeneris  86. 
Hortus  quo  faciles  882. 
Hos  ego  versiculos  257. 
Huc  mihi  vos  largo  710. 
Humor  alit  segetem  260. 
Hunc  ego,  o  iuvenes,  locum 

776. 
Hunc  quem  nigra  gerit  150. 
Hunc  quis  non  creaat  349. 
Iam  libet  ad  lusus  429. 
Iam  mulier  sibi  223*. 
Iam  nitidum  tumidis  288« 
Iam  nunc  ardentes  466. 
Icarus  et  Phaethon  324. 
Ictu  non  potuit  398. 
Iectofian  prasino  828. 
Igne  canenB  belli  844. 
Igne  salutifero  347. 
Igniculus  tenuis  185. 
Iuon  in  medium  367. 
Ille  ego  Pannoniis  660. 
Ille  ego  8um,  patriam  842, 
Ille  hic  magnanimu8  847. 
Illic  alterniB  depugnat  477. 
Imbriferas  nubes  647. 
In  causa  Hippolyti  688. 
Incertum  ex  certo  109. 
Incestum  si  promiseris  280. 
Inclita  Torquatae  885. 
Inclitus  hic  Cicero  est  614. 
Indica  materies  194. 
Indica  purpureo  691. 
Indoctus  teneram  96. 
Infantem  Nymphae  891. 
Infundit  nostris  Titan  123. 
Ingrati  nebulae  921. 
In  gremio  Veneris  34. 
Inguine  suspensam  137. 
Inicio  Furias  604. 
In  Macetum  campis  865. 


In  medio  generata  salo  164. 
Inmensi  soricis  376. 
In  parte  alveoli  193. 
In  parvo  magnas  377. 
In  primiB  te,  sponse  742. 
Inprobe  distractor  161. 
Inputat  aegra  toris  60. 
Insanus  vobis  videor  484. 
In  Siculas  iterum  695. 
Insomnem  philomela  658 ,  3. 
In  spatio  Veneris  116. 
Inter  Amazonidas  860. 
Inter  ceils'  goticum  285. 
Inter  praecipuas  786*. 
Intertexta  rosa  705. 
Invadunt  post  terga  385. 
Inveniat  quod  quisque  464. 
Invenit  proprios  145« 
Inventa  est  ferro  93. 
Invictus  constans  764. 
Invictum  victis  897. 
Invisus  tibi  sum  416. 
Ipee  manu  patiens  7. 
Lrasci  victos  498. 
Iris  habet  varios  653. 
Isi,  o  fruge  nova  743. 
Ite  agite,  o  iuvenes  711. 
Ite  verecundo  22. 
Iudaeus  licet  et  porcinum  696. 
Iudicium  Paridis  40. 
Iunxit  magnorum  438. 
Iuppiter  astra,  fretum  798. 
Iuppiter  in  caelis  813. 
Iuratum  tibi  me  450. 
Iurgia  conflat  amor  76. 
IusBa  manus  sacri  399. 
IuB8erat  haec  rapidis  ad  663. 
Iu8tius  invidia  486b. 
Lambere  nascentis  331. 
Laniger  astrorum  618. 
Lanigeri  ductor  623. 
Laucontem  gemini  99. 
Lecto  compo8itus  698. 
Ledaei  partus  142. 
Lenaee  vitisator  761. 
Lenaeos  latices  186. 


INDICES 


405 


Lenta  paludigenam  94. 
Libera  non  hostem  422. 
Libra  vel  as  ex  unciolis  (741). 
Lictorem  pro  rege  155. 
Linea  constricto  29. 
Lingua  brevis,  brevitate  790. 
Linque  tnas  sedea  469. 
Littera  Pythagorae  682. 
Littera  rem  gestam  663. 
Litore  diverso  413. 
Litue  harenosnm  12. 
Livor  tabificnm  636. 
Lnce  repentina  564. 
Lncifer  annorum  852. 
Lncifer  exoritnr  801. 
Luciola  effigiea  684. 
Lncis  egenus,  viduae  857. 
Lndere  sueta  vadis  158. 
Ludia  nec  superas  323. 
Ludit  cnm  multis  333. 
Lndite  securi  quibus  499. 
Lumina  colla  genae  795. 
Luna  decus  mundi  728. 
LuBori  cnpido  501. 
Lusuri  numrnos  497. 
Lutea  fulgebat  684. 
Lux  festa  sacris  928. 
Lux  mea  puniceum  716. 
Lux  mundi  laeta  6a. 
Maeonio  vati  713. 
Maeoninm  quisquis  674*. 
Magne,  premis  Libyam  400. 
Magni  animi  Caesar  855°. 
Magnus  Alexander  bellisque 

862. 
Magnua  Alexander  sum  855b. 
Maiorum  similis  772*. 
Mandris  notus  olim  386. 
Mantua,  da  veniam  283. 
Mantua  mi  patria  est  511. 
Marcus  amans  puerum  760. 
MarcuB  eram  Cicero  607. 
Marmoreo  Licinus  414. 
Mars  gravis  armorum  987. 
Mars  pater  armorum  749. 
Mars  pater  et  nostrae  424. 


Martia  progenies  708. 
Martia  aper  genitui  292. 
Maacula  femineo  111. 
Mater  me  genuit  286,  318. 
(Matris     amor    deliciumque 

916.) 
Matronam  magni  vehit  939» 
Maxima  civilis  belli  404. 
Medeam  fertur  natos  228. 
Me  legat  annales  676. 
Me  legat  antiquas  737. 
Memnonia  ut  genetrix  587. 
Me  nive  candenti  706. 
Mensa  coloratis  748. 
Mens  tibi  dira,  Creon  62. 
Men8,  ubi  amaris  ama  78. 
Mentitus    taurum   Europam 

144. 
Mergitur  Hippolytue  688. 
Militiae  cultus  et  128. 
Militis  in  galea  696. 
Mille  hominum  species  960,8. 
Mille  post  annos  quater  934* 
Mirifico  nubes  649. 
Mitte,  aquila,  hunc  896. 
Moles  tanta  tibi  138. 
Mollior  in  tactu  667b. 
Monstrorum  princeps  196. 
MonBtrum  feminei  317. 
Monte  sub  hoc  lapidum  261» 
Mordaces  morsu  181. 
MoribuB  et  vultu  224. 
Mortua  fit  praedo  226. 
Musica  contdngene  118. 
Nam  citius  flammas  476. 
Nam  nihil  est  quod  non  470» 
Natus  in  excelsis  tectis  487°. 
NaufraguB  eiecta  692. 
Nectareo  muro  763. 
Nec  Veneris  nec  tu  vini  633, 
Nec  volo  me  summiB  276. 
Ne  mirere  sacri  482. 
Ne,  quaeso,  ne  me  ad  16*. 
Nereidee  freta  sic  674b. 
(.  Nescio  quid  fugiente  666.) 
Nescio  quo  stimulante  451. 


406 


INDICES 


Nil  mihi  mors  faciet  80. 
Nilus  quam  riguis  372. 
Ninus  ab  ABsyriis  856. 
Nobilis  atque  insons  92. 
Nobilis  insultat  211. 
Nobilis  et  magno  669. 
Nocte  pluit  tota  256. 
Nolo  ego  semper  idem  467. 
Nomen  amicitiae  77. 
Nominis  et  formae  190. 
Non  est  (falleriB)  haec  444. 
Non  est  forma  satis  479. 
(Non  fuit  Arsacidum  914.) 
Non  redit  in  fiorem  25. 
Non  satis  est  quod  nos  472. 
Non  sine  mors  gemitu  798*. 
Non  tibi  vina  placent  745. 
Nox  abit  astrifero  583. 
Nubigenae  iuvenis  621. 
Nubila  cum  Phoebus  551. 
Nullum  opus  exurgit  418. 
Nullus  ubique  potest  503. 
Nunc  vos  potentes  omnes  6. 
Nuntia  Iunonis  550. 
Nymfius  aeterno  722. 
O  blandos  oculos  714. 
Occidere  simul  Cascae  457. 
Occi8um  iugulum  396. 
Occisis  proprium  pars  601. 

g)ccurris  cum  mane  915.) 
Fortuna  potens  629. 
Olim  dives  eras  II  p.  391. 
O  litus  vita  474. 
Omne  genus  mali  171. 
Omne  quidem  nimium  950,11- 
Omne  quod  natura  648. 
Omnia  casus  agit  38. 
Omnia  quae  miseras  694. 
Omnia  quae  poscis  91. 
Omnia  quae  sensu  652. 
Omnia  sunt  bona  489. 
Omnia  tempus  edax  232. 
Omnipotens  annosa  490. 
Omnipoten8  genitor  719. 
Omnipotens,  vis  trina  689*. 
Omnis  mulier  intra  pectus  246. 


0  pater  omnipotens  789. 
Opponis  frustra  rapidum  425. 
Opprimit  insontea  102. 
Oppressit  Nemeae  627. 
Optimus  est,CIeobulu8  ait  882. 
Orbita  signat  iter  537. 
Ordine  mortis  eunt  62. 
Ore  leo  tergoque  caper  98. 
Orgia  lassato  32. 
0  sacros  vultus  480. 
0  vetustatis  memoranda  671. 
Ovorum  copiosa  phalanx  227. 
Pallas  tota  Iovis  278. 
Pallia  nota  fovet  73. 
Pallida  mole  sub  hac  776. 
Pande  manum  genetrix  201. 
Pandite  nunc  Helicona  11. 
Pan  tibi,  Phoebe  tibi  887. 
(Parce,  precor,  virgo  totiea 

803.) 
Paice,  puer,  si  forte  tuas  812. 
Parce  rapax  epulis  206. 
Pars  tibi,  Nise,  datur  258. 
Parvula  quod  lusit  90. 
Parvula  securo  tegitur  471. 
Parvula  succinctis  179. 
Parvus  nobilium  289. 
Pascua  rusque  canens  add. 

ad  507. 

Pa8casium  aurigam  327. 
Pastor  arator  eques  800. 
Pastores  cecini  517. 
Pastorum  Musam  720*. 
Pastorum  vates  518. 
Patria  diverso  455. 
Pelides  ego  sum  630. 
Perfida  nox  Danai  58. 
Perna  lepus  turtur  230. 
Pervixi:  neque  enim  474*. 
Pes  est  spondius  480. 
Petroni  carmen  divino  890. 
Phoeba  sedens  gremio  33. 
Phoebe,  fave  coeptis  804. 
Phoebus  me  in  somnis  30. 
Pioa  hominum  voces  370.  - 
Picta  fuit  quondam  274. 


INDICES 


407 


Pictus  acu  tunicas  10. 
Pieridum  columen  494b. 
Pinge  precor  pictor  28. 
Pingitur  ora  Venus  61. 
Placat  busta  patris  177. 
Placat  et  uxoris  600. 
Plaustra  boves  ducunt  540. 
Plaustra  viam  carpunt  642. 
Plena  deo,  moderata  animo 

767. 
Plurima  mira  malum  791. 
Pompeius  totum  402. 
Pondera  Paeoniis  486. 
Pondere  detracto  300. 
Ponite  mature  606. 
Porcius  octophoro  866. 
Post  casum  Troiae  693. 
Post  mille  amplexus  382. 
Postquam  fixa  solo  920. 
Postquam  militia  871. 
Post  tot  repleta  busta  809. 
Praecedis,  Yico,  nec  336. 
Praecelso  exspectabiii  946. 
Praecisae  siliois  131. 
Praemia  xnagna  Dolon  63. 
Praeteriens  hominum  662. 
Praevia  flammiferi  688. 
(Praxitelis  Venerem  894.) 
Prima  Cleonaei  tol.  641. 
Prima  dies  Phoebi  488. 
Prima  mihi  Musa  556. 
Prima  sonat  quartae  738*. 
Primus  adest  Aries  Taurus- 

que  616. 
Primus  ego  Ausonio  662. 
Primus  habet  Libycam  684. 
Primus  habet  pelagique  672*. 
Primus,  Iane,  tibi  666. 
Primus  in  Ausonios  946. 
Primus  in  orbe  deos  466. 
Primus  Romanas  639. 
Principium  cui  sola  786b. 
Principium  Iani  640. 
Principium  signis  624. 
Principium  vitae  922. 
Priscos  cum  haberes  288. 


Priscos  Luxori  37. 
Prodentem  ducibus  174. 
Prodita  prole  parens  70. 
Proditor  est  Helles  616. 
Prole  viro  regnoque  106. 
Proles  vera  dei  878. 
Pro  pietate  nefas  44. 
Proponit  primus  liber  806. 
Publica  qui  celsis  213. 
Pulchra  comis  annisque  674. 
Pulcinue  milvo  869*. 
Pulcrior  et  nivei  364. 
Purpura  iuridicis  874*. 
Purpureos  flores  676. 
fQuadam  nocte  Niger  727.) 
Quaedam  me  (si  credis)  435. 
Quae  dedit  ipsa  tulit  61. 
Quae  manus  hos  auim.  243. 
Quae  mihi,  sancte,  dabit  861. 
(Quaenam  haec  forma?   dei 

896.) 
.  Quae  solita  est  ferre  unda  535. 
Qnalem,  Flacce,  velim  276. 
Qualem  te  pictor  312. 
quales  ego  cf.  A  quales  ego. 
Qualis  bucoliois  2. 
Qualiter  intacta  processit380. 
Quam  late  vestros  401. 
Quam  melior,  Neptune  348. 
Quamvis  ab  Aurora  298. 
Quando  ponebam  no  vellas  248. 
Quantum  ego  claruerim  869. 
Quantum  fata  valent  868. 
Quantum  tres  Priami  344. 
Qua  puppea  ibant  638. 
Qua  ratis  egit  iter  581. 
Quas  modo  plaustra  premunt 

633, 

Quattuor  a  quadro  484. 
Qua  venit  Ausonias  876. 
Quem  natura  marem  108. 
(Quicqnid  formosum  896*.) 
Quicquid  Romani  960,  7. 
Quicumque  in  libris  606. 
Quidam  concubitu  368. 
Quid  faciat  laetas  2. 


408 


INDICES 


Quid  facis  ut  pretium  862. 
•Quid  iuvat  imperio  887. 
Quidnam  solivagus  898. 
Quid  prodest  Martis  129. 
Quid  saevis,  Cypare?  439. 
-Quid  tacitus  Mystes  726. 
Quid  tibi,  more,  faciam  487*. 
Qui  dubias  artes  925. 
«Qui  fuit  en  patriae  834. 
Qui  mali  eunt,  non  fuere  249. 
Qui  modica  pelagus  738. 
Qui  non  vult  properare  478. 
Qui  pastorali  660. 
Qui  pecudes,  qui  rura  509. 
Qui  deuB  has  incendit  270. 
Quis  deus  hoc  medium  866. 
Qui  silvas  et  agros  512. 
Quis  me  fervor  agit  240. 
Qui  splendere  cupis  744. 
Quisque  gravas  lacrimis  484b. 
-Quiequie  adhuc  nondum  437. 
Quisquis  ad  ista  moves  881. 
Quisquis  amat  dictis  487d. 
Quisquis  Cecropias  411. 
Quisquis  Cumani  121. 
Quisquis  es  (et  nomen)  410. 
Quisquis  es,  extremi  564. 
Quis  volucrum  species  733. 
Qui  tenet  eloquii  609. 
Quod  bibis  [et]  totum  863. 
Quod  cernis,  dicor  738b. 
Quod  cemunt  oculi  942. 
Quod  natum  Phoebus  719°. 
-Quod  te  pallidulum  802. 
Quod  tua  mille  domus  443. 
Quo  festinus  abis  803. 
Quo  fugis,  Encelade  II  p.  384. 
Quos  paribus  nutrix  936. 
Raptus  aquator  Hylas  69. 
Rauca  sonora  739. 
Reddita  post  longum  830. 
Bedditur  effigies  519. 
Regia  festa  canam  376. 
Regia  praeclaras  212. 
Regius  est  Abcar  209. 
Reliiquias  Danaum  71. 


Res  eadem  adsidue  284. 
(Respicis  Apriles  cf.  640) 
Rex  Hunerix,  manifesta  387. 
Roma  labore  vigil  870. 
Romani  princeps  611. 
Roma,  tibi  ambigaum  900. 
Romuleum  Sicula  659. 
Romulidum  ductor  719d. 
Roscida  puniceo  680. 
Rure  morans  quid  agam  26. 
Rustice  lustrivage  682. 
Rutilo  decens  capillo  298. 
Sacratum  Phoebo  Cum.  596. 
Saepius  futuis  nimisque  297. 
Salve,  magne  pater  811. 
[Sancta]  poli  domina  750. 
Sancta  probis  pax  est  602. 
Sancto  Ruricius  947. 
Sanguine  Cinvphio  188. 
Sanguine  fios  genitus  60. 
Sanguine  muta  probat  64. 
Saxa  premunt  Licinum  414*. 
Scribere  me  voces  762,45. 
Sedulius  Christi  492. 
Sedulius  domini  493. 
Semita  fit  plaustro  636. 
Semota  et  vasto  426. 
Semper  munditias  458. 
Se  Narcissus  amat  219. 
Sentio,  fugit  hiems  235. 
Septa  micant  spinis  169. 
Sera  dedit  Phoebo  932. 
Serranum  Vegetumque   428. 
Servandum  spurcum  204. 
Sicanius  vates  silvis  563. 
Sic  Apollo,  deindeLiber  247. 
Sic  contra  rerum  690. 
Sic  est  Maecenas  760b. 
Sic  et  amee,  mea  lux  427. 
Sic  et  membra  Bolent  473. 
Sic  fugiens  dux  790*. 
Sicine  componis  463. 
Sic  me  custodi  453. 
Sic  mihi  sit  frater  441. 
Sic  tibi  fiorentes  216. 
Sic  tua  8emper  ames  88. 


INDICES 


409 


Sic  tua  sit  quamcunque  448. 
Sidera  deinde  canit  664. 
Si  fontis  brevie  unda  666. 
Signifer  aethereus  798. 
Signorum  princepe  617. 
Silvas  rura  acies  add.  ad  607. 
Si  me  retro  legis  666—667°. 
Si  novus  a  Iani  761». 
Sint  tibi  deliciae  167. 
Si  Phoebi  soror  es  693. 
Si  quis  habens  nummos  600. 
Si  quis  hoc  noetro  290. 
Si  quotiens  peccant  262. 
Sirenes  varios  637. 
Sit  noz  illa  diu  699. 
Si  vere  exurunt  ignes  487. 
Sol  calet  igne  meo  221. 
Sole  recens  orto  960,3. 
Solon  praecipuus  361. 
Sol  oriens  currusque  686. 
Sol  qui  terrarum  18. 
Solus  habes  aquila  860. 
Somnia  quae  mentee  661. 
Sortitos  celeis  786b. 
Spectantis  faciem  626. 
Sperne  lucrum:  versat  496. 
Sperne   mores   transmarinos 
260. 

Spes  fallaz,  spes  dulce  416. 
Spes  ratio  via  vita  689*. 
Spicula  curvato  960,9. 
SquameuB  anguis  erat  66. 
Stamine  resplendens  769. 
Stat  domus  ezerrans  383. 
Stat  duplex  nullo  89. 
Stat  similis  auro  170. 
Stertis  anhelanti  318. 
Stirpe  negata  322. 
Stridula  musca  volans  ad  674. 
Stuppea  Buppositis  112. 
Suave  tibi  nomen  763. 
Subduxit  morti  168. 
(Subrides  si,  virgo  917.) 
Sume  sacer  meritis  491. 
Sum  genus  Aeneadum  863. 
Sum  noctis  socia  668. 


Surgit  ab  Oceano  690. 
Sub  iuvenie  serpens  160. 
Suspirat  propriae  147. 
Suetinet  unda  rotam  632. 
Tam  malum  eet  habere  261. 
Tandem  deveniunt  697. 
Tartaream  in  sedem  960,6. 
Tautane,  infamem  208. 
Tecta  novem  Phoebi  126. 
Tectum  augustum  ingens  16. 
Te  cuperet  Phoebus  878. 
Te,  formose  Mida  726. 
Telephus  ezcellens  184. 
Tempore  qui  laeto  981. 
Tempore  quo  medio  768*. 
Temporibus  laetis  242. 
Tempus  adest.  facias  946,3. 
Te  quotiens  victum  806. 
Ter  binos  deciesque  647. 
Terga  bovis  credens  143. 
Ter  quinos  animo  786*. 
. .  terramque  impresso  960,4. 
Ter  ternae  varias  199. 
Te  stola  ne  dubium  867. 
Tethya  marmoreo  720. 
Te  vigilans  oculis  702. 
Thaumantis  proles  643. 
The8ea  magnanimum  64. 
Thessalici  proceres  940. 
Thraz  puer  adstricto  709. 
Threicius  quondam  vates  628. 
Tibi  cum  non  sit  diei  299. 
Tithoni  coniunz  682. 
Tityre,  te  Latio  cecinit  668. 
Tityre,  tu  fido  recubans  720b. 
Tityre,  tu  patulae  719*. 
Tityron  ac  segetes  607. 
Tityrus  agresti  2. 
Tranquillo  nymfae  214. 
Tres  8umu8  ecce  deae  863*. 
Tres  sunt  fatales  792. 
Tristia  fata  tui  778. 
Troianis  Rutulisque  602. 
Tu  forte  in  lucis  483. 
TuIHub  Arpinas  608. 
Tullius  Hesperios  784. 


410 


INDICES 


Tulliufi  hic  situs  est  610. 
Tu  primus  Libycum  841. 
Tura  piper  vestes  II  p.  391. 
Turgida  sum  moriens  229. 
Turne  spes  Italum  244. 
Turnus  nonore  ruit  46. 
Turpia  tot  tumulo  319. 
Vade,  liber,  noRtri  783. 
Vana  velut  oautae  198. 
Vandalirice  potens  215. 
Vate  Syracosio  777. 
Vectum  Pegaseo  388. 
Velleris  aurati  fulget  626. 
Venatori  oculos  335. 
Venator  iucunde  nimis  354. 
Venerat  Eoum  quatiens  462. 
Venerunt  aliquando  rosae  87. 
Ver  aestas  autumnus  ad  864. 
Ver  agros  gemmis  574. 
Vere  gravis  fundit  671. 
Vere  novis  laeto  572. 
Vere  novo  fiorebat  941. 
Ver  erat  et  blando  646. 
Vererosa,pomis  autumno  773. 
Vere  sinum  tellus  667. 
Vere  tepet  picto  676. 
Vere  Venus  gaudet  570. 
Vergilium  vatem  948. 
Vergilius  iacet  hic  608. 
Vergilius  magno  quantum  1. 
Vergilius  mihi  nomen  665. 
Veris  honos  tepidi  677. 
Verna  clausas  inter  291. 
Ver  pingit  vario  569. 
Ver  placidum  vario  673. 
Verrit  tetra  boum  104. 
Versibus  egregiis  764*. 
Verticis  et  thalami  164. 
Verum,  fama,  tibi  313. 
Victa  prius  [nulli]  420. 
Victe  pudor,  compone  279. 
Vidi  hominem  pendere  281. 
Vidit  ut  Aeneas  598. 
Vim  Diomedis  equi  41. 
Vince  mero  curas  449. 


Vincere  falsa  pudor  76. 
Vindicat  ipsa  suos  81. 
Vir  bonus  et  sapiens  644. 
Vir  fuit  iste  ferox  839. 
Vir  magnus  bello  1. 
Virginis  insano  912. 
Virgo  parens  hac  luce  494e. 
Virgo  quam  Phlegethon  301. 
Viribus  Herculeis  56. 
Vitam  vivere  si  cupis  28. 
Vita  opibus  tenuis  178. 
Vive  et  amicitias  omnes  408. 
Vive  et  amicitias  regum  407. 
Vivere  post  obitum  721. 
Vix  Aurora  suo  589. 
Vltima  cingebat  423. 
Vna  est  nobilitas  697. 
Vna  salus  homini  est  176. 
Vnda  capax  ratium  641. 
Vnda  quieta  refert  624. 
Vnda  rotam  patitur  684. 
Vndarum  rector  718. 
Vnde  redit  fulgor  21. 
Vngues  Mercurio  643. 
Vnicus  Euryalus  49. 
Vnicus  orator  606. 
Volve  tuos  oculos  856d. 
Vrbs  quae  tantum  alias  686. 
Vritur  igne  suo  66. 
Vt  belli  sonuere  tubae  392. 
Vt  devota  piis  95. 
Vtendum  est  aetate  269. 
Vtilibus  monitis  716. 
Vtilis  es  nulli  929. 
Vt  placidus  noctu  936. 
Vtraque  fecundo  762. 
Vt  Venus  in  terris  938. 
Vulnera  saevus  aper  68. 
Vulneris  ihpatiens  14. 
Vulpe  salitur  ovis  802. 
Vxor  legitimus  468. 
Xerses  magnus  adest  239. 
Xerses  magnus  adest  442. 
Zeleris  nimium  cur  314. 
Zelo  [agitae]  plures  308. 


k, 


<~.„. 


J 


STANFORD  UNIVERSITY  LIBRARIES 

CECIL  H.   GREEN  LIBRARY 

STANFORD,  CALIFORNIA  94305-6004 

(415)  723-1493 

All  books  mtiy  be  recalled  afler  7  days 


0£C  i  4,  1998  -ILL